III SA/Wa 1574/06

III SA/Wa 1574/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Turek
Krystyna Chustecka /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Waksmundzka-Karasińska
Symbol z opisem
6534 Zamówienia publiczne
Sygn. powiązane
II GSK 349/06 - Wyrok NSA z 2007-03-20
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Krystyna Chustecka (spr.), Sędziowie asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi C. S.A. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu oraz umorzenie postępowania w sprawie wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
Uzasadnienie
III SA/Wa 1574/06
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 105 § 1 i art. 135 oraz art. 138 § 1 pkl 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 107I z późn. zm., dalej kpa ) oraz art.182 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. -Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2004r. Nr 19. poz. 177 z późn. zm.) Prezes Zamówień Publicznych po rozpatrzeniu wniosku: "C. " S.A. z siedzibą w W., postanowił utrzymać w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...].11.2005r. w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie, przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu, umowy na dostawę sprzętu komputerowego, wraz z oprzyrządowaniem i oprogramowaniem, dla Ministerstwa Finansów i urzędów kontroli skarbowej na potrzeby Informatycznego Systemu Wspomagania Kontroli Skarbowej "ISKOS" - w ramach projektu Phare 2003/004-379/01.04 "Kompleksowa modernizacja systemów informatycznych kontroli skarbowej" - w zakresie części 1" oraz umorzyć postępowanie w sprawie wstrzymania natychmiastowej wykonalności przedmiotowej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że pismem z dnia 18.11.2005 r. Zarząd Fundacji "[...]". Jednostki Finansująco- Kontraktującej w W., działając na podstawie art. 182 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych, zwrócił się do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z wnioskiem w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie w/wym, umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu - w zakresie części 1.
W odwołaniu od lej decyzji "C." S.A. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego decyzji.
Na mocy przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, środki ochron) prawnej określone w niniejszej ustawie przysługują wykonawcom i uczestnikom konkursu, a także innym osobom, jeżeli ich interes prawny w uzyskaniu zamówienia doznał lub może doznać uszczerbku w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy. Zapewnieniu pełnej ochrony interesu prawnego wykonawców służy przepis
art. 182 ust. 1, który stanowi, iż do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia protestu
zamawiający nie może zawrzeć umowy.
Za ostateczne rozstrzygnięcie protestu, uznaje się:
1) jeżeli nie wniesiono odwołania - z upływem terminu do wniesienia odwołania;
2) w przypadku wniesienia odwołania:
a) z dniem doręczenia postanowienia kończącego postępowanie odwoławcze albo wyroku zespołu arbitrów, albo
b) z dniem wydania wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przez sąd okręgowy, o którym mowa w art. 195 ust. 1, albo z upływem terminu do wniesienia skargi, jeżeli wartość zamówienia dla robót budowlanych przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 10.000.000 euro, a dla dostaw lub usług -5.000.000 euro. Art. 182 ust. 3 ustawy - Prawo zamówień publicznych upoważnia Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych do wyrażenia zgody na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu, jeżeli ze względów społecznych lub gospodarczych zachodzi pilna potrzeba udzielenia zamówienia, której wcześniej nie można było przewidzieć, a nie wynikła ona z winy zamawiającego.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawca podniósł, iż w jego opinii ww. decyzja jest błędna, z uwagi na fakt. iż udzielenie zamówienia wykonawcy W. S.A. spowoduje bardzo poważne konsekwencje, w szczególności finansowe dla zamawiającego. Wnioskodawca podnosi, iż oferta ww. wykonawcy jest rażąco niska. Ponad to. istnieje uzasadnione podejrzenie, że jej złożenie stanowiło czyn nieuczciwej konkurencji, albo było wynikiem omyłki. Poza tym wnioskodawca informuje, że firma W. S.A. nie oferuje serwisu gwarancyjnego autoryzowanych producentów do oferowanego sprzętu i oprogramowania. A także, firma W. S.A. nie oferuje dostępu do nowych wersji oprogramowania SOLARIS, oraz dokumentacji do tego oprogramowania. Argumenty te, zdaniem wnioskodawcy, uzasadniają uwzględnienie żądania wnioskodawcy oraz zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności przedmiotowej decyzji.
W związku z powyższym Prezes Urzędu Zamówień Publicznych zwrócił się do Prezesa Zarządu Fundacji ..[...] Jednostki Finansująco-Kontraktującej w W. z prośbą o informację, czy w sprawie istnieją inne okoliczności niż przedstawione Prezesowi Urzędu Zamówień Publicznych przez Zarząd w piśmie z dnia 18.11.2005r., które uzasadniały podpisanie umowy na ww. przedmiot zamówienia przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu, ze względów społecznych i gospodarczych, które spowodowały pilną potrzebę udzielenia zamówienia, której wcześniej nie można było przewidzieć, a które nie wynikały z winy zamawiającego. W odpowiedzi wskazano wszystkie uwarunkowania społeczno - gospodarcze będące podstawą wystąpienia Fundacji z wnioskiem dotyczącym wyrażenia zgody na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu. W związku z brakiem innych okoliczności niż wskazane we wniosku z dnia 18.11.2005 r. Fundacja w dniu [...].11.2005 r. zawarła umowę z wykonawcą wybranym w postępowaniu, co uzasadniało utrzymanie pierwszej decyzji w mocy.
Wobec faktu, iż umowa w sprawie przedmiotowego zamówienia publicznego, na podstawie decyzji Nr [...] z dnia [...].11.2005r., została zawarta z wykonawcą w dniu [...].11.2005 r., natomiast żądanie wnioskodawcy o zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego decyzji wpłynęło w dniu 19.12. 2005 r. postępowanie w sprawie wstrzymania natychmiastowego wykonania przedmiotowej decyzji uznano za bezprzedmiotowe.
W skardze do Sądu na tą decyzję skarżąca Spółka zarzuciła rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, w szczególności:
- art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez zaniechanie sporządzenia uzasadnienia faktycznego decyzji;
- art. 77 § 1 kpa, w zw. z art. 84 § 1 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 140 kpa polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - braku wypowiedzenia się merytorycznego, co do zarzutu podniesionego w odwołaniu "C. " S.A. z dnia 13.12.2005 r. od decyzji Prezesa UZP z dnia [...].11.2005 r. nr sprawy [...] w sprawie udzielenia zgody na zawarcie z W. S.A. umowy na dostawę sprzętu komputerowego, wraz z oprzyrządowaniem i oprogramowaniem, dla Ministerstwa Finansów i urzędów kontroli skarbowej na potrzeby Informatycznego Systemu Wspomagania Kontroli Skarbowej "ISKOS" - w ramach projektu PHARE 2003/004-379/01.04 "Kompleksowa modernizacja systemów informatycznych kontroli skarbowej" - w zakresie części 1" przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu, że złożenie oferty przez W. S.A. jest albo czynem nieuczciwej konkurencji albo jest wynikiem błędu;
- art. 182 ust. 3 ustawy z dnia 29.01.2004 r. - Prawo zamówień publicznych
polegające na udzieleniu zgody na zawarcie przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu umowy z W. S.A.. pomimo tego, że nie istniały przesłanki społecznych i gospodarczych uzasadniające pilną potrzebę udzielenia zamówienia, której wcześniej nie można było przewidzieć, a która nie wynikła z winy Zamawiającego.
W związku z powyższym wniosła o stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa, lub o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu podniosła, że pozostawienie ww. decyzji w obrocie doprowadzi do sytuacji, że pomimo wydania przez Zespół Arbitrów w dniu 6.12.2005 r., wyroku w sprawie o sygn. akt [...]nakazującego powtórzenie czynności oceny ofert po uprzednim zażądaniu wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych, ww. czynność nie zostanie powtórzona - jako bezprzedmiotowa w sytuacji uprzedniego zawarcia i realizowania umowy pomiędzy Zamawiającym a W. S.A. Zaskarżona wydana została w istocie bez wszechstronnego zbadania materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W konsekwencji jej uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 1 i 3 kpa. W ocenie skarżącego uzasadnione jest więc twierdzenie, że decyzja w istocie nie zawiera uzasadnienia, które pozwoliłoby dokonać jej ocenę.
W szczególności Prezes UZP nie podał czym kierował się uznając, że wniosek z dnia 13.12.2005 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Ograniczył się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że Wnioskodawca "C. " S.A. nie przedstawił okoliczności, które nie byłyby w dacie wydania decyzji znane Prezesowi, a które uzasadniałyby ponowne rozpatrzenie sprawy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 13.12.2005 r. skarżący wskazał, że po pierwsze oferta W. S.A. była rażąco niska, a po drugie nie spełniała wymogów określonych w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia. Na potwierdzenie ww. twierdzeń przywołano wyrok Zespołu Arbitrów z dnia 6.12.2005 r. sygn. akt [...]. W związku z tym nieprawdziwe jest twierdzenie, że nie wskazano nowych okoliczności w sprawie. Wyrok Zespołu Arbitrów z dnia 6.12.2005 r. sygn. akt [...] rozstrzygał w przedmiocie odwołania od oddalenia przez Fundację protestu z dnia 10.11.2005 r. na udzielenie W. S.A. zamówienia i był fundamentalnie związany z przedmiotem postępowania w sprawie objętej niniejszą skargą. Wskazanym wyrokiem uwzględniono odwołanie C. S.A. i nakazano Zamawiającemu powtórzenie czynności oceny ofert po uprzednim zażądaniu wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych. Tymczasem w uzasadnieniu skarżonej decyzji w ogóle nie odnotowano przedstawienia tego dowodu i nie wskazano dlaczego w opinii organu nie był on istotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Urzędu Zamówień Publicznych nie zajął się rozpatrzeniem przedstawionych zarzutów, Ani jednego zdania uzasadnienia nie poświęcono wyjaśnieniu dlaczego, w opinii organu ww. nie zasługują na uwzględnienie, gdy w istocie są one niezwykle ważkie - dotyczą sukcesu bądź fiaska całego przedsięwzięcia objętego postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego. Takie zaniechanie organu był więc naruszeniem art. 77 § 1 kpa, art. 84 § 1 kpa, art. 75 § 1 kpa i art. 140 kpa.
Zdaniem skarżącej Prezes UZP wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepis art. 182 ust. 3 ustawy z Prawo zamówień publicznych .W ocenie skarżącego w sprawie nie zaistniały ważne względy natury społecznej lub gospodarczej uzasadniające pilną potrzebę udzielenia zamówienia, której wcześniej nie można było przewidzieć, a która nie wynikła z winy Zamawiającego. Zdaniem skarżącej nie wiadomo w oparciu o jakie przesłanki Prezes sformułował wnioski ,zawarte w pierwszej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Zamówień Publicznych podtrzymał zajęte stanowisko ,wnosząc o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił szczegółowo motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji,
postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz. 1270z późn. zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy -art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c p.p.s.a.
Podstawę prawną do uchylenia decyzji stanowiło naruszenie art. 107 § 3k.p.a.,
który stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Art. 107 K.p.a. określa podstawowe części składowe, jakie powinna decyzja zawierać. Do tych części ustawodawca zalicza między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Tak więc uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji uniemożliwia - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie, czy organ nie naruszył prawa. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma kardynalne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 tego aktu prawnego. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasadą do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia, jest uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ podatkowy pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. W świetle art. 107 § 3 K.p.a. w uzasadnieniu faktycznym należy przytoczyć wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonać na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została udowodniona.
Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich okoliczności podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę okoliczności stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji. Postawiona powyżej teza znajduje oparcie w utrwalonym - w tym zakresie - orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Orzeczeniem godnym zauważenia na tle zaistniałej sprawy jest wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r ., sygn. akt I SA/Lu 21/98, LEX nr 34147, gdzie przyjęto, iż na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a., przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których wnioskowanych dowodów nie przeprowadził i dlaczego nie uznał zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu. Natomiast w wyroku z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 274/97, LEX nr 48234, NSA skonstatował, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Zgodnie z art. 182 ust. 3 ustawy - Prawo zamówień publicznych Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wyraża zgodę na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu, jeżeli ze względów społecznych lub gospodarczych zachodzi pilna potrzeba udzielenia zamówienia, której wcześniej nie można było przewidzieć, a nie wynikła ona z winy zamawiającego. Odnosząc się do treści tego przepisu, Prezes Urzędu wyjaśnił , iż zgoda wymaga łącznego spełnienia trzech przesłanek:
- ze względów społecznych lub gospodarczych zachodzi pilna potrzeba
udzielenia zamówienia,
- pilna potrzeba udzielenia zamówienia zachodzi w sytuacji, której nie można
było wcześniej przewidzieć,
- cała sytuacja nie została zawiniona przez zamawiającego, przy czym przyjąć należy, że chodzi tutaj nie tytko o winę umyślną, ale także o winę nieumyślną
postaci lekkomyślności czy niedbalstwa.
Następnie stwierdził, że po wnikliwej analizie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wyjaśniającego w oparciu o powołany przepis oraz przedstawiony we wniosku z dnia 18.11.2005 r. stan faktyczny rozstrzygnięto w sposób prawidłowy sprawę i nie ma podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...].11.2005r. Zamawiający we wniosku z dnia 18.11.2005 r. przedstawił okoliczności, potwierdzające, iż w sprawie zachodzi pilna potrzeba udzielenia zamówienia w rozumieniu art. 183ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych. Wnioskodawca C. S.A. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przedstawił okoliczności, które nie byłyby znane Prezesowi Urzędu w dniu wydawania przedmiotowej decyzji. Wnioskodawca nie przedstawił również żadnych nowych okoliczności, które wskazywałyby, iż w przedmiotowej sprawie ze względów społecznych lub gospodarczych nie zachodziła pilna potrzeba udzielenia zamówienia w rozumieniu art. 183 ust. 3 ustawy Prawo zamówień .publicznych. Według oceny Sądu ma zatem rację skarżąca zauważając"że w istocie brak w uzasadnienia tego stanowiska. Przedmiot decyzji administracyjnej wynika z jej osnowy i uzasadnienia, a nie z załączników, których nie można interpretować dowolnie w oderwaniu od treści decyzji. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Ogólnikowe wskazanie w uzasadnieniu decyzji na wniosek zamawiającego i wniosek skarżącej, nie spełnia wymogów określonych w przepisach kpa. Brak podania w uzasadnieniu decyzji motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie próba uzasadnienia wydanych decyzji została podjęta dopiero w odpowiedzi na skargę, która nie może być traktowana jako aneks do decyzji, gdyż należy już do postępowania sądowo-administracyjnego, a nie administracyjnego.
Ze względu na powyższe naruszenie prawa postępowania Sąd na podstawie art. 145 §lpkt 1 lit. c p.p.s a orzekł jak na wstępie.