III SA/Wa 1658/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-02-29
NSApodatkoweŚredniawsa
VATleasing operacyjnyrozwiązanie umowyinterpretacja podatkowaświadczenie usługrozliczenie finansoweKodeks cywilnysąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację Ministra Finansów dotyczącą opodatkowania VAT kwoty otrzymanej przez spółkę z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy leasingu operacyjnego.

Spółka zapytała, czy kwota otrzymana z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy leasingu operacyjnego podlega opodatkowaniu VAT. Minister Finansów uznał, że tak, traktując ją jako wynagrodzenie za usługę wyszukania nowego leasingobiorcy. Sąd uchylił tę interpretację, stwierdzając, że Minister błędnie ocenił stan faktyczny, nie uwzględniając, że otrzymana kwota była jedynie rozliczeniem finansowym wynikającym z przepisów Kodeksu cywilnego i umowy leasingowej, a nie wynagrodzeniem za usługę.

Spółka "P." Sp. z o.o. zwróciła się do Ministra Finansów o interpretację podatkową w sprawie opodatkowania podatkiem VAT kwoty otrzymanej z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy leasingu operacyjnego. Spółka argumentowała, że otrzymana kwota jest jedynie rozliczeniem finansowym, a nie wynagrodzeniem za świadczenie usług, ponieważ nie wynika z niej zobowiązanie do wyszukania nowego leasingobiorcy. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że otrzymana kwota stanowi wynagrodzenie za usługę świadczoną na rzecz leasingodawcy, polegającą na wskazaniu podmiotu zainteresowanego nową umową leasingową, i podlega opodatkowaniu VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację, stwierdzając, że Minister Finansów naruszył przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT. Sąd wskazał, że organ podatkowy ocenił stan faktyczny odmienny od przedstawionego we wniosku, zakładając istnienie dodatkowej umowy agencyjnej lub zlecenia, podczas gdy w rzeczywistości doszło jedynie do rozliczenia finansowego po rozwiązaniu umowy leasingu zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego i postanowieniami umowy leasingowej. Sąd podkreślił, że otrzymana kwota nie stanowiła wynagrodzenia za usługę, a jedynie zwrot nadpłaconych rat pomniejszonych o korzyści finansującego, co nie podlega opodatkowaniu VAT.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, kwota otrzymana z tytułu rozliczenia finansowego po wcześniejszym rozwiązaniu umowy leasingu operacyjnego nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że otrzymana kwota była jedynie rozliczeniem finansowym wynikającym z przepisów Kodeksu cywilnego i umowy leasingowej, a nie wynagrodzeniem za usługę wyszukania nowego leasingobiorcy. Minister Finansów błędnie ocenił stan faktyczny, przypisując spółce wykonanie usługi, podczas gdy jej działania miały charakter faktyczny, a nie prawny, i nie wynikały z dodatkowego zobowiązania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.p.t.u. art. 5 § 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określenie 'świadczenie usług' jest szerokie, ale nie obejmuje każdej czynności, a jedynie odpłatne świadczenie będące wykonaniem zaciągniętego zobowiązania.

u.p.t.u. art. 8 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pojęcie świadczenia usług jest szerokie, ale wymaga istnienia zobowiązania i odpłatności.

u.p.t.u. art. 15 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Warunkiem opodatkowania jest działanie w charakterze podatnika VAT.

u.p.t.u. art. 15 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Czynność jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej, gdy jest wykonywana w sposób częstotliwy i powtarzalny.

o.p. art. 14c § 1

Ordynacja podatkowa

Interpretacja indywidualna powinna dotyczyć stanu faktycznego przedstawionego we wniosku.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 7 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 29 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawą opodatkowania jest obrót, czyli kwota należna z tytułu sprzedaży.

k.c. art. 709(15)

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące rozliczeń po rozwiązaniu umowy leasingu.

k.c. art. 709(5) § 3

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące rozliczeń po rozwiązaniu umowy leasingu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Otrzymana kwota jest rozliczeniem finansowym, a nie wynagrodzeniem za usługę. Nie istniało zobowiązanie spółki do wyszukania nowego leasingobiorcy. Minister Finansów ocenił stan faktyczny odmienny od przedstawionego we wniosku. Spółka nie działała w charakterze podatnika VAT w odniesieniu do analizowanego zdarzenia.

Odrzucone argumenty

Otrzymana kwota stanowi wynagrodzenie za usługę wskazania nowego leasingobiorcy. Czynność została wykonana przez spółkę w charakterze podatnika VAT w ramach działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

Minister Finansów nie oceniał przedterminowego rozwiązania umowy leasingu operacyjnego, a więc jej wygaśnięcia w aspekcie podatkowym lecz dokonał interpretacji umowy leasingowej po dokonaniu założeń faktyczno - prawnych. Zwrot świadczeń to jest zwrot wszystkich rat, zaplanowanych umową, które musiał wpłacić leasingobiorca, pomniejszonych o korzyści finansującego. Analizowane zdarzenie ma zatem ze swej istoty charakter incydentalny.

Skład orzekający

Marek Krawczak

przewodniczący

Krystyna Kleiber

sprawozdawca

Jolanta Sokołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania VAT w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy leasingu operacyjnego i rozliczeń finansowych z tym związanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczowe jest wykazanie braku zobowiązania do świadczenia usługi i incydentalnego charakteru transakcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia leasingu i jego rozliczeń podatkowych, a wyrok pokazuje, jak ważne jest precyzyjne przedstawienie stanu faktycznego we wniosku o interpretację i jak sąd może zakwestionować błędną ocenę organu podatkowego.

Leasing zakończony przed czasem – czy zawsze zapłacisz VAT od odszkodowania?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 1658/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-06-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Sokołowska
Krystyna Kleiber /sprawozdawca/
Marek Krawczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art. 7 ust. 2 art. 9 art. 15   ust. 1 art. 15 ust. 2 art. 29 ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Krawczak, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi "P." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz "P." Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
P. Sp. z o.o. w W. (dalej "Spółka" lub "Skarżąca"), złożyła do Ministra Finansów w dniu 10 listopada 2010 r. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług. Wniosek ten na zadane przez Ministra Finansów pytania, uzupełniła w dniu 17 stycznia 2011 r. We wniosku przedstawiła następujący stan faktyczny: porozumieniem z dnia 12 października 2010 r. Spółka jako korzystający rozwiązała przed czasem umowę leasingu operacyjnego z dnia 9 sierpnia 2007 r., z firmą [...] S.A. jako finansującym. Przedmiotem był samochód osobowy marki [...]. W porozumieniu korzystający wskazał w swoje miejsce podmiot zainteresowany podpisaniem nowej umowy leasingowej z finansującym na przedmiotowy samochód. Finansujący wystawił dokument rozliczenie umowy leasingu, w którym wykazał kwotę rozliczenia jako zwrot dla korzystającego, a następnie dokonał przelewu na rachunek korzystającego. Kwota rozliczeniowa jest kwotą netto. Wg finansującego dokonane rozliczenie umowy leasingowej pod względem VAT kwalifikowane jest jako pozostające poza regulacjami ustawy. Finansujący uzasadnia swoje stanowisko posiadaną indywidualną interpretacją, wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. w dniu 6 czerwca 2008 r. Rozliczenie umowy leasingu wg finansującego nie powinno być postrzegane jako świadczenie usług czy dostawa towarów. Nie jest to bowiem świadczenie wzajemne (ekwiwalentne) zaś strony umowy w związku z jej wygaśnięciem dokonują jedynie rozliczeń, które stanowią czynność faktyczną, pozostającą poza zakresem świadczenia umowy, która już uległa zakończeniu (wygaśnięciu).
W związku z powyższym Skarżąca zadała pytanie: czy jest ona zobowiązana do naliczenia podatku VAT od otrzymanej kwoty tytułem rozliczenia umowy leasingu.
Zdaniem Spółki dokonane rozliczenie umowy leasingowej pozostaje poza regulacjami ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż rozliczenie umowy leasingu nie powinno być postrzegane jako świadczenie usługi czy dostawa towarów.
Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia [...] lutego 2011 r. uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. W uzasadnieniu powołał się treść art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.) - dalej "ustawa o VAT". Minister Finansów wskazał, że z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Spółka jako korzystający, na skutek rezygnacji z umowy o świadczenia usługi leasingowej, podpisała porozumienie z firmą leasingową w sprawie wcześniejszego rozwiązania tejże umowy leasingu operacyjnego. W porozumieniu Skarżąca wskazała podmiot zainteresowany podpisaniem nowej umowy leasingowej z finansującym na przedmiotowy samochód osobowy. Finansujący zawarł umowę leasingu ze wskazanym podmiotem na sumę stanowiącą wartość rynkową na dzień porozumienia, po czym rozliczył się z korzystającym wypłacając kwotę równą cenie rynkowej netto minus pozostały do spłaty kapitał netto minus karę umowną określoną w Ogólnych Warunkach Umowy Leasingowej. Finansujący wystawił dokument rozliczający umowę leasingu, w którym wykazał kwotę rozliczenia jako zwrot dla korzystającego, a następnie dokonał przelewu na rachunek korzystającego. Kwota rozliczeniowa jest kwotą netto. Rezygnując z kontynuacji umowy leasingowej i podejmując działania w celu wyszukania i wskazania innego podmiotu (osoby trzeciej), która następnie zawarła umowę leasingu z finansującym na samochód wcześniej leasingowany przez korzystającego, Skarżąca wypełniła stosunek zobowiązaniowy określony umową, za co otrzymała stosowne wynagrodzenie. Wynagrodzenie to stanowi kwota równa cenie rynkowej netto minus pozostały do spłaty kapitał netto minus kara umowna określona w Ogólnych Warunkach Umowy Leasingowej. Zdaniem Ministra Finansów czynności te zostały wykonane niewątpliwie w ramach prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej. A zatem biorąc pod uwagę zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług określony w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT i przedstawioną definicję usług - należy przyjąć, iż wypełniając zgodnie z w/w umową leasingu stosunek zobowiązaniowy, Skarżąca wykonała na rzecz leasingodawcy określone świadczenie, kwalifikujące się do odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Wobec powyższego Minister Finansów przyjął, że pomiędzy leasingodawcą, a Spółką powstaje świadczenie wzajemne polegające na tym, że w zamian za to, iż Skarżąca - w przypadku rezygnacji z kontynuacji przedmiotu leasingu - wskazuje osobę trzecią jako zainteresowaną podpisaniem nowej umowy leasingowej, otrzymuje on określone wynagrodzenie za wykonane przez siebie świadczenie (wyszukanie osoby trzeciej - która zawarła nową umowę leasingową). Stąd w ocenie Ministra Finansów należy uznać, że następuje w tej sytuacji świadczenie usług przez Skarżącą na rzecz leasingodawcy, objęte podatkiem od towarów i usług. Minister Finansów wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT - podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2 - 22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku. Ponieważ otrzymana przez Spółkę kwota wynagrodzenia za wykonanie na rzecz leasingodawcy określonego świadczenia - wskazanie podmiotu, który podpisze nową umowę leasingową stanowiąca rozliczenie umowy leasingu, stanowi całość przysługującego jej świadczenia - to w myśl art. 29 ust. 1 ustawy o VAT jest to kwota brutto, zawierająca w sobie kwotę podatku od towarów i usług, co oznacza, że od kwoty tej należy zapłacić podatek tzw. rachunkiem "w stu". Minister Finansów stwierdził, że wskazywana przez Spółkę indywidualna interpretacja mająca potwierdzać, że dokonane rozliczenie umowy leasingowej pod względem VAT kwalifikowane jest jako pozostające poza regulacjami VAT, dotyczy kompletnie odmiennego stanu faktycznego. Problem tam przedstawiony dotyczy wypłaty przez finansującego na rzecz korzystającego odszkodowania uzyskanego od ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia uszkodzonego przedmiotu leasingu, jest związany z zupełnie inną sytuacją która nie występuje w sprawie niniejszej i w związku z tym nie ma absolutnie zastosowania.
Spółka wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany przedmiotowej interpretacji indywidualnej.
Spółka, pismem z dnia 4 maja 2011 r., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła przedmiotowej interpretacji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT i wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie Spółki określenie "świadczenie usług" zawarte art. 8 ust. 1 ustawy o VAT jest pojęciem bardzo szerokim, które obejmuje każde świadczenie (o charakterze odpłatnym), niestanowiące dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT Jednakże nie oznacza to, że kwota otrzymana od finansującego tytułem rozliczenia umowy leasingu stanowi wynagrodzenie za świadczenie spełnione przez Spółkę na rzecz finansującego, czyli za usługę. Świadczenie stanowi bowiem wykonanie zaciągniętego uprzednio zobowiązania. Zdaniem organu podatkowego, Spółka zobowiązała się wobec finansującego, w zamian za ustalone wynagrodzenie, do wskazania osoby zainteresowanej zawarciem nowej umowy leasingu. Jednakże wniosek taki nie wynika ani z opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, ani z załączonych do wniosku dokumentów, tj. Porozumienia oraz umowy leasingu wraz z Ogólnymi Warunkami Leasingu. Treść Porozumienia nie stanowi bowiem, że określona w nim kwota przysługująca Spółce w związku z rozwiązaniem umowy leasingu jest wynagrodzeniem należnym jej z tytułu wyszukania i wskazania nowego leasingobiorcy. Porozumienie nie zawiera również zapisu, z którego wynikałoby, że Spółka zobowiązała się do spełnienia tego świadczenia na rzecz finansującego, ani tym bardziej, że wypłata kwoty określonej w Porozumieniu była uzależniona od wykonania ww. czynności przez Spółkę. Postanowień takich nie zawiera również umowa leasingu, ani ogólne warunki leasingu (dalej "OWL") stanowiące jej integralną część. Natomiast w pkt 19 OWL uregulowano zasady rozliczenia umowy leasingu, w związku z jej rozwiązaniem, w przypadku, gdy w jego wyniku finansujący uzyska przychód ze sprzedaży przedmiotu leasingu albo odszkodowanie od zakładu ubezpieczeń; w takim wypadku kwota należna finansującemu z tytułu rozwiązania umowy leasingu (obejmująca przede wszystkim pozostałe do spłaty raty leasingowe) ulega pomniejszeniu o uzyskane odszkodowanie lub cenę sprzedaży - bez względu na to, czy korzystający podjąłby jakąkolwiek aktywność w celu ich uzyskania. Postanowienia OWL nie przewidują zatem wynagrodzenia dla Spółki za wywiązanie się z zaciągniętego przez nią zobowiązania (jako że nie zobowiązują Spółki do jakichkolwiek działań), lecz regulują jedynie zasady ostatecznego rozliczenia umowy leasingu, tj. obowiązku uiszczenia w związku z jej rozwiązaniem określonej kwoty na rzecz finansującego przez Spółkę lub odwrotnie - w zależności od tego, czy w wyniku rozwiązania umowy leasingu finansujący uzyska korzyść majątkową, w porównaniu do korzyści, jaką uzyskałby w razie dalszego trwania umowy leasingu, czy poniesie stratę. W taki sam sposób należy interpretować Porozumienie. Fakt, że zgodnie z Porozumieniem finansujący ma wypłacić Spółce określoną w nim kwotę, wiąże się z tym, że w wyniku rozwiązania umowy leasingu uzyska on korzyść majątkową - w porównaniu z sytuacją dalszego wykonywania umowy leasingu (wartość początkowa przedmiotu leasingu jest wyższa od kwoty rat leasingowych pozostałych do spłaty przez Spółkę) - a nie z faktem podjęcia przez Spółkę jakichkolwiek działań, mających zapewnić osiągnięcie tego rezultatu. Zdaniem Skarżącej za powyższym wnioskiem przemawiają też przepisy Kodeksu cywilnego, tj. art. 709 (15), art. 709 (5) § 3. Przepisy te powinny być uwzględnione przy dokonywaniu wykładni postanowień Porozumienia i umowy leasingu. Z powyższego, zdaniem Spółki wynika, że zgodnie z przepisami prawa cywilnego w przypadku przedwczesnego rozwiązania umowy leasingu korzystający jest zobowiązany do zapłaty na rzecz finansującego wszystkich pozostających, przewidzianych w umowie, a nie zapłaconych rat, pomniejszonych o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek rozwiązania umowy leasingu. Wobec tego, jeśli kwota ww. korzyści jest wyższa od kwoty pozostających do zapłaty rat leasingowych, korzystającemu przysługuje roszczenie o wypłatę różnicy (bo kwota należności przysługujących od niego finansującemu jest takim wypadku ujemna). W treści porozumienia wprost wskazano, że "Strony potwierdzają, że ostateczne rozliczenie ww. umowy leasingu nastąpiło zgodnie z postanowieniami rozdziału VII Rozliczenie warunków umowy leasingu." (§ 4 ust. 3 porozumienia). Natomiast ani z treści przepisów Kodeksu cywilnego, ani z treści OWL nie wynika, by kwota przysługująca Spółce w związku z rozwiązaniem umowy leasingu, stanowiąca różnicę pomiędzy wartością korzyści majątkowych uzyskanych przez Finansującego w związku z rozwiązaniem umowy leasingu (w przedmiotowym stanie faktycznym: wartość netto przedmiotu leasingu określona w nowej umowie), a kwotą, do której zapłaty zobowiązana jest Spółka w związku z rozwiązaniem umowy leasingu (pozostały do spłaty kapitał netto oraz kara umowna określoną w Ogólnych Warunkach Leasingu), była wynagrodzeniem za jakiekolwiek świadczenie ze strony Spółki. Przeciwnie, zarówno z przywołanych przepisów Kodeksu cywilnego, jak i treści OWL wynika, że jedynym kryterium decydującym o wypłacie jakichkolwiek kwot przez Finansującego na rzecz Korzystającego, w związku z rozwiązaniem umowy leasingu, jest to czy w wyniku rozwiązania tej umowy finansujący uzyskał korzyść majątkową w porównaniu do sytuacji, w której umowa byłaby kontynuowana. Natomiast bez znaczenia dla obowiązku zapłaty tej kwoty jest to, czy korzystający podjął jakieś działania w celu uzyskania ww. korzyści majątkowej przez Finansującego. Zdaniem Skarżącej brak jest podstaw do zakwalifikowania kwoty przysługującej Spółce w związku z rozliczeniem umowy leasingu, zgodnie z Porozumieniem, jako wynagrodzenia z tytułu świadczenia przez nią usług na rzecz finansującego. Spółka nie zobowiązała się wobec finansującego do podjęcia działań w celu wyszukania nowego leasingobiorcy w zamian za ustalone wynagrodzenie. Skoro nie było zobowiązania, to nie można mówić o świadczeniu ze strony Spółki (jako że świadczenie jest wykonaniem zaciągniętego uprzednio zobowiązania). Dodatkowo Spółka zwróciła uwagę na to, że - czego w jej ocenie organ podatkowy w ogóle nie uwzględnił przy wydawaniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej - warunkiem opodatkowania czynności podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: przedmiotowej - czynność musi mieścić się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT zawartym w art. 5 ustawy o VAT; podmiotowej - czynność musi być wykonywana przez podmiot działający w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Nieziszczenie się którejkolwiek z powyższych przesłanej powoduje zatem, że czynność nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W ocenie Skarżącej nie można jej w związku z dokonaniem tej transakcji przypisać statusu podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT Mając na uwadze treść art. 15 ust. 1 i art. 15 ust. 2 ustawy o VAT nie jest możliwe uznanie, że "świadczenie" (traktowane przez organ jako usługa) było wykonane przez Skarżącą jako przejaw jej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a co za tym idzie, że w tym przypadku (w odniesieniu do tego zdarzenia) Spółka występuje w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Warunkiem koniecznym uznania danej czynności za wykonywaną w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT jest bowiem to, by była ona wykonana "w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy". W przedmiotowej sprawie okoliczności takie nie zachodzą. Obiektywnie rzecz biorąc, nie można bowiem przypisać Spółce zamiaru doprowadzania w sposób częstotliwy, powtarzalny do rozwiązywania zawartych przez nią umów leasingu, w celu uzyskiwania od finansujących przychodów z tytułu rozliczenia umowy leasingu. Uwzględniając stosunek poniesionych kosztów do potencjalnych korzyści, takie działanie byłoby po prostu nieopłacalne, zatem żaden racjonalnie działający przedsiębiorca nie przyjąłby go jako zakładanego modelu prowadzonej działalności gospodarczej. Analizowane zdarzenie ma zatem ze swej istoty charakter incydentalny. Z tego względu nie jest możliwe przypisanie Spółce, w związku z otrzymaniem od finansującego środków pieniężnych z tytułu rozliczenia umowy leasingu, statusu podatnika podatku VAT na podstawie art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT Tym samym nie zachodzi konieczna przesłanka (podmiotowa) opodatkowania ww. kwoty podatkiem od towarów i usług. Skarżąca podkreśliła, że taki argument ma znaczenie drugorzędne i jest podnoszony jedynie z ostrożności procesowej, gdyż w przedmiotowej sprawie Spółka w ogóle nie wykonuje na rzecz finansującego żadnej z czynności podlegających opodatkowaniu VAT, wymienionej w art. 5 ustawy o VAT
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli podlegają też pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 4a) p.p.s.a. Interpretacja indywidualna Ministra Finansów, oceniana według wskazanych kryteriów podlegała uchyleniu. Interpretacja ta narusza bowiem przepis art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Naruszenie art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej polegało na ocenie stanu faktycznego ukształtowanego przez interpretację indywidualną, a nie wskazaną we wniosku przez podatnika. Podatnik zapytał – czy Spółka jest zobowiązana do naliczenia podatku od kwoty netto otrzymanej z tytułu rozwiązania umowy leasingu operacyjnego na samochód osobowy. Jej zdaniem rozwiązanie umowy pozostaje poza regulacją ustawową. Ocena stanowiska prawnego Spółki dokonana przez Ministra Finansów brzmiała: "Ponieważ otrzymana przez Spółkę kwota wynagrodzenia za wykonanie na rzecz leasingodawcy określonego świadczenia - wskazanie podmiotu, który podpisze nową umowę leasingową, stanowiąca rozliczenie umowy leasingu, stanowi całość przysługującego jej świadczenia - to należy przyjąć, iż w myśl cyt. przepisu art. 29 ust. 1 w/w ustawy jest to kwota brutto, zawierająca w sobie kwotę podatku od towarów i usług, co oznacza, że od kwoty tej należy zapłacić podatek tzw. rachunkiem "w stu"."
Zestawienie podstawy faktycznej oceny Ministra z podstawą faktyczną wniosku nie pozostawia złudzeń, że Minister Finansów nie oceniał przedterminowego rozwiązania umowy leasingu operacyjnego, a więc jej wygaśnięcia w aspekcie podatkowym lecz dokonał interpretacji umowy leasingowej po dokonaniu założeń faktyczno - prawnych. Interpretacja indywidualna Ministra Finansów założyła, że pomiędzy Spółką, a leasingodawcą istniała również umowa agencyjna bądź umowa zlecenia, mocą której podatnik miał pozyskać następnego jego miejsce leasingobiorcę, a leasingodawca miał mu za tę czynność prawną zapłacić. Tylko bowiem w przypadku dodatkowej umowy mogło dojść do odpłatności za usługę, a więc do powstania świadczenia wzajemnego opisanego w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, albo też art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT - przy przyjęciu jednorazowej czynności w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy.
Tymczasem ze stanu faktycznego wniosku o interpretację wynika, że umowa leasingu operacyjnego została rozwiązana, samochód będący jej przedmiotem zwrócony, a stronom umowy pozostało rozliczenie wzajemnych roszczeń finansowych, przy czym leasingodawca dowodził, że zwrot świadczeń umowy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zwrot świadczeń to jest zwrot wszystkich rat, zaplanowanych umową, które musiał wpłacić leasingobiorca, pomniejszonych o korzyści finansującego. Niewątpliwie dla leasingobiorcy poprzez szybkie następstwo osoby trzeciej powstała korzystna sytuacja gospodarcza, jednakże jedynie na podłożu faktycznym nie zaś prawnym.
W tej sytuacji Minister Finansów winien wydać ponowną interpretację indywidualną, oceniając stan faktyczny wniosku i stanowisko podatnika, przedstawione na pytanie prawne, które postawił, mając na uwadze przepisu art. 709 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) oraz art. 7 ust. 9 w zw. z art. 5 ust.1 pkt.1 ustawy o VAT.
Zdaniem Janusza Zubrzyckiego – Leksykon VAT Unimex Wrocław: "Dokonując wykładni art. 7 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 9 ustawy o VAT z uwzględnieniem ww. art. 14ust. 2 lit. b Dyrektywy 2006/112/WE należy stwierdzić, że przepis ten ma zastosowanie do tych umów (patrz punkt poprzedni) — leasingu określonych w art. 17f updop i art. 23f updof (tzw. leasingu finansowego) oraz leasingu określonych w art. 17i updop i art. 23i updof ( leasingu gruntów), w których przewidziano opcję wykupu przedmiotu leasingu, po zakończeniu umowy, przez korzystającego. Jeżeli tego rodzaju umowa leasingu przewiduje (zawiera klauzulę), że w następstwie realizacji jej postanowień przez obydwie strony, z chwilą zapłaty ostatniej raty leasingowej własność przedmiotu leasingu przejdzie na korzystającego (leasingobiorcę) lub przewiduje, że po zapłaceniu ostatniej raty nastąpi przeniesienie przez finansującego na korzystającego (leasingobiorcę) własności przedmiotu leasingu – należy uznać, że umowa ta ma charakter dostawy towaru w rozumieniu art. 7 ust. 2 w zw. z ust. 9 ustawy o VAT. Jeżeli powyższe umowy leasingu finansowego lub leasingu gruntu, nie mają sformułowanej takiej klauzuli, oznacza to, że strony nie postanowiły stanowczo, że po zakończeniu umowy dojdzie do sprzedaży przedmiotu leasingu korzystającemu, a zatem z chwilą jej zakończenia, finansujący może, lecz nie musi dokonać takiej sprzedaży korzystającemu. W następstwie tego, wynikający z umowy leasingu brak pewności (koniecznego następstwa) co do przejścia po jej zakończeniu własności przedmiotu umowy na korzystającego — najpóźniej z chwilą zapłaty ostatniej raty -
powoduje, że do takiej umowy nie może być stosowana norma art. 7 ust. 1 pkt 1
w z w. z ust. 9 ustawy." "Leasing, który nie wynika z umowy określonej w art. 7 ust. 9, i w której nie przewidziano opcji, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty, prawo własności zostanie przeniesione na korzystającego (patrz punkt poprzedni), nie może być traktowany jak dostawa towarów, lecz jako usługa. Na pewno, za dostawę towarów nie może być uznane wydanie towaru w oparciu o tzw. umowę leasingu operacyjnego, która zbliżona jest swoim charakterem do umowy najmu, wobec czego nie jest w rozumieniu ustawy o VAT traktowane jako dostawa towarów, lecz jako świadczenie usług."
Minister Finansów rozważy opisany przez Spółkę problem prawny przedstawiając ocenę stanowiska podatnika na zadane przez niego we wniosku pytanie.
W tym stanie Sąd na podstawie art. 146 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, stwierdzając że nie może by wykonana do uprawomocnienia wyroku – art. 152 p.p.s.a., a o kosztach orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI