III SA/WA 1596/20

III SA/Wa 1596/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jacek Kaute
Matylda Arnold-Rogiewicz /przewodniczący/
Waldemar Śledzik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III FSK 4325/21 - Wyrok NSA z 2024-02-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 725
art. 21
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 1256
art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 1-2, art. 6c ust. 2
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 6 ust. 6, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold – Rogiewicz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J. I. i B. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2019 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej także "Kolegium", "SKO") z [...] czerwca 2020 r. utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy S. (dalej również "Wójt") z [...] grudnia 2019 r. ustalającej J. J. I. i B. J. I. (dalej także: "Strony", "Skarżący", "Podatnicy") wysokość Łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2019 na kwotę 152 zł.
Zaskarżona decyzja została wydana wobec ustalenia następujących okoliczności.
Pismem Wójta Gminy S. z 7 lutego 2020 r. grunty stanowiące własność Stron, oznaczone jako działka nr ewid. [...], położona w obrębie S. L. F., były zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym.
"Zawiadomieniem o zmianie" Starosty S. z [...] maja 2019 r., nr zmiany [...], wykreślono działkę nr [...] , usytuowaną w obrębie S. L. F. , sklasyfikowaną jako grunty rolne zabudowane oznaczone symbolem RV i RVI, o pow. łącznej 0,3005 ha i dopisano działkę nr ewid. [...] , o pow. łącznej 0,3005 ha sklasyfikowaną jako:
– zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie budowy oznaczone symbolem Bp o pow. 0,0869 ha,
– grunty orne oznaczone symbolem RV o pow. 0,0633 ha,
– grunty orne oznaczone symbolem RVI o pow. 0,1503 ha.
W związku z powyższym pismem z 9 lipca 2019 r. organ podatkowy wezwał J. J. I. do złożenia stosownej informacji podatkowej.
J. J. I. udzielił odpowiedzi pismem z 17 lipca 2019 r., w którym wyjaśnił, że odwołuje się od naliczenia mu podatku od nieruchomości od domu mieszkalnego w budowie. Przy piśmie z 28 sierpnia 2019 r. podatnik przesłał Informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1, w której wykazał:
– budynki mieszkalne o łącznej powierzchni użytkowej 251 m2 oraz grunt rolny oznaczony symbolem RV o pow. 0,1501 ha i oznaczony symbolem RVI o pow. 0,1504 ha.
W związku z rozbieżnością z danymi zawartymi w Informacji o zmianie Starosty S. pismem z 9 września 2019 r. Wójt Gminy S. wezwał podatnika do skorygowania złożonej Informacji IN-1 z 28 sierpnia 2019 r. w zakresie dotyczącym klasyfikacji gruntu.
Podatnik odpowiedzi udzielił pismem z 26 września 2019 r. nie korygując złożonej Informacji.
Decyzją z [...] grudnia 2019 r. Wójt Gminy S. ustalił Podatnikom wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2019 w kwocie 152 zł.
W związku z klasyfikacją gruntu rolnego symbolami RV i RVI od stycznia do maja 2019 r. o pow. 3,005 ha i od czerwca do grudnia 2019 r. o pow. 0,2136 ha, korzystającymi ze zwolnienia podatek rolny nie został naliczony. Do opodatkowania podatkiem od nieruchomości organ przyjął za miesiące od czerwca do grudnia 2019 r. grunt o pow. 869 m2 opodatkowany stawką 0,30 zł. Łączne zobowiązanie podatkowe ustalono na kwotę 152 zł.
Od tej decyzji, w ustawowym terminie Strony złożyły odwołanie z 7 stycznia 2020 r. Zaskarżonej decyzji odwołujący zarzucili:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, w związku z art. 4 i art. 6 tej ustawy, w sytuacji gdy działka o nr ewid. [...] położona w miejscowości S. L. F. winna być w całości obciążona jedynie podatkiem rolnym,
2) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 122 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 121 § 1 poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez należytych ustaleń co do rzeczywistego wykorzystania przedmiotowej działki, pomijając stanowisko odwołującego wyrażone w piśmie z 26 września 2019 r.
Pismem z 30 stycznia 2020 r. Kolegium wystąpiło do organu pierwszej instancji o uzupełnienie akt sprawy o decyzję zmienianą.
Wójt Gminy S. w piśmie z 7 lutego 2020 r. wyjaśnił, że zaskarżona decyzja jest decyzją wymiarową, ponieważ dotychczas posiadane przez odwołujących grunty byty zwolnione z opodatkowania zgodnie z art, 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym.
Podatnik do materiału dowodowego ustosunkował się pismami z 11 marca 2020 r., w których podniósł, że:
– osoba wydająca decyzję w imieniu Wójta Gminy S. działała bez upoważnienia organu podatkowego,
– w pierwszym kwartale 2019 r. w odniesieniu do działki nr ewid. [...] wydawany był nakaz płatniczy,
– działka nr ewid. [...] jest działką rolną, co według strony potwierdza załączony akt notarialny Repertorium A nr [...] z [...] września 2006 r. nabycia gruntu oraz decyzja Starosty S. z [...] maja 2019 r.
Decyzją [...] czerwca 2020 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało w oparciu o art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r., poz. 725 ze zm., dalej "p.g.k."), że podstawę opodatkowania zarówno podatkiem od nieruchomości, rolnym i leśnym stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, którymi to danymi organ podatkowy jest związany. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych. W każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów i budynków mają właśnie zapisy wynikające z tego dokumentu. Organy podatkowe mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów i budynków tylko w wyjątkowych przypadkach, to jest wtedy, gdy moc dowodowa ewidencji zostanie podważona w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, a więc gdy zostanie wykazane istnienie innego dokumentu, świadczącego o wadliwości zapisów w ewidencji.
W przypadku gdy zmiany w ewidencji gruntów, które miały miejsce po doręczeniu decyzji na dany rok podatkowy mają wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego za ten okres podatnicy zobowiązani są do złożenia aktualnych informacji podatkowych, natomiast organ podatkowy zobligowany jest do zmiany decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres.
Po przywołaniu art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2019 r., poz. 1256 ze zm., dalej także "u.p.r."), art. 12 u.p.r., art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 6, art. 6c ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm., dalej także "u.p.o.l.") organ odwoławczy przypomniał, że dane zawarte w Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 z 28 sierpnia 2019 r. złożonej przez J. I. są niezgodne z danymi zawartymi w ewidencji gruntów. Organ zwrócił uwagę, że ze znajdującego się w aktach sprawy "Zawiadomienia o zmianie" Starosty S. z [...] maja 2019 r., nr zmiany [...], wynika, iż wykreślono z ewidencji gruntów i budynków stanowiącą własność małżeńską: J. J. I. i B. J. I. działkę nr [...] , usytuowaną w obrębie S. L. F., gm. S. , sklasyfikowaną jako grunty rolne o symbolu RV – 0,1501 ha i RVI o pow. 0,1504 ha i dopisano działkę nr [...] sklasyfikowaną jako:
a) zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie budowy o symbolu Bp o pow. 0,0869 ha,
b) grunty orne RV o pow. 0,0633 ha,
c) grunty rolne RVI o pow. 0,1503 ha,
d) budynek o pow. zabudowy - 189 m2 w budowie.
Tymczasem z Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 z 28 sierpnia 2019 r. podatnik ten wykazał:
a) budynki mieszkalne o pow. użytkowej 251 m2: od 1,40 do 2,20 m o pow. 17 m2 i powyżej 2,20 m o pow. 234 m2,
W załączniku do informacji o gruntach ZIR-2, podatnik wykazał:
– grunt rolny kl. RV o pow. 0,1501 ha,
– grunt rolny kl. RVI o pow. 0,1504 ha.
W związku z rozbieżnościami ww. Informacji z danymi zawartymi w ewidencji gruntów, Kolegium przyznało, że organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie wydał decyzję podatkową z [...] grudnia 2019 r., w której do opodatkowania przyjął dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, tj.: za okres od czerwca do grudnia 2019 r. grunt pozostały o pow. 869 m2 opodatkowany stawką 0,30 zł. Pozostały grunt kl. V i VI o pow. 0,3005 ha za okres od stycznia do maja 2019 r. i o łącznej powierzchni 0,2136 ha za okres od czerwca do grudnia 2019 r. został zwolniony z opodatkowania.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ drugiej instancji stanął na stanowisku, że subiektywne przekonanie odwołujących, iż ich działka nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nie może być uwzględnione, wobec udokumentowanej zmiany w ewidencji gruntów i budynków z [...] maja 2019 r. nr zmiany [...] i oznaczenia części działki o pow. 0.0869 ha jako zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy. Wbrew twierdzeniu podatnika powyższe potwierdza także decyzja Starosty S. z [...] maja 2019 r. W decyzji tej jednoznacznie wskazano oznaczenie i powierzchnie klasoużytków stanowiących działkę nr ewid. [...] po przeprowadzonych zmianach: Bp - 0,0869 ha, RV - 0,0633 ha, RVI- 0,1503 ha. Zdaniem SKO w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów i budynków mają właśnie zapisy wynikające z tego dokumentu. Tym samym załączony przez podatnika akt notarialny Repertorium A Nr [...] nie może stanowić dla organu podatkowego podstawy do innego oznaczenia gruntu, niż wynikający z ewidencji. Dopiero gdy moc dowodowa ewidencji zostanie skutecznie podważona, organ podatkowy może uwzględnić odmienne ustalenia.
Odnosząc się do zarzutu bezpodstawnej zmiany decyzji podatkowej organ drugiej instancji wskazał, że decyzja Wójta nie jest decyzją zmieniającą lecz decyzją ustalającą zobowiązanie podatkowe na rok 2019. Zarówno organ podatkowy, jak i Podatnik nie przedłożyli innej decyzji ustalającej podatnikom na 2019 r. wysokość zobowiązania podatkowego od przedmiotowej działki nr ewid. [...] . Bezpodstawny był także zarzut wydania decyzji przez osobę nieupoważnioną. Zgodnie z załączonym do pisma Wójta Gminy S. z 2 kwietnia 2020 r. nr FPO.3123.163.240362.1.2019.ZZ Upoważnieniem Nr 20 z 20 maja 2016 r. Z. Z. była upoważniona do załatwiania spraw w imieniu Wójta jako organu gminy lub organu podatkowego i m. in. do wydawania i podpisywania decyzji wymiarowych podatku rolnego, podatku od nieruchomości, podatku leśnego oraz łącznego zobowiązania pieniężnego dla podatników miejscowości określonych w zakresie czynności. Upoważnienie zostało udzielone od 20 maja 2016 r. na czas zatrudnienia w Urzędzie Gminy S. na stanowisku ds. wymiaru podatków i księgowości podatkowej. Tym samym SKO uznało, że Z. Z. była upoważniona do jej podpisania, co potwierdził Wójt Gminy S. w piśmie z 2 kwietnia 2020 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także wnieśli o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie:
1) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, w zw. z art. 4 i art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wyrażające się w ustaleniu zobowiązania pieniężnego za rok 2019 z tyt. podatku od nieruchomości, podczas gdy działka nr ewid. [...] , położona w miejscowości S. L. F. , gm. S. , o pow. 0,3005 ha winna być obciążona jedynie podatkiem rolnym;
2) naruszenie pkt 5 załącznika nr 6 do Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że teren objęty działką nr ewid. [...] ma charakter gruntów rolnych zabudowanych, podczas gdy zgromadzone w niniejszym postępowaniu dowodu uzasadniają zakwalifikowanie tych gruntów jako rolnych zabudowanych;
3) naruszenie art. 24 ust. 2bi 2c pkt 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w związku z § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez dokonanie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków bez wydania decyzji, a jedynie w drodze zawiadomienia;
4) mające istotny wpływ na wynika sprawy naruszenie prawa procesowego, tj. art. 122, w zw. z art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, podczas gdy organ nie dokonał należytych ustaleń, co do rzeczywistego sposobu wykorzystania przedmiotowej działki; w sposób niczym nieuzasadniony pominął stanowisko odwołującego wyrażone w piśmie z 26 września 2019 r.
W uzasadnieniu Skarżący podnieśli, że nabywając w 2006 r. działkę nr ewid. [...] nabyli ją jako rolnicy i weszła ona w skład prowadzonego gospodarstwa rolnego. W niezmienionej księdze wieczystej dla ww. działki, jako sposób korzystania z nieruchomości widnieje R - grunty orne. Także w wypisie z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 12 października 2006 r. wynika, że działka położona jest w terenach oznaczonych jako MM - tereny zabudowy mieszkaniowej o funkcjach mieszkalnych - zabudowa zagrodowa i jednorodzinna z towarzyszącą funkcją usług nieuciążliwych i LD /dolesienia/. W takim stanie rzeczy Skarżący decyzją Starosty S. z [...] kwietnia 2007 r. uzyskali pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i zbiorniki na ścieki. Skarżący wyjaśnili, że budynek ten pozostaje w funkcjonalnym związku z prowadzoną przez Skarżących działalnością rolniczą na innych działkach rolnych, położonych w obrębie Gminy S . Organy podatkowe zaś przy rozstrzyganiu sprawy posłużyły się zawiadomieniem Starosty S. z [...] maja 2019 r. wskazującym, że część działki objęta jest symbolem Bp /zurbanizowane tereny niezabudowane lub we trakcie budowy/ i na podstawie tego zawiadomienia błędnie określiły podatek od nieruchomości, zamiast podatku rolnego.
W dalszej części skargi Skarżący odnieśli się do błędnej procedury kwalifikacji gruntu. Według Skarżących istotne dla sprawy winno być faktyczne wykorzystanie gruntu, a nie błędne zapisy w ewidencji gruntów i budynków.
W przekonaniu Skarżących, zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji są niezgodne z prawem i z tego powodu winny być wyeliminowane z obrotu prawnego, ze względu na naruszenie przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 10 lutego 2021 r. Skarżący podtrzymali dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., zwanej dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.
W wypadku niestwierdzenia wad skutkujących uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "niezwiązanie granicami skargi" oznacza, że Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze (por. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 1000/16, LEX nr 2486221) z tym, że nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi są bezpodstawne.
Na wstępie Sąd porządkowo wyjaśnia, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Postawą do takiego rozpoznania sprawy stanowi regulacja z art. 15 zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, ze zm., dalej: "uCOVID-19").
Powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a.
W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia.
Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.
Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Uwzględnić przy tym należy brak możliwości przeprowadzania dowodów w sprawie sądowoadministracyjnej (z wyjątkiem ograniczonej dopuszczalności dowodu z dokumentów – art. 106 § 3 p.p.s.a). Jednocześnie podkreślić należy, że dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego.
Ten standard ochrony praw stron i uczestników został zachowany, albowiem stosowne zarządzenie o rozpoznaniu sprawy w trybie art. 15zzs4 uCOVID-19 zostało wydane przez Przewodniczącego, zaś strony postępowania zostały powiadomione o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzenie niejawne i miały możliwość złożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia dodatkowego żądania, wniosków lub wyjaśnień. Z przedmiotowego uprawnienia Skarżący skorzystali wnosząc 10 lutego 2021 r. pismo procesowe, w którym podtrzymali swoje stanowisko w sprawie.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu Sąd zauważa, że istotą sporu w sprawie jest zasadność opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] położoną w miejscowości S. L. F. , gm. S. , o pow. 0,3005 ha i uznanie, że teren objęty wskazaną działką ma charakter gruntów rolnych zabudowanych, podczas gdy zgromadzone w postępowaniu dowody uzasadniają zakwalifikowanie tych gruntów jako rolnych zabudowanych. W konsekwencji, zdaniem Skarżących, organy obu instancji nie dokonały należytych ustaleń, co do rzeczywistego sposoby wykorzystywania działki nr [...] albowiem aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków bez wydania decyzji, a jedynie w drodze zawiadomienia, jest niezgodna z art. 24 ust. 2b i 2c pkt 2 p.g.k. i dlatego "sporną" działkę należało w całości opodatkować podatkiem rolnym.
Przeciwnego zdania jest organ podatkowy, który opierając się na "Zawiadomieniu o zmianie" Starosty S. z [...] maja 2019 r. przyjął, że działkę nr [...] , sklasyfikowaną jako grunty rolne o symbolu RV – 0,1501 ha i RVI o pow. 0,1504 ha, wykreślono z ewidencji gruntów i budynków i dopisano działkę nr [...] sklasyfikowaną jako: "zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie budowy o symbolu Bp o pow. 0,0869 ha, grunty orne RV o pow. 0, 0633 ha, grunty rolne RVI o pow. 0,1503 ha, budynek o pow. zabudowy – 189 m2 w budowie".
Mając na uwadze rozbieżność między Informacją o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 z 28 sierpnia 2019 r. złożoną przez J. I. organ podkreślił, że jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków.
Na tle tak zdefiniowanego sporu rację należało przyznać SKO.
W punkcie wyjścia Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 21 p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Podstawę opodatkowania zarówno podatkiem od nieruchomości, rolnym i leśnym stanowią więc dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, którymi to danymi organ podatkowy jest związany. Dane te dotyczą m.in. rodzajów powierzchni gruntów, czyli wskazują na przedmiot opodatkowania. Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p., stanowiąc dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Sąd, podzielając powyższe stanowisko podkreśla, że ewidencja gruntów i budynków jest niewątpliwie urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych. Oznacza to, że w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów i budynków mają właśnie zapisy wynikające z tego dokumentu. Organy podatkowe mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów i budynków tylko w wyjątkowych przypadkach, to jest wtedy, gdy moc dowodowa ewidencji zostanie podważona w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, a więc gdy zostanie wykazane istnienie innego dokumentu, świadczącego o wadliwości zapisów w ewidencji.
W przypadku gdy zmiany w ewidencji gruntów, które miały miejsce po doręczeniu decyzji na dany rok podatkowy mają wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego za ten okres, podatnicy zobowiązani są do złożenia aktualnych informacji podatkowych, natomiast organ podatkowy zobligowany jest do zmiany decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres.
Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Stosownie do art. 2 ust. 1 tej ustawy, za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1 o łącznej powierzchni 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.
Z kolei stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.p.r. podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2, w myśl którego, jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym. W myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. z opodatkowania podatkiem rolnym zwalnia się użytki rolne klasy V, VI i Vlz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych. Podstawę opodatkowania stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.r. stanowią dla gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych, wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego, dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.
Podobny obowiązek wynika z art. 6 ust. 6 u.p.o.l., który stanowi, że osoby fizyczne (...) są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ust. 3 stanowi, że jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Na podstawie art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają:
1) grunty;
2) budynki i ich części;
3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 który stanowi, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Stosownie do art. 4 ust. 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi:
1) dla gruntów - powierzchnia,
2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa,
3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l. z opodatkowania zwalnia się budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Zgodnie z art. 6c ust. 1 u.p.r. osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego i jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym).
W myśl art. 6c ust. 2 u.p.r. łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę.
Z powyższych przepisów wynika zatem, że pierwszym i podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym czy też leśnym jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika również z art. 21 ust. 1 p.g.k. To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany. Stanowią one podstawę wymiaru podatków (por. wyrok NSA z 14 września 2011 r., sygn. akt II FSK 533/10).
Ze znajdującego się w aktach sprawy "Zawiadomienia o zmianie" Starosty S. z [...] maja 2019 r., nr zmiany [...], jasno wynika, że działkę nr [...] , stanowiącą własność małżeńską: J. J. I. i B. J. I., usytuowaną w obrębie S.L. F., gm. S. , sklasyfikowaną jako grunty rolne o symbolu RV – 0,1501 ha i RVI o pow. 0,1504 ha wykreślono z ewidencji gruntów i budynków, natomiast dopisano działkę nr [...] sklasyfikowaną jako: zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie budowy o symbolu Bp o pow. 0,0869 ha, grunty orne RV o pow. 0,0633 ha, grunty rolne RVI o pow. 0,1503 ha, budynek o pow. zabudowy - 189 m2 w budowie.
W związku z powyższym, pismem z 9 września 2019 r. organ pierwszej instancji wezwał J. I. do złożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Podatnik złożył Informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 z 28 sierpnia 2019 r., która była niezgodna z danymi zawartymi w ewidencji gruntów (w Informacji podatnik wykazał: budynki mieszkalne o pow. użytkowej 251 m2: od 1,40 do 2,20 m o pow. 17 m2 i powyżej 2,20 m o pow. 234 m2. W załączniku do informacji o gruntach ZIR-2, podatnik wykazał grunt rolny kl. RV o pow. 0,1501 ha, grunt rolny kl. RVI o pow. 0,1504 ha).
Mając powyższe na uwadze, organ pierwszej instancji, będąc związany danymi ewidencji gruntów i budynków, wydał prawidłową decyzję podatkową z [...] grudnia 2019 r., w której do opodatkowania przyjął dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, tj.: za miesiące od czerwca do grudnia 2019 r. grunt pozostały o pow. 869 m2 opodatkowany stawką 0,30 zł. Pozostały grunt kl. V i VI o pow. 0,3005 ha za okres od stycznia do maja 2019 r. i o łącznej powierzchni 0,2136 ha za okres od czerwca do grudnia 2019 r. został zwolniony z opodatkowania.
Prawidłowo zatem SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Wskazać przy tym należy, że subiektywne przekonanie odwołujących, iż ich działka nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nie może być uwzględnione, wobec udokumentowanej zmiany w ewidencji gruntów i budynków z [...] maja 2019 r. nr zmiany [...] i oznaczenia części działki o pow. 0,0869 ha jako zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy.
Powyższe potwierdza także decyzja Starosty S. z [...] maja 2019 r. nr [...]. W decyzji tej jednoznacznie wskazano oznaczenie i powierzchnie klasoużytków stanowiących działkę nr ewid. [...] po przeprowadzonych zmianach: Bp - 0,0869 ha, RV - 0,0633 ha, RVI- 0,1503 ha. Po raz kolejny podkreślenia wymaga, że jeśli dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów i budynków mają właśnie zapisy wynikające z ewidencji. Dopiero gdy moc dowodowa ewidencji zostanie skutecznie podważona, organ podatkowy może uwzględnić odmienne ustalenia.
W rozpoznanej sprawie wobec wyraźnego brzmienia zapisów art. 21 ust. 1 p.g.k. organ nie miał możliwości prowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym w postaci klasyfikacji w ewidencji gruntów i budynków (art. 194 Ordynacji podatkowej). Dane dotyczące powierzchni gruntu oraz jego opisu/oznaczenia danym symbolem należą bowiem do danych bezwzględnie wiążących organy podatkowe, których nie mogą samodzielnie podważyć w ramach postępowania podatkowego. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa wart. 194 Ordynacji podatkowej, a podważenie tych zapisów bądź zmiana może nastąpić w postępowaniu przeprowadzonym przed właściwymi w sprawie organem administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe (por. wyrok NSA z 5 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 1399/11).
Podsumowując, Sąd nie znalazł powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonej decyzji naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, organy podatkowe dokonały ustaleń faktycznych w sposób prawidłowy. Podniesione zarzuty w skardze są niezasadne i nie mogą odnieść zamierzonego skutku w postaci wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji.
Reasumując dotychczasowe rozważania i ustalenia, ponieważ zarzuty skargi okazały się niezasadne, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.