III SA/Wa 1534/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące podatku od nieruchomości z powodu wadliwości proceduralnych, w szczególności braku doręczenia decyzji wszystkim współwłaścicielom.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości. Skarżący zarzucali m.in. niesprawiedliwe stawki podatkowe. Sąd uchylił obie decyzje, ale nie z powodu zarzutów merytorycznych skarżących, lecz z powodu wadliwości proceduralnej – decyzja organu pierwszej instancji została doręczona tylko jednemu ze współwłaścicieli, mimo że nieruchomość stanowiła ich współwłasność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi A. i J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. dotyczącą podatku od nieruchomości za 2004 rok. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące wysokości stawek podatkowych, wskazując na ich rzekomą niesprawiedliwość i brak uwzględnienia położenia nieruchomości oraz dostępu do infrastruktury. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że choć organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił obowiązek podatkowy i zastosował stawki zgodne z uchwałą Rady Miasta, to popełnił istotną wadę proceduralną. Zgodnie ze znowelizowanym art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nieruchomość stanowiąca współwłasność jest odrębnym przedmiotem opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe powinna być adresowana do wszystkich współwłaścicieli i doręczona im. W tej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została doręczona tylko jednemu ze współwłaścicieli, mimo wiedzy organu o współwłasności. Z tego powodu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że nie podlegają one wykonaniu i zasądzając zwrot kosztów postępowania od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości, dotycząca współwłasności, powinna być adresowana do wszystkich współwłaścicieli i doręczona im.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nieruchomość stanowiąca współwłasność jest odrębnym przedmiotem opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Każdy z małżonków, jako podatnik, jest stroną postępowania, a decyzja powinna oznaczać stronę postępowania i być doręczona wszystkim współwłaścicielom.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.p.o.l. art. 3 § ust. 4
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Nieruchomość lub obiekt budowlany stanowiące współwłasność, są odrębnym przedmiotem opodatkowania, a obowiązek podatkowy od takiej nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 5
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Podstawa opodatkowania i stawki podatku od nieruchomości.
u.p.o.l. art. 6 § ust. 7
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego za dany rok.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania.
ord. pod. art. 7 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Definicja podatnika.
ord. pod. art. 133
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Strona postępowania podatkowego.
ord. pod. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Doręczanie pism w postępowaniu podatkowym.
ord. pod. art. 210 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Elementy decyzji organu podatkowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja organu pierwszej instancji nie została doręczona wszystkim współwłaścicielom, mimo że nieruchomość stanowiła ich współwłasność.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżących dotyczące wysokości i rzekomo niesprawiedliwych stawek podatku od nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowego w podatku od nieruchomości za dany rok, wydana na podstawie art. 6 ust. 7 u.p.o.l., powinna być adresowana do obojga małżonków – jako podatników, na których solidarnie ciąży obowiązek podatkowy. Każde z małżonków, jako podatnik - zgodnie z art. 133 ord. pod., jest stroną prowadzonego przez organ postępowania podatkowego, a wydana decyzja zgodnie z art. 210 § 1 pkt 3 tej ustawy powinna zawierać oznaczenie strony postępowania.
Skład orzekający
Grażyna Nasierowska
przewodniczący
Małgorzata Długosz-Szyjko
członek
Małgorzata Jarecka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ważność doręczenia decyzji podatkowych współwłaścicielom oraz konsekwencje wadliwości proceduralnych w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności nieruchomości i wymogów proceduralnych związanych z doręczeniem decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych ze względu na podkreślenie wagi prawidłowego doręczenia decyzji w przypadku współwłasności, co jest częstym błędem proceduralnym.
“Wada proceduralna, która uchyliła decyzję podatkową: dlaczego doręczenie tylko jednemu współwłaścicielowi było błędem?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 1534/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-02-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-08-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Grażyna Nasierowska /przewodniczący/ Małgorzata Długosz-Szyjko Małgorzata Jarecka /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska, sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A. i J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lutego 2004r. nr [...]; 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących kwotę 1.587,40 zł (jeden tysiąc pięćset osiemdziesiąt siedem złotych czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2004r. Prezydent W ustalił zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości stanowiących własność skarzacych. Powyższa decyzję, której adresatem była skarżąca doręczono jej w dniu 8 marca 2004r. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podnieśli, iż zastosowane stawki za grunty pod działalność gospodarczą i budynki były prawie maksymalnymi stawkami obowiązującymi w 2004r. Nieruchomość za która ustalono podatek nie posiadała żadnych mediów, które byłyby wykonane nakładem gminy. Nadto skarżący podnieśli, iż ich firma istnieje na tym terenie od 2 lat i powyższa kwota stanowi dla niej ogromne obciążenie finansowe. Wskazano również, iż nie istnieją żadne przesłanki aby na peryferiach miasta żądać z tytułu podatku kwoty takiej samej jak na terenach położonych w centrum miasta, gdzie gmina ponosi znaczne koszty związane z funkcjonowaniem. Decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, iż podatek ustalony został w prawidłowej wysokości w oparciu o obowiązujące przepisy, a tym samym brak było podstaw prawnych do uchylenia bądź zmiany rozstrzygnięcia. Stwierdziło, że z dniem l stycznia 2003r. weszły w życie przepisy zmieniające poszczególne zapisy w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2002r. Nr 9, póz. 84 z późn. zm.; dalej u.p.o.l.). W myśl znowelizowanego zapisu art. 2 ust. l u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 3 ust l u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Stawki podatku od nieruchomości zostały ustalone w wydanej na podstawie art. 5 u.p.o.l. uchwale Rady W nr [...] z dnia [...] listopada 2003r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2004r. i takie właśnie stawki znalazły zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż organ I instancji prawidłowo ustalił zobowiązanie skarżących. Skoro Rada W podjęła stosowną uchwałę określając w niej wysokość stawek podatkowych od nieruchomości bez dokonania ich różnicowania, brak było podstaw aby skarżącym ustalono wysokość należnego podatku w innej wysokości, niż wynikająca z uchwały dla poszczególnych rodzajów nieruchomości. W skardze na powyższą decyzję skarżący wnieśli o jej zmianę i zmniejszenie zobowiązania, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podnieśli, iż pobieranie podatku od nieruchomości w takiej samej stawce niezależnie od położenia nieruchomości i dostępu do infrastruktury jest sprzeczne z zasadą równości i sprawiedliwości. Skoro ustawodawca przyjął jako zasadę różnicowanie stawek to powinna być ona stosowana. Uchwalanie i stosowanie stawek "sztywnych", nie zróżnicowanie ich w zależności od miejsca położenia i możliwości korzystania z infrastruktury publicznej narusza tą ustawę. Dotyczy to zwłaszcza nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, która i tak obłożona jest innymi podatkami. W tej sytuacji, zdaniem skarżących, stanowisko wyrażone w obu decyzjach powinno być zmienione, a stawki podatku zróżnicowane – inne dla nieruchomości położonych w centrum miasta mających możliwość korzystania z infrastruktury publicznej, a inne dla nieruchomości położonych na obrzeżach strefy miejskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Powodem uwzględnienia skargi nie są jednakże zarzuty przedstawione we wniesionej skardze, ale ocena rozstrzygnięcia wydanego w I instancji przez Prezydenta W. W rozpatrywanej sprawie organ ten prawidłowo ustalił, iż z tytułu nieruchomości i obiektów budowlanych, których właścicielami są skarżący ciąży na nich obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Ustalenie zobowiązanie podatkowego w podatku od nieruchomości powinno nastąpić w oparciu o podstawę opodatkowania ustaloną na podstawie art. 5 u.p.o.l. i w stawki określone przez Radę W w uchwale nr [...] z dnia [...] listopada 2003r. Wyjaśnienia wymaga jednakże, iż zgodnie z treścią art. 3 ust. 4 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003r., nieruchomość lub obiekt budowlany stanowiące współwłasność, są odrębnym przedmiotem opodatkowania, a obowiązek podatkowy od takiej nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Ustawa nie przewiduje zastrzeżenie istniejącego w jej treści przed 1 stycznia 2003r. zgodnie, z którym z tytułu nieruchomość stanowiącej współwłasność małżonków lub odrębną własność każdego z nich, obowiązek podatkowy ciążył łącznie na obojgu małżonkach. Wskutek powyższej zmiany podatnikiem podatku od nieruchomości stanowiącej współwłasność małżonków, traktowanej jako odrębny przedmiot opodatkowania, jest każde z małżonków. Powyższe wynika z postanowień art. 7 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) zgodnie, z którym podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu, na gruncie podatku od nieruchomości skonkretyzowanych w treści art. 3 u.p.o.l. Decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego za dany rok, wydana na podstawie art. 6 ust. 7 u.p.o.l., powinna być adresowana do obojga małżonków – jako podatników, na których solidarnie ciąży obowiązek podatkowy. Każde z małżonków, jako podatnik - zgodnie z art. 133 ord. pod., jest stroną prowadzonego przez organ postępowania podatkowego, a wydana decyzja zgodnie z art. 210 § 1 pkt 3 tej ustawy powinna zawierać oznaczenie strony postępowania. Powyższe stanowisko potwierdzone zostało w orzeczeniach NSA i piśmiennictwie przedmiotu (por. wyrok NSA z 18 maja 2001r. I SA/Kr 1487/00, wyrok NSA z 25 lutego 2003r. I SA/Łd 1086/01, a także komentarz do art. 3 u.p.o.l. E. Kornberger-Sokołowska [w] Biblioteka podatkowa, Tom III, Warszawa 1996-2004). Należy zauważyć, iż organ podatkowy wymierzając zobowiązanie podatkowe w treści decyzji nie dokonuje jego podziału, bowiem zgodnie z solidarnym charakterem obowiązku - do zapłacenia podatku zobowiązani są wszyscy współwłaściciele, a uiszczenie zobowiązania przez któregokolwiek z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania w stosunku do wszystkich. Wydana w ten sposób decyzja podlega doręczeniu wszystkim współwłaścicielom, także jeśli są małżonkami prowadzącymi wspólne gospodarstwo domowe. Wynika to z dyspozycji art. 145 § 1 ord. pod. zgodnie, z którym pisma w postępowaniu podatkowym doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Odnosząc powyższe do ustaleń rozpatrywanej sprawy wskazać należy, iż decyzja ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości, wydana przez organ I instancji, skierowana została jedynie do skarżącej i jedynie jej została doręczona. Stało się tak pomimo, iż organ miał wiedzę o tym, iż opodatkowane nieruchomości stanowią współwłasność skarżących. W treści decyzji wskazał jako współwłaściciela męża skarżącej, nie czyniąc go jednakże adresatem tejże decyzji. Z tych właśnie względów wydana decyzja nie może być uznana za odpowiadająca prawu, a co za tym idzie powoduje także wadliwość rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie utrzymującego ją w mocy. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1370 ze zm.) orzekł jak w Sentencji wyroku. Stosownie do art. 152 tej ustawy Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja i decyzją ją poprzedzająca nie mogą być wykonane w całości. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej od organu Sąd orzekł, na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI