III SA/WA 1648/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z COVID-19.
Spółka zaskarżyła postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej podatek od nieruchomości za 2015 r. Skarżąca zarzuciła błędne założenie, że termin przedawnienia zobowiązania jest krótszy niż 3 miesiące oraz brak uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując na błędną interpretację art. 15 zzr ust. 1 ustawy o COVID-19 przez organy, który nie zawiesza biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta L. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. Spółka P. S.A. kwestionowała prawidłowość nadania rygoru, podnosząc zarzuty naruszenia art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (błędne założenie co do terminu przedawnienia) oraz art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej (brak wystarczającego uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania). Kluczowym elementem sprawy była interpretacja art. 15 zzr ust. 1 ustawy o COVID-19, który według sądów administracyjnych (w tym NSA w uchwale I FPS 2/22) nie dotyczy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały ten przepis, co skutkowało wadliwym zastosowaniem art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że postępowanie organów nie budziło zaufania i naruszało zasady praworządności i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie. W konsekwencji, zaskarżone postanowienia zostały uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organom.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2023 r. (I FPS 2/22), która jednoznacznie stwierdziła, że przepis art. 15 zzr ust. 1 ustawy o COVID-19 nie ma zastosowania do terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
O.p. art. 239b § 1 pkt 4
Ordynacja podatkowa
Okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
O.p. art. 239b § 2
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Pomocnicze
ustawa o COVID-19 art. 15 zzr § 1 pkt 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
Przepis ten nie dotyczy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Ustawa z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 art. 15 § 1
O.p. art. 59 § 1 pkt 9
Ordynacja podatkowa
Przedawnienie powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 15 zzr ust. 1 ustawy o COVID-19 nie zawiesza biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Organy błędnie ustaliły, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Organy nie wykazały wystarczającego uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19 [...] nie dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Postępowanie organów podatkowych nie spełniało kryterium art. 120 i art. 121 § 1 O.p.
Skład orzekający
Adrianna Elżbieta Grzymska-Truksa
sprawozdawca
Agnieszka Baran
przewodniczący
Ewa Izabela Fiedorowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku z COVID-19 w kontekście podatkowym oraz prawidłowe stosowanie art. 239b Ordynacji podatkowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z pandemią COVID-19, jednak jego zasady dotyczące przedawnienia i rygoru wykonalności mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19 i ich wpływu na postępowanie podatkowe, co jest nadal aktualne dla wielu podatników i prawników.
“COVID-19 nie zawiesił przedawnienia podatków? Sąd administracyjny wyjaśnia kluczowe wątpliwości.”
Dane finansowe
WPS: 57 055 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 1648/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-05-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Adrianna Elżbieta Grzymska-Truksa /sprawozdawca/ Agnieszka Baran /przewodniczący/ Ewa Izabela Fiedorowicz Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Podatkowe postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1540 art. 239b § 1 pkt 4 § 2, art. 239b § 2, art. 120, art. 121 § 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 2020 poz 694 art. 15 ust. 1 Ustawa z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Baran, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, asesor WSA Adrianna Elżbieta Grzymska-Truksa (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Pismem z dnia 5 lipca 2022 r. P. S.A. z siedzibą w W. (zwana dalej: "Strona", "Podatnik" "Skarżąca", "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej jako "Organ odwoławczy", "SKO") postanowienie z dnia [...] maja 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta L. (dalej jako "Prezydent", "Organ I Instancji") z dnia [...] stycznia 2022 r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności własnej decyzji nieostatecznej Prezydenta z dnia [...] stycznia 2022 r. określającej Stronie wysokość podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie 57.055 zł. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W okresie od 15 grudnia 2014 r. do 23 lutego 2015 r. została u Podatnika przeprowadzona kontrola podatkowa, której przedmiotem było ustalenie prawidłowości rozliczania się podatnika z podatku od nieruchomości za lata 2010-2014. Po przeprowadzonej kontroli Spółka złożyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Prezydent wydał decyzję określającą Podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego. Od przedmiotowej decyzji Skarżący wniósł odwołanie. Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na decyzję Organu II Instancji Strona złożyła skargę. Wyrokiem z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1813/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję SKO z [...] lipca 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta z [...] listopada 2015 r. Po ponownej analizie sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. Prezydent określił Stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 r. na kwotę 57.055,00 zł. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. Prezydent nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W treści postanowienia Prezydent wskazał, że w sprawie nie doszło upływu terminu przedawnienia w związku z zastosowaniem art. 15 zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Prezydent przywołał art. 239 b§ 1 pkt 4, zgodnie z którym decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres od upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Prezydent wskazał również, że zgodnie z § 2 cyt. przepisu nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W ocenie Prezydenta przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być bowiem utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie ze wskazaniem określonych faktów pozwalających na przyjęcie, iż zachodzi uzasadniona obawa (przypuszczenie), że zobowiązanie takie nie zostanie wykonane, a w konsekwencji wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia. Organ I instancji przyjmując, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uzasadnione było nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...] stycznia 2022r., od której wniesione zostało odwołanie, miał na uwadze krótki okres do upływu terminu przedawnienia tego zobowiązania. Takie stanowisko należy uznać za prawidłowe zważywszy, że przesłanka nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, związana jest z perspektywą wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji. Organ I Instancji zaznaczył nadto, że przy przesłance nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wskazanej w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy nie jest zobowiązany do badania sytuacji majątkowej i perspektyw wykonania tego zobowiązania w świetle sytuacji majątkowej podatnika. W sytuacji gdy, jak w niniejszej sprawie, organ I instancji powołał się na zaistnienie przesłanki z pkt 4 (zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania), uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania powinno mieć za punkt odniesienia tę właśnie przesłankę. W tym kontekście zasadne jest stanowisko, iż nie tyle chodzi tu o okoliczności leżące po stronie podatnika, ale te związane z samym upływem czasu. Skoro zatem powołana została przesłanka z pkt 4, to przy tym uprawdopodobnieniu organ podatkowy nie musi odwoływać się do argumentacji i ustaleń, które miałyby na celu wykazanie braku wystarczającego majątku u podatnika, czy też podejmowanie przez niego działań zmierzających do udaremnienia przyszłej egzekucji. Wniosek ten wynika z gramatycznej wykładni wspomnianych uregulowań. Ustawodawca bowiem użył w cytowanym przepisie (art. 239b § 2) m.in. określenia "zobowiązanie nie zostanie wykonane", a nie np. określenia, że "strona nie będzie w stanie wykonać zobowiązania wynikającego z decyzji". Uzasadnia to przyjęcie interpretacji, zgodnie z którą organ, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności może uprawdopodobnić, że zobowiązanie nie zostanie wykonane nie tylko przez dokonanie kompleksowej oceny sytuacji majątkowej strony. Uprawdopodobnienie może polegać także na wskazaniu innych okoliczności, które uniemożliwiają organom podatkowym dochodzenie należności. Okolicznością taką będzie niewątpliwie rychły upływ terminu przedawnienia. Przedawnienie powoduje bowiem wygaśnięcie zobowiązania podatkowego (art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej). W takiej sytuacji wymóg uprawdopodobnienia będzie zachowany bez względu na to, czy stan majątkowy podatnika pozwala na spłatę zobowiązania podatkowego. Odnosząc się do drugiej przesłanki Organ wyjaśnił, iż zgodnie z § 2 art. 239b OP przepis § 1 tegoż artykułu stosuje się, jeśli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W związku z przyjętym przez ustawodawcę sformułowaniem "uprawdopodobni" należy uznać, że ustawodawca nie utożsamia jej z udowodnieniem okoliczności i w związku z tym nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą prze-widzianych przepisami procedury dowodów. Do uprawdopodobnienia może być wystarczające ziszczenie się którejkolwiek z przesłanek z § 1 art. 239b OP, o ile wystąpi dodatkowa przesłanka wskazująca, że zobowiązania podatkowe nie będzie wykonane. Przykładem może być zbliżający się upływ okresu przedawnienia (art. 239b § 1 pkt 4 OP), a dodatkową przesłanką w takim stanie - złożenie odwołania od decyzji nieostatecznej - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Innymi słowy, powinien istnieć związek logiczny pomiędzy ziszczeniem się jednej z przesłanek z art. 239b § 1 OP, a przesłanką, która uprawdopodabnia, że zobowiązanie podatkowe nie będzie wykonane. Strona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie art. 239 § 1 pkt 4 OP poprzez błędne założenie, że termin przedawnienia zobowiązania jest krótszy niż 3 miesiące podczas, gdy zobowiązanie w chwili wydania postanowienia już się przedawniło, oraz art. 239 § 2 OP poprzez brak wystarczającego uprawdopodobnienia, że zobowiązanie z decyzji nie zostanie wykonane. Postanowieniem z dnia [..] maja 2022 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie uznając, iż zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. SKO wskazało, że za prawidłowe należy uznać stanowisko organu I instancji przyjmujące, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uzasadnione było nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...] stycznia 2022 r., od której wniesiono odwołanie. W zakresie zarzutu zażalenia, iż na mocy art. 15 zzr ust. 1 ustawy o COVID-19 nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, SKO w zaskarżonym postanowieniu stwierdziło, że "Odnośnie zarzutu rzekomego wystąpienia przedawnienia Skład Orzekający wskazuje, że okoliczność ta będzie analizowana w odrębnym postępowaniu odwoławczym dotyczącym określenia wysokości zobowiązania podatkowego" (s. 4). We wspomnianej we wstępie skardze Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 239b § 1 pkt 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, poprzez błędne założenie, iż termin przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, podczas gdy zobowiązanie podatkowe w chwili wydania postanowienia I Instancji już się przedawniło; - art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak wystarczającego uprawdopodobnienia, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. - art. 217 § 1 pkt 4 1 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez powołanie w postanowieniu nieprawidłowej podstawy prawnej jego wydania, tj. art. 169 § 1 1 4 Ordynacji podatkowej, podczas gdy przepisy te nie mają zastosowania przy wydawaniu postanowień, jak również w trakcie postępowania nie wystąpiły okoliczności uzasadniające ich zastosowanie i jednocześnie SKO nie przedstawiło uzasadnienia prawnego do zastosowania tych przepisów. W uzasadnieniu Strona wskazała m.in., że wbrew twierdzeniom Prezydenta i SKO bieg terminu przedawnienia nie został zawieszony na mocy art. 15 zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, gdyż przepis ten dotyczy jedynie postępowań objętych przepisami prawa administracyjnego, nie zaś podatkowego. W odpowiedzi na skargę, Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zgodnie z art. 239b § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., w brzmieniu znajdującym w sprawie zastosowanie; dalej "O.p.) na postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Dokonując badania zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, albowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta naruszają prawo w stopniu powodującym konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem sporu jest prawidłowość rozstrzygnięcia w zakresie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2022 r. określającej Skarżącej wysokość podatku od nieruchomości za 2015 r. Zatem istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy w stosunku do Skarżącej organy podatkowe prawidłowo zastosowały dyspozycję art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 O.p. Przypominając ramy prawne sporu wskazać należy, że zgodnie z art. 239b § 1 O. p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Zgodnie z art. 239b § 2 O.p. przepis § 1 stosuje się wówczas, gdy organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Natomiast zgodnie z art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568, ze zm.) - dalej "ustawa o COVID-19" - w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Z brzmienia powołanych wyżej przepisów O. p. wynika, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek, tj. jednej z alternatywnie wskazanych w art. 239b § 1 pkt 1 – 4 O.p., a także przewidzianej w § 2 tego uregulowania. Warunkiem koniecznym dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności w trybie art. 239b § 1 O.p. jest zatem jednoczesne uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W judykaturze podkreśla się, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych, pozwalający na przyspieszenie postępowania (por. wyrok NSA z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt II FSK 578/11, wyrok NSA z dnia 18 marca 2016 r. sygn. akt I FSK 1160/120) (por.- wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 1282/16). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się też, że przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania przewidziana w art. 239b § 2 O.p. nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie ze wskazaniem określonych faktów pozwalających na przyjęcie, że zachodzi uzasadniona obawa (przypuszczenie), że zobowiązanie takie nie zostanie wykonane. Inaczej mówiąc "uprawdopodobnienie" z § 2 ww. przepisu należy odkodowywać przez pryzmat przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1 - 4 O. p., a konkretnie rzecz biorąc tych, bądź tej z nich, na zaistnienie których organ w danej sprawie się powołał, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (por. – wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2617/21). W związku z powyższym z treści przytoczonych przepisów prawa wynika, że zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 O.p. organ podatkowy obowiązany jest ustalić przez udowodnienie, natomiast dla wykazania spełnienia warunku określonego w art. 239b § 2 O.p. wystarczy uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu. W niniejszej sprawie organy nie wykazały, że w sprawie zaistniały kumulatywnie obie przesłanki zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności tj. zarówno ta wymieniona w art. 239b § 1 pkt 4 O.p., jak i wynikające z art. 239b § 2 ww. ustawy, tj. uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, przy czym pierwsza z przesłanek nie została przez organy udowodniona. Dokonane bowiem badanie występowania w sprawie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. czyli, że decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, zostało przeprowadzone z pominięciem zarzutu zażalenia, iż na mocy art. 15 zzr ust. 1 ustawy o COVID-19 nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. SKO w ogóle w zaskarżonym postanowieniu nie odniosło się do niego stwierdzając jedynie, że "Odnośnie zarzutu rzekomego wystąpienia przedawnienia Skład Orzekający wskazuje, że okoliczność ta będzie analizowana w odrębnym postępowaniu odwoławczym dotyczącym określenia wysokości zobowiązania podatkowego" (s. 4). Zarzut ten co prawda był podnoszony przez Skarżącą z innych przyczyn, niż te które legły u podstaw wydanego przez Sąd orzeczenia, tym niemniej trudno mu – w zakresie samego zarzutu – odmówić trafności. Przepis art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID regulujący zawieszenie biegu terminu przedawnienia nie może być bowiem interpretowany w ten sposób, że dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Potwierdzeniem prawidłowości wyrażonego przez Sąd poglądu jest stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 27 marca 2023 r. I FPS 2/22. Rozpatrując ponownie sprawę organy podatkowe wezmą pod uwagę, iż zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2023 r. I FPS 2/22 "Art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568, ze zm.) nie dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych." Ponieważ Sąd orzekając w niniejszej sprawie rozpatrywał skargę wniesioną przez Spółkę na postanowienie SKO z dnia [...] maja 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta z dnia [...] stycznia 2022 r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności własnej decyzji nieostatecznej Prezydenta z dnia [...] stycznia 2022 r. określającej Stronie wysokość podatku od nieruchomości za 2015 r., to Sąd jako, że nie rozpatrywał skargi na wymienioną decyzję wymiarową, nie ma możliwości zbadania jej zgodności z prawem i przesądzenia w obecnym postępowania zagadnienia wymagalności zobowiązania podatkowego w chwili wydania zaskarżonego postanowienia. Wykraczałoby to bowiem poza granice art. 135 p.p.s.a. Sąd przypomina, że zgodnie z art. 120 O.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, zaś w myśl art. 121 § 1 O.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W ocenie Sądu powyżej opisane postępowanie organów podatkowych nie spełniało kryterium art. 120 i art. 121 § 1 O.p. Aczkolwiek Sąd stwierdził konieczność orzeczenia jak w pkt 1 sentencji wyroku z uwagi na dopatrzenie się naruszenia prawa w orzeczeniach organów obu instancji w stopniu skutkującym koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego nie będąc związany granicami skargi, tym niemniej Sąd w kontekście dokonywanej oceny prawnej uznał za uzasadniony zarzut skargi wymieniony w tired 1. Zarzuty wymienione w tired 2 i 3 skargi, w tymże kontekście, były bez wpływu na wydawane rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt 1 w sentencji wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Organ w ponownym postępowaniu zobowiązany będzie do uwzględnienia powyżej przedstawionej oceny prawnej Sądu. O kosztach Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. Sąd wyjaśnia, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Ponadto Sąd wyjaśnia, że orzeczenia sądów administracyjnych, powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI