II FSK 2307/10

II FSK 2307/10 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-10-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Lubiński /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Winiarski
Wiesława Pierechod
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Ulgi podatkowe
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1575/09 - Wyrok WSA w Warszawie z 2010-08-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 67a par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogdan Lubiński (sprawozdawca), Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA del. Wiesława Pierechod, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 1575/09 w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 26 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległych rat podatku rolnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) przyznaje adwokatowi R. P. od Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych zwiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1575/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. G. (zwanego dalej: skarżącym) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 26 czerwca 2009 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległych rat podatku rolnego.
Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że zaskarżoną decyzją, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Wójta Gminy L. z dnia 14 kwietnia 2009 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Przedmiotem decyzji była odmowa umorzenia zaległych rat podatku rolnego wraz z należnymi odsetkami. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć stanowił art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. - zwanej dalej: ord. pod.).
Pismem z dnia 30 grudnia 2007 r. skarżący wystąpił do organu I instancji o umorzenie zaległych rat podatku rolnego. Powołał się na trudną sytuację jego gospodarstwa rolnego związaną z klęskami żywiołowymi, tj. skutkami pożaru, który miał miejsce w 2000 r. oraz skutkami suszy, która dotknęła jego gospodarstwo w latach 2000, 2002, 2003 i 2006. Wójt trzykrotnie wzywał skarżącego do usunięcia braków wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych (podania), poprzez załączenie protokołu o stanie majątkowym, dowodów potwierdzających wysokość osiąganych przez stronę dochodów oraz ponoszonych wydatków związanych z kosztami utrzymania, a także dowodów dotyczących sytuacji materialnej wnioskodawcy. Skarżący w odpowiedzi złożył oświadczenie o stanie majątkowym oraz oświadczył, że jego sytuacja nie uległa zmianie od czasu poprzednio złożonego podania, a organ posiada związane z tym dowody, potwierdzające jego trudną sytuację majątkową. Nie wskazał wysokości swoich dochodów i wydatków na utrzymanie.
Po uchyleniu przez SKO postanowień Wójta pozostawiających podanie skarżącego bez rozpatrzenia, organ I instancji wydał decyzję z dnia 14 kwietnia 2008 r. odmawiającą skarżącemu umorzenia zaległych rat podatku rolnego. W uzasadnieniu Wójt wyjaśnił, że skarżący posiada zaległości w łącznej kwocie 3.009,79 zł za lata 2005 – 2007. Posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 35,45 ha, w skład którego wchodzą zabudowania mieszkalne i gospodarcze (częściowo do remontu), inwentarz żywy (4 sztuki bydła) oraz samochód osobowy marki Polonez. Wnioskodawca oświadczył, że sporadycznie osiąga dochody, ale nie wskazał ich źródła i wysokości. Organ wyjaśnił, że skarżący otrzymywał w przeszłości pomoc w postaci umorzenia jego zaległości podatkowych za lata 2000 – 2001 oraz w postaci zasiłku celowego w wysokości 1.392 zł z 2006 r. Wójt uznał nadto, że skarżący nie wykazał, iż w ostatnich latach wystąpiły nadzwyczajne okoliczności uzasadniające umorzenie jego zaległości podatkowych. Nie przedstawił dowodów potwierdzających jego trudną sytuację majątkową. Brak było zatem podstaw do pozytywnego rozparzenia jego wniosku. Wskazywane przez skarżącego okoliczności faktyczne nie stanowią podstawy do ponownego udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowych. Dodał, że istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy należy przypisać okolicznościom występujących w chwili rozstrzygania, a zdarzenia wcześniejsze mają drugorzędne znaczenie.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W skardze na powyższą decyzję podatnik wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 ord. pod. Pełnomocnik skarżącego uzupełnił skargę stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 pkt 3 ord. pod. poprzez odmowę umorzenia zaległości podatkowych z odsetkami, gdy ważny interes podatnika uzasadnia ich umorzenie w całości. Powołał się przy tym na pożar, który miał miejsce w 2000 r. oraz suszę, która dotknęła gospodarstwo rolne strony w latach 2000, 2002, 2003 i 2006., tj. okoliczności, na które powoływał się skarżący w trakcie postępowania podatkowego. Dodał, że skarżący osiąga niewielkie dochody (kilkaset złotych miesięcznie), które uniemożliwiają zaspokojenie jego podstawowych potrzeb życiowych. Podniósł, że stan zdrowia i kwalifikacje zawodowe jego mocodawcy realnie uniemożliwiają podjęcie stałego zatrudnienia. Postawił nadto zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 85 k.p.a. w związku z art. 122, art. 187, art. 188 i art. 192 ord. pod., poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Uchybienia dotyczące postępowania dowodowego związane były z tym, że organ nie przeprowadził dowodów zgłaszanych przez skarżącego, dotyczących zdarzeń, które miały miejsce w przeszłości (pożar i susza), odstąpienie od oględzin gospodarstwa rolnego skarżącego, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że brak jest okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości podatkowych. Organ nie rozważył skutków, jakie może spowodować egzekucja zaległości podatkowych.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Sąd pierwszej instancji – oddalając skargę – powołał się na art. 67a § 1 pkt 3 ord. pod. i stwierdził, że umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną, skoro zasadą jest płacenie podatków, a nie zwalnianie podatników z tego obowiązku. Ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej (z odsetkami za zwłokę), nie można zatem utożsamiać z subiektywnym przekonaniem strony o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Przeciwnie, przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami jego egzystencji. Umorzenie zaległości podatkowych (odsetek) uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i, które są niezależne od sposobu jego postępowania.
W ocenie WSA, uznanie administracyjne nie oznacza zupełnej dowolności sposobu rozstrzygnięcia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych (odsetek). Jednak kontrola legalności tego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny jest w tym wypadku ograniczona. Sprowadza się ona w istocie do badania legalności przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowo–wyjaśniającego i poprawności oceny dokonanej na podstawie stanu faktycznego sprawy. Sądowa kontrola decyzji o charakterze uznaniowym obejmuje więc samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie rozstrzygnięcie. Sąd administracyjny dokonuje wyłącznie kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Nie jest zaś władny wkraczać w sferę uznania organów podatkowych. Sąd nie jest bowiem uprawniony ani do oceny słuszności, ani celowości zaskarżonej decyzji.
Jeżeli więc organ podatkowy, dokonując koniecznych ustaleń w sprawie, nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego i ustalenia faktyczne są wystarczające do merytorycznego załatwienia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych, przy tym ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonanej przez organ nie można zarzucić dowolności, to wyprowadzenie z takiej oceny wniosku, czy należy umorzyć zaległości podatkowe, czy też nie, jest zagadnieniem natury słusznościowej, które uchyla się spod kontroli sądu administracyjnego sprawującego tylko kontrolę zgodności decyzji organów administracyjnych z prawem.
Zdaniem Sądu, organy podatkowe trafnie przyjęły, że stan faktyczny sprawy oraz postawa skarżącego, których uchylał się od wskazania wysokości osiąganych dochodów i kosztów utrzymania, uzasadniają odmowę umorzenia zaległości podatkowych. Prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że wezwania organu I instancji adresowane do skarżącego celem uzupełnienia podania, a także postawa strony, nie uzasadniają pozostawienia wniosku podatnika bez rozpatrzenia. Merytorycznie rozpoznając sprawę organy podatkowe trafnie przyjęły, że skarżący nie wykazał w trakcie postępowania wystąpienia choćby jednej z przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 ord. pod. Zdarzenia, które miały miejsce w dalekiej przeszłości, nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do umorzenia zaległości podatkowych, jeżeli wnioskodawca nie wykaże, że wywierają one istotny wpływ na jego obecną sytuację majątkową. Takiego wpływu skarżący nie wykazał. Skoro posiada on gospodarstwo rolne o znacznym areale (35,45 ha), osiąga dochody i nie wykazał wystąpienia przesłanki niezbędnej do umorzenia jego bezspornych zaległości podatkowych, to zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w postępowaniu podatkowym w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych inicjatywa dowodowa leży po stronie skarżącego, który powinien wskazać okoliczności uzasadniające pozytywne rozpatrzenie jego wniosku i przedstawić stosowne dowody potwierdzające wystąpienie choćby jednej z przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 ord. pod. Skoro tego nie uczynił, pomimo inicjatywy dowodowej ze strony organu I instancji oraz stosownych wyjaśnień ze strony organu odwoławczego, to znaczy, że jedynym słusznym rozstrzygnięciem była odmowa umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. Skoro organy podjęły inicjatywę dowodową, to mając na względzie postawę skarżącego, chybione są wszystkie zarzuty skargi. Organy wyciągnęły bowiem prawidłowe wnioski na podstawie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie naruszyły granic uznania administracyjnego. Nie miały obowiązku prowadzenia w sposób nieograniczony postępowania dowodowego wbrew skarżącemu, w celu potwierdzenia zasadności umorzenia jego zaległości podatkowych lub potwierdzania okoliczności, które nie mają wpływu na wynik sprawy (zdarzeń z przeszłości). Nie miały także obowiązku prezentowania swoich przypuszczeń co do konsekwencji ewentualnego postępowania egzekucyjnego skierowanego do majątku skarżącego, skoro skarżący nie powoływał się w trakcie postępowania podatkowego na możliwe dolegliwości z tym związane. Powoływanie się dopiero na etapie skargi, jako spóźnione, na bliżej nieokreślone okoliczności związane ze stanem zdrowia skarżącego i jego kwalifikacjami zawodowymi, z oczywistych względów nie mogło mieć wpływu na decyzje organów podatkowych, a przez to na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd.
Sąd dodał, że zaskarżona decyzja nie może naruszać przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; - zwanej dalej: k.p.a.), skoro przepisy tej ustawy nie były stosowane przez organy podatkowe orzekające w niniejszej sprawie.
Powyższy wyrok został zaskarżony w całości skargą kasacyjną podatnika, który wnosząc o jego uchylenie w całości, zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, przyznanie pełnomocnikowi skarżącego kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wg norm przepisanych, zarzucił:
I) naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 67a § 1 pkt 3 ord. pod., poprzez nie umorzenie skarżącemu zaległości podatkowej wraz z odsetkami w sytuacji, gdy ważny interes strony uzasadnia umorzenie w całości zaległości podatkowej:
a) kolejne zdarzenia losowe, które dotknęły skarżącego w tym pożar w 2000 r., następnie susze w latach 2000, 2002, 2003 oraz 2006, spowodowały, że
popadł on w bardzo trudną sytuację ekonomiczną, z której do chwili obecnej nie wyszedł, a na którą to okoliczność skarżący w toku postępowania administracyjnego wielokrotnie się powoływał;
b) niewielkie, sporadycznie uzyskiwane przez skarżącego w obecnej chwili dochody (w kwocie kilkuset złotych miesięcznie), uniemożliwiają mu zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb życiowych;
c) stan zdrowia skarżącego, jak również jego kwalifikacje zawodowe realnie uniemożliwiają mu podjęcie stałego zatrudnienia, celem poprawienia sytuacji
majątkowej.
II) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80, art. 85 k.p.a. w zw. z art. 122, art. 187, art. 188, art. 192 ord. pod., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie zebranie w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego sprawy w szczególności:
a) nie przeprowadzenie dowodu żądanego przez skarżącego w postaci dokumentacji złożonej przez niego w toku poprzednio prowadzonego postępowania administracyjnego o umorzenie zaległości podatkowej skarżącego z tytułu podatku rolnego za rok 2000 i 2001, zakończonego wydaniem decyzji o nr [...] oraz [...];
b) nie dopuszczenie dowodów znanych organowi administracyjnemu z urzędu
w postaci zbiorów dokumentacji dotyczących suszy w miejscu położenia
gospodarstwa skarżącego, a będących w posiadaniu organu;
c) nie przeprowadzenie oględzin gospodarstwa rolnego skarżącego, pomimo że skarżący w oświadczeniu majątkowym z dnia 27 maja 2008 r. wskazał, iż jego gospodarstwo rolne znajduje się w stanie średnim, nadto przeprowadzenie oględzin pozwoliłoby na ustalenie rzeczywistej sytuacji materialnej strony;
d) bezpodstawnie przyjęcie, że brak jest okoliczności uzasadniających przyznanie skarżącemu pomocy w postaci umorzenia zaległości podatkowej, nadto nie rozważenie skutków, jakie może spowodować egzekucja zaległości objętej wnioskiem o umorzenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w środku odwoławczym, przyczyny zaskarżenia determinują całkowicie zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną uwzględnia tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wymienione w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, gdyż skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. To z tej przyczyny istnieje wymóg sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie podstawy kasacyjnej oraz określenie tych przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie tego środka odwoławczego ma zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, lub - uzasadnienie zarzutu "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W świetle powołanej regulacji zauważyć należy, że rozpatrywana w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie przyporządkowuje poszczególnych zarzutów do konkretnego punktu art. 174 p.p.s.a. Brak ten nie uzasadnia wprawdzie stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie spełnia ustawowych wymogów określonych w art. 176 p.p.s.a. i podlega odrzuceniu, jednakże świadczy o niestaranności w konstruowaniu wnoszonego środka odwoławczego.
Dodatkowo należy wskazać, że w sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania (czyli tak jak na gruncie rozpoznawanej sprawy); to w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, ONSAiWSA 2005/6/120).
Odnosząc się zatem do zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, w punkcie wyjścia należy stwierdzić, że skoro w rozpatrywanej sprawie wymienione przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie były stosowane, to tym samym nie mogły zostać naruszone. Co się tyczy naruszenia przepisów postępowania podatkowego, które zdaniem autora skargi kasacyjnej w związku z tymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego zostały naruszone trzeba podkreślić, że Sąd pierwszej instancji odniósł się do wszystkich załączonych do wniosku dokumentów. Dokonując ich oceny uznał, że skoro podatnik na żądanie organu nie przedstawił innych dowodów, to dowody załączone do wniosku informujące o zdarzeniach w przeszłości, a także jego sytuacja materialna w chwili orzekania (gospodarstwo rolne o pow. 35, 45 ha) nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o przyznanie ulgi podatkowej. Sąd jednocześnie dodał, z czym należy się zgodzić, że powołane na etapie skargi nowe okoliczności i dowody związane ze stanem zdrowia nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Z wymienionych wyżej względów zarzut naruszenia art. 122 ord. pod. jest oczywiście niezasadny. Wprawdzie przepis ten nakłada na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednakże nie może to oznaczać obciążenia organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z kolei, jakkolwiek przepis art. 187 § 1 ord. pod. nakłada na organy podatkowe ciężar dowodzenia określonych faktów, nie może to zwalniać strony od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, gdy tylko ona dysponuje wiedzą na temat okoliczności mogących mieć istotny wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Podatnik powinien sam ujawnić wszystko to, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu sprawy.
Natomiast zarzut dotyczący naruszenia art. 188 i art. 192 ord. pod., przy ustalonym i nie zakwestionowanym stanie faktycznym należy ocenić jako wyraz niezadowolenia strony z niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 ord. pod., przede wszystkim zauważyć trzeba, że autor skargi kasacyjnej nie wskazał, czy naruszenie prawa polega na błędnej wykładni, czy też na niewłaściwym jego zastosowaniu. Ponadto naruszenie prawa materialnego (pkt I lit. a, b. c.) uzasadnił zarzutami o charakterze procesowym.
Dokonując zatem analizy uzasadnienia skargi kasacyjnej nabiera się przekonania, że zamiarem wnoszącego środek odwoławczy było nie tyle wykazanie, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ale zakwestionowanie tą drogą poprawności ustaleń faktycznych. Tymczasem ewentualna niewłaściwa ocena prawna zaistniałego stanu faktycznego, polegająca na uznaniu bądź braku uznania istnienia określonego stanu faktycznego, nie może stanowić naruszenia prawa materialnego i jako taka nie stanowi podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Wadliwość ustalonego stanu faktycznego jest zawsze rezultatem uchybienia procesowego, które może być skutecznie kwestionowane jedynie w ramach podstawy kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania, przewidzianej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że nie można skutecznie dowodzić niewłaściwego zastosowania prawa materialnego przy jednoczesnym kwestionowaniu prawidłowości dokonanej przez sąd oceny ustaleń faktycznych. Innymi słowy, zarzut naruszenia prawa materialnego nie może odnieść zamierzonego skutku, jeśli jest oparty na kwestionowaniu stanu faktycznego i stanowi próbę kreowania odmiennego, pożądanego przez wnoszącego skargę kasacyjną poglądu w tej kwestii, ponieważ badanie zasadności podstawy kasacyjnej naruszenia prawa materialnego można jedynie dokonywać na podstawie niekwestionowanego stanu faktycznego, przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 566/08, LEX nr 513222).
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu postanowiono na podstawie § 18 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).