III SA/Wa 1539/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-02-06
NSApodatkoweWysokawsa
PFRONzaległościodsetki za zwłokęrozłożenie na ratyumorzenieprzedawnieniepostępowanie administracyjnekontrola sądowaOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w sprawie odmowy rozłożenia na raty i umorzenia odsetek od zaległości na PFRON z powodu nieprawidłowego ustalenia przez organ kwestii przedawnienia zobowiązań.

Skarżący J.M. wniósł skargę na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej odmawiającą rozłożenia na raty i umorzenia odsetek od zaległości na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nieprawidłowo ustalił kwestię przedawnienia zobowiązań. Wskazano na brak dowodów skutecznego zawiadomienia strony o zastosowaniu środków egzekucyjnych, co jest warunkiem przerwania biegu terminu przedawnienia. Sąd nakazał organowi ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu jednoznacznego ustalenia wymagalności zobowiązań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J.M. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej (MRiPS) odmawiającą rozłożenia na raty i umorzenia odsetek od zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Sprawa dotyczyła zobowiązań z lat 2008-2010, 2015 i 2016. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczące przedawnienia zobowiązań i braku należytego uzasadnienia decyzji. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję. Kluczowym problemem była kwestia przedawnienia zobowiązań. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wykonał należycie wskazań poprzedniego wyroku WSA, gdyż nadal nie było pewne, czy zobowiązania nie uległy przedawnieniu. Sąd podkreślił, że dla przerwania biegu terminu przedawnienia konieczne jest skuteczne zawiadomienie podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego, a w aktach sprawy brakowało dowodów na takie zawiadomienie w odniesieniu do zajęć rachunków bankowych z 2013 roku. Sąd wskazał również na niespójność i nieprecyzyjność uzasadnienia decyzji organu, co uniemożliwiało sądową kontrolę. W ponownym postępowaniu organ ma jednoznacznie wskazać przesłanki zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia wraz z odpowiednimi dowodami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nieprawidłowo ustalił kwestię przedawnienia zobowiązań, ponieważ brak jest dowodów na skuteczne zawiadomienie strony o zastosowaniu środków egzekucyjnych, co jest warunkiem przerwania biegu terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził brak dowodów na zawiadomienie strony o zastosowaniu środków egzekucyjnych, co uniemożliwia uznanie przerwania biegu terminu przedawnienia. Uzasadnienie decyzji organu było niespójne i nieprecyzyjne w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (32)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 70 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Pomocnicze

o.p. art. 70 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Uzasadnienie decyzji musi być spójne i precyzyjne, umożliwiając sądową kontrolę.

o.p. art. 59 § § 1 pkt 9

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 67d § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 7a § §1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 81a § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 8

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 192

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 7

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 107 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 141 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 208

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 153

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

u.s.u.s. art. 49 § ust. 5a, 5b i 5c

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

u.r.z.o.n. art. 49 § ust. 5a, 5b i 5c

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 191

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 192

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 187 § ust. 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 763

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 70 § 4 o.p. poprzez błędne zastosowanie i brak dowodów na przerwanie biegu terminu przedawnienia. Naruszenie art. 210 § 4 o.p. poprzez wydanie decyzji z nieprawidłowym uzasadnieniem. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie zaleceń poprzedniego wyroku WSA.

Godne uwagi sformułowania

Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Uzasadnienie decyzji jest niespójne i nieprecyzyjne a w konsekwencji uniemożliwia sądową kontrolę. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy...

Skład orzekający

Włodzimierz Gurba

przewodniczący

Radosław Teresiak

sprawozdawca

Piotr Dębkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, wymogów formalnych uzasadnienia decyzji administracyjnych oraz obowiązku organów do wykonywania wskazań sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wpłatami na PFRON, ale zasady dotyczące przedawnienia i uzasadnienia decyzji mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych i błędów proceduralnych organów administracji, co jest istotne dla wielu podatników i prawników. Pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe udokumentowanie czynności egzekucyjnych.

Czy Twoje zobowiązania podatkowe mogły się przedawnić? Sąd wskazuje na błędy organów w ustalaniu przerwania biegu terminu!

Sektor

finanse publiczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 1539/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Piotr Dębkowski
Radosław Teresiak /sprawozdawca/
Włodzimierz Gurba /przewodniczący/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 §  1 pkt 1 lit. c;art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 210 §  4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba, Sędziowie sędzia WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Cezary Ciwiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2023 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty oraz odmowa umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Ministra Rodziny i Polityki Społecznej na rzecz J.M. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 22 czerwca 2022 r., J.M. , prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo [...] (zwany dalej: "Skarżący", "Strona"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej (zwany dalej: "MRiPS", "organ odwoławczy") z [...] maja 2022 r., w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty oraz odmowa umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Decyzją z [...] lipca 2021 r., Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych:
1) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie prowadzone wobec J.M. prowadzącego działalność pod nazwą Przedsiębiorstwo [...] w M. , w sprawie rozłożenia na raty zapłaty należnych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie 6 620,42 zł, wraz z odsetkami w kwocie 7 454,00 zł, za sierpień 2008 r., za wrzesień 2008 r. oraz częściowo za październik 2008 r.,
2) odmówił ww. stronie umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, w kwocie 82 111,00 zł, za okres od sierpnia 2008 r. do grudnia 2010 r., za grudzień 2015 r. i za marzec 2016 r.,
3) odmówił ww. stronie rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie 94 191,32 zł, za okres od października 2008 r. do grudnia 2010 r., za grudzień 2015 r. i marzec 2016 r.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o umorzenie prowadzonego postępowania.
Decyzją z [...] maja 2022 r., MRiPS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w wykonaniu decyzji Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...] , uchylającej w całości decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] i przekazującej sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 307/19.
MRiPS podniósł, że organ w zaskarżonej decyzji w ogóle nie poczynił żadnych ustaleń, czy zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za miesiące od sierpnia 2008 r. do grudnia 2010 r. nadal istnieją, a w konsekwencji czy istnieją też odsetki od tych zaległości. Należy mieć bowiem na względzie, że wygaśnięcie należności głównej w wyniku przedawnienia, oznacza równoczesne wygaśnięcie odsetek za zwłokę od tej należności.
Organ odwoławczy zauważył, że brak dowodów potwierdzających zarówno skuteczność zastosowania środka egzekucyjnego w dniu [...] czerwca 2012 r., jak również dowodu potwierdzającego doręczenie stronie zawiadomienia o zastosowaniu tego środka uniemożliwia organowi odwoławczemu ustalenie, czy zobowiązania za okres od sierpnia 2008 r. do grudnia 2010 r. są nadal wymagalne.
W ocenie MRiPS, organ I instancji zobowiązany był przy ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy zebrać materiał dowodowy celem ustalenia czy ww. zobowiązania nie uległy przedawnieniu, a jeśli nie uległy to kiedy wystąpiły przesłanki przerywające lub zawieszające bieg terminu przedawnienia, wykonując tym samym wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 307/19. Nadto stwierdził, że organ I instancji wypełnił wskazania Ministra w zakresie zgromadzenia dodatkowych dowodów i ustalenia wymagalności zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON od sierpnia 2008 r. do grudnia 2010 r., za grudzień 2015 r. i za marzec 2016 r.
Organ odwoławczy wskazał, że zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON wynikają z następujących dowodów:
- za okres 08/2008 r. - 11/2008 r. - z decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] ;
- za okres 12/2008 r. - 11/2009 r. - z decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] ;
- za okres 12/2009-07/2010 - z decyzji Prezesa zarządu PFRON z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...] ;
- za okres 08-11/2010 r. - z decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...]
- za okres 12/2010 r. - z decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dniu [...] lipca 2013 r. znak: [...] ;
za okres 12/2015 r. - z deklaracji DEK-I-0;
za okres 03/2016 r. - z deklaracji DEK-I-0.
Natomiast w dniu [...] lutego 2012 r. został wystawiony tytuł [...] , zaś w dniu [...] września 2012 r. zostały wystawione tytuły [...] i [...] .
MRiPS podniósł, że w dniu [...] czerwca 2016 r. zostały wystawione następujące tytuły wykonawcze: • [...] (dot. zaległości za okres 07-11/2008 r.), • [...] (dot. zaległości za okres 12/2008 r. - 12/2009 r.), • [...] (dot. zaległości za okres 12/2009 r. - 07/2010 r.), . [...] (dot. zaległości za okres 08-11.2010 r.), • [...] (dot. zaległości za okres 12.2010 r.), • [...] (dot. zaległości za okres 12.2015 r.),
[...] (dot. zaległości za okres 02.2016 r. i 03.2016 r.).
Organ odwoławczy stwierdził, że zajęcie rachunku bankowego w dniu [...] czerwca 2012 r. i uchylenie tej czynności przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. skutkuje tym, że nie można uznać, że nastąpiło w tym właśnie dniu przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązań za okres 08-11.2008 r. i 12/2009 r.- 07/2010 r. należy jednak zauważyć, że pomimo wadliwości ustalenia, iż w ww. dniu został przerwany bieg terminu przedawnienia, okoliczność ta nie ma wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia, co zostanie wyjaśnione poniżej.
MRiPS podniósł, że organ I instancji wykonując wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 307/19 przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, tj. pismem z dnia 6 sierpnia 2020 r. znak: [...] skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. zwrócił się z prośbą o przysłanie kopii zawiadomień skutecznych zajęć rachunków bankowych wraz z kopiami potwierdzeń ich odbioru przez zobowiązanego na podstawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] lutego 2012 r. znak: [...]. W odpowiedzi na powyższe organ egzekucyjny pismem z dnia 19 sierpnia 2020 r. znak: [...] poinformował że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego znak: [...] ) nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej.
Pismem z dnia 29 października 2013 r. znak: [...] akta sprawy (przedmiotowy tytuł wykonawczy wraz z dokumentami) zostały przekazane do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. M.M. celem prowadzenia łącznej egzekucji. W związku z powyższym, Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. nie ma możliwości przekazania wymaganych dokumentów.
MRiPS przypomniał, że pismem z dnia 7 września 2017 r. strona wystąpiła z prośbą o rozłożenie na raty i umorzenie odsetek od zaległości z tytułu wpłat na PFRON. Strona podniosła, że brak wpłat był wynikiem złej kondycji finansowej, a nie celowym działaniem zmierzającym do uniknięcia płacenia należnych zobowiązań. Ponadto, strona podniosła, że specyfika świadczonych usług w zakresie robót ziemnych i budowlanych nie pozwala na ciągłość prac. W celu ratowania firmy zaciągnięto kredyt w wysokości 4 milionów zł, który spłacany jest w ratach po około 3 300 zł. Strona wskazała również na inne obciążenia publicznoprawne jak zaległe płatności wobec ZUS.
Organ odwoławczy podniósł, że w wyniku ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego na skutek uchylenia ww. decyzji przez Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2020 r. znak: [...] , organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON w kwocie 82 111,00 zł za okres 08.2008 r. - 12.2010 r., 12.2015 i 03.2016 r. oraz w ramach uznania administracyjnego odmówił rozłożenia na raty zapłaty zaległości z ww. tytułu w kwocie 94 191,32 zł za okres 10.2008 r. - 12.2010 r., 12.2015 r. i 03.2016 r.
Organ odwoławczy zauważyć, że Fundusz wielokrotnie udzielał już wcześniej stronie ulg w spłacie zaległości z tytułu wpłat na PFRON, natomiast strona nie wywiązała się z układów ratalnych wynikających z decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] , z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] oraz z dnia [...] października 2016 r. znak: [...] (dowód - pismo Funduszu z dnia 8 maja 2018 r. znak: [...] ). Strona nie wywiązała się również z decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] listopada 2017 znak: [...] .
W ocenie MRiPS, powyższe czyni wniosek w części dotyczącej rozłożenia na raty zaległości z tytułu wpłat na PFRON wysoce niewiarygodnym co do rzeczywistych intencji spłaty zadłużenia. Zasadą wynikającą z systemu prawa podatkowego jest obowiązek płacenia podatków, a ulgi powinny być stosowane w sposób rozważny i uzasadniony nadzwyczajnym charakterem.
Organ odwoławczy wskazał, że w trakcie trwania ponownie prowadzonego postępowania przed organem I instancji strona została wezwana pismem z dnia 26 lutego 2021 r. znak: [...] (doręczonym w dniu 3 marca 2021 r.), w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, do nadesłania poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii dowodów potwierdzających istnienie przesłanek o których mowa w art. 67d § 1 Ordynacji podatkowej oraz o przedstawienie dowodów obrazujących aktualną sytuację finansową strony celem wykazania ważnego interesu pracodawcy, który przemawiałby za rozłożeniem na raty zaległości z tytułu wpłat na PFRON. Do dnia sporządzenia zaskarżonej decyzji strona nie nadesłała żądanych dowodów i nie wykazała przesłanek uzasadniających umorzenie odsetek od powstałej zaległości.
Organ odwoławczy wezwał stronę pismem z dnia 4 kwietnia 2021 r. znak: [...] , w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, m.in. do nadesłania poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii dowodów obrazujących aktualną sytuację finansową oraz wszelkich innych dowodów na potwierdzenie spełnienia przesłanki całkowitej nieściągalności o której mowa w art. 49 ust. 5a i 5b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób ów finansowych obrazujących aktualną sytuację finansową Spółki. Powyższe wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 8 kwietnia 2022 r. Należy stwierdzić, że do dnia sporządzenia niniejszej decyzji strona nie przedstawiła żądanych dowodów, co działa na jej niekorzyść. Należy bowiem zauważyć, że organ administracji zobowiązany jest do ustalenia, czy wystąpiły przesłanki z art. 49 ust. 5a-5c ustawy o rehabilitacji w oparciu o dowody obrazujące jak najbardziej aktualną sytuacją finansową strony.
W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Strona zaskarżyła decyzję w całości, wnosząc o uchylenie w całości decyzji i orzeczenie co do istoty, poprzez umorzenie postępowania z powodu przedawnienia, w tym odsetek za zwłokę z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON w kwocie 80.835,00 zł.
Ewentualnie uchylenie w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania przez organ.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm., zwana dalej: "o.p.") poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie oraz w konsekwencji wydanie orzeczenia opartego na nieprawdziwym i nieprawidłowym twierdzeniu, iż termin przedawnienia należności Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych [dalej jako PFRON] wobec J.M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: Przedsiębiorstwo [...] [dalej jako skarżący] z tytułu obowiązkowych wpłat w kwocie 82.111,00 zł za okresy rozliczeniowe od sierpnia 2008 r. do grudnia 2010 r., grudzień 2015 r. oraz marzec 2016 r. uległ przerwaniu poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego, podczas gdy nie zostały spełnione obie przesłanki: zastosowania środka egzekucyjnego i prawidłowe zawiadomienie strony o zastosowaniu środka egzekucyjnego, albowiem w aktach sprawy nie ma dowodu na zawiadomienia J.M. o dokonanych czynnościach egzekucyjnych;
2) art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie, a co za tym idzie, nieuwzględnienie, że zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek przedawnienia.
3) art. 49 ust. 5a, ust. 5b i ust.5c ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 67d § 1 o.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Skarżący nie wykazał przesłanek do umorzenia odsetek w całości lub w części, podczas gdy takie przesłanki wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego;
4) art. 7a §1 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej zwana: "k.p.a.") i art. 81a § 1 k.p.a. poprzez nie rozstrzyganie również wątpliwości natury faktycznej w postaci braków wszystkich akt egzekucyjnych i tym samym obciążanie negatywnymi skutkami skarżącego przy ocenie dowiedzenia się o podejmowanych czynnościach egzekucyjnych, które miały wpływ na wynik sprawy;
5) art. 187 ust. 1 i 2 oraz art. 191 o.p. poprzez nie zebranie pełnego materiału dowodowego oraz dokonanie oceny nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz normy procesowe dotyczące środków dowodowych.
6) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 192 o.p., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności poprzez:
a) wyciąganie bezpośrednich konsekwencji dla skarżącego z zaniechań PFRON, w szczególności poprzez uniknięcie wyjaśnienia w jakich okolicznościach faktycznych Skarżący mógłby nabyć uprawnienie do umorzenia odsetek w całości lub w części;
b) wysłanie zawiadomień w sprawie na adresy nieaktualne lub niewłaściwe, np. pismo z dnia 2ó.O2.2O2ir. znak [...] na adres ul. [...] , [...] W. zamiast na ul. [...] w M. , gdzie znajduje się adres siedziby firmy J.M. , co utrudniało lub uniemożliwiało skarżącemu obronę praw w niniejszym postępowaniu, w tym wskazanie aktualnej sytuacji osobistej i majątkowej Skarżącego;
7) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności:
przesłanek przedawnienia należności na PFRON,
ustalenia całokształtu sytuacji osobistej i majątkowej Skarżącego;
8) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, która nie zawiera uzasadnienia faktycznego w zakresie przyczyn odmowy umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON w kwocie 80.835,00 zł za okresy od sierpnia 2008 r. do grudnia 2010 r. oraz grudzień 2015 r. i marzec 2016 r.
9) art. 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego i zaleceń określonych wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2019 r. III SA/Wa 307/19;
10) błąd w ustaleniach faktycznych, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia i zobowiązania są nadal wymagalne.
MRiPS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zasadność swojego stanowiska, zawartego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem spory w rozstrzyganej sprawie w istocie jest okoliczność, czy zobowiązania Skarżącego nadal istnieją, czy też uległy one przedawnieniu.
Podkreślić należy za organem, że wymagalność, zobowiązań za: 08-11.2008 - wymagalne do 31.12.2013r.; 12.2008 - 11.2009 - wymagalne do 31.12.2014r.; 12.2009 - 11.2010 - wymagalne do 31.12.2015r.; 12.2010 - wymagalne do 31.12.2016r. Jeżeli natomiast chodzi o zobowiązania za 12.2015 r. i 03.2016 r. czy doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia.
Zauważyć także należy, że w sprawie zapadł prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 września 2019 r. (III SA/Wa 307/19). Zgodnie z art. 153 p.p.s.a
"Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie".
W przywołanym wyroku Sąd stwierdził i zobowiązał organ: "Z uwagi na fakt, że niejasności w kwestii przedawnienia zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON są głównym powodem uchylenia zaskarżonej decyzji, przedwczesna jest kontrola prawidłowości zbadania przez organ istnienia przesłanek przyznania Skarżącemu wnioskowanej przez niego ulgi. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy obowiązany będzie do przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność wymagalności zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za miesiące od sierpnia 2008 r. do grudnia 2010 r. Organ zobowiązany będzie zgromadzić pełny materiał dowodowy w tym zakresie, obejmujący wszystkie dowody niezbędne do ustalenia czy i kiedy doszło do zawieszenia bądź przerwania biegu terminu przedawnienia. A następnie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ powinien dokonać ustaleń, czy i kiedy nastąpiło przedawnienie tych zobowiązań, a tym samym czy przedawnienie zobowiązań spowodowało zniweczenie w sensie prawnym przedmiotu postępowania w sprawie udzielenia ulgi. Ustalenie, że część zobowiązań wygasła bądź to na skutek przedawnienia bądź zapłaty, będzie oznaczać konieczność umorzenia postępowania w tym zakresie, co jednoznacznie wynika z art. 208 o.p".
W ocenie Sądu powyższe zalecenie nie zostało wykonane należycie bowiem nadal nie jest pewne, czy niektóre zobowiązania Skarżącego nie uległy przedawnieniu. Ponadto decyzja narusza również art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p., gdyż uzasadnienie decyzji jest niespójne i nieprecyzyjne a w konsekwencji uniemożliwia sądową kontrolę.
Przechodząc do rozstrzygnięcia sprawy, jak stwierdza organ: "Należy zauważyć, że bieg terminu przedawnienia zobowiązań za okres 08.2008 r. - 07.2010 r. został przerwany na skutek zastosowania zajęcia rachunku bankowego w [...] SA oraz [...] SA w dniu 12.11.2013 r. i zajęcia wierzytelności w dniu 26.11.2013 r.(str.6 skarżonej decyzji).
Zgodnie z art. 70 § 4 o.p., "Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny".
Zatem dla przerwania biegu terminu przedawnienia koniczne jest zawiadomienie podatnika. Poddając analizie akta sprawy, Sąd nie odnalazł dowodów wskazujących, że Skarżący został zawiadomiony o zastosowaniu zajęcia rachunku bankowego we wskazanych powyżej bankach (str. 264 i 263 akt administracyjnych).
Ponadto na brak powyższego dowodu wskazuje pismo z dnia 27.09.2021 r. PFRON (str.380 akt administracyjnych). W związku z powyższym wbrew stanowisku organu nie mogło dojść do przerwania biegu terminu przedawnienia na skutek zastosowania zajęcia rachunku bankowego w [...] SA oraz [...] SA w dniu 12.11.2013 r.
W skarżonej decyzji wskazuje się, jak Sąd przypuszcza, jako podstawę zawieszenie biegu terminu przedawnienia także art. 70 § 2 o.p. i wydane w 2014 r., 2016 r., i 2017 r. decyzje rozkładające zaległości na raty. Sąd wskazuje jednak, że zobowiązanie przedawniające się z upływem 2013 roku uległoby przedawnieniu przed wydaniem powyższych decyzji.
Następnie organ wskazuje na zawiadomienie o dokonanych czynnościach w związku z art. 763 k.p.c. wraz z załączonym protokołem zajęcia ruchomości (str. 268 akt administracyjnych). Organ nie wskazuje jednak w jaki sposób powyższe zawiadomienie wpływa na przerwanie biegu terminu przedawnienia oraz których zobowiązań powyższe dotyczy.
Organ swoje ustalenia puentuje stwierdzeniem: "Jednocześnie należy zauważyć, że akta postępowania egzekucyjnego zostały zniszczone zgodnie z przepisami prawa w związku z upływem terminu ich przechowywania. Zatem fakt ten nie może mieć wpływu negatywnego na ustalenie kwestii wymagalności zobowiązań, gdyż wystarczająco innymi dowodami fakt ten został udowodniony co zostało wyjaśnione wyczerpująco powyżej". Nie wiadomo jednak o jakie "inne dowody" chodzi skoro organ jako przyczynę przerwania biegu terminu przedawnienia wskazał zasadniczo, jak się wydaje - zajęcia rachunku bankowego w [...] SA oraz [...] SA.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ stwierdza "Odnosząc się do zobowiązań 08-12/2010 r. zastosowano skutecznie środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego w dniu [...] .12.2012 r. oraz [...] .07.2016 i [...] .09.2017 r. o którym strona została zawiadomiona".
W aktach sprawy znajduje się zajęcie rachunku bankowego z dnia [...] .12.2012 r. (str. 419 i 420 akt administracyjnych) ale jest to zajęcie w [...] SA oraz [...] SA., gdzie brak jest potwierdzenia zawiadomienia Skarżącego. Z kolei przywołana w piśmie PFRON z dnia 14.03.2022 r. (str. 430 akt administracyjnych) decyzja ratalna z 2014 r. mogła zawiesić bieg terminu przedawnienia jedynie części wskazanych zobowiązań.
W zakresie pozostałych zobowiązań za 12.2015 r. i 03.2016 r. również zastosowano zajęcie rachunku bankowego w dniach [...] .07.2016 r. i [...] .09.2017 r., o którym Skarżący, w ocenie Sądu, został skutecznie zawiadomiony - powiadomienia odebrała żona (str. 195 i nast. akt administracyjnych).
Reasumując, skarżona decyzja jest nieczytelna w zakresie określenia okoliczności na podstawie których doszło do przerwania/zawieszenia terminów przedawnienia zobowiązań Skarżącego. Narusza ona zatem art. 210 § 4 o.p. Sądy administracyjne wielokrotnie wskazywały na koniczność właściwego formułowania uzasadnienia decyzji administracyjnej. Potwierdzeniem powyższego jest skarga, w której Skarżący oparł zarzuty wyłącznie na naruszeniu art. 70 § 4 o.p. nie dostrzegając, że być może organ przyczyn zawieszenia terminu przedawnienia dostrzega również w innych okolicznościach. W ocenie Sądu, organ naruszył również art. 153 p.p.s.a. bowiem nie wyjaśnił nadal jakie przesłanki legły u podstaw zwieszenia/przerwania biegu terminu przedawnienia za okres od 2008-2010 r.
W ponownym postępowaniu organ odwoławczy obowiązany będzie do przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność wymagalności zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za miesiące od sierpnia 2008 r. do grudnia 2010 r. Organ w sposób jednoznaczny wskaże przesłanki zawieszenia/przerwania biegu terminu przedawnienia wraz ze stosownymi dowodami.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się orzeczenie o kosztach postępowania sądowego zgodnie z art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI