III SA/Wa 1540/11

III SA/Wa 1540/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-06-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2011-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alojzy Skrodzki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
II FSK 2772/11 - Wyrok NSA z 2013-10-25
Skarżony organ
Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
art 5
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Rady Gminy S. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. z dnia 15 marca 2011 r. nr 91/K/11 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy S. w sprawie zmiany uchwały w zakresie określenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości. 1) oddala skargę, 2) zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz Rady Gminy S. kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych) tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego.
Uzasadnienie
Rada Gminy S. w dniu 9 lutego 2011 r. podjęła Uchwałę nr V/23/11, w sprawie zmiany uchwały nr II/5/10 z dnia 6 grudnia 2010 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości.
Na podstawie § 1 tej Uchwały, w załączniku do uchwały nr II/5/10 Rady Gminy S. z dnia 6 grudnia 2010 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości wprowadzono zmiany w ust. 2 pkt 5, przez wskazanie wysokości stawek podatku od nieruchomości od budynków lub ich części pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego:
a) szop, garaży, składów, stodół – 3.33 zł od 1 m² powierzchni użytkowej,
b) budynków letniskowych (budynków rekreacji indywidualnej) lub użytkowanych na te cele – 5,70 zł od 1 m² powierzchni użytkowej,
c) innych niż wymienione pod lit. a i b - 5.70 zł od 1 m² powierzchni użytkowej".
Uchwałą z 15 marca 2011 r. nr 91/K/11, Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. (dalej Kolegium RIO), stwierdziło nieważność uchwały nr V/23/11Rady Gminy S. z 9 lutego 2011 r. z powodu istotnego naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm., dalej - "u.p.o.l.").
W uzasadnieniu uchwały Kolegium RIO stwierdziło, że Rada Gminy S. nadała nowe brzmienie ust. 2 pkt 5 załącznika do uchwały nr II/5/10 Rady Gminy S. z dnia 6 grudnia 2010 r., określając stawkę podatku od nieruchomości od nowej kategorii przedmiotów opodatkowania, tj. "od budynków letniskowych (budynków rekreacji indywidualnej) lub użytkowych na te cele".
Zdaniem Kolegium RIO wskazane uregulowanie zostało wprowadzone w istotnym naruszeniem art. 5 ust. 1 u.p.o.l., gdyż Rada Gminy określa wysokość rocznych stawek podatku od nieruchomości i stawki te nie mogą być zmieniane w trakcie roku podatkowego. Ponadto nie można wyodrębniać nowych kategorii przedmiotów opodatkowania w trakcie roku podatkowego.
W skardze z 20 kwietnia 2011 r., Rada Gminy S. zarzuciła organowi nadzoru błędną wykładnię przepisów prawa.
Zdaniem Skarżącej, zakaz dokonywania zmian w trakcie roku podatkowego wysokości i różnicowania stawek podatkowych nie został wprost sformułowany w ustawodawstwie podatkowym i nie można go w sposób jednoznaczny wyprowadzić z przepisów konstytucyjnych. Także samo dokonanie takich zmian w trakcie roku podatkowego, bez jednoczesnego naruszania przez te zmiany określonych norm konstytucyjnych nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy. Na potwierdzenie ww. tezy Skarżąca wskazała na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 29 marca 1994 r. w sprawie K 13/93.
Skarżąca podniosła również, iż podjęta uchwała nie podnosiła wysokości stawek podatku od nieruchomości, tylko wyodrębniła, w ramach kategorii "pozostałych budynków" grupę "budynków letniskowych (budynków rekreacji indywidualnej) lub użytkowanych na te cele".
W ocenie Skarżącej, dalszy podział miał na celu lepsze dostosowanie stawek, gdyż rozróżnienie danego budynku ze względu na jego przeznaczenie ma olbrzymie znaczenie dla prawidłowego wymiaru podatku od nieruchomości. Podkreśliła, iż zasada niezmienności prawa może być bezwzględnie przestrzegana bowiem skutkowałaby koniecznością utrzymania do końca roku przepisu, który źle funkcjonował.
W odpowiedzi na skargę, Kolegium RIO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uchwale. Wyjaśniło ponadto, że określona w uchwale Rady Gminy S. z dnia 9 lutego 2011 r. stawka podatku od budynków letniskowych (budynków rekreacji indywidualnej) lub użytkowanych na te cele obowiązuje zgodnie z § 3 uchwały od dnia wejścia w życie tej uchwały, nie zaś od dnia 1 stycznia 2011 r. Ponadto, według Kolegium RIO, także redakcja pkt 5 ust. 2 załącznika do uchwały jest wadliwa, gdyż wynika z niej, że określone pod lit. a)-c) kategorie przedmiotów opodatkowania zostały dodane do przedmiotu opodatkowania określonego w pkt 5, tj. budynków lub ich części "pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego", nie zaś z tego przedmiotu wyodrębnione, gdyż stawka podatku 5,70 zł została ustalona tylko dla "c) innych niż wymienione pod lit. a) i b) - 5,70 zł od 1 m² powierzchni użytkowej". Tym samym nie ustalono przez Radę Gminy w ogóle stawki podatku dla budynków lub ich części "pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego", o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l.
W ocenie Kolegium RIO, dla ustalenia właściwej stawki podatku od nieruchomości organy podatkowe winny przede wszystkim ustalić podstawową funkcję użytkową budynku. Ta bowiem cecha pozwala na zakwalifikowanie go do odpowiedniego rodzaju przedmiotu opodatkowania. Budynek letniskowy (budynek rekreacji indywidualnej), o którym mowa w ust. 2 pkt 5 lit. b załącznika do ww. uchwały z dnia 9 lutego 2011 r. w ocenie organu nadzoru mieści się w pojęciu "budynku mieszkalnego", o którym mowa w ust. 2 pkt 1 tej uchwały, jeżeli będzie użytkowany faktycznie przez podatnika w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Rada Gminy S. jest zatem uprawniona do wyodrębnienia w ramach budynków lub ich części "pozostałych" jedynie grupy budynków użytkowanych na cele rekreacji indywidualnej w celu ustalenia dla tej kategorii stawki podatku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 217 Konstytucji RP nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Ustawa zasadnicza wprowadza zatem zasadę wyłączności ustawy dla określenia elementów konstrukcyjnych podatku.
Realizując ratyfikowaną przez Polskę Europejską Kartę Samorządu Terytorialnego (Dz. U. z 1994 r., Nr 124, poz. 607) i wynikającą z niej zasadę ograniczonej autonomii podatkowej jednostek samorządu terytorialnego (art. 9 ust. 3 Karty) w art. 168 Konstytucji RP przyznano jednostkom samorządu terytorialnego prawo ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie określonym w ustawie. Granice kognicji jednostek samorządu terytorialnego w zakresie stanowienia prawa daninowego wyznacza ustawodawca, a uprawnienia te mają charakter lokalny (przepisy prawa miejscowego obowiązują wyłącznie podatników w określony sposób powiązanych z terytorialnie wyodrębnioną częścią obszaru państwa). W sferze prawa daninowego jednostce samorządu terytorialnego wolno zatem jedynie tyle, ile jest wyraźnie i ustawowo dozwolone (tak C.Kosikowski, Gospodarka i finanse publiczne w nowej Konstytucji, opubl. w Państwie i Prawie z 1997 r., nr 11-12, s.161, por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 2007 r., II FSK 912/06, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń- www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).
W zakresie podatków i opłat kompetencja do stanowienia o nich w drodze uchwały należy do rady gminy. Kompetencja ta przysługuje radom gminy w zakresie ich działania w granicach określonych w odrębnych ustawach (art. 18 ust. 1 pkt 8 u.s.g.).
W odniesieniu do podatku od nieruchomości ustawodawca upoważnił radę gminy do ustalania stawek podatku od nieruchomości, określając stawki maksymalne i zróżnicowania tych stawek w zależności od wystąpienia ustawowych przesłanek (art. 5 u.p.o.l.),
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, dla ustalenia właściwej stawki podatku od nieruchomości organy podatkowe winny przede wszystkim ustalić podstawową funkcję użytkową budynku. Ta bowiem cecha pozwala na zakwalifikowanie go do odpowiedniego rodzaju przedmiotu opodatkowania. Budynek letniskowy (budynek rekreacji indywidualnej), o którym mowa w ust. 2 pkt 5 lit. b załącznika do ww. uchwały z dnia 9 lutego 2011 r. w ocenie Sądu mieści się w pojęciu "budynku mieszkalnego", o którym mowa w ust. 2 pkt 1 tej uchwały, jeżeli będzie użytkowany faktycznie przez podatnika w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Rada Gminy S. jest zatem uprawniona do wyodrębnienia w ramach budynków lub ich części "pozostałych" jedynie grupy budynków użytkowanych na cele rekreacji indywidualnej w celu ustalenia dla tej kategorii stawki podatku a nie dla każdego budynku letniskowego, bez względu na spsób użytkowania.
Określona w uchwale z dnia 9 lutego 2011 r. stawka podatku od budynków letniskowych (budynków rekreacji indywidualnej) lub użytkowanych na te cele obowiązuje zgodnie z § 3 uchwały od dnia wejścia w życie tej uchwały, nie zaś od dnia 1 stycznia 2011 r.
Ponadto, co słusznie zauważyło Kolegium RIO, także redakcja pkt 5 ust. 2 załącznika do uchwały jest wadliwa, gdyż wynika z niej, że określone pod lit. a-c kategorie przedmiotów opodatkowania zostały dodane do przedmiotu opodatkowania określonego w pkt 5, tj. budynków lub ich części "pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego", nie zaś z tego przedmiotu wyodrębnione, gdyż stawka podatku 5,70 zł została ustalona tylko dla "c) innych niż wymienione pod lit. a) i b) - 5,70 zł od 1 m² powierzchni użytkowej". Tym samym, Rada Gminy, tak redagując sporny przepis, nie ustaliła w ogóle stawki podatku dla budynków lub ich części "pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego", o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzygnięto jak w sentencji.