III SA/Wa 1428/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na czynność egzekucyjną pobrania gotówki z automatów do gier, uznając, że poborca działał zgodnie z prawem, a skarżąca dobrowolnie wydała pieniądze.
Spółka zaskarżyła czynność egzekucyjną polegającą na pobraniu 150 zł gotówki z automatów do gier. Skarżąca podnosiła, że pieniądze nie były jej własnością, egzekucja była niedopuszczalna z uwagi na nieobowiązujące przepisy, a środek egzekucyjny był zbyt uciążliwy. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że poborca działał zgodnie z art. 68 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a skarżąca dobrowolnie wydała pieniądze, co nie wymagało sporządzenia protokołu.
Sprawa dotyczyła skargi A. Sp. z o.o. na postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które oddalało skargę na czynność egzekucyjną pobrania 150 zł gotówki z automatów do gier. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów dotyczących własności zajętych przedmiotów, niewłaściwego zastosowania środków egzekucyjnych oraz braku podstaw prawnych do egzekucji. Minister Finansów uznał, że organ egzekucyjny działał zgodnie z prawem, a skarżąca dobrowolnie otworzyła automaty i wydała gotówkę, co potwierdziło pokwitowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra Finansów. Sąd wyjaśnił, że czynność pobrania gotówki na wezwanie poborcy, potwierdzona pokwitowaniem, jest zgodna z art. 68 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie wymaga sporządzenia protokołu. Sąd uznał, że skarżąca dobrowolnie wydała pieniądze, a zarzuty dotyczące własności automatów i przymusu były niezasadne. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie skargi na czynności egzekucyjne nie pozwala na badanie kwestii materialnoprawnych, takich jak obowiązywanie przepisów stanowiących podstawę tytułu wykonawczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, pobranie gotówki na wezwanie poborcy, potwierdzone pokwitowaniem, jest zgodne z art. 68 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie wymaga sporządzenia protokołu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że czynność pobrania gotówki na wezwanie poborcy, gdzie przedstawiciel spółki dobrowolnie otworzył automaty i wydał pieniądze, jest zgodna z art. 68 § 1 u.p.e.a. i nie nosi znamion przymusu ani przeszukania. Dodatkowe sporządzenie protokołu nie czyni czynności wadliwą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.e.a. art. 54
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 68 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
PPSA art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § pkt 12 lit a tiret 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 45 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 47 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 53
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 67 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 68 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 68 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 97 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.c. art. 55
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 46
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.g.h. art. 89 § § 1 pkt 2
Ustawa o grach hazardowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność pobrania gotówki na wezwanie poborcy, potwierdzona pokwitowaniem, jest zgodna z art. 68 § 1 u.p.e.a. i nie wymaga protokołu. Skarżąca dobrowolnie wydała pieniądze, nie doszło do przeszukania ani przymusu. Egzekucja z pieniędzy znajdujących się w automatach była dopuszczalna, gdyż pieniądze należały do zobowiązanej spółki. Art. 67 § 1 u.p.e.a. nie ma zastosowania w sytuacji opisanej w art. 68 § 1 u.p.e.a. Postępowanie skargowe nie jest właściwe do badania kwestii materialnoprawnych dotyczących podstaw tytułu wykonawczego.
Odrzucone argumenty
Egzekucja była niedopuszczalna z uwagi na nieobowiązujące przepisy. Środek egzekucyjny był zbyt uciążliwy. Pieniądze w automatach nie stanowiły własności spółki. Działanie poborcy nosiło znamiona przymusu i przeszukania. Organ egzekucyjny miał obowiązek zastosowania art. 67 § 1 u.p.e.a. i sporządzenia protokołu według ustalonego wzoru. Organ egzekucyjny miał obowiązek odstąpić od czynności egzekucyjnych na podstawie art. 45 § 1 u.p.e.a.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem skargi zatem nie mogą być kwestie materialnoprawne. W przypadku określonym w art. 68 § 1 u.p.e.a. nie sporządza się protokołu z czynności egzekucyjnych. Ani pomieszczenie, ani automaty do gry nie zostały przeszukane a pełnomocnik Spółki dysponując kluczami sam otworzył automaty do gry, a więc dobrowolnie wydał rzeczy w postaci znajdujących się w tych urządzeniach pieniędzy.
Skład orzekający
Alojzy Skrodzki
przewodniczący
Elżbieta Olechniewicz
członek
Marta Waksmundzka-Karasińska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących czynności egzekucyjnych z pieniędzy, w szczególności art. 68 § 1 u.p.e.a., oraz zakresu kognicji sądu administracyjnego w sprawach skarg na czynności egzekucyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pobrania gotówki z automatów do gier na wezwanie poborcy. Nie rozstrzyga kwestii legalności samej działalności gospodarczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w nietypowej sytuacji pobrania gotówki z automatów do gier. Wyjaśnia istotne kwestie proceduralne.
“Czy pobranie 150 zł z automatu do gier to legalna egzekucja? WSA wyjaśnia procedury.”
Dane finansowe
WPS: 150 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 1428/16 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2017-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-05-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Alojzy Skrodzki /przewodniczący/ Elżbieta Olechniewicz Marta Waksmundzka-Karasińska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane II FSK 1734/17 - Wyrok NSA z 2019-05-17 Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2014 poz 1619 art. 54,art1a pkt 2,art. 1a pkt 12 lit a tiret 1,art. 68 par.1 i par.2, art.53,art. 68 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Uzasadnienie W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora Izby Celnej w K. wobec A. Sp. z o. o. (dalej – "Spółka", "Skarżąca") organ egzekucyjny w dniu [...] marca 2015 r. w lokalu w Z. przy ul. [...] dokonał pobrania od Spółki gotówki w kwocie 150 zł. W skardze na powyższą czynność egzekucyjną Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego stwierdzając, że egzekucja prowadzona przez Dyrektora Izby Celnej jest niedopuszczalna z uwagi na to, iż tytuły wykonawcze obejmują należności, które powstały na podstawie nieobowiązujących przepisów. Wskazano również, iż organy celne z jednej strony uznają urządzanie gier za przestępstwo, a z drugiej egzekwują kwoty z tych urządzeń, uznając je za legalną działalność. Podniesiono również uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego, którego zastosowanie uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej Spółki. Wskazano, iż automaty do gier nie stanowią jedynego majątku spółki, z którego organ mógłby prowadzić egzekucję. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. oddalił skargę na czynność egzekucyjną dokonaną przez Dyrektora Izby Celnej w K. tj. egzekucję z pieniędzy w kwocie 150 zł. Spółka wniosła zażalenie do Ministra Finansów na w/w postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 97 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej – "u.p.e.a.") w związku z art. 55 Kodeksu cywilnego, poprzez skierowanie egzekucji do przedmiotów nie będących własnością zobowiązanej Spółki. Zdaniem Spółki, poborca nie był uprawniony do zajęcia pieniędzy, znajdujących się w automacie stanowiącym przedmiot dzierżawy. Dopiero w chwili dobrowolnego i samodzielnego wyjęcia pieniędzy z kasy stały się one własnością zobowiązanej Spółki; - art. 45 § 1 u.p.e.a. poprzez niewzięcie pod uwagę słusznego stanowiska Spółki i przedstawionych przez nią dowodów, faktów i okoliczności, wpływających na zasadność prowadzenia egzekucji. Treść powołanego przepisu wskazuje, że organ ma obowiązek weryfikacji zasadności egzekucji, przez co Skarżąca rozumie konieczność odniesienia się do prawidłowości dokonywania egzekucji z pieniędzy, której prawidłowość Spółka podważała; - art. 46 Konstytucji RP w związku z art. 89 § 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, poprzez dokonanie egzekucji z wartości pieniężnej, która stanowiąc dochód z czynności uznanej za nielegalną, w przypadku istnienia podstawy prawnej, powinna ulec przepadkowi; - zasady niemożności czerpania korzyści przez państwo z popełnionego czynu niedozwolonego, bezprawnego lub nielegalnego, uznanego za taki przez organy państwowe. Organ nie może dokonywać egzekucji należności poprzez faktyczne ściągnięcie korzyści z czynu uznanego przez organ za bezprawny; - art. 68 § 1 i 3 w związku z art. 47 § 2 w związku z art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez zastosowanie przymusu w celu dokonania egzekucji, przy braku podstaw faktycznych i formalnoprawnych do zastosowania takiego przymusu oraz spełnienia przesłanki bezpośredniości podczas przeprowadzania czynności egzekucyjnych. W sprawie nie doszło do bezpośredniego zapłacenia określonej sumy, ale poborca w pierwszej kolejności wezwał do otworzenia urządzenia do gry. Zatem nakazanie otwarcia automatu trudno interpretować inaczej niż dokonanie przeszukania. Z tego względu działania powinny być poprzedzone stosownym zarządzeniem na podstawie art. 47 u.p.e.a. Postanowieniem z [...] lutego 2016 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. Minister Finansów wskazał, że zgodnie z art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny w trakcie postępowania egzekucyjnego stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków te, które są najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Jednocześnie art. 1a pkt 12 lit. a tiret 1 u.p.e.a. wskazuje, że do środków egzekucyjnych w postępowaniu dotyczącym należności pieniężnych należy między innymi egzekucja z pieniędzy. MF zauważył, że jak wynika z akt sprawy, na wezwanie poborcy skarbowego przedstawiciel Spółki otworzył urządzenia do gier, w których znajdowała się gotówka w kwocie 150 zł. Powyższą kwotę poborca skarbowy odebrał i w związku z tym wystawił pokwitowanie. Pełnomocnik Spółki nie stawiał żadnego oporu, lecz na wezwanie poborcy otworzył automaty, umożliwiając pobranie znajdującej się tam gotówki. Tym samym, organ egzekucyjny nie zarządził przymusowego otwarcia automatów i nie dokonał ich przeszukania. Tym samym, przepis art. 47 § 2 u.p.e.a, nie mógł być naruszony, bo nie miał w niniejszej sytuacji zastosowania. MF podkreślił, że jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny, działając zgodnie z dyspozycją zacytowanego wyżej przepisu, wystawił spółce stosowne pokwitowanie, zaś pełnomocnik zobowiązanej nie wskazuje na żadne uchybienie organu egzekucyjnego w tym zakresie. Co prawda, jak wynika z akt sprawy, został sporządzony protokół z czynności egzekucyjnych, jednak w ocenie organu nadzoru powyższe nie skutkuje wadliwością egzekucji z pieniędzy. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów art. 97 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 55 Kodeksu cywilnego, poprzez skierowanie egzekucji na przedmioty nie będące własnością zobowiązanego, organ wskazał, że zaskarżona czynności dotyczyła zajęcia gotówki, a nie dzierżawionych automatów. MF odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 46 Konstytucji RP w związku z art. 89 § 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, poprzez dokonanie egzekucji z wartości pieniężnej, która stanowiąc dochód z czynności uznanej za nielegalną, w przypadku istnienia podstawy prawnej, powinna ulec przepadkowi oraz naruszenia zasady niemożności czerpania korzyści przez państwo z popełnionego czynu niedozwolonego, bezprawnego lub nielegalnego, uznanego za taki przez organy państwowe. MF wskazał, iż rozpoznając skargę na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a., nie ma prawnej możliwości odniesienia się do kwestii podstawy prawnej do wystawienia tytułów wykonawczych (kwestii obowiązywania przepisów), jak również do charakteru (w tym legalności) prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej. W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów: 1) art. 68 § 1 u.p.e.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie przejawiające się w uznaniu, iż w sprawie doszło do dobrowolnej zapłaty dochodzonej należności w wyniku czego organ egzekucyjny wydał Skarżącej pokwitowanie odbioru pieniędzy; 2) art. 67 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie przejawiające się w niewydaniu zawiadomienia o zajęcia prawa majątkowego zobowiązanego i nie sporządzenia protokołu z czynności egzekucyjnej według ustalonego w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw finansów publicznych wzoru; 3) art. 97 § 2 u.p.e.a. poprzez skierowanie egzekucji na przedmioty nie będące własnością zobowiązanego, co stanowi rzeczywistą przeszkodę dla prowadzenia egzekucji, 4) art. 47 § 2 w związku z art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez zastosowanie przymusu w celu dokonania egzekucji, przy braku podstaw faktycznych do zastosowania takiego przymusu, w szczególności braku wyczerpania innych możliwości realizacji celu egzekucji, 5) art. 45 § 1 u.p.e.a. poprzez niewzięcie pod uwagę słusznego stanowiska Skarżącej i przedstawianych przez nią dowodów, faktów i okoliczności wpływających na zasadność prowadzenia egzekucji w wyniku czego organ był zobowiązany do odstąpienia od dalszych czynności egzekucyjnych. Uzasadniając skargę pełnomocnik Spółki w pierwszej kolejności zaznaczył, że w niniejszej sprawie czynność otwarcia automatów do gry została wykonana na wyraźne polecenie poborcy skarbowego, zatem uiszczenie kwot nie było dobrowolne. Nie miała bowiem miejsca bezpośrednia zapłata określonej sumy, ale poborca wskazał bezpośrednio środek, za pomocą którego oczekuje zaspokojenia należności. Zdaniem pełnomocnika niezasadne jest zatem uznanie przez poborcę skarbowego, iż działał on na podstawie art. 68 § 1 u.p.e.a. Pełnomocnik zaznaczył też, że organ egzekucyjny miał obowiązek zastosowania dyspozycji art. 67 § 1 u.p.e.a., gdyż w niniejszej sprawie zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a tiret 1 u.p.e.a. (egzekucja z pieniędzy). Zgodnie natomiast z art. 67 § 1 u.p.e.a. podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Pełnomocnik Skarżącej wskazał następnie na treść, jaką powinien zawierać protokół zajęcia i odbioru ruchomości. Zaznaczył dalej, że o skuteczności zawiadomienia decyduje jego kompletność oraz prawidłowe skonstruowanie. Brak któregoś z elementów stanowi wadę powodującą nieważność danego dokumentu. Pełnomocnik zaznaczył, że w niniejszej sprawie brak jest protokołu, spełniającego wymogi z art. 67 § 1 u.p.e.a. W szczególności, protokół nie został sporządzony na formularzu, którego wzór określa rozporządzenie Ministra Finansów. Dokonane czynności nie mają zatem waloru skutecznych w obrocie prawnym i noszą cechy nieważności. Pełnomocnik Spółki stwierdził też, że w niniejszej sprawie brak było prób dobrowolnego wyegzekwowania należności. Nadto, już przy pierwszej odmowie otwarcia urządzeń organy egzekucyjne sięgnęły do najbardziej dotkliwego środka, jakim jest przymusowe ich otwarcie. W dalszej części uzasadnienia skargi pełnomocnik podniósł, że działanie poborcy skarbowego w niniejszej sprawie nosi znamiona działania przymusowego, zatem wbrew twierdzeniom organu naruszony został art. 47 § 1 w zw. z § 3 u.p.e.a., poprzez niedoręczenie zarządzenia otwarcia urządzeń. Zdaniem pełnomocnika, działanie poborcy skarbowego, który nakazuje otworzyć automat, trudno inaczej interpretować niż dokonanie faktycznego przeszukania pomieszczenia i automatu do gry. Bez czynności imperatywnego, władczego nakazania otwarcia urządzenia do gry poborca skarbowy danej sumy by nie uzyskał, zatem otwarcie urządzeń nastąpiło pod przymusem. Następnie pełnomocnik Skarżącej nie zgodził się z twierdzeniem organu, że skoro dzierżawca mógł dysponować kwotami znajdującymi się w automatach i posiadał klucz do urządzenia to uprawniona była egzekucja z pieniędzy znajdujących się w automatach. Wskazał na treść art. 97 § 2 u.p.e.a. i zaznaczył, że egzekucji mogą podlegać tylko te przedmioty, które są własnością osoby zobowiązanej. Nie można natomiast skierować egzekucji do przedmiotów, które są przedmiotem stosunku obligacyjnego (dzierżawy). Pełnomocnik Spółki podniósł również, że w niniejszej sprawie mógł mieć pełne zastosowanie art. 45 u.p.e.a. Z literalnego brzmienia przepisu wynika bowiem, iż możliwość odstąpienia od czynności egzekucyjnych nie jest obwarowana czasem ani okolicznościami w jakich wnosi się o odstąpienie od egzekucji. Każdorazowo, gdy organ uzyska informacje stanowiące podstawę do odstąpienia od egzekucji, powinien od przedmiotowej egzekucji odstąpić. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów uznał ją za bezzasadną i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z obowiązującym prawem. Przedmiot sporu dotyczy prawidłowości dokonanej przez poborcę skarbowego czynności egzekucyjnej polegającej na pobraniu od Skarżącej gotówki znajdującej się w automatach do gier dzierżawionych przez Skarżącą. Zgodnie z art. 54 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 1a pkt 2 u.p.e.a. definiuje pojęcie "czynności egzekucyjnych", stanowiąc, że są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne). Ten środek prawny służy wyłącznie zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny (por. wyroki WSA w Warszawie z: 6 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1433/07, z 3 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1580/07, z 21 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 885/15). Przedmiotem skargi zatem nie mogą być kwestie materialnoprawne. W wyroku z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13 NSA stwierdził, że przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a tiret 1 u.p.e.a., tj. egzekucję z pieniędzy. Podstawą prawną zajęcia pieniędzy był art. 68 § 1 u.p.e.a. który stanowi, że jeżeli zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, poborca wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy, które wywiera ten sam skutek prawny, co pokwitowanie wierzyciela. Za pokwitowaną należność pieniężną organ egzekucyjny ponosi odpowiedzialność wobec wierzyciela. Zgodnie zaś z art. 68 § 2 u.p.e.a. do czynności egzekucyjnych, o których mowa w § 1 nie stosuje się przepisów art. 53. Natomiast art. 53 ustawy egzekucyjnej stanowi, że jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, egzekutor sporządza protokół z czynności egzekucyjnych, który zawiera: 1) oznaczenie miejsca, czasu i rodzaju czynności, 2) imiona i nazwiska osób uczestniczących w czynności, 3) sprawozdanie z przebiegu czynności, 4) zgłoszone przez obecnych wnioski i oświadczenia, 5) podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisów, 6) podpis egzekutora (§ 1). Odpis protokołu, o którym mowa w § 1, doręcza się niezwłocznie zobowiązanemu (§ 2). Wykładnia art. 68 § 1 i § 2 w zw. z art. 53 u.p.e.a. prowadzi do jednoznacznego wniosku, że w przypadku określonym w art. 68 § 1 u.p.e.a. nie sporządza się protokołu z czynności egzekucyjnych. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 67 u.p.e.a. Taki charakter tego przepisu potwierdza również treść art. 68 § 3 u.p.e.a., zgodnie z którym w przypadku odebrania pieniędzy w wyniku przeszukania pomieszczeń i schowków, środków transportu oraz odzieży, teczek, waliz i podobnych przedmiotów stosuje się odpowiednio przepis § 1. Zatem w zakresie obowiązku sporządzenia protokołu ustawodawca odmiennie uregulował dwa przypadki. Pierwszy, gdy odebranie pieniędzy przez poborcę następuje w wyniku przeszukania. W takiej sytuacji poborca – poza wystawieniem pokwitowania – jest obowiązany jeszcze sporządzić protokół. Natomiast w drugim przypadku, gdy zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, poborca wystawia tylko pokwitowanie odbioru pieniędzy. Nie ciąży na nim obowiązek sporządzenia protokołu. W przypadku zastosowania tego środka egzekucyjnego przyjmuje się, że z chwilą jego zastosowania zobowiązany zostaje jednocześnie zawiadomiony o tym fakcie. Przyjęcie należności pieniężnej przez poborcę skarbowego nie wymaga odrębnego zawiadomienia, ani przed dokonaniem czynności (o planowanym przyjęciu należności), ani po jej dokonaniu. W rozpoznawanej sprawie poborca skarbowy dokonał pobrania gotówki w kwocie 150 zł. Pełnomocnik Spółki na wezwanie poborcy skarbowego otworzył automaty do gry, w których znajdowała się wskazana kwota. Następnie poborca skarbowy wystawił pokwitowanie oraz sporządził protokół z czynności egzekucyjnych. Chociaż organ egzekucyjny poza pobraniem gotówki żadnych innych czynności egzekucyjnych nie podjął, to do protokołu pełnomocnik Spółki załączył kopię umowy dzierżawy urządzeń (automatów do gier) oraz kopie pełnomocnictwa. Zdaniem Sądu, dodatkowe sporządzenie protokołu nie skutkuje wadliwością przeprowadzonej czynności egzekucyjnej. Czynność poborcy skarbowego ma bowiem oparcie w treści art. 68 § 1 u.p.e.a. Nie można się zgodzić z argumentacją pełnomocnika Skarżącej, że skoro czynność otwarcia automatów do gry została wykonana na wyraźne polecenie poborcy skarbowego to uiszczenie kwoty nie było dobrowolne, a w konsekwencji działanie poborcy skarbowego w rozpoznawanej sprawie nosiło znamiona działania przymusowego oraz, że takie działanie poborcy skarbowego, który nakazuje otworzyć automat, trudno inaczej interpretować niż dokonanie faktycznego przeszukania pomieszczenia i automatu do gry. Wbrew bowiem twierdzeniom autora skargi, ani pomieszczenie, ani automaty do gry nie zostały przeszukane a pełnomocnik Spółki dysponując kluczami sam otworzył automaty do gry, a więc dobrowolnie wydał rzeczy w postaci znajdujących się w tych urządzeniach pieniędzy. Posiłkowo w tym zakresie można się także odwołać do regulacji Kodeksu postępowania karnego (art. 224 § 1), który określa, że każde przeszukanie poprzedzone jest wezwaniem do dobrowolnego wydania rzeczy. Jeżeli zaś rzecz zostanie dobrowolnie wydana to przeszukanie nie następuje i jest bezprzedmiotowe (por. P. Hofmański (red.), E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego, Tom I. Komentarz, Warszawa 2004, s. 936-937; R. A. Stefański w pracy zbiorowej pod red. Z. Gostyńskiego, Kodeks postępowania karnego, Komentarz, Tom I, ABC 1998, s. 581). W świetle powyższych rozważań niezasadne okazały się więc zarzuty naruszenia art. 68 § 1 u.p.e.a. oraz art. 47 § 2 w związku z art. 7 § 2 u.p.e.a. Całkowicie chybiony jest także podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 67 § 1 u.p.e.a. Przepis ten nie ma bowiem zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazuje na to chociażby treść § 1 wskazanego przepisu, który stanowi, że z zastrzeżeniem art. 68 § 1, podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Określając wzór, minister uwzględni uwarunkowania wynikające z elektronicznego przetwarzania danych zawartych w tym zawiadomieniu lub protokołach. Przepis ten nie ma zastosowania w egzekucji z pieniędzy, o której mowa w art. 68 § 1 u.p.e.a. Zatem organ egzekucyjny nie miał w przedmiotowej sprawie obowiązku wydania zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego ani sporządzenia protokołu zajęcia i odbioru ruchomości. Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 97 § 2 u.p.e.a. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika, pieniądze znajdujące się w automatach do gry należały do Skarżącej. Potwierdza to treść umowy dzierżawy z dnia 1 marca 2014 r., znajdującej się w aktach sprawy. Ponadto, wskazać należy, iż celem zaskarżonej czynności egzekucyjnej było zajęcie gotówki, która znajdowała się w automatach, a nie samych automatów, które dla celów zarobkowych Spółka wydzierżawiła. Nie budzi wątpliwości fakt, iż gotówka znajdująca się w przedmiotowych automatach należała do zobowiązanej Spółki, a jak już wyżej zaznaczono, egzekucja była ograniczona tylko do egzekucji z pieniędzy (art. 1a pkt 12 lit. a tiret 1 u.p.e.a.). Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 45 § 1 u.p.e.a. W sprawie nie nastąpiła żadna z okoliczności wskazanych w tym przepisie. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu organ egzekucyjny i egzekutor są obowiązani odstąpić od czynności egzekucyjnych, jeśli zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Skarżąca żadnych dowodów wskazujących na zaistnienie okoliczności wymienionych w tym przepisie w momencie przeprowadzania czynności egzekucyjnej nie przedstawiła. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI