III SA/Wa 1573/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2017-01-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneczynność egzekucyjnaautomaty do gieregzekucja z pieniędzywłasnośćdzierżawapożytki WSAMinister Finansów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na pobraniu gotówki z automatów do gier, uznając ją za zgodną z prawem.

Spółka złożyła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na pobraniu gotówki z automatów do gier, twierdząc, że egzekucja była niedopuszczalna z uwagi na nieobowiązujące przepisy oraz że zajęto przedmioty niebędące jej własnością. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że pobranie gotówki z automatów na wezwanie poborcy, przy dobrowolnym ich otwarciu przez pełnomocnika spółki, było zgodne z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a pieniądze te stanowiły pożytki z dzierżawionych automatów, należące do spółki.

Sprawa dotyczyła skargi A.sp. z o.o. na postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną. W toku postępowania egzekucyjnego poborca skarbowy pobrał od Spółki gotówkę w kwocie 580,00 zł z automatów do gier. Spółka zarzucała niedopuszczalność egzekucji z uwagi na nieobowiązujące przepisy, zajęcie przedmiotów niebędących jej własnością (dzierżawione automaty), a także naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących sporządzenia protokołu i zastosowania przymusu. Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, wskazując m.in. na zgodność z prawem egzekucji z pieniędzy i brak podstaw do odstąpienia od czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że pobranie gotówki z automatów na wezwanie poborcy, przy dobrowolnym ich otwarciu przez pełnomocnika spółki, było zgodne z art. 68 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreślił, że w tym przypadku nie sporządza się protokołu czynności egzekucyjnych, a pieniądze znajdujące się w automatach stanowiły pożytki przypadające dzierżawcy (Spółce) zgodnie z art. 693 § 1 Kodeksu cywilnego, a zatem mogły podlegać egzekucji. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i zastosowania przymusu, uznając, że czynność nie miała charakteru przymusowego, a spółka nie przedstawiła dowodów na zaistnienie okoliczności uzasadniających odstąpienie od czynności egzekucyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, pobranie gotówki z automatów do gier na wezwanie poborcy skarbowego, przy dobrowolnym ich otwarciu przez pełnomocnika zobowiązanego, stanowi prawidłową czynność egzekucyjną z pieniędzy zgodnie z art. 68 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że czynność ta nie miała charakteru przymusowego, a pieniądze znajdujące się w automatach stanowiły pożytki przypadające dzierżawcy (Spółce), a zatem mogły podlegać egzekucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (39)

Główne

u.p.e.a. art. 68 § § 1-3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 68 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 68 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 68 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § pkt 2 i pkt 12 lit. a tiret 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 45 § § 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 53 § § 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 97 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 53 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 693 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 45 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 68 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 47 § § 2 w zw. z art. 7 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 68 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 97 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 47 § § 2 w zw. z art. 7 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 45 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 54

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § pkt 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 68 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 53 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 68 § § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § pkt 12 lit. a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 47 § § 1 w zw. z § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 97 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.c. art. 693 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 53 § § 1

Kodeks cywilny

u.p.e.a. art. 45 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 97 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 47 § § 2 w zw. z art. 7 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 45 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pieniądze znajdujące się w automatach do gier stanowią pożytki przypadające dzierżawcy (Spółce) i mogą podlegać egzekucji. Pobranie gotówki na wezwanie poborcy, przy dobrowolnym otwarciu automatów przez pełnomocnika, jest zgodne z art. 68 § 1 u.p.e.a. i nie wymaga sporządzenia protokołu. Skarga na czynności egzekucyjne dotyczy kwestii formalnoprawnych, a nie materialnoprawnych podstaw tytułu wykonawczego.

Odrzucone argumenty

Egzekucja była niedopuszczalna z uwagi na nieobowiązujące przepisy. Zajęto przedmioty niebędące własnością Spółki (dzierżawione automaty). Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących sporządzenia protokołu i zastosowania przymusu. Egzekucja z dochodów z działalności uznanej za nielegalną.

Godne uwagi sformułowania

pieniądze znajdujące się w automacie stanowiącym przedmiot dzierżawy pieniądze zdeponowane w tych automatach stanowić będą przychód z tytułu udostępnienia automatów celem urządzania na nich gier środki pieniężne zdeponowane w automatach w ocenie Sądu stanowią płody rzeczy w rozumieniu art. 53 § 1 Kodeksu cywilnego, a zatem są pożytkami przypadającymi dzierżawcy, tj. Spółce, zgodnie z art. 693 § 1 Kodeksu cywilnego czynność poborcy skarbowego ma bowiem oparcie w treści art. 68 § 1 u.p.e.a. pomieszczenie ani automaty do gry nie zostały przeszukane, a pełnomocnik Spółki dysponując kluczami, sam otworzył automaty do gry, a więc dobrowolnie wydał rzeczy w postaci znajdujących się w tych urządzeniach pieniędzy

Skład orzekający

Alojzy Skrodzki

przewodniczący

Elżbieta Olechniewicz

sprawozdawca

Marta Waksmundzka-Karasińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji z pieniędzy znajdujących się w dzierżawionych automatach do gier oraz kwestii proceduralnych związanych z czynnościami egzekucyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pobrania gotówki z automatów do gier w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście specyficznej branży gier hazardowych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Egzekucja z automatów do gier: Czy pieniądze w środku należą do firmy?

Dane finansowe

WPS: 580 PLN

Sektor

gry hazardowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 1573/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alojzy Skrodzki /przewodniczący/
Elżbieta Olechniewicz /sprawozdawca/
Marta Waksmundzka-Karasińska
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 1452/17 - Wyrok NSA z 2019-03-13
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 1619
art. 1a pkt 2 i pkt 12 lit. a tiret 1, art. 45, art. 53 § 1 i 2, art. 54, art. 67, art. 68 § 1-3, art. 97 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Dz.U. 2014 poz 121
art. 53, art. 693 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A.sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
Uzasadnienie
W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora Izby Celnej w K. wobec [...] sp. z o. o. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") organ egzekucyjny [...] marca 2015 r. w lokalu w B. przy ul. [...] dokonał pobrania od Spółki gotówki w kwocie 580,00 zł.
W skardze na powyższą czynność egzekucyjną Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, stwierdzając, że egzekucja prowadzona przez Dyrektora Izby Celnej jest niedopuszczalna z uwagi na to, iż tytuły wykonawcze obejmują należności, które powstały na podstawie nieobowiązujących przepisów. Wskazano również, że organy celne z jednej strony uznają urządzanie gier za przestępstwo, a z drugiej egzekwują kwoty z tych urządzeń, uznając je za legalną działalność. Podniesiono również uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego, którego zastosowanie uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej Spółki. Podniesiono, że automaty do gier nie stanowią jedynego majątku Spółki, z którego organ mógłby prowadzić egzekucję.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w K. oddalił skargę na czynność egzekucyjną dokonaną przez Dyrektora Izby Celnej w K..
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka wniosła zażalenie do Ministra Finansów, zarzucając naruszenie:
1) art. 97 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619, z późn. zm.), dalej: "u.p.e.a.", w zw. z art. 55 Kodeksu cywilnego przez skierowanie egzekucji do przedmiotów niebędących własnością zobowiązanej Spółki. Zdaniem Spółki, poborca nie był uprawniony do zajęcia pieniędzy, znajdujących się w automacie stanowiącym przedmiot dzierżawy. Dopiero w chwili dobrowolnego i samodzielnego wyjęcia pieniędzy z kasy stały się one własnością zobowiązanej Spółki;
2) art. 45 § 1 u.p.e.a. przez nie wzięcie pod uwagę słusznego stanowiska Spółki i przedstawionych przez nią dowodów, faktów i okoliczności, wpływających na zasadność prowadzenia egzekucji. Treść powołanego przepisu wskazuje, że organ ma obowiązek weryfikacji zasadności egzekucji, przez co Skarżąca rozumie konieczność odniesienia się do prawidłowości dokonywania egzekucji z pieniędzy, której prawidłowość Spółka podważała;
3) art. 45 Konstytucji RP w zw. z art. 89 § 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych przez dokonanie egzekucji z wartości pieniężnej, która stanowiąc dochód z czynności uznanej za nielegalną, w przypadku istnienia podstawy prawnej, powinna ulec przepadkowi;
4) zasady niemożności czerpania korzyści przez państwo z popełnionego czynu niedozwolonego, bezprawnego lub nielegalnego, uznanego za taki przez organy państwowe. Organ nie może dokonywać egzekucji należności przez faktyczne ściągnięcie korzyści z czynu uznanego przez organ za bezprawny;
5) art. 68 § 1 i 3 w zw. z art. 47 § 2 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. przez zastosowanie przymusu w celu dokonania egzekucji, przy braku podstaw faktycznych i formalnoprawnych do zastosowania takiego przymusu oraz spełnienia przesłanki bezpośredniości podczas przeprowadzania czynności egzekucyjnych.
Postanowieniem z [...] lutego 2016 r., nr [...], Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że zgodnie z art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny w trakcie postępowania egzekucyjnego stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Jednocześnie Minister Finansów zauważył, że w rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucję z pieniędzy.
Organ odwoławczy zauważył, że na wezwanie poborcy skarbowego przedstawiciel Spółki otworzył urządzenia do gier, w których znajdowała się gotówka w kwocie 580,00 zł. Powyższą kwotę poborca skarbowy odebrał, wystawiając pokwitowanie. Pełnomocnik Spółki nie stawiał żadnego oporu, lecz na wezwanie poborcy otworzył automaty, umożliwiając pobranie znajdującej się tam gotówki. Tym samym, organ egzekucyjny nie zarządził przymusowego otwarcia automatów i nie dokonał ich przeszukania. Tym samym, przepis art. 47 § 2 u.p.e.a. nie mógł być naruszony, bo nie miał w niniejszej sytuacji zastosowania.
Rozpatrując zażalenie, Minister Finansów podkreślił, że jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny, działając zgodnie z dyspozycją zacytowanego wyżej przepisu, wystawił spółce stosowne pokwitowanie. Co prawda, jak wynika z akt sprawy, został sporządzony protokół czynności egzekucyjnych, jednak w ocenie organu nadzoru powyższe nie skutkowało wadliwością egzekucji z pieniędzy.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów art. 97 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 55 Kodeksu cywilnego przez skierowanie egzekucji na przedmioty niebędące własnością zobowiązanego, organ wskazał, że zaskarżona czynności dotyczyła zajęcia gotówki, a nie dzierżawionych automatów.
Uzasadniając wydane postanowienie, organ nadzoru zauważył, że organ egzekucyjny i egzekutor są obowiązani odstąpić od czynności egzekucyjnych, jeżeli zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnych albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, a następnie zaznaczył, iż żadna z tych okoliczności nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, a Spółka nie przedstawiła dowodów na ich istnienie.
Minister Finansów odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 45 Konstytucji RP w związku z art. 89 § 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych przez dokonanie egzekucji z wartości pieniężnej, która stanowiąc dochód z czynności uznanej za nielegalną, w przypadku istnienia podstawy prawnej, powinna ulec przepadkowi oraz naruszenia zasady niemożności czerpania korzyści przez państwo z popełnionego czynu niedozwolonego, bezprawnego lub nielegalnego, uznanego za taki przez organy państwowe. Organ wskazał, że rozpoznając skargę na czynności egzekucyjne, nie ma prawnej możliwości odniesienia się do kwestii podstawy prawnej do wystawienia tytułów wykonawczych (kwestii obowiązywania przepisów), jak również do charakteru (w tym legalności) prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej.
Na powyższe orzeczenie Skarżąca pismem z [...] kwietnia 2016 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła organowi naruszenie przepisów:
1) art. 68 § 1 u.p.e.a. przez jego bezpodstawne zastosowanie przejawiające się w uznaniu, że w sprawie doszło do dobrowolnej zapłaty dochodzonej należności, w wyniku czego organ egzekucyjny wydał Skarżącej pokwitowanie odbioru pieniędzy;
2) art. 67 § 1 u.p.e.a. przez jego niezastosowanie przejawiające się w niewydaniu zawiadomienia o zajęcia prawa majątkowego zobowiązanego i niesporządzeniu protokołu czynności egzekucyjnej według ustalonego wzoru;
3) art. 97 § 2 u.p.e.a. przez skierowanie egzekucji na przedmioty niebędące własnością zobowiązanego, co stanowi rzeczywistą przeszkodę dla prowadzenia egzekucji,
4) art. 47 § 2 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. przez zastosowanie przymusu w celu dokonania egzekucji, przy braku podstaw faktycznych do zastosowania takiego przymusu, w szczególności braku wyczerpania innych możliwości realizacji celu egzekucji;
5) art. 45 § 1 u.p.e.a. przez nie wzięcie pod uwagę słusznego stanowiska Skarżącej i przedstawianych przez nią dowodów, faktów i okoliczności wpływających na zasadność prowadzenia egzekucji w wyniku czego organ był zobowiązany do odstąpienia od dalszych czynności egzekucyjnych.
Uzasadniając skargę, Spółka zaznaczyła, że w niniejszej sprawie czynność otwarcia automatów do gry została wykonana na wyraźne polecenie poborcy skarbowego, zatem uiszczenie kwot nie było dobrowolne. Nie miała bowiem miejsca bezpośrednia zapłata określonej sumy, ale poborca wskazał bezpośrednio środek, za którego pomocą oczekuje zaspokojenia należności. Zdaniem Skarżącej niezasadne jest zatem uznanie przez poborcę skarbowego, że działał on na podstawie art. 68 § 1 u.p.e.a.
Spółka podniosła, że organ egzekucyjny miał obowiązek zastosowania dyspozycji art. 67 § 1 u.p.e.a., gdyż w niniejszej sprawie zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a tiret 1 u.p.e.a. (egzekucja z pieniędzy). Zgodnie natomiast z art. 67 § 1 u.p.e.a. podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a tej ustawy stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
Skarżąca wskazała na treść, jaką powinien zawierać protokół zajęcia i odbioru ruchomości, a następnie zaznaczyła, że o skuteczności zawiadomienia decyduje jego kompletność oraz prawidłowe skonstruowanie, a brak któregoś z elementów stanowi wadę powodującą nieważność danego dokumentu. Spółka zaznaczyła, że w niniejszej sprawie brak jest protokołu, spełniającego wymogi z art. 67 § 1 u.p.e.a. W szczególności, protokół nie został sporządzony na formularzu, którego wzór określa rozporządzenie. Dokonane czynności nie mają zatem waloru skutecznych w obrocie prawnym i noszą cechy nieważności.
Spółka stwierdziła, że w niniejszej sprawie brak było prób dobrowolnego wyegzekwowania należności, a przy pierwszej odmowie otwarcia urządzeń organy egzekucyjne sięgnęły do najbardziej dotkliwego środka, jakim jest przymusowe ich otwarcie. W ocenie Skarżącej działanie poborcy skarbowego nosi znamiona działania przymusowego, zatem wbrew twierdzeniom organu naruszony został art. 47 § 1 w zw. z § 3 u.p.e.a. przez niedoręczenie zarządzenia otwarcia urządzeń. Działanie poborcy skarbowego, który nakazuje otworzyć automat, zdaniem Spółki trudno inaczej interpretować niż dokonanie faktycznego przeszukania pomieszczenia i automatu do gry. Bez czynności imperatywnego, władczego nakazania otwarcia urządzenia do gry poborca skarbowy danej sumy by nie uzyskał, zatem otwarcie urządzeń nastąpiło pod przymusem.
Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że skoro dzierżawca mógł dysponować kwotami znajdującymi się w automatach i posiadał klucz do urządzenia, to uprawniona była egzekucja z pieniędzy znajdujących się w automatach. Wskazał na treść art. 97 § 2 u.p.e.a. i zaznaczył, że egzekucji mogą podlegać tylko te przedmioty, które są własnością osoby zobowiązanej. Nie można natomiast skierować egzekucji do przedmiotów, które są przedmiotem stosunku obligacyjnego (dzierżawy).
Spółka podniosła również, że w niniejszej sprawie mógł mieć pełne zastosowanie art. 45 u.p.e.a. Z literalnego brzmienia przepisu wynika bowiem, że możliwość odstąpienia od czynności egzekucyjnych nie jest obwarowana czasem ani okolicznościami, w jakich wnosi się o odstąpienie od egzekucji. Każdorazowo, gdy organ uzyska informacje stanowiące podstawę do odstąpienia od egzekucji, powinien od przedmiotowej egzekucji odstąpić.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718), dalej jako "p.p.s.a." Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z obowiązującym prawem.
Przedmiot sporu dotyczy prawidłowości dokonanej przez poborcę skarbowego czynności egzekucyjnej polegającej na pobraniu od Skarżącej gotówki znajdującej się w automatach do gier dzierżawionych przez Skarżącą.
Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że zgodnie z art. 54 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie przepis art. 1a pkt 2 u.p.e.a. definiuje pojęcie "czynności egzekucyjnych", stanowiąc, że są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Działania te, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne). Analizowany środek prawny służy wyłącznie zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym, w związku z czym w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z: 6 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1433/07, z 3 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1580/07, oraz z 21 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 885/15). Przedmiotem skargi nie mogą być zatem kwestie materialnoprawne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13, stwierdzając, że przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych.
W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a tiret 1 u.p.e.a., tj. egzekucję z pieniędzy.
Podstawą prawną zajęcia pieniędzy był art. 68 § 1 u.p.e.a., który stanowi, że jeżeli zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, poborca wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy, które wywiera ten sam skutek prawny, co pokwitowanie wierzyciela. Za pokwitowaną należność pieniężną organ egzekucyjny ponosi odpowiedzialność wobec wierzyciela. Zgodnie zaś z art. 68 § 2 u.p.e.a. do czynności egzekucyjnych, o których mowa w § 1, nie stosuje się przepisów art. 53 tej ustawy. Natomiast art. 53 § 1 u.p.e.a. stanowi, że jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, egzekutor sporządza protokół czynności egzekucyjnych, który zawiera: oznaczenie miejsca, czasu i rodzaju czynności (pkt 1), imiona i nazwiska osób uczestniczących w czynności (pkt 2), sprawozdanie z przebiegu czynności (pkt 3), zgłoszone przez obecnych wnioski i oświadczenia (pkt 4), podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisów (pkt 5), podpis egzekutora (pkt 6). Odpis protokołu zgodnie z treścią art. 53 § 2 u.p.e.a. doręcza się niezwłocznie zobowiązanemu.
Wykładnia art. 68 § 1 i § 2 w zw. z art. 53 u.p.e.a. prowadzi do jednoznacznego wniosku, że w przypadku określonym w art. 68 § 1 u.p.e.a. nie sporządza się protokołu czynności egzekucyjnych. Przepis ten stanowi bowiem lex specialis w stosunku do regulacji art. 67 u.p.e.a. Taki charakter analizowanego przepisu potwierdza również treść art. 68 § 3 u.p.e.a., zgodnie z którym w przypadku odebrania pieniędzy w wyniku przeszukania pomieszczeń i schowków, środków transportu oraz odzieży, teczek, waliz i podobnych przedmiotów stosuje się odpowiednio przepis art. 68 § 1. Tym samym w zakresie obowiązku sporządzenia protokołu ustawodawca odmiennie uregulował dwa przypadki: gdy odebranie pieniędzy przez poborcę następuje w wyniku przeszukania oraz gdy zobowiązany płaci dochodzoną należność na wezwanie poborcy skarbowego. W pierwszej z wymienionych sytuacji poborca poza wystawieniem pokwitowania jest obowiązany sporządzić dodatkowo protokół, podczas gdy w drugiej sytuacji poborca wystawia tylko pokwitowanie odbioru pieniędzy i nie ciąży na nim obowiązek sporządzenia protokołu.
W przypadku zastosowania analizowanego środka egzekucyjnego przyjmuje się, że z chwilą jego zastosowania zobowiązany zostaje jednocześnie zawiadomiony o tym fakcie. Przyjęcie należności pieniężnej przez poborcę skarbowego nie wymaga odrębnego zawiadomienia ani przed dokonaniem czynności (o planowanym przyjęciu należności), ani po jej dokonaniu.
W rozpoznawanej sprawie poborca skarbowy dokonał pobrania gotówki w kwocie 580,00 zł. Pełnomocnik Spółki na wezwanie poborcy skarbowego otworzył automaty do gry, w których znajdowała się wskazana kwota. Następnie poborca skarbowy wystawił pokwitowanie oraz sporządził protokół czynności egzekucyjnych. W ocenie Sądu dodatkowe sporządzenie protokołu nie skutkuje wadliwością przeprowadzonej czynności egzekucyjnej. Czynność poborcy skarbowego ma bowiem oparcie w treści art. 68 § 1 u.p.e.a. Jednocześnie nie można się zgodzić z argumentacją pełnomocnika Skarżącej, że skoro czynność otwarcia automatów do gry została wykonana na wyraźne polecenie poborcy skarbowego, to uiszczenie kwoty nie było dobrowolne, a w konsekwencji działanie poborcy skarbowego w rozpoznawanej sprawie nosiło znamiona działania przymusowego, oraz że takie działanie poborcy skarbowego, który nakazuje otworzyć automat, trudno inaczej interpretować niż dokonanie faktycznego przeszukania pomieszczenia i automatu do gry. Wbrew bowiem twierdzeniom autora skargi pomieszczenie ani automaty do gry nie zostały przeszukane, a pełnomocnik Spółki dysponując kluczami, sam otworzył automaty do gry, a więc dobrowolnie wydał rzeczy w postaci znajdujących się w tych urządzeniach pieniędzy. Zdaniem Sądu posiłkowo w tym zakresie można się także odwołać do regulacji Kodeksu postępowania karnego, który w art. 224 § 1 określa, że każde przeszukanie poprzedzone jest wezwaniem do dobrowolnego wydania rzeczy. Jeżeli zaś rzecz zostanie dobrowolnie wydana, to przeszukanie nie następuje i jest bezprzedmiotowe (por. P. Hofmański (red.), E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego, Tom I. Komentarz, Warszawa 2004, s. 936-937; R. A. Stefański w pracy zbiorowej pod red. Z. Gostyńskiego, Kodeks postępowania karnego, Komentarz, Tom I, ABC 1998, s. 581).
W świetle powyższych rozważań niezasadne okazały się więc zarzuty naruszenia art. 68 § 1 u.p.e.a. oraz art. 47 § 2 w związku z art. 7 § 2 u.p.e.a.
W ocenie Sądu za chybiony należy również uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 67 § 1 u.p.e.a. Przepis ten nie ma bowiem zastosowania w rozpoznawanej sprawie, na co wskazuje treść § 1 wskazanego przepisu, który stanowi, że z zastrzeżeniem art. 68 § 1, podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Określając wzór, minister uwzględni uwarunkowania wynikające z elektronicznego przetwarzania danych zawartych w tym zawiadomieniu lub protokołach.
Przepis ten nie ma zastosowania w egzekucji z pieniędzy, o której mowa w art. 68 § 1 u.p.e.a. Zatem organ egzekucyjny nie miał w przedmiotowej sprawie obowiązku wydania zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego ani sporządzenia protokołu zajęcia i odbioru ruchomości.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 97 § 2 u.p.e.a., należy uznać go za niezasadny. Wprawdzie umowa dzierżawy z [...] marca 2015 r. nie reguluje bezpośrednio kwestii własności środków pieniężnych znajdujących się w dzierżawionych automatach do gry i stanowi jedynie, że dzierżawione automaty są własnością wydzierżawiającego, ale należy wskazać, że w myśl art. 693 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz. Jednocześnie stosownie do treści art. 53 § 1 Kodeksu cywilnego pożytkami naturalnymi rzeczy są jej płody i inne odłączone od niej części składowe, o ile według zasad prawidłowej gospodarki stanowią normalny dochód z rzeczy. W tym miejscu należy wyjaśnić, że zasady użytkowania automatów do gier wskazują, że pieniądze zdeponowane w tych automatach stanowić będą przychód z tytułu udostępnienia automatów celem urządzania na nich gier. Skoro wydzierżawiającemu zgodnie z zawartą umową przypada określony czynsz dzierżawny, to środki pieniężne zdeponowane w automatach w ocenie Sądu stanowią płody rzeczy w rozumieniu art. 53 § 1 Kodeksu cywilnego, a zatem są pożytkami przypadającymi dzierżawcy, tj. Spółce, zgodnie z art. 693 § 1 Kodeksu cywilnego.
Ponadto, wskazać należy, że celem zaskarżonej czynności egzekucyjnej było zajęcie gotówki, która znajdowała się w automatach, a nie samych automatów, które dla celów zarobkowych Spółka wydzierżawiła. Nie budzi wątpliwości Sądu fakt, że gotówka znajdująca się w przedmiotowych automatach należała do zobowiązanej Spółki, a jak już wyżej zaznaczono, egzekucja była ograniczona tylko do egzekucji z pieniędzy (art. 1a pkt 12 lit. a tiret 1 u.p.e.a.).
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 45 § 1 u.p.e.a. W sprawie nie nastąpiła żadna z okoliczności wskazanych w tym przepisie. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu organ egzekucyjny i egzekutor są obowiązani odstąpić od czynności egzekucyjnych, jeśli zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Skarżąca żadnych dowodów wskazujących na zaistnienie okoliczności wymienionych w tym przepisie w momencie przeprowadzania czynności egzekucyjnej nie przedstawiła.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił złożoną skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI