III SA/Wa 1650/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-01-20
NSApodatkoweWysokawsa
VATinstrumenty finansowezwolnienie podatkoweusługi finansowealgorytmyautomatyzacjainterpretacja podatkowawsparcie technicznedoradztwo inwestycyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki F. sp. z o.o. na interpretację Dyrektora KIS, uznając, że udostępnianie algorytmów do automatycznego obrotu instrumentami finansowymi stanowi usługę wsparcia technicznego, a nie usługę finansową zwolnioną z VAT.

Spółka F. sp. z o.o. wniosła o interpretację indywidualną, pytając o zwolnienie z VAT usługi polegającej na udostępnianiu algorytmów (Strategii) do automatycznego obrotu instrumentami finansowymi w zamian za udział w zyskach. Dyrektor KIS uznał usługę za wsparcie techniczne, niepodlegające zwolnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że udostępnianie algorytmów stanowi jedynie narzędzie techniczne dla klienta, który samodzielnie dokonuje obrotu instrumentami finansowymi na własne ryzyko, a sama usługa ma charakter doradczy lub techniczny, a nie finansowy.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki F. sp. z o.o. o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie opodatkowania VAT usługi polegającej na udostępnianiu klientom algorytmów (zwanych Strategiami) do automatycznego obrotu instrumentami finansowymi. Spółka twierdziła, że usługa ta, za którą otrzymywała wynagrodzenie w formie udziału w osiągniętych zyskach, powinna być zwolniona z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 Ustawy o VAT, jako usługa, której przedmiotem są instrumenty finansowe. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) uznał jednak, że udostępnianie algorytmów stanowi jedynie wsparcie techniczne lub usługę informatyczną, a nie bezpośrednio usługę finansową, w związku z czym nie podlega zwolnieniu. Klient ponosi ryzyko inwestycyjne, a spółka nie uczestniczy w obrocie instrumentami finansowymi w sensie prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę spółki, podzielił stanowisko DKIS. Sąd podkreślił, że algorytm jest jedynie narzędziem wykorzystywanym przez klienta, który samodzielnie inwestuje środki i ponosi ryzyko. Rola spółki sprowadza się do zapewnienia technicznego wsparcia procesu inwestycyjnego, a nie do dokonywania obrotu instrumentami finansowymi. Sąd uznał, że usługa ta ma charakter techniczny lub doradczy (poprzez algorytm), a nie finansowy, co wyłącza ją ze zwolnienia VAT. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego za niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taka usługa nie stanowi usługi zwolnionej z VAT, ponieważ ma charakter wsparcia technicznego lub doradczego, a nie bezpośrednio usługi, której przedmiotem są instrumenty finansowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że algorytm jest jedynie narzędziem technicznym wykorzystywanym przez klienta do samodzielnego obrotu instrumentami finansowymi na własne ryzyko. Usługa spółki nie jest usługą finansową, lecz wsparciem technicznym lub doradztwem, które nie podlega zwolnieniu z VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

Uptu art. 43 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zwolnienie z VAT usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe, nie obejmuje usług wsparcia technicznego ani doradztwa.

Uptu art. 43 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zwolnienie z VAT usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe, nie obejmuje usług pośrednictwa.

Pomocnicze

Uptu art. 43 § 15

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zwolnienia z VAT nie mają zastosowania do usług doradztwa.

Uoif

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi

Definiuje instrumenty finansowe.

Op art. 14b § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Reguluje procedurę wydawania interpretacji indywidualnych.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

Ppsa art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych nad interpretacjami podatkowymi.

Ppsa art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi na interpretację podatkową.

Ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje oddalenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Usługa udostępniania algorytmów do automatycznego obrotu instrumentami finansowymi stanowi wsparcie techniczne lub doradztwo, a nie usługę finansową podlegającą zwolnieniu z VAT. Klient ponosi ryzyko inwestycyjne, a spółka nie uczestniczy w obrocie instrumentami finansowymi w sensie prawnym. Ocena charakteru usługi przez organ podatkowy nie jest modyfikacją stanu faktycznego, lecz dopuszczalną kwalifikacją prawną.

Odrzucone argumenty

Usługa udostępniania algorytmów do automatycznego obrotu instrumentami finansowymi jest usługą finansową zwolnioną z VAT. Spółka ponosi ryzyko związane z obrotem instrumentami finansowymi. Organ podatkowy zmodyfikował stan faktyczny przedstawiony we wniosku o interpretację.

Godne uwagi sformułowania

Strategia stanowi zatem wyłącznie formę wsparcia technicznego tego procesu. Owa Strategia żadnej podmiotowości nie posiada. Jest wyłącznie narzędziem udostępnionym przez Skarżącą Klientowi. Ryzyko ponosi wyłącznie Klient, który swoje decyzje inwestycyjne oparł na działaniu algorytmu dostarczonego przez Skarżącą. Skarżąca myli zatem ryzyko inwestycyjne ze sposobem kalkulacji jej wynagrodzenia, które nie jest oparte na stałym ryczałcie lecz na prowizji od osiąganych przez Klienta zysków. Usługi doradcze dotyczące świadczeń, których przedmiotem są instrumenty finansowe zostały natomiast wprost wyłączone poza zakres zwolnienia.

Skład orzekający

Katarzyna Owsiak

przewodniczący

Piotr Dębkowski

sprawozdawca

Anna Zaorska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawnopodatkowa usług związanych z algorytmami inwestycyjnymi i automatycznym obrotem instrumentami finansowymi, a także rozgraniczenie między usługą finansową a wsparciem technicznym lub doradztwem w kontekście VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego modelu biznesowego udostępniania algorytmów inwestycyjnych; interpretacja może być odmienna dla innych form współpracy lub usług.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy nowoczesnych technologii (algorytmy, automatyzacja) w finansach i ich opodatkowania VAT, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie wśród prawników i przedsiębiorców z branży finansowej.

Algorytmy inwestycyjne a VAT: Czy automatyczny handel na giełdzie jest zwolniony z podatku?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 1650/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-01-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Zaorska
Katarzyna Owsiak /przewodniczący/
Piotr Dębkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 800/23 - Wyrok NSA z 2026-01-28
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 685
art. 43 ust. 1 pkt 41 i ust. 15
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 135 ust. 1 lit. f)
Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Owsiak, Sędziowie sędzia WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant sekretarz sądowy Cezary Ciwiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 20 maja 2022 r. nr 0114-KDIP4-3.4012.57.2022.2.IG w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 4 lutego 2022 r. do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej DKIS) wpłynął wniosek F. Sp. z o.o. z/s w W. (dalej Strona, Skarżąca) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r., poz. 685 ze zm., dalej Uptu).
We wniosku Strona podała, że prowadzi działalność usługową w branży finansowej przy wykorzystaniu zaawansowanych narzędzi w zakresie obrotu instrumentami finansowymi.
W ramach prowadzonej działalności Skarżąca opracowuje strategie inwestycyjne (dalej Strategie), które określają optymalny moment zakupu i sprzedaży instrumentów finansowych o których mowa w ustawie z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 328, dalej Uoif). Instrukcje w zakresie Strategii są przez Stronę implementowane w postaci kodu maszynowego, który dokonuje obliczeń w czasie rzeczywistym na podstawie wiadomości publikowanych przez Giełdę Papierów Wartościowych (dalej GPW), tzn. kod stanowi strumień danych zawierający informacje o aktualnych ofertach kupna i sprzedaży instrumentów finansowych. W konsekwencji Strategie stanowią samodzielnie działający algorytm oparty na metodach ilościowych, który niezależnie, w sposób w pełni zautomatyzowany, dokonuje obrotu instrumentami finansowymi, tzn. Strategie generują i wysyłają na giełdę zlecenia kupna i sprzedaży, dokonując obrotu instrumentami finansowymi.
W ramach umowy zawartej z zewnętrznym podmiotem (dalej Klient) Strona umożliwia odpłatne korzystanie ze Strategii w celu dokonywania obrotu instrumentami finansowymi. Tym samym Skarżąca poprzez udostępnienie Strategii zapewnia Klientowi zautomatyzowany obrót instrumentami finansowymi. W tym zakresie rola Klienta ogranicza się jedynie do zapewnienia środków finansowych, które będą obsługiwane przez Strategie, połączenia z giełdą, dostarczenia serwerów do komunikacji z giełdą i obsługę administracyjną (w tym w zakresie zawarcia odpowiednich umów z giełdą oraz brokerami). W konsekwencji rola Klienta ogranicza się do zapewniania środków finansowych oraz czynności wsparcia (technicznego oraz administracyjnego) umożliwiających Strategii dokonywanie obrotu instrumentami finansowymi. Co istotne, Strategie nie stanowią rozwiązania IT, które pełnią role wspierające (np. w zakresie zapewnienia analizy danych, obsługi czy zarządzania instrumentami finansowymi), tylko stanowią usługę, której istotą jest faktyczny obrót instrumentami finansowymi. Klient nie może dokonywać zmian w Strategiach, a wszelkie decyzje w zakresie zmian w Strategiach są konsultowane ze Stroną, która podejmuje ostateczną decyzję o zmianach w Strategiach. Wynagrodzenie Skarżącej z tytułu umożliwienia Klientowi wykorzystania Strategii do dokonywania obrotu instrumentami finansowymi określane jest jako ustalony udział (procent) z wyniku osiągniętego z obrotu instrumentami finansowymi realizowanego przy wykorzystaniu Strategii.
Uzupełniając wniosek Strona wskazała, że na podstawie danych z giełdy algorytm, na podstawie wzorów matematycznych zawartych w Strategii, dokonuje obliczeń wartości wskaźników, tzn. wskaźników specyficznych dla danej Strategii. Na podstawie wartości wskaźników, algorytm może podjąć decyzje o zakupie danego instrumentu finansowego lub jego sprzedaży. W uproszczeniu można opisać działanie Strategii w następujący sposób: jeśli wartość liczbowa wskaźnika jest większa od wartości progu zakupu tj. pewnej zadanej wartości, to Strategia wyśle do giełdy papierów wartościowych polecenie zakupu instrumentu na rachunek Klienta, z kolei jeśli wartość liczbowa wskaźnika będzie mniejsza od wartości progu sprzedaży tj. pewnej zadanej wartości, Strategia wyśle do giełdy polecenie sprzedaży instrumentu na rachunek Klienta. Dokładne matematyczne definicje "wskaźnika", "progu zakupu", "progu sprzedaży" są zawarte w kodzie maszynowym Strategii, a ich wartości liczbowe są aktualizowane na podstawie wiadomości publikowanych przez giełdę.
W ramach zawartej umowy Strona zobowiązała się do oddania do korzystania przygotowanych Strategii, które podlegają wdrożeniu u Klienta. Skarżąca nie jest zobowiązana do dokonywania żadnych dodatkowych świadczeń, tzn. Strategie stanowią gotowy produkt.
Klient nie ma wpływu na transakcje zawierane przy wykorzystaniu Strategii tzn. np. nie ma możliwość wyboru nabywanych bądź zbywanych instrumentów finansowych. Instrumenty na jakich Strategia dokonuje obrotu są zdefiniowane w plikach konfiguracyjnych, które są edytowane/aktualizowane przez Strony. Zgodnie z umową Klient nie ma możliwości samodzielnej zmiany takich konfiguracji. Strategia zawiera jednak określony profil inwestycyjny tzn. możliwe jest wcześniejsze określenie np. typu preferowanych transakcji, dopuszczanego wolumenu obrotu, stopnia akceptacji ryzyka etc.
Klient ma jedynie możliwość wyłączenia Strategii. Nie może tego jednak zrobić bez uzasadnionej przyczyny. Jedyną sytuacją, kiedy Klient może wyłączyć działanie Strategii, jest sytuacja gdy wynik Strategii nagle się pogorszył - duża strata finansowa, w krótkim czasie, lub zaszło niestandardowe zdarzenie na giełdzie np. zawieszenie działania/notowań giełdy. Powyższe sytuacje mogą dotyczyć całej giełdy lub pojedynczych instrumentów tj. zawiedzenie notowań pojedynczego instrumentu, lub nagła strata finansowa na jednym instrumencie. Jest to jedyna sytuacja, gdzie Klient może ingerować w to na jakich instrumentach Strategia dokonuje transakcji.
Strona nie ponosi odpowiedzialności finansowej związanej ze stratami poniesionymi przez Klienta związanymi z zastosowaniem Strategii za wyjątkiem kosztów działania Strategii wynikających z rażących, bezspornych i precyzyjnie udokumentowanych błędów w procesie wdrożenia bądź funkcjonowania Strategii powstałych z winy Skarżącej. Tym samym to Klient ponosi zasadnicze ryzyko inwestycyjne związane z obrotem instrumentami finansowymi (tutaj - realizowanymi przez Strategię). Co jednak istotne, wynagrodzenie Strony z tytułu umożliwienia Klientowi wykorzystania Strategii do dokonywania obrotu instrumentami finansowymi określane jest jako ustalony udział (procent) z wyniku osiągniętego z obrotu instrumentami finansowymi realizowanego przy wykorzystaniu Strategii. Tym samym wynagrodzenie z tytułu umożliwienia korzystania ze Strategii jest wprost skorelowane z wynikiem realizowanym przez Strategie w zakresie obrotu instrumentami finansowymi, przez co Strona jest wysoce zainteresowana, aby Klient realizował jak najlepszy wynik na transakcjach wykonywanych przez Strategie. Innymi słowy wysokość wynagrodzenia jest bezpośrednio powiązana ze skutecznością/efektywnością Strategii mierzonej wynikiem finansowym przez nią osiąganym na obrocie instrumentami finansowymi. W konsekwencji Skarżąca ponosi ryzyko biznesowe związane z realizowanymi operacjami finansowymi (obrotem instrumentami finansowymi) w związku z bezpośrednim powiązaniem swojego wynagrodzenia z wynikiem osiągniętym na obrocie instrumentami finansowymi.
W oparciu o powyższy opis Strona zapytała, czy umożliwienie Klientowi zawierania transakcji mających za przedmiot instrumenty finansowe za pomocą Strategii w zamian za wynagrodzenie stanowi usługę zwolnioną z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 Uptu?
Przedstawiając własne stanowisko Skarżąca udzieliła odpowiedzi twierdzącej.
W zaskarżonej interpretacji indywidualnej z 20 maja 2022 r., wydanej na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej Op), DKIS uznał stanowisko Strony za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji DKIS wskazał, że udostępnienie Strategii, które umożliwia świadczenie usług w zakresie nabywania i zbywania instrumentów finansowych, jakkolwiek związane jest z usługami finansowymi, poprzez obsługę procesów związanych z ww. transakcjami, samo w sobie jednak nie jest usługą, której przedmiotem są instrumenty finansowe. Zapewnienie systemu umożliwiającego wykonywanie czynności związanych z obrotem instrumentami finansowymi nie stanowi bezpośrednio świadczenia usług których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 Uptu. Opisana czynność stanowi jedynie środek techniczny umożliwiający zautomatyzowaną obsługę pewnych procesów związanych z transakcjami zawieranymi na giełdzie, co nie zmienia faktu, że sama w sobie stanowi usługę, której przedmiotem są instrumenty finansowe. Czynności wykonywane przez Stronę noszą znamiona usługi wsparcia technicznego czy usługi informatycznej, gdyż opierają się na udostępnianiu klientowi algorytmów umożliwiających realizację przez Klienta operacji na instrumentach finansowych. Sam fakt, że klient wykorzystuje stworzone przez Skarżącą algorytmy do zakupu i sprzedaży instrumentów finansowych, nie świadczy i nie przesądza o tym, że usługa świadczona przez Stronę jest zwolniona od podatku.
DKIS podkreślił, że Strona nie ponosi odpowiedzialności finansowej związanej ze stratami poniesionymi przez Klienta związanymi z zastosowaniem Strategii za wyjątkiem kosztów działania Strategii wynikających z rażących, bezspornych i precyzyjnie udokumentowanych błędów w procesie wdrożenia bądź funkcjonowania Strategii powstałych z winy Skarżącej. To Klient ponosi zasadnicze ryzyko inwestycyjne związane z obrotem instrumentami finansowymi realizowanymi przez Strategię. A zatem Strona ponosi odpowiedzialność odnoszącą się tylko do aspektów technicznych opracowywanych i udostępnianych Klientowi Strategii. Opisane usługi nie obejmują zatem specyficznych i istotnych elementów usługi zwolnionej od podatku.
Zdaniem DKIS, przedmiotowe świadczenia nie spełniają również warunków pośrednictwa. Strona w żaden sposób nie będzie uczestniczyć w procesie nabywania bądź zbywania instrumentów finansowych przez Klienta przy wykorzystaniu Strategii. Rola Strony sprowadza się do zapewnienia Klientowi możliwości obrotu instrumentami finansowymi przy wykorzystaniu Strategii. Poza udostępnieniem Strategii Skarżąca nie jest zobligowana do jakiegokolwiek innego świadczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona, reprezentowana przez ustanowionego pełnomocnika – doradcę podatkowego, wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Strona zarzuciła zaskarżonej interpretacji naruszenie:
1. art. 43 ust. 1 pkt 41 Uptu, poprzez uznanie, że odpłatne udostepnienie strategii inwestycyjnych implementowanych w postaci kodu maszynowego w celu dokonania obrotu instrumentami finansowymi stanowi usługę, która nie jest zwolnioną z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 Uptu;
2. art. 14b § 3 w zw. z art. 14c § 1 Op, poprzez modyfikację stanu faktycznego przedstawionego przez Skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
DKIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r., poz. 329, ze zm., dalej Ppsa), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
W myśl art. 57a Ppsa, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozpoznanie sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym następuje zatem wyłącznie we wskazanym w skardze zakresie.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 41 Uptu, zwalnia się od podatku usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 328, 355, 680, 1505, 1595 i 2140), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.
Stosownie do art. 43 ust. 15 Uptu, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do: czynności ściągania długów, w tym factoringu; usług doradztwa; usług w zakresie leasingu.
Unormowane w przepisach Uptu zwolnienie z opodatkowania usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe stanowi implementację art. art. 135 ust. 1 lit. f Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347/1 z 11 grudnia 2006 r. ze zm., dalej Dyrektywa 112). Zgodnie z tym przepisem, państwa członkowskie zwalniają transakcje łącznie z pośrednictwem, jednakże z wyłączeniem przechowywania i zarządzania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach lub związkach, obligacje i inne papiery wartościowe, z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów, oraz praw lub papierów wartościowych, o których mowa w art. 15 ust. 2.
W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy możliwości zwolnienia z opodatkowania usługi udostępnienia przez Skarżącą strategii inwestycyjnych, implementowanych w postaci kodu maszynowego, który:
- dokonuje obliczeń w czasie rzeczywistym na podstawie wiadomości publikowanych przez GPW;
- określa optymalny moment zakupu i sprzedaży instrumentów finansowych;
- samodzielnie, w sposób w pełni zautomatyzowany, dokonuje obrotu instrumentami finansowymi tzn. generuje i wysyła na giełdę zlecenia kupna i sprzedaży instrumentów finansowych.
Skarżąca twierdzi, że powyższe świadczenie wykazuje cechy charakterystyczne dla usługi zwolnionej, gdyż wywołuje efekt związany z obrotem instrumentami finansowymi (nabycie, sprzedaż instrumentów finansowych), prowadzi do zmian sytuacji prawnej/finansowej zainteresowanych podmiotów, stanowi odrębną całość, zaś ryzyko i odpowiedzialność wykonawcy nie jest ograniczona do aspektów technicznych.
Odmiennego zdania jest organ, który podnosi, że sporna usługa stanowi wsparcie techniczne i informatyczne do wykonywania świadczeń objętych zwolnieniem. Nie stanowi zatem usługi, której przedmiotem są instrumenty finansowe. Ponadto, to Klient, a nie Skarżącą ponosi ryzyko inwestycyjne. Strona ponosi odpowiedzialność odnoszącą się tylko do aspektów technicznych opracowywanych i udostępnianych Klientowi Strategii. Opisane usługi nie obejmują zatem specyficznych i istotnych elementów usługi zwolnionej od podatku.
Na wstępie rozważań Sąd stwierdza, że na podstawie powołanych wcześniej przepisów zwolnieniu podlega usługa, której przedmiotem są instrumenty finansowe. Zwolnieniem nie są natomiast objęte usługi w zakresie dostarczania świadczeń technicznych, służących wsparciu realizacji obrotu instrumentami finansowymi.
Z treści złożonego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wynika, że Klient to podmiot dokonujący nabyć oraz sprzedaży instrumentów finansowych, któremu Skarżąca udostępnia przygotowane Strategie. Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że powyższe świadczenie służy optymalizacji oraz zautomatyzowaniu procesu inwestycyjnego Klienta. Sąd nie może zatem zgodzić się ze Skarżącą, że w procesie obrotu instrumentami finansowymi to ów Klient zapewnia wsparcie administracyjne i techniczne (zapewnienie serwerów, obsługa połączenia z GPW) rzeczonej "Strategii", zaś Strategia realizuje obrót instrumentami finansowymi.
Otóż, w ocenie Sądu, dzieje się zupełnie odwrotnie, gdyż to Klient angażuje środki finansowe i obraca instrumentami finansowymi na własne ryzyko. Strategia stanowi zatem wyłącznie formę wsparcia technicznego tego procesu. Zastępuje np. czynnik ludzki, czyli potencjalnych pracowników Klienta, których zadaniem byłoby dokonywanie określonych czynności analitycznych oraz podejmowanie decyzji odnośnie zakupu lub sprzedaży instrumentów finansowych.
Strona we wniosku oraz w skardze stara się stworzyć wrażenie istnienia swoistej podmiotowości Strategii na polu obrotu instrumentami finansowymi, zaś rolę Klienta sprowadza do bycia źródłem finasowania oraz dostarczania zaplecza technicznego dla procesu inwestycyjnego realizowanego przez Strategię. Otóż należy podkreślić, że owa Strategia żadnej podmiotowości nie posiada. Jest wyłącznie narzędziem udostępnionym przez Skarżącą Klientowi. Strategia jest zatem jednym z elementów wykorzystywanych przez Klienta w ramach obrotu instrumentami finansowymi. Kolejnymi są m. in. jego środki finansowe oraz zaplecze techniczne. Strategia jest natomiast elementem dostarczonym przez podmiot zewnętrzny, a mianowicie przez Skarżącą.
Nie można również zgodzić się z twierdzeniem, że działanie Strategii polega na inwestowaniu środków finansowych Klienta w formie dokonywanych zleceń kupna i sprzedaży instrumentów finansowych. W ocenie Sądu, to Klient inwestuje swoje środki, zleca transakcje kupna/sprzedaży instrumentów finansowych przy użyciu Strategii dostarczonej przez Stronę. Strategia "zleca" transakcje wyłącznie w sensie technicznym. Do zmian sytuacji prawnej i finansowej stron transakcji na instrumentach finansowych prowadzi natomiast wyłącznie oświadczenie woli Klienta. Ów Klient zdecydował się wprawdzie oprzeć proces decyzyjny na działaniu algorytmu. Nie oznacza to jednak, że Strategia, w sensie prawnym, obraca instrumentami finansowymi.
Bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje fakt, że Strategia to samodzielnie działający algorytm, który w sposób w pełni zautomatyzowany, bazując na przyjętych wskaźnikach, progach zakupu i sprzedaży, wysyła dyspozycje sprzedaży lub zakupu instrumentów finansowych. Wszakże w dobie automatyzacji oraz informatyzacji procesu obrotu wszelkimi dobrami (nie tylko instrumentami finansowymi) narzędzia informatyczne wykonują szereg czynności w procesie kupna/sprzedaży. Nie oznacza to jednak, że narzędzia te lub ich producent, w znaczeniu prawnym, realizują zakup lub sprzedaż. Przykładowo, podmiot prowadzący sklep internetowy również wykorzystuje narzędzia służące obsłudze sprzedaży. Po wybraniu towaru nabywca otrzymuje drogą mailową potwierdzenie jego dostępności w magazynie oraz przyjęcie zamówienia przez sprzedawcę wraz z instrukcją w jaki sposób transakcja ma zostać sfinalizowana. Nie oznacza to jednak, że dostawca narzędzia informatycznego, a już tym bardziej to narzędzie, obraca towarami handlowymi, zaś właściciel sklepu internetowego zapewnia mu wyłącznie dopływ tych towarów oraz zaplecza technicznego w postaci serwera, dostępu do Internetu oraz strony internetowej. Skarżąca nabywając Strategię od Strony decyduje się na określoną formułę działania, w tym zdaje się na zdolności analityczne algorytmu oraz automatyzację procesu wysyłania zleceń nabycia lub sprzedaży instrumentów finansowych. Klient powierza zatem czynności analityczne oraz obsługę transakcji narzędziu, które nabywa od Strony. Nie zmienia to jednak faktu, że to ów Klient dokonuje obrotu instrumentami finansowymi.
W ocenie Sądu, nie ma również racji Strona twierdząc, że ponosi ryzyko z tytułu obrotu instrumentami finansowymi. Z opisu zawartego we wniosku wynika bowiem, że nie partycypuje w stratach powstałych wskutek przeprowadzonych przez Klienta transakcji. Klient ma jedynie możliwość wyłączenia Strategii. Nie może tego jednak zrobić bez uzasadnionej przyczyny. Jedyną sytuacją, kiedy Klient może wyłączyć działanie Strategii, jest sytuacja gdy wynik Strategii nagle się pogorszył - duża strata finansowa, w krótkim czasie, lub zaszło niestandardowe zdarzenie na giełdzie np. zawieszenie działania/notowań giełdy. Powyższe sytuacje mogą dotyczyć całej giełdy lub pojedynczych instrumentów tj. zawiedzenie notowań pojedynczego instrumentu, lub nagła strata finansowa na jednym instrumencie.
Z powyższego opisu wynika, że ryzyko ponosi wyłącznie Klient, który swoje decyzje inwestycyjne oparł na działaniu algorytmu dostarczonego przez Skarżącą. Znaczne straty finansowe mogą stanowić podstawę do wyłączenia Strategii. Nie są natomiast powodem obciążenia Strony odpowiedzialnością finansową. Skarżąca myli zatem ryzyko inwestycyjne ze sposobem kalkulacji jej wynagrodzenia, które nie jest oparte na stałym ryczałcie lecz na prowizji od osiąganych przez Klienta zysków. Prowizja jest powszechnym sposobem wynagradzania w przypadku świadczeń, których efekt jest zdarzeniem niepewnym.
Należy ponadto zauważyć, że Klient działa w zaufaniu do zdolności analitycznych algorytmu i bazuje na przeświadczeniu, iż jego wykorzystanie ma służyć optymalizacji procesu inwestycyjnego. Rola Skarżącej jest zatem w tym aspekcie zbliżona do funkcji doradczej, której nie realizuje bezpośrednio poprzez zespół ekspertów (doradców) lecz przez przygotowanie algorytmu, który samodzielnie będzie wspierał Klienta w procesie inwestycyjnym. Usługi doradcze dotyczące świadczeń, których przedmiotem są instrumenty finansowe zostały natomiast wprost wyłączone poza zakres zwolnienia, stosownie do treści art. 43 ust. 15 pkt 2 Uptu.
Chybiony jest również argument Skarżącej, która porównuje swoją działalność z powierzeniem środków przez Klienta brokerowi. Powyższe porównanie byłoby uzasadnione, gdyby Klient rzeczywiście powierzał środki Stronie, która przy wsparciu dostępnych sobie narzędzi (w tym Strategii), inwestowałaby tymi środkami. Tymczasem Klient żadnych środków Skarżącej nie powierza, zaś Strona, za pomocą Strategii, żadnych środków nie inwestuje. Z opisu zawartego we wniosku wynika, że Strona umożliwia odpłatne korzystanie ze Strategii w celu dokonywania obrotu instrumentami finansowymi. Tym samym Skarżąca poprzez udostępnienie Strategii zapewnia Klientowi zautomatyzowany obrót instrumentami finansowymi.
Reasumując, należy zauważyć, że usługa Skarżącej polega na umożliwieniu Klientowi korzystania z algorytmu, który dokonuje analizy danych giełdowych oraz na jej podstawie wysyła zlecenia zakupu lub sprzedaży instrumentów finansowych. Usługa Skarżącej polega na zapewnieniu wsparcia technicznego procesu inwestycyjnego oraz zawiera elementy analityczne charakterystyczne dla doradztwa inwestycyjnego. Skarżąca nie wykonuje zatem świadczenia, które nosi cechy usługi zwolnionej (obrót instrumentami finansowymi).
Strona nie pośredniczy również w wykonywaniu usług zwolnionych. Klient nie powierza jej środków, tak jak czynni to w przypadku brokera lub domu maklerskiego. Skarżąca nie pośredniczy w transakcjach kupna/sprzedaży. Nie nabywa instrumentów finansowych we własnym imieniu na rzecz Klienta, ani też w jego imieniu i na jego rzecz. Przedmiotem wniosku nie są zatem usługi, które mogą wpływać na prawa i obowiązki stron związane z instrumentami finansowymi, tzn. mogą wpływać na sytuację prawną i finansową stron transakcji. Są zasadniczo usługami wsparcia technicznego, które nie zmieniają sytuacji prawnej lub finansowej kontrahentów.
Z powyższych względów niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 pkt 41 Uptu.
Przechodząc do zarzutu procesowego Sąd zauważa, że w ocenie Skarżącej w sprawie doszło do niezgodnej z prawem modyfikacji przedstawionego we wniosku stanu faktycznego.
Otóż stwierdzenie, że usługi świadczone przez Stronę stanowią usługi wsparcia technicznego, zaś Strategia to narzędzie informatyczne odnoszące się do instrumentów finansowych, jest przejawem dopuszczalnej oceny organu, dotyczącej stanu faktycznego przedstawionego we wniosku. Organ ma rację twierdząc, że wspomniane narzędzie informatyczne jest dostosowane do potrzeb obrotu instrumentami finansowymi, lecz samo jego udostępnienie nie stanowi usługi zwolnionej. Przedmiotem tej usługi jest bowiem zasadniczo wsparcie techniczne procesu inwestycyjnego, a nie nabywanie i sprzedaż (w tym również w roli pośrednika) instrumentów finansowych. Obrót instrumentami finansowymi realizuje Klient przy użyciu udostępnionego mu narzędzia informatycznego. Świadczenia Strony nie można utożsamiać z przedmiotem działalności Klienta, gdyż stanowi ono świadczenie odrębne, prawidłowo określone przez organ mianem usługi wsparcia technicznego.
Analogicznie należy odnieść się do twierdzenia organu dotyczącego odpowiedzialności Strony w związku udostępnieniem Klientowi Strategii. Organ przedstawił trafną ocenę opisanego stanu faktycznego, z którego nie wynika aby Skarżąca ponosiła ryzyko ekonomiczne np. wadliwych analiz, które doprowadziły do straty na transakcjach, których przedmiotem są instrumenty finansowe.
Organ nie zmodyfikował również stanu faktycznego wyrażając pogląd, że Strona nie będzie w żaden sposób uczestniczyć w procesie nabywania bądź zbywania instrumentów finansowych, gdyż jej rolą jest zapewnienie Klientowi możliwości obrotu tymi instrumentami przy wykorzystaniu Strategii. Wszakże z treści wniosku nie wynika aby Skarżąca miała przynajmniej pośredniczyć w obrocie między Klientem i jego kontrahentami. Udział Strony ogranicza się do stworzenia klientowi warunków technicznych dla automatyzacji procesu wysyłania zleceń zakupu lub sprzedaży.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 14b § 3 w zw. z art. 14c § 1 Op także nie zasługiwał na uwzględnienie.
Sąd badając legalność zaskarżonej interpretacji stwierdza, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani też przepisów postępowania podatkowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zarzuty podniesione w skardze uznać więc należało za niezasadne.
Wniesiona skarga podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 Ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI