III SA/Wa 1632/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-11-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneczynność egzekucyjnadoręczenietytuł wykonawczyzajęcie wynagrodzeniapełnomocnikskarga WSAegzekucja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na czynność egzekucyjną, uznając, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło skutecznie poprzez doręczenie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia dłużnikowi zajętej wierzytelności, nawet jeśli doręczenie tytułu wykonawczego skarżącym było wadliwe.

Skarżący wnieśli skargę na czynność egzekucyjną, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących doręczeń tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia, w szczególności poprzez pominięcie ich pełnomocnika. Organy administracji oraz WSA uznały, że skarga na czynność egzekucyjną nie jest właściwym trybem do podnoszenia zarzutów materialnoprawnych, takich jak przedawnienie. Sąd podkreślił, że do skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej wystarczyło spełnienie jednego z warunków określonych w art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a mianowicie doręczenie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia dłużnikowi zajętej wierzytelności.

Sprawa dotyczyła skargi na czynność egzekucyjną wszczętą przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wobec małżonków E. i H. E. w celu wyegzekwowania zaległości podatkowych. Skarżący zarzucili, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z naruszeniem przepisów, w szczególności poprzez wadliwe doręczenie tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia, z pominięciem ich pełnomocnika. Organy administracji (Dyrektor Izby Skarbowej, Minister Finansów) uznały skargę za bezzasadną, wskazując, że tryb skargi na czynność egzekucyjną (art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - upea) służy jedynie kontroli formalnoprawnej działań organu egzekucyjnego, a nie zarzutom materialnoprawnym, takim jak przedawnienie zobowiązania. Podkreślono, że doręczenie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę ma charakter osobisty i powinno być dokonane bezpośrednio zobowiązanemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego wystarczyło spełnienie jednego z warunków określonych w art. 26 § 5 upea, a mianowicie doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności. Nawet jeśli doręczenie tytułu wykonawczego skarżącym było wadliwe, nie miało to wpływu na skuteczne wszczęcie egzekucji. Sąd odrzucił również argumentację dotyczącą stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa) w zakresie doręczeń, uznając, że w tym konkretnym przypadku przepisy upea regulują te kwestie odrębnie, a pouczenie o zakazie rozporządzania wynagrodzeniem ma charakter osobisty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skuteczne wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje na skutek spełnienia jednego z warunków określonych w art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a doręczenie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności dłużnikowi zajętej wierzytelności jest wystarczające.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 26 § 5 upea stwarza alternatywę rozłączną, co oznacza, że spełnienie tylko jednego z wymienionych warunków (doręczenie tytułu wykonawczego zobowiązanemu lub doręczenie zawiadomienia o zajęciu dłużnikowi zajętej wierzytelności, jeśli nastąpiło przed doręczeniem tytułu wykonawczego) prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W tej sprawie spełniony został drugi warunek, co czyniło wszczęcie egzekucji skutecznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

upea art. 26 § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Momentem wszczęcia egzekucji administracyjnej jest doręczenie przez organ egzekucyjny zobowiązanemu tytułu wykonawczego lub doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub prawa majątkowego zobowiązanego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Spełnienie jednego z tych warunków jest wystarczające.

upea art. 54

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Skarga na czynności egzekucyjne - środek ochrony przed naruszeniami przepisów postępowania, pozwalający na kontrolę prawidłowości dokonania czynności egzekucyjnych, ale nie zarzutów materialnoprawnych.

upea art. 72 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności pieniężnej z wynagrodzenia za pracę, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego. Art. 72 § 4 pkt 1 nakłada obowiązek pouczenia zobowiązanego o zakazie odbierania wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia lub rozporządzania nim.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu administracyjnym przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

upea art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Kpa art. 32

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 40 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie pisma stronie, która ustanowiła pełnomocnika, ma charakter wyłącznie informacyjny, a skutki prawne rozpoczynają się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi. (Argumentacja skarżącego, odrzucona przez sąd w kontekście doręczeń czynności egzekucyjnych).

upea art. 7 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 59 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 33

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 7 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 59 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ord.pod. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 70 § 4

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło poprzez doręczenie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia dłużnikowi zajętej wierzytelności, zgodnie z art. 26 § 5 pkt 2 upea. Skarga na czynność egzekucyjną nie jest właściwym trybem do podnoszenia zarzutów materialnoprawnych, takich jak przedawnienie zobowiązania. Doręczenie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę i tytułu wykonawczego ma charakter osobisty i powinno być dokonane bezpośrednio do zobowiązanego, a nie do pełnomocnika.

Odrzucone argumenty

Postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte skutecznie z powodu wadliwego doręczenia tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia, z pominięciem pełnomocnika. Zastosowanie przepisów Kpa o doręczeniach do pełnomocnika powinno mieć pierwszeństwo przed przepisami upea. Zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.

Godne uwagi sformułowania

skarga na czynność egzekucyjną jest środkiem prawnym ochrony przed naruszeniami przepisów postępowania w trybie skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego nie można podnosić zarzutów materialnoprawnych czynność egzekucyjna polegająca na doręczeniu zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu jego praw majątkowych, ma charakter osobisty do wszczęcia postępowania egzekucyjnego dochodzi na skutek jednej z alternatywnie występujących przesłanek pouczenie to ma charakter osobisty

Skład orzekający

Małgorzata Jarecka

przewodniczący sprawozdawca

Lidia Ciechomska-Florek

członek

Barbara Kołodziejczak-Osetek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie warunków skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej oraz zakresu kontroli w trybie skargi na czynność egzekucyjną."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności zajęcia wynagrodzenia za pracę i kwestii doręczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, które są istotne dla prawników praktyków, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy doręczenie jest wadliwe, ale egzekucja i tak jest skuteczna? Kluczowa interpretacja WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 1632/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-09-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek
Lidia Ciechomska-Florek
Małgorzata Jarecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 685/08 - Wyrok NSA z 2009-09-30
II FSK 685/09 - Wyrok NSA z 2010-09-21
I SA/Bd 734/08 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2009-01-13
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 26  par. 5  pkt 2,  art. 54,  art. 72  par. 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi H. E. i E. E. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie oddalenie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. , działając jako wierzyciel wystawił w dniu [...] 12.2006r. tytuły wykonawcze nr [...], wskazując jako podmiot zobowiązany małżonków E. E. i H. E. Dokumenty te objęły zaległości obojga małżonków z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2000 wraz z odsetkami za zwłokę. Podstawą ich wystawienia była decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. określająca wysokość zobowiązania podatkowego za wyżej wymieniony okres. Klauzula o skierowaniu do egzekucji powyższych tytułów wykonawczych została nadana przez organ egzekucyjny w dniu[...].12.2006r. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał szeregu czynności egzekucyjnych, m.in.: zajęcia praw majątkowych stanowiących wynagrodzenie za pracę. Odpisy zawiadomień o zajęciu, w tym [...], wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczone zostały Zobowiązanym za pośrednictwem poczty, w dniu [...] 01.2007r.
W dniu [...] 01.2007r. pełnomocnik Skarżących wniósł skargę na czynności egzekucyjne, w której zarzucił, iż postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z naruszeniem art. 32, art. 7 § 2 oraz art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. oraz art. 32 (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954 z późn. zm, dalej "upea") i 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14.06.1960r. (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej Kpa).Wskazał, że doręczenie odpisów tytułów wykonawczych oraz odpisów zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia nastąpiło z pominięciem pełnomocnika, w związku z czym należy uznać dokonane czynności za bezskuteczne, albowiem podjęte zostały w egzekucji administracyjnej, która nie została wszczęta zgodnie z art. 26 § 5 pkt 2 upea w związku z art. 40 § 2 Kpa.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2007r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. oddalił skargę jako bezpodstawną.
W motywach wydanego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że skarga na czynności egzekucyjne oparta na podstawie art. 54 upea może być wnoszona jedynie na czynności typu wykonawczego. Tak więc, przedmiotem rozpoznania w tym trybie może być jedynie prawidłowość bądź wadliwość działania organu egzekucyjnego.
Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia przez organ egzekucyjny pełnomocnikowi Skarżących odpisów tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia za pracę, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że czynność egzekucyjna polegająca na doręczeniu zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu jego praw majątkowych, ma charakter osobisty, co wyklucza możliwość dokonania tej czynności przez pełnomocnika, wobec czego zasadnie dokonano doręczenia odpisu tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego osobiście stronie postępowania.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w sprawie doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a przy wykonywaniu czynności zajęcia wynagrodzenia za pracę nie został naruszony art. 26 § 5 upea oraz nie zostały naruszone obowiązki z art. 7 § 3 oraz art. 59 § 1 pkt 2 upea.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik zobowiązanych podtrzymał zarzuty zawarte w skardze z dnia [...] 01.2007r. wnosząc o umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego i zwrot nienależnie pobranych kwot.
Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. W motywach wydanego postanowienia Minister Finansów stwierdził, że skarga na czynności egzekucyjne przewidziana w art. 54 upea jest środkiem prawnym ochrony przed naruszeniami przepisów postępowania. Zobowiązany, zaskarżając czynność egzekucyjną, może spowodować skontrolowanie prawidłowości jej dokonania. W ramach tego środka zaskarżenia można jednak podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. W trybie skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego nie można podnosić zarzutów materialnoprawnych. W trybie art. 54 powołanej ustawy, kontrolą objęta jest zaskarżona czynność egzekucyjna, przez którą rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego - art. 1a pkt 12 ustawy.
Zdaniem Ministra Finansów, do oceny prawidłowości doręczenia odpisu zawiadomienia, wystarczający jest przepis art. 72 § 4 ustawy egzekucyjnej, który jednoznacznie wskazuje, iż wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności pieniężnej z wynagrodzenia za pracę, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego. Wobec powyższego w tym zakresie nie ma potrzeby odpowiedniego ( zgodnie z art.18 upea ) stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego na podstawie. Postępowanie egzekucyjne jest bowiem szczególnym postępowaniem administracyjnym, którego celem jest doprowadzenie do wykonania obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej. Postępowanie to polega na stosowaniu określonych środków przymusu, które są czynnościami wykonawczymi i skierowane są do majątku zobowiązanego. Wykonanie czynności egzekucyjnych nie może odbywać się bez udziału zobowiązanego, a jego udział w tych czynnościach nie może zostać zastąpiony przez pełnomocnika. O wszczęciu postępowania egzekucyjnego i stosowaniu środków przymusu przez organ egzekucyjny, zobowiązany winien być informowany bezpośrednio przez ten organ, a nie przez pełnomocnika.
W przedmiotowej sprawie zastosowano środek egzekucyjny - egzekucję z wynagrodzenia za pracę, do realizacji którego uprawniony jest pracodawca. O realizacji tego środka egzekucyjnego zobowiązany, jak wyżej wskazano, winien być bezpośrednio poinformowany przez organ egzekucyjny. Przy dokonywaniu zajęcia tego składnika majątkowego istotne jest pouczenie zobowiązanego, że nie może odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób, co wynika z art. 72 § 4 pkt 1 ustawy. Przy wszczęciu egzekucji administracyjnej poprzez doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę, nieuprawnione będzie powiadomienie pełnomocnika o ustanowionym zakazie, jest to bowiem zakaz skierowany wprost do zobowiązanego. zobowiązany winien być zatem powiadomiony bezpośrednio przez organ egzekucyjny o zajęciu egzekucyjnym i jego skutkach. Ponadto poinformowanie zobowiązanego przez pełnomocnika o zakazie odbioru bądź rozporządzania wynagrodzeniem mogłoby prowadzić do sytuacji naruszenia tego zakazu w czasie od dnia dokonania zajęcia do dnia poinformowania zobowiązanego przez pełnomocnika.
Z tych względów organ stosując środki przymusu z jednoczesnym doręczeniem tytułu wykonawczego nie powinien doręczać pism pełnomocnikowi, lecz bezpośrednio zobowiązanemu. Chcąc skorzystać z pomocy prawnej, czemu służy instytucja pełnomocnika, strona może upoważnić go do wnoszenia środków zaskarżenia określonych w ustawie, celem ochrony swych praw w postępowaniu egzekucyjnym, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo należy wyjaśnić, iż zobowiązany naruszający zakaz rozporządzania zajętym składnikiem majątkowym naraża się na odpowiedzialność karną. W świetle powyższego, przepis art. 40 § 2 Kpa, na który powołują się zobowiązani, nie ma zastosowania w momencie wszczęcia egzekucji administracyjnej wraz z dokonaniem czynności egzekucyjnej.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia zobowiązania oraz braków w tytułach wykonawczych Minister Finansów wyjaśnił, że kwestie te nie podlegają rozpoznaniu w trybie skargi na czynność egzekucyjną.
Minister Finansów stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono uchybień formalnych w dokonanych czynności egzekucyjnych. Zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę wysłane zostało za pośrednictwem poczty do Sądu Rejonowego w C., a do zobowiązanych zostały wysłane odpisy tych zawiadomień wraz z odpisami tytułów wykonawczych. Przesyłka została doręczona zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności, jak i zobowiązanym. Druk zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę odpowiada wzorowi określonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, z późn. zm), zawiadomienie podpisane zostało przez upoważnionego pracownika organu egzekucyjnego. Zastosowanie środka egzekucyjnego było zgodne obwiązującymi przepisami prawa.
Pełnomocnik skarżących nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem wykazu kosztów.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
- błędną kwalifikację podstawy prawnej zarzutów strony,
- brak stosowania art. 120 Ordynacji podatkowej,
- wadliwe stosowanie art. 18 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w odniesieniu do art. 32 i 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w powiązaniu z art. 18 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
- błędne stosowanie art. 26 § 5 pkt 2 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W uzasadnieniu skarg wskazał, że ustawa egzekucyjna nie zawiera przepisów dotyczących doręczeń. Jednak jej przepis art. 18 stanowi, że: "Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego". Nie można, zdaniem pełnomocnika, zgodzić się ze stwierdzeniem organu, że czynności odbioru korespondencji, a szczególnie zawiadomień o zajęciu i tytułów wykonawczych jest czynnością egzekucyjną, która wymaga osobistego działania zobowiązanego. Zdaniem pełnomocnika dopiero doręczenie tytułów wykonawczych wszczyna egzekucję administracyjną. W doktrynie i orzecznictwie spotykamy się z utrwaloną opinią, że czynnościami, które nie mogą być wykonane przez pełnomocnika są np.: złożenie wyjaśnień, poddanie się przesłuchaniu, stawienie się celem stwierdzenia tożsamości strony. Natomiast, od dnia doręczenia pełnomocnictwa organowi, to pełnomocnik winien być zawiadamiany o wszystkich czynnościach, w tym o zajęciu prawa majątkowego, czy o wystawieniu tytułów egzekucyjnych. Pełnomocnik kładzie nacisk na art. 40 § 2 Kpa, który ma zastosowanie do doręczeń wszystkich pism dotyczących zobowiązanego i przedmiotu toczącego się postępowania. Przepis ten ma charakter bezwzględny i nie dopuszcza żadnych wyjątków. Znaczy to, że pominięcie pełnomocnika w postępowaniu jest równoznaczne z pominięciem strony. Strona postępowania administracyjnego, ustanawiając pełnomocnika, chroni się przed skutkami nieznajomości prawa, a jeżeli organ administracji pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swych praw i interesów i otrzymania takiej ochrony prawnej, jaką powinna ona uzyskać w państwie prawa (postanowienie SN z 09.09.1993r. III ARN 45/93). Natomiast doręczenie pisma stronie, która ustanowiła pełnomocnika, ma charakter wyłącznie informacyjny, a skutki prawne rozpoczynają się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi.
Strona skarżąca podniosła nadto, że zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 ustawy egzekucyjnej doręczenie zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych wszczyna egzekucję administracyjną. Natomiast do wszczęcia egzekucji w trybie art. 26 § 5 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, co zachodzi w przedmiotowej sprawie, konieczne jest spełnienie dwóch warunków, tj. 1) doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego musi nastąpić przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, 2) po doręczeniu zawiadomienia dłużnikowi zajętej wierzytelności musi dojść do skutecznego doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym nie doszło więc - w ocenie strony Skarżącej - do jego prawnego wszczęcia w związku z niespełnieniem warunku doręczenia tak tytułów egzekucyjnych, jak i zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego.
Strona skarżąca zauważyła również, iż zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Co prawda § 4 tego przepisu wskazuje, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym Skarżący zostali zawiadomieni, ale konieczne było spełnienie warunku zawiadomienia skarżących w sposób prawnie skuteczny, a nie wyłącznie w sposób informacyjny.
W odpowiedzi na skargi Minister Finansów podtrzymał swoją argumentację zawartą w zaskarżonych postanowieniach i wniósł o oddalenie skargi. Podniósł ponownie, iż w postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną nie mogą być podnoszone okoliczności będące przedmiotem odrębnego postępowania, w którym badane są zarzuty materialnoprawne oraz zauważył, że w skardze z dnia [...] 08.2007r. pełnomocnik skarżących nie wskazał, na czym polega błędna kwalifikacja podstawy prawnej zarzutu strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Pełnomocnik skarżących złożył [...] stycznia 2007 r. skargę na czynności egzekucyjne wskazując, że w sprawie egzekucja nie może być prowadzona, albowiem w istocie nie zostały doręczone prawidłowo zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenie i odpis tytułu wykonawczego, która to czynność warunkuje skuteczne wszczęcie egzekucji administracyjnej.
Pełnomocnik wskazał, iż naruszono art. 33 pkt 1 i 4 upea, nie zastowano art. 32 upea oraz niedopełniono "realizacji obowiązków wynikających z postanowień art. 7 § 3 oraz art. 59 § 1 pkt 2 upea."
Odwołał się do orzecznictwa dotyczącego art. 40 §2 kpa, wskazując, że pominięcie pełnomocnika strony w postępowaniu jest równoznaczne z pominięciem strony. Stwierdził, że do skutecznego wszczęcia egzekucji konieczne jest , zgodnie z art. 26 § 5 pkt 2 upea, spełnienie dwóch warunków:
1. doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności
2. doręczenie skuteczne zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
W piśmie z dnia [...] marca 2007 r. pełnomocnik wskazał, że jego pisma zostały wniesione w trybie art. 54 upea, są także skargami na działanie organu i jego pracowników naruszających praworządność i interesy skarżących oraz zawierają wniosek o umorzenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 1 pkt 2 upea, gdyż obowiązek nie jest wymagalny.
Organ stwierdził jednak, że zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. było prawidłowe i nie naruszało obowiązujących przepisów prawa. Wskazał także, iż kwestia przedawnienia zobowiązania oraz braków w tytułach wykonawczych nie podlega rozpoznaniu w trybie skargi na czynność egzekucyjną.
Rozstrzygając w przedmiotowej sprawie należy mieć na uwadze, że przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne z art. 54 uepa, strona uczyniła wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
O wszczęciu postępowania egzekucyjnego stanowi art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie z tym przepisem, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Treść cytowanego przepisu wskazuje, iż chodzi o podjęcie przez organ egzekucyjny, po otrzymaniu tytułu wykonawczego od wierzyciela, określonych czynności powodujących wszczęcie postępowania mającego na celu wyegzekwowanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Zgodnie z § 5 w/w artykułu momentem wszczęcia egzekucji administracyjnej jest doręczenie przez organ egzekucyjny zobowiązanemu tytułu wykonawczego lub doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub prawa majątkowego zobowiązanego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Z treści tego przepisu wynika, że do wszczęcia postępowania egzekucyjnego dochodzi na skutek jednej z alternatywnie występujących przesłanek.
Dokonując rozstrzygnięcia w sprawie, należy zwrócić uwagę na konstrukcję złożonej przez pełnomocnika skargi na czynności egzekucyjne i jej zakres. Przedmiotem skargi pełnomocnik strony uczynił skuteczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, uzasadnienie skargi opierając na nieprawidłowości dokonania doręczenia tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia. W ocenie Sądu, skarga pełnomocnika na czynności egzekucyjne, zasadnie została oddalona.
Mając na uwadze treść art. 26 § 5 upea stwierdzić należy, iż wystarczającym dla wszczęcia postępowania egzekucyjnego była realizacja warunku z art. 26 § 5 pkt 2 upea. Przepis art. 26 § 5 upea, stwarza bowiem alternatywę rozłączną i oznacza, iż spełnienie tylko jednego warunku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Interpretacja dokonana przez pełnomocnika, prowadząca do konkluzji, iż do wszczęcia postępowania egzekucyjnego niezbędne jest ziszczenie się obu warunków z art. 26 § 5 upea, jest błędna.
W sprawie spełniony został warunek z art. 26 § 5 pkt 2 upea -doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, a zatem doręczenie przez organ egzekucyjny zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego nie było już warunkiem koniecznym dla skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Nie jest także trafny zarzut naruszenia w sprawie art. 18 upea w związku z art. 32 upea oraz art. 40 § 2 Kpa, poprzez niedoręczenie pism pełnomocnikowi, Sąd podziela argumentację organu, iż stosując środek przymusu z jednoczesnym doręczeniem tytułu wykonawczego powinien doręczyć pisma ( zawiadomienie o zajęciu i odpis tytułu wykonawczego) bezpośrednio zobowiązanym, albowiem w przypadku takiego środka, jakim było zajęcie wynagrodzenie za pracę, art. 72 § 4 pkt 1 upea nakłada na organ obowiązek pouczenia zobowiązanego, że nie może odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób. Zdaniem Sądu pouczenie to ma charakter osobisty. W przypadku naruszenia zakazu, daje gwarancję, iż zobowiązany wiedział o jego treści. Sytuacja ta jest analogiczna do sytuacji, świadka, co do którego istnieje obowiązek uprzedzenia o karalności za fałszywe zeznania. Uprzedzenia tego nie można dokonać przez pełnomocnika. Stwierdzić należy jednak, że czynność doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia, zważywszy na przedmiot skargi, była drugorzędna, albowiem nawet jej wadliwość nie mogła prowadzić do zniweczenia czynności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. To bowiem z uwagi na ziszczenie się warunku z art. 26 § 5 pkt 2 upea stało się skuteczne.
Pełnomocnik w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazał także, na błędną kwalifikację zarzutów strony dokonaną przez organ oraz naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej. Nie wyjaśnił jednak, na czym błędna kwalifikacja polega. Wydaje się, zważając na treść złożonej w dniu [...] stycznia 2007 r. i "doprecyzowanej" [...] marca 2007 r. skargi pełnomocnika, że to właśnie ona była wadliwie skonstruowana, albowiem odwoływał się do różnych instytucji postępowania egzekucyjnego - instytucji zarzutu z art. 33 upea oraz instytucji skargi na czynności egzekucyjne z art. 54 upea. Słusznie organ zatem wskazał, iż zarzutów merytorycznych, na przykład dotyczących przedawnienia należności nie można podnosić w trybie postępowania z art. 54 upea, co czynił pełnomocnik.
W skardze skierowanej do Sądu pełnomocnik zarzucił także brak stosowania w sprawie art. 120 Ordynacji podatkowej i nie wyjaśnił, dlaczego w postępowaniu toczącym się w trybie art. 54 upea, miałby być naruszony przepis art. 120 Ordynacji podatkowej. Tym samym zarzut naruszenia tego przepisu w sprawie uważa Sąd za nieuprawniony.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż skarga pełnomocnika zobowiązanych, skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oddalające skargę na czynności wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie była zasadna i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu administracyjnym przed sądami administracyjnymi (Dz.U . Nr 153, poz. 271) skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI