III SA/Wa 1646/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-10-24
NSApodatkoweWysokawsa
ryczałtnajem prywatnymałżonkowierozdzielność majątkowalimit przychodówinterpretacja podatkowastawka podatkowaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że limit 100 000 zł przychodu dla stawki 8,5% ryczałtu od najmu prywatnego odnosi się odrębnie do każdego z małżonków, nawet przy wspólności majątkowej.

Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, a konkretnie limitu 100 000 zł przychodu dla stawki 8,5% ryczałtu od najmu prywatnego. Skarżący, pozostający w ustroju rozdzielności majątkowej, argumentował, że limit ten powinien być stosowany odrębnie do każdego z małżonków. Dyrektor KIS uznał, że limit dotyczy łącznie obojga małżonków, niezależnie od ustroju majątkowego. Sąd uchylił interpretację, podzielając stanowisko skarżącego i wskazując, że przy rozdzielności majątkowej limit powinien być stosowany indywidualnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J.M. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Spór dotyczył sposobu stosowania limitu 100 000 zł przychodu, po przekroczeniu którego stawka ryczałtu od najmu prywatnego wzrasta z 8,5% do 12,5%. Skarżący, który wraz z małżonką pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej, twierdził, że limit ten powinien być stosowany odrębnie do każdego z małżonków, ponieważ każdy z nich dysponuje własnym majątkiem osobistym. Dyrektor KIS uznał jednak, że limit ten dotyczy łącznie obojga małżonków, niezależnie od obowiązującego ustroju majątkowego. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, w szczególności art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a oraz ust. 13, podzielił stanowisko skarżącego. Sąd uznał, że przy ustroju rozdzielności majątkowej, gdzie małżonkowie zarządzają samodzielnie swoimi majątkami osobistymi, limit przychodów powinien być stosowany indywidualnie do każdego z nich. Sąd podkreślił, że opodatkowaniu podlega sfera majątkowa podatnika, a nie więź osobista między małżonkami. W związku z tym, zaskarżona interpretacja została uchylona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Limit przychodów 100 000 zł dla stawki 8,5% ryczałtu od najmu prywatnego odnosi się odrębnie do każdego z małżonków, nawet jeśli między nimi obowiązuje wspólność majątkowa, a wynajmowane nieruchomości stanowią ich majątki osobiste.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opodatkowaniu podlega sfera majątkowa podatnika, a nie więź osobista między małżonkami. Przy ustroju rozdzielności majątkowej, gdzie małżonkowie zarządzają samodzielnie swoimi majątkami, limit przychodów powinien być stosowany indywidualnie. Analiza przepisów, w tym art. 12 ust. 6 i 13 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, wskazuje, że odwołanie do limitu łącznie dla małżonków dotyczy sytuacji wspólności majątkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.z.p.d. art. 12 § 1 pkt 4 lit. a

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi 8,5% przychodów do kwoty 100 000 zł oraz 12,5% przychodów od nadwyżki ponad kwotę 100 000 zł z tytułu przychodów z najmu prywatnego.

u.z.p.d. art. 12 § 13

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

W przypadku osiągania przez małżonków przychodów z najmu prywatnego, kwota przychodów określona w ust. 1 pkt 4 lit. a dotyczy łącznie obojga małżonków. Sąd zinterpretował ten przepis jako mający zastosowanie głównie do sytuacji wspólności majątkowej.

Pomocnicze

u.z.p.d. art. 6 § 1a

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Opodatkowaniu ryczałtem podlegają przychody z najmu prywatnego.

u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa najem jako jedno ze źródeł przychodów, z wyłączeniem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą.

k.c. art. 659

Kodeks cywilny

Definicja umowy najmu.

k.r.o. art. 31 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Powstanie wspólności majątkowej z chwilą zawarcia małżeństwa.

k.r.o. art. 47 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Możliwość ustanowienia rozdzielności majątkowej umową małżeńską.

P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 4a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola sądów administracyjnych nad interpretacjami przepisów prawa podatkowego.

P.p.s.a. art. 146 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie interpretacji przez sąd w przypadku uwzględnienia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Limit 100 000 zł przychodu dla stawki 8,5% ryczałtu od najmu prywatnego powinien być stosowany odrębnie do każdego z małżonków, gdy obowiązuje między nimi ustrój rozdzielności majątkowej. Istnienie rozdzielności majątkowej oznacza, że małżonkowie zarządzają samodzielnie swoimi majątkami osobistymi, a przychody z najmu tych majątków są odrębne. Przepis art. 12 ust. 13 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, mówiący o łącznym limicie dla małżonków, powinien być interpretowany głównie w kontekście wspólności majątkowej.

Odrzucone argumenty

Limit 100 000 zł przychodu dla stawki 8,5% ryczałtu od najmu prywatnego dotyczy łącznie obojga małżonków, niezależnie od obowiązującego ustroju majątkowego.

Godne uwagi sformułowania

Opodatkowaniu podlega sfera majątkowa (przychody), nie opodatkowuje się sfery niemajątkowej. Przyjęcie stanowiska organu, że samo pozostawanie w związku małżeńskim z automatu przesądza o przypisaniu limitu przychodów łącznie do obojga małżonków, prowadziłoby do sytuacji, kiedy w stanach faktycznych jak przedstawiony w niniejszej sprawie, opodatkowywana byłaby więź osobista istniejąca pomiędzy małżonkami, a nie przychód pochodzący z więzi majątkowej (która w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła).

Skład orzekający

Agnieszka Baran

przewodniczący

Andrzej Cichoń

sprawozdawca

Dariusz Czarkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących limitu przychodów dla stawki ryczałtu od najmu prywatnego w przypadku małżonków z rozdzielnością majątkową."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji małżonków z rozdzielnością majątkową, ale jego argumentacja może mieć szersze zastosowanie w interpretacji przepisów dotyczących wspólnych limitów dla małżonków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego (najem prywatny) i jego interpretacji w specyficznej sytuacji rodzinnej (rozdzielność majątkowa), co czyni ją interesującą dla wielu podatników i prawników.

Rozdzielność majątkowa a limit 100 000 zł przy ryczałcie od najmu – Sąd wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 1646/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-10-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Baran /przewodniczący/
Andrzej Cichoń /sprawozdawca/
Dariusz Czarkowski
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2540
art. 10 ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ( t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Baran, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Cichoń (sprawozdawca), sędzia WSA Dariusz Czarkowski, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 26 maja 2023 r. nr 0114-KDIP3-2.4011.314.2023.2.MG w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz J. M. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 12 czerwca 2023 r. J.M. (dalej: "Strona", "Wnioskodawca" lub "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "Organ" lub "Dyrektor KIS") z dnia 26 maja 2023 r. nr 0114-KDIP3-2.4011.314.2023.2.MG w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Zaskarżona interpretacja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
15 marca 2023 r. do Organu wpłynął wniosek Strony o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia limitu kwotowego przychodów z wynajmu nieruchomości poza działalnością gospodarczą przez małżonków, pomiędzy którymi istnieje rozdzielność majątkowa. Wniosek uzupełniono w odpowiedzi na wezwanie Organu.
Wnioskodawca przedstawił następujący opis stanu faktycznego:
Skarżący pozostaje w związku małżeńskim od 24 marca 2003 r. W związku małżeńskim obowiązuje pomiędzy małżonkami ustrój rozdzielności majątkowej z uwagi na zawarcie 8 kwietnia 2003 r. przed notariuszem K.L. umowy majątkowej małżeńskiej (rep. A [...]).
W związku z powyższym cały majątek nabywany przez Stronę oraz małżonkę stanowi majątek osobisty. Strona i jego małżonka nie posiadają majątku wspólnego.
Strona i jego małżonka, każdy z osobna, uzyskuje przychody z najmu swojego majątku prywatnego. Strona uzyskuje przychody z najmu 1 lokalu mieszkalnego stanowiącego osobną nieruchomość, nabytego ze środków własnych do majątku osobistego Strony. Małżonka Strony uzyskuje przychody z najmu 2 lokali mieszkalnych nabytych ze środków własnych do swojego majątku osobistego.
Strona i jego małżonka opodatkowują przychody z tytułu najmu nieruchomości na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 1a oraz art. 12 ust. 1 pkt 4a ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2540 ze zm. dalej jako "ustawa"). Żadna z wynajmowanych nieruchomości należących do majątku osobistego Strony, ani małżonki Strony nie jest związana z działalnością gospodarczą, a małżonkowie rozliczają się osobno w zakresie osiąganych przez siebie przychodów. Wnioskodawca osiągnął w 2021 r. przychody w kwocie 29.200 zł (tj. nie przekraczającej łącznie 100.000 zł) i uiścił podatek w wysokości 8,5%. Małżonka Wnioskodawcy osiągnęła w 2021 r. przychody w kwocie 150.888,36 zł (a więc przekraczającej łącznie 100.000 zł,) i uiściła należny podatek w wysokości 8,5% od przychodu w wysokości 100.000 zł oraz 12,5% od nadwyżki ponad tę kwotę.
Wnioskodawca zadał następujące pytanie:
Czy limit przychodów określony w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, wskazujący iż ryczałt od przychodów ewidencjonowanych w przypadku przychodów z najmu prywatnego wynosi 8,5% przychodów do kwoty 100.000 zł oraz 12,5% przychodów od nadwyżki ponad kwotę 100.000 zł, odnosi się osobno do przychodów uzyskanych przez Stronę i jego małżonkę z tytułu wynajmu nieruchomości wchodzących w skład majątku osobistego Strony i jego małżonki, czy też dotyczy łącznie obojga małżonków i czy w związku z tym Wnioskodawca winien był uiścić za 2021 r. podatek z tytułu wynajmu nieruchomości od całości swoich przychodów wg. stawki 8,5% czy 12,5% (po zsumowaniu przychodów własnych z przychodami małżonki)?
W nawiązaniu do powyższego Wnioskodawca zajął następujące stanowisko:
Określony w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne z dnia 20 listopada 1998 r. limit przychodów, do których możliwe jest zastosowanie 8,5% stawki podatku, w opisanym stanie faktycznym odnosi się odrębnie do podatnika oraz jego małżonka. Każdy z małżonków może stosować stawkę podatku w wysokości 8,5% przychodów do kwoty 100.000 zł, a dopiero po przekroczeniu kwoty 100.000 zł przez każdego z małżonków odrębnie, stawkę 12,5% przychodów.
Wprawdzie art. 12 ust. 13 ustawy wskazuje, iż w przypadku osiągania przez małżonków przychodów, o których mowa w art. 6 ust. 1a (przychody z najmu majątku prywatnego niezwiązanego z działalnością gospodarczą), kwota przychodów określona ust. 1 pkt 4 dotyczy łącznie obojga małżonków, jednakże ten przepis nie ma zastosowania do opisanego stanu faktycznego, z uwagi na fakt istnienia między małżonkami ustroju rozdzielności majątkowej ustanowionego między nimi jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego. Ustanowienie rozdzielności majątkowej pomiędzy Stroną, a małżonką spowodowało, iż każdy z małżonków posiada odrębny majątek, którym oddzielnie dysponuje, może zaciągać zobowiązania bez zgody współmałżonka oraz samodzielnie odpowiada za swoje długi. Wnioskodawca i jego małżonka nie mieli nigdy majątku wspólnego i w sensie prawnym występują dwa odrębne majątki osobiste, analogicznie jakby należały do osób nie pozostających w związku małżeńskim.
Żadna z nabytych przez Stronę i małżonkę nieruchomości, będących przedmiotem umowy najmu, nigdy nie należała do majątku wspólnego małżonków i stanowiła oraz stanowi obecnie od początku ich majątek osobisty.
Przepis art. 12 ust. 13 ww. ustawy został wprowadzony przez ustawodawcę w celu doprecyzowania sposobu stosowania art. 12 ust. 1 pkt 4 w przypadku przychodów z najmu prywatnego osiąganych przez małżonków z najmu ich majątku wspólnego. Brak tego przepisu powodowałby bowiem rozbieżność w sposobie opodatkowania przychodu z najmu przez małżonków w sytuacji, gdy zdecydowaliby się na oddzielne opodatkowanie. W sytuacji, gdy przychód z najmu nieruchomości należącej do majątku wspólnego rozliczałby tylko jeden małżonek - tylko do niego odnosiłby się limit 100.000 zł przychodu określony w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy. W przypadku natomiast rozliczenia przychodów po połowie - limit ten wynosiłby 2 x po 100.000 zł przychodu, czyli łącznie 200.000 zł dla małżonków. Przepisu art. 12 ust. 13 ustawy nie można zatem interpretować przez pryzmat wykładni językowej, z pominięciem skutków prawnych wynikających z istniejącej rozdzielności majątkowej oraz istoty majątku odrębnego, określonego przepisami prawa rodzinnego i opiekuńczego. Byłoby to również niespójne z przepisami prawa podatkowego. Małżonkowie, którzy zawarli majątkową umowę małżeńską, w przepisach prawa podatkowego występują jako dwa odrębne podmioty. Nie mogą na przykład składać wspólnych rozliczeń z uwagi na brak majątku objętego wspólnością majątkową. Majątek związany z działalnością gospodarczą, przy rozdzielności majątkowej, w świetle przepisów podatkowych też traktowany jest jako majątek odrębny, a nie wspólny małżonków.
Przyjęcie stanowiska, iż przepis art. 12 ust. 13 dotyczy przychodów z najmu nieruchomości bez względu na ustrój majątkowy w małżeństwie prowadziłby do nieuzasadnionej dyskryminacji ze względu jedynie na fakt istnienia małżeństwa między podatnikiem, a jego małżonkiem w stosunku do analogicznej sytuacji osób pozostających w nieformalnych związkach partnerskich, wobec których łączenie limitu przychodów dla zastosowania odpowiedniej stawki podatkowej nie występuje. Zasada racjonalnego ustawodawstwa nie uzasadnia takiej interpretacji powołanego wyżej przepisu w szczególności w przypadku, gdy Wnioskodawca i jego małżonka jeszcze przed zawarciem małżeństwa dokonali świadomego wyboru w zakresie ustanowienia rozdzielności majątkowej między sobą i nigdy nie posiadali majątku wspólnego.
Ponadto, w sytuacji występowania rozdzielności majątkowej oraz niniejszym stanie faktycznym zachodziłyby wątpliwości co do sposobu ustalenia, kto i w jakim zakresie winien zapłacić odpowiednią kwotę podatku i w jakiej proporcji rozdzielić pomiędzy nimi kwoty przychodów objęte niższą i wyższą stawką podatkową, przy założeniu konieczności sumowania dochodów obojga małżonków jedynie dla celów ustalenia limitu przychodów, do których zastosowanie ma odpowiednia stawka podatku. Jako odrębni podatnicy Wnioskodawca i jego małżonka mają obowiązek złożyć osobne deklaracje podatkowe. Przepisy powołanej ustawy w żaden sposób tego nie określają, co przemawia za przyjęciem, iż przepis art. 12 ust. 13 stosuje się wyłącznie w przypadku występowania między małżonkami ustroju wspólności majątkowej posiadającymi majątek wspólny w przypadku wyboru przez nich osobnego opodatkowania przychodów z tego majątku.
Dyrektor KIS przedstawione wyżej stanowisko Wnioskodawcy uznał za nieprawidłowe.
Organ przytoczył treść art. 10 ust. 1 pkt 6, art. 9a ust. 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm., dalej "ustawa o PIT") oraz art. 1 pkt 2, art. 2 ust. 1a, art. 6 ust. 1a, art. 9 ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 12 ust. 13 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Biorąc pod uwagę przytoczone regulacje oraz opis sprawy Organ stwierdził, że dla małżonków wynajmujących nieruchomości w ramach najmu prywatnego, opodatkowujących uzyskane z tego tytułu przychody ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, istnieje wspólny limit przychodów, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy między małżonkami istnieje wspólność majątkowa, a wynajmowane przez każdego z nich z osobna nieruchomości wchodzą w skład majątku odrębnego, jak i sytuacji, gdy między małżonkami będzie zawarta umowa rozdzielności majątkowej.
Reasumując, Dyrektor KIS nie zgodził się ze stanowiskiem Strony, zgodnie z którym limit przychodów 100.000 zł, po przekroczeniu którego stawka ryczałtu wynosi 12,5%, dotyczy tylko przychodów z najmu Strony. Określony w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, limit przychodów w wysokości 100.000 zł dotyczy łącznie obojga małżonków osiągających przychody z tytułu umów najmu zawieranych poza działalnością gospodarczą. Bez znaczenia pozostaje fakt zawarcia umowy rozdzielności majątkowej.
W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący sformułował żądanie uchylenia interpretacji indywidualnej z dnia 26 maja 2023 r., a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i przyjęcie niewłaściwej kwalifikacji, w szczególności art. 12 ust. 1 pkt. 4 lit. a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne poprzez uznanie, że limit przychodów w wysokości 100.000 zł dotyczy łącznie obojga małżonków bez względu na okoliczność, iż pomiędzy Skarżącym, a jego żoną istnieje rozdzielność majątkowa zawarta jeszcze przez zawarciem małżeństwa, a więc nie posiadali od momentu zawarcia małżeństwa majątku wspólnego.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023r., poz. 259; dalej zwana P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. W myśl art. 57a P.p.s.a skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny, co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 146 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę, uchyla interpretację.
Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej Sąd konstatuje, że akt ten narusza prawo w stopniu eliminującym go z obrotu prawnego. Kreśląc jednak wpierw ramy prawne sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1a ustawy osoby fizyczne osiągające przychody, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym, opłacają ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. W wymienionym art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowi się, że źródłami przychodów są m.in. najem, podnajem (...) z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą. W myśl art. 6 ust. 1a ustawy, opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy. Dla ustalenia wartości otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń z tych tytułów stosuje się przepisy art. 11 ust. 2-2b ustawy. Z kolei art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a stanowi, że ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi 8,5% przychodów do kwoty 100 000 zł oraz 12,5% przychodów od nadwyżki ponad kwotę 100 000 zł z tytułu przychodów, o których mowa w art. 6 ust. 1a. Zgodnie z art. 12 ust. 5 ustawy, przychody z udziału w spółce w odniesieniu do każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku. W razie braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku są równe. Natomiast ust. 6 art. 12 stanowi, że zasada, o której mowa w ust. 5, ma również zastosowanie do małżonków, między którymi istnieje wspólność majątkowa, osiągających przychody, o których mowa w art. 6 ust. 1a, chyba że złożą sporządzone na piśmie oświadczenie o opodatkowaniu całości przychodu przez jednego z nich. Kluczowy w świetle sprawy art. 12 ust. 13 z kolei stanowi, że w przypadku osiągania przez małżonków przychodów, o których mowa w art. 6 ust. 1a, kwota przychodów określona w ust. 1 pkt 4 lit. a, dotyczy łącznie obojga małżonków. Dokonując wykładni powyższego przepisu organ stwierdził, że określony w ustawie limit przychodów w wysokości 100.000 zł dotyczy łącznie obojga małżonków osiągających przychody z najmu i nie jest przy tym istotne, czy przedmiot najmu należy do majątku wspólnego, czy do majątków odrębnych małżonków, ani też, jaki obowiązuje w małżeństwie ustrój majątkowy. Skarżąca z tym stanowiskiem się nie zgadza twierdząc, że w stanie faktycznych sprawy każdy z małżonków może stosować stawkę podatku w wysokości 8,5% przychodów do kwoty 100.000,00 zł, a dopiero po przekroczeniu tej kwoty przez każdego z małżonków odrębnie, stawkę 12,5 %, za czym przemawia panujący w małżeństwie ustrój rozdzielności majątkowej oraz wykładnia celowościowa art. 12 ust. 13 ustawy.
Sąd podziela pogląd strony skarżącej.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym normuje opodatkowanie przychodów (dochodów) osiąganych przez osoby fizyczne (art. 1 ustawy). A więc podmiotem opodatkowania (podatnikiem) jest osoba fizyczna, a nie instytucja małżeństwa. W dalszej kolejności należy zauważyć, że przywołany art. 12 ustawy określa stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, ze względu na rodzaj prowadzonej działalności. Wskazany katalog jest zamknięty, a zatem tylko określona tam działalność może być opodatkowana na warunkach preferencyjnych. Co jednak istotne, przepis ten w żadnej mierze nie zmienia zasadniczej regulacji dotyczącej tego, kto jest podatnikiem rzeczonego podatku. Przedmiotem opodatkowania - zgodnie z art. 6 ust. 1a ustawy – są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym. Jednym ze źródeł przychodów jest najem, w ramach którego wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz (art. 659 K.c.). W przywołanym powyżej art. 12 ust. 13 mowa jest o "małżonków przychodach". W tym miejscu Sąd podziela stanowisko Skarżącego, który limit przychodów do których możliwe jest stosowanie stawki 8,5% odnosi odrębnie do każdego z małżonków. Skarżący słusznie bowiem odwołuje się do rozdzielności majątkowej panującej w małżeństwie oraz do istoty majątku odrębnego. Zauważyć należy, że w doktrynie przeważa pogląd traktujący małżeństwo jako stosunek prawny, w którego skład wchodzą uprawnienia i obowiązki, zarówno niemajątkowe, jak i majątkowe (por. J. Strzebińczyk, Prawo rodzinne, Kraków 2002, s. 127 i n.). Sprawy dotyczące małżeństwa jako stosunku osobistego są sprawami niemajątkowymi, a sprawy związane z ustrojem majątkowym małżonków to sprawy majątkowe (por. postanowienie SN z 16.07.2008 r., II CZ 51/08, LEX nr 447661). Ten podział jest o tyle istotny, że opodatkowaniu podlega sfera majątkowa (przychody), nie opodatkowuje się sfery niemajątkowej. W odniesieniu do sfery majątkowej odwołać się należy do 31§1 Kro, z którego wynika, że z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. W myśl art. 31 § 2 Kro, do majątku wspólnego należą dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków. Art. 47 § 1 Kro stanowi zaś, że małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa. W razie umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem (art. 51 (1) Kro). Taki też stan faktyczny został przestawiony w niniejszej sprawie, w którym małżonkowie funkcjonując w ustroju rozdzielności majątkowej, zarządzają samodzielnie swoim majątkiem. Przy czym, zdaniem Sądu, taki stan nie podpada pod regulację art. 12 ust. 13 ustawy, co potwierdza analiza przepisu z posłużeniem się subsydiarnie wykładnią systemową. Interpretator ma obowiązek posłużyć się wykładnią systemową i funkcjonalną w każdej sytuacji, w której wykładnia językowa nie rozstrzyga wszystkich wątpliwości interpretacyjnych, następnie w trudnych sprawach, w których skomplikowany kontekst systemowy wymaga potwierdzenia rezultatu wykładni językowej metodami wykładni systemowej i funkcjonalnej oraz w sytuacjach uzasadniających zastosowanie dyrektyw odstępstwa (vide: Lech Morawski, Zasady Wykładni Prawa, Toruń 2010, s. 76). Z literalnego brzmienia przepisu art. 12 ust. 13 ustawy wynika, że limit przychodów do kwoty 100.000 zł dotyczy obojga małżonków, co w ocenie Sądu oznacza małżonków między którymi istnieje wspólność majątkową. Zresztą analiza ust. 6 art. 12 cyt. ustawy wskazuje, że ustawodawca w regulacji dotyczącej wysokości ryczałtu (a tego dotyczy przecież art. 12) unormował sytuację właśnie małżonków pozostających we wspólności majątkowej, co oznacza, że przy ustaleniach co do limitu odwołał się do więzi majątkowej między małżonkami. W przypadku wspólności majątkowej występuje bowiem wspólny majątek. Jeśli nie ma wspólności majątkowej, małżonkowie nie osiągają wspólnych przychodów, nadal jednak pozostają w związku z małżeńskim. Taki stan wyklucza jednak – w ocenie Sądu – możliwość przyjęcia, że limit przychodów 100.000 zł. dotyczy łącznie obojga małżonków. A więc, przy określaniu kwoty limitu ryczałtu nie bez znaczenia jest ustrój majątkowy obowiązujący w małżeństwie. W tym świetle należy też interpretować ust. 13 art. 12 ustawy. Poza tym, należy zauważyć, że w art. 12 ust. 13 ustawy mowa jest o przychodach osiąganych przez małżonków, a nie przez każdego z małżonków, co także oznacza, że tak jak w przypadku art. 12 ust. 6 ustawy, ustawodawca odwołuje się do instytucji wspólności majątkowej, albowiem w przypadku tej wspólności pojęcie otrzymania przychodów o których mowa w art. 6 ust. 1a, dotyczy łącznie obojga małżonków. Przyjęcie więc przez organ, że art. 12 ust. 13 ustawy dotyczy łącznie obojga małżonków bez względu na obowiązujący ustrój majątkowy, stoi w opozycji do wykładni systemowej art. 12 ustawy. Przyjęcie stanowiska organu, że samo pozostawanie w związku małżeńskim z automatu przesądza o przypisaniu limitu przychodów łącznie do obojga małżonków, prowadziłoby do sytuacji, kiedy w stanach faktycznych jak przedstawiony w niniejszej sprawie, opodatkowywana byłaby więź osobista istniejąca pomiędzy małżonkami, a nie przychód pochodzący z więzi majątkowej (która w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła). Sformułowanie przez organ w zaskarżonej interpretacji, że nie jest istotne, czy przedmiot najmu należy do majątku wspólnego, czy do majątków odrębnych małżonków, nie ma potwierdzenia w regulacji ustawowej i przeczy dokonanej powyżej wykładni.
Zważywszy na powyższe, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. Rolą organu rozpoznającego sprawę ponownie będzie uwzględnienie stanowiska prawnego Sądu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI