III SA/Wa 1495/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-01-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnazarzutypodatek od nieruchomościupomnienietytuł wykonawczySKOWSApostępowanie egzekucyjnerachunek bankowyskarżący

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy W. o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym podatku od nieruchomości.

Skarżący A.F. wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, kwestionując zajęcie rachunku bankowego i brak powiadomienia o zobowiązaniu. Organ egzekucyjny (Wójt Gminy W.) oddalił zarzuty, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało to postanowienie w mocy. Skarżący odwołał się do WSA, podnosząc m.in. zarzut braku doręczenia upomnienia i wadliwe oznaczenie organu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że obowiązek doręczenia upomnienia został spełniony, a zarzuty dotyczące wadliwości postanowienia organu pierwszej instancji nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi A.F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy W. o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący kwestionował zasadność zajęcia swojego rachunku bankowego, twierdząc, że nie został powiadomiony o żadnym postępowaniu ani zadłużeniu. W toku postępowania podnosił zarzuty dotyczące m.in. braku doręczenia upomnienia, wadliwości tytułu wykonawczego oraz nieprawidłowego oznaczenia organu wydającego postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów co do zasadności oddalenia zarzutów. Sąd uznał, że obowiązek doręczenia upomnienia został spełniony, a przepisy szczególne pozwalały na wszczęcie egzekucji bez uprzedniego upomnienia w przypadku należności powstających z mocy prawa i określonych w ostatecznym orzeczeniu. Sąd stwierdził również, że nawet jeśli wystąpiły drobne uchybienia proceduralne, nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli należność wynika z ostatecznej decyzji konstytutywnej, obowiązek doręczenia upomnienia nie zawsze występuje. W tym przypadku upomnienie zostało doręczone, a jego treść była zgodna z przepisami.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że przepis § 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 30 października 2014 r. pozwala na wszczęcie egzekucji bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdy obowiązek uiszczenia należności powstaje z mocy prawa i wysokość jest określona w ostatecznym orzeczeniu. Jednakże, w przypadku należności o charakterze konstytutywnym, gdzie zobowiązanie powstaje z chwilą doręczenia decyzji, doręczenie upomnienia jest niezbędne. Mimo to, w niniejszej sprawie upomnienie zostało doręczone, a jego treść była prawidłowa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia § § 2 pkt 2

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1 § pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 2 § §1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § § 1-2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 15 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

O.p. art. 13

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § §1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.o.l. art. 6 § ust. 7

Ustawa o lokalnych podatkach i opłatach

Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu § §2

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek doręczenia upomnienia został spełniony, a jego treść była zgodna z przepisami. Wadliwe oznaczenie organu wydającego postanowienie nie stanowiło podstawy do uznania go za akt nieistniejący.

Odrzucone argumenty

Zajęcie rachunku bankowego było bezpodstawne z uwagi na brak powiadomienia o postępowaniu i zadłużeniu. Postanowienie w sprawach podatkowych powinno być wydane przez organ podatkowy, a nie organ pomocniczy. Nie istniało zobowiązanie wskazane w treści tytułu wykonawczego. Nieprawidłowe doręczenie tytułu wykonawczego.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie tytułu wykonawczego nie może być w każdym przypadku traktowane jako przesłanka sine qua non skutecznego wniesienia zarzutów Walor informacyjny tegoż pouczenia ma służyć zobowiązanemu i gwarantować, że poweźmie on wiedzę o możliwych środkach ochrony. Nie powinno się zatem, mając na względzie wartości konstytucyjne i odpowiadające im naczelne zasady procesowe, takie jak choćby zasada zaufania do organów państwa, wyprowadzać z powyższego warunków nadmiernie ograniczających prawa zobowiązanego. Nieprawidłowe oznaczenie organu może być naprawione w drodze sprostowania oczywistej pomyłki pisarskiej (art. 113 k.p.a.), co świadczy o nieistotnym charakterze tego typu wady decyzji administracyjnej.

Skład orzekający

Marta Waksmundzka-Karasińska

przewodniczący

Dariusz Czarkowski

członek

Jacek Kaute

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku doręczenia upomnienia w egzekucji administracyjnej, zwłaszcza w kontekście należności o charakterze konstytutywnym oraz dopuszczalności zarzutów wnoszonych przed doręczeniem tytułu wykonawczego. Znaczenie wadliwości oznaczenia organu w postanowieniu."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej w zakresie podatków lokalnych. Interpretacja dotycząca charakteru konstytutywnego zobowiązania podatkowego może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w egzekucji administracyjnej, takich jak obowiązek doręczenia upomnienia i dopuszczalność zarzutów. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

Egzekucja administracyjna bez upomnienia? Kiedy sąd mówi 'tak', a kiedy 'nie'.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Wa 1495/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Czarkowski
Jacek Kaute /sprawozdawca/
Marta Waksmundzka-Karasińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Czarkowski, sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A.F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Przy piśmie z dnia 29 sierpnia 2022 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. w W. przekazał Wójtowi Gminy W. zarzuty Pana A.F. (dalej: "Skarżący") z dnia 16 sierpnia 2022 r. w sprawie egzekucji administracyjnej. W treści zarzutów wskazano, że Skarżący domaga się odstąpienia od zajęcia jego rachunku bankowego jako bezpodstawnego. Nie został powiadomiony o żadnym toczącym się postępowaniu karno-skarbowym lub innym uzasadniającym takie zajęcie, nie posiada również wiedzy o żadnym zadłużeniu. Zwrócił również uwagę, że nawet w przypadku, gdyby takie zobowiązanie powstało, wystarczające byłoby wezwanie go do zapłaty, bez blokowania środków na rachunku.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2022 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. w W. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Pismem z dnia 20 września 2022 r., skierowanym do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. w W., Wójt Gminy W. ustosunkował się do zarzutów. Natomiast pismem z dnia 27 grudnia 2022 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. w W. zwrócił się do Wójta Gminy W. o nadesłanie ostatecznego postanowienia dotyczącego przekazanych zarzutów. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2023 r., Wójt Gminy W. oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej i uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione.
W zażaleniu na postanowienie z dnia [...] stycznia 2023 r. wskazano, że postanowienie w sprawach podatkowych winno zostać wydane przez organ podatkowy - Wójta Gminy W., nie zaś organ pomocniczy w postaci urzędu gminy. Ponadto, przywołane w treści postanowienia upomnienia nie zostały wysłane przez organ podatkowy, zaś ich treść nie daje podstaw do ustalenia faktycznego zobowiązania. Ponadto wskazano, że nie istnieje zobowiązanie wskazane w treści tytułu wykonawczego. Zwrócono także uwagę na zły stan techniczny przekazanych dokumentów.
W dniu [...] lutego 2023 r. Wójt Gminy W. nadesłał pismo Skarżącego z dnia 14 stycznia 2023 r. skierowane do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. w W., zawierające powtórzenie argumentów zawartych w zażaleniu strony.
Pismem z dnia 2 marca 2023 r. Kolegium zwróciło się do Wójta Gminy W. o wskazanie, czy elektroniczny dokument zażalenia został prawidłowo podpisany, nadesłanie zwrotnego potwierdzenia odbioru stwierdzającego doręczenie zażalenia stronie oraz nadesłanie kopii kierowanych do strony decyzji podatkowych oraz upomnień. Żądane dokumenty wpłynęły do Kolegium w dniu 23 marca 2023 r.
Pismem z dnia 2 kwietnia 2023 r. Skarżący wniósł o włączenie do akt sprawy dokumentacji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. w W., wskazując na brak prawidłowego doręczenia tytułu wykonawczego.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (również "SKO") utrzymało w mocy postanowienie Organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało, że bezzasadny jest zarzut zażalenia odnoszący się do nieistnienia zaskarżonego postanowienia. Postanowienie opatrzone zostało prawidłowym podpisem organu egzekucyjnego - Wójta Gminy W. (wraz z pieczęcią). Natomiast opatrzenie pierwszej strony postanowienia pieczęcią Urzędu Gminy W. stanowi powszechnie przyjętą praktykę i w żadnym wypadku nie wskazuje na wydanie postanowienia przez urząd gminy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w uzasadnieniu powołało się na art. 1 pkt 1, art. 2 §1, art. 18, art. 34§ 1-2, art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm. - dalej "u.p.e.a.") i stwierdziło, że treść zarzutów Skarżącego z dnia 16 sierpnia 2022 r. w stosunku do postępowania egzekucyjnego, sprowadza się w istocie do zakwestionowania prawidłowości skierowanych do żalącego upomnień oraz prawidłowości tytułu wykonawczego.
Odnosząc się do zarzutów odnoszących się do nieprawidłowości w treści tytułu wykonawczego, SKO stwierdziło, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym, zrezygnowano z podstawy zarzutu odnoszącej się uwagi do niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Przesłanki wynikające z art. 27 u.p.e.a organ egzekucyjny weryfikuje na etapie badania dopuszczalności egzekucji. W przypadku tytułu wykonawczego niespełniającego wymogów art. 27 organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji i zawiadamia wierzyciela o przyczynie tego nieprzystąpienia. Ponadto nieprawidłowe wystawienia tytułu wykonawczego stanowi przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 u.p.e.a). Dodatkowo, w niniejszej sprawie, w treści tytułu wykonawczego w rubryce "Identyfikacja podstawy prawnej obowiązku" wpisano: "nakaz [...]", ponadto, tytuł wskazuje, że dochodzona należność dotyczy podatku od nieruchomości. Natomiast w sprawie niniejszej skierowano do zobowiązanego decyzję wymiarową o tym samym numerze – [...] z dnia [...] stycznia 2022 r., dotyczącą wymiaru podatku od nieruchomości. Tym samym, za bezzasadny SKO uznało zarzut, iż treść tytułu wykonawczego nie pozwala na identyfikacje zobowiązania.
Odnosząc się dalej do kwestii upomnienia, SKO wskazało, że w myśl art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Jednakże należy mieć na uwadze, iż w myśl art. 15 § 1 u.p.e.a. warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest przesłanie przez wierzyciela zobowiązanemu po upływie terminu do wykonania obowiązku pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Tym przepisem szczególnym, do którego odsyła art. 15 § 1 u.p.e.a., jest przepis § 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U. z 2017 r. poz. 131). Przepis ten stanowi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku gdy dotyczy, należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Takie sformułowanie przytoczonego przepisu oznacza, że w zakresie, którego dotyczy omawiany przepis rozporządzenia egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, jeżeli spełnione są trzy warunki. Po pierwsze, egzekucja musi dotyczyć należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa; po drugie musi być wydane ostateczne orzeczenie (decyzja) dotycząca tych należności; a po trzecie (najistotniejsze w rozpoznawanej sprawie) - w tym ostatecznym orzeczeniu musi być określona wysokość tych należności. Inaczej mówiąc przepisem tym objęte są należności, których egzekucję poprzedza postępowanie jurysdykcyjne, w którym strona ma prawo czynnego udziału i które kończy się decyzją administracyjną, która podlega doręczeniu stronie i która stanowi tytuł egzekucyjny dopiero po uzyskaniu przymiotu ostateczności. W konsekwencji egzekucja obowiązku wynikającego z takiego aktu jurysdykcji administracyjnej nie musi być poprzedzona upomnieniem, skoro zobowiązany miał prawo udziału w postępowaniu administracyjnym jako strona - znał więc zarówno wysokość określonej decyzją należności publicznoprawnej, jak i konsekwencje jej nieuiszczenia w razie uostatecznienia się orzeczenia (por. wyrok z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. akt II FSK 2587/17).
W rozpoznawanej sprawie, organ I instancji uznał za nieuzasadniony zarzut braku doręczenia upomnienia. Podstawą prawną dochodzonych należności pieniężnych jest bowiem decyzja ostateczna określająca wymiar podatku od nieruchomości za 2022 r. W świetle powyższego, skoro podstawą prawną dochodzonych należności pieniężnych jest ostateczna decyzja określająca wysokość zadłużenia, to na wierzycielu nie ciążył już obowiązek doręczenia upomnienia wobec treści § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia.
SKO wskazało, że niezależnie od tego, z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że do zobowiązanego skierowane zostało upomnienie z dnia [...] czerwca 2022 r., zawierające prawidłowe określenie wysokości należności podatkowej w kwocie 63 zł oraz jej podstawy - 2 raty podatku od nieruchomości za 2022 r. Tym samym, zarzuty Skarżącego należało uznać za niezasadne.
W skardze z 26 maja 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W treści skargi w pierwszej kolejności Skarżący podtrzymał, prezentowany już w treści zażalenia, zarzut nieprawidłowego wskazania organu wydającego przedmiotowe postanowienie. Postanowienie w sprawach podatkowych powinno zostać wydane przez organ podatkowy, jeden z wymienionych w art. 13 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, właściwy miejscowo i rzeczowo, nie zaś przez jego organ pomocniczy. W przedmiotowym postanowieniu organem podatkowym jest Wójt Gminy W., nie zaś urząd gminy. Dlatego postanowienie należy uznać za akt nieistniejący. Dalej wskazano na brak dokumentu wskazanego w treści tytułu wykonawczego jako podstawa dochodzonego roszczenia. Skarżący powołał się także na okoliczność nieprawidłowego doręczenia skierowanych do niego upomnień. Zarzucił również brak prawidłowego doręczenia tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny, a także przesyłanie przez Urząd Skarbowy korespondencji na nieprawidłowy adres podatnika.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Tytułem wstępu należy zauważyć, że Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 29 maja 2019 r., sygn. akt I FSK 282/19 dotyczące tego, że doręczenie tytułu wykonawczego nie może być w każdym przypadku traktowane jako przesłanka sine qua non skutecznego wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w rozumieniu art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Walor informacyjny tegoż pouczenia ma służyć zobowiązanemu i gwarantować, że poweźmie on wiedzę o możliwych środkach ochrony. Nie powinno się zatem, mając na względzie wartości konstytucyjne i odpowiadające im naczelne zasady procesowe, takie jak choćby zasada zaufania do organów państwa, wyprowadzać z powyższego warunków nadmiernie ograniczających prawa zobowiązanego.
Istnieje bowiem możliwość powzięcia wiadomości o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym – tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - jeszcze przed doręczeniem tytułu wykonawczego, w szczególności poprzez zapoznanie się z zawiadomieniem skierowanym do banku w celu zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego (art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a.).
W efekcie przyjęcia powyższego stanowiska, za dopuszczalne Sąd uznał (tak jak organy) złożenie zarzutów pismem z dn. 16 sierpnia 2022 r., gdzie złożenie wskazanych zarzutów nie było poprzedzone doręczeniem Skarżącemu tytułu wykonawczego. W tym miejscu Sąd nie przesądza, czy i ewentualnie kiedy tytuł wykonawczy został Skarżącemu doręczony, ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że na dzień złożenia zarzutów pismem z dn. 16 sierpnia 2022 r. tytuł wykonawczy nie został doręczony (z karty Stan sprawy nr [...] na dzień [...]/01/2023 wynika, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego wykonano 5 września 2022 r., w piśmie zarzuty do tytułu wykonawczego nr [...] Skarżący wskazał, że dniem doręczenia przedmiotowego tytułu był 9 stycznia 2023 r., w skardze do tut. Sąd Skarżący kwestionuje skuteczność doręczenia tytułu wykonawczego – str. 10 i nast. skargi).
We wskazanych zarzutach z dn. 16 sierpnia 2022 r. – oprócz wskazania, że nie został powiadomiony o żadnym postępowaniu, które uzasadniałoby zajęcie (co stanowiło konsekwencję złożenia zarzutów przed doręczeniem tytułu wykonawczego) – podniósł, że nie posiadał wiedzy o żadnym zadłużeniu, wskazał, że elementarna przyzwoitość w relacjach między ludzkich oraz relacja przedstawiciel państwa a jego obywatel nakazywałaby zawiadomienie Skarżącego. We wskazanych zarzutach podniósł zatem w istocie zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane (art. 33 §2 pkt 4 u.p.e.a.) – co wyznaczyło zakres przedmiotowy zainicjowanego ww. pismem z 16 sierpnia 2022 r. postępowania (ograniczony do zarzutu z art. 33 §2 pkt 4 u.p.e.a.). Zakres przedmiotowy wskazanego postępowania nie uległ następnie modyfikacji i w dn. dn. [...] stycznia 2023 r. Wójt Gminy W. wydał postanowienie oddalające zarzuty, w którym wskazał m.in., że w dn. [...] czerwca 2022 r. zostało do Skarżącego wysłane upomnienie, odebrane przez Skarżącego w dn. 13 czerwca 2022 r.
Okoliczność podniesienia w zażaleniu z dn. 23 stycznia 2023 r. (oraz zarzutach z dn. 14 stycznia 2023 r. do tytułu wykonawczego nr [...]) również innych kwestii (m.in. odnoszących się do tego, że nie występuje zobowiązanie wskazane w tytule wykonawczym z tytułu "nakaz [...]"), nie zmodyfikowało zakresu przedmiotowego postępowania (który to zakres wyznaczony został treścią zarzutów z dn. 16 sierpnia 2022 r. i dotyczył braku doręczenia Skarżącemu upomnienia).
Wniesienie przez Skarżącego zażalenia z dn. 23 stycznia 2023 r. spowodowało konieczność weryfikacji postanowienia organu pierwszej instancji – w zakresie postępowania wynikającego z zarzutów z dn. 16 sierpnia 2022 r. – oraz spowodowało, że w istocie zostały złożone (również) – w zakresie wykraczającym poza zakres postępowania wynikającego z zarzutów z dn. 16 sierpnia 2022 r. – "odrębne" zarzuty, wymagające odrębnego rozpoznania przez wierzyciela (wraz z zarzutami z dn. 14 stycznia 2023 r.).
W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. było uprawnione i zobowiązane do rozpoznania zażalenia jedynie w zakresie, w jakim odnosiło się ono do wadliwości samego postanowienia organu pierwszej instancji (Skarżący w zażaleniu podniósł, że ze względu na nieokreślenie z nazwy organu podatkowego w postanowieniu organu pierwszej instancji mamy do czynienia z "aktem nieistniejącym") oraz w zakresie w jakim dotyczyło ono kwestii braku uprzedniego doręczenia Skarżącemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. W pozostałym zakresie to zażalenie (oraz zarzuty Skarżącego z dn. 14 stycznia 2023 r. do tytułu wykonawczego nr [...]) winne były zostać potraktowane jako "odrębne" zarzuty i przekazane zgodnie z właściwością (a nie rozpoznane przez SKO mimo braku postanowienia wierzyciela odnoszącego się do nowych zarzutów).
W zakresie w jakim SKO rozpoznało zażalenie ponad zarzut wynikający z pisma z dn. 16 sierpnia 2022 r. i ponad podniesione naruszenie dotyczące nieokreślenia nazwy organu podatkowego, organ ten naruszył prawo. Naruszenie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż prawidłowo organ odwoławczy uznał, że postanowienie organu pierwszej instancji winno było zostać utrzymane w mocy.
W tym zakresie Sąd zauważa – odnosząc się do podniesionej w zażaleniu oraz skardze do tut. Sądu kwestii nieprawidłowego oznaczenia organu pierwszej instancji – że z postanowienia z dn. [...] stycznia 2023 r. wynika jednoznacznie, że zostało ono wydane przez Wójta. Wprawdzie na pieczątce brak jest dookreślenia, że organem wydającym to postanowienie jest "Wójt Gminy W." (pieczątka o treści "Wójt K.K.") ale takie ustalenie jest oczywiste, jeśli weźmie się pod uwagę to, że w nagłówku znajduje się nazwa Urzędu Gminy W. W tym miejscu Sąd zauważa, że nawet gdyby uznać, że doszło w tym zakresie do pewnej wadliwości, to tego rodzaju naruszenie miałoby z pewnością charakter nieistotny i w żadnym razie nie skutkowałoby to koniecznością uznania wskazanego postanowienia organu pierwszej instancji za "akt nieistniejący" (jak wywodzi Skarżący). Jak orzekł bowiem NSA w postanowieniu z dn. 22 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 481/22 (co należy odnieść również do postanowienia) "[n]ieprawidłowe oznaczenie organu może być naprawione w drodze sprostowania oczywistej pomyłki pisarskiej (art. 113 k.p.a.), co świadczy o nieistotnym charakterze tego typu wady decyzji administracyjnej. Wskazuje na to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym w skardze kasacyjnej wyroku z 11 października 2011 r., VII SA/Wa 1094/11, LEX nr 1600915. Reasumując, należy odróżnić wydanie decyzji przez organ nieistniejący od błędnego oznaczenia organu w decyzji. O ile w pierwszej sytuacji można mówić o decyzji nieistniejącej, a więc o wadzie kwalifikowanej, o tyle w odniesieniu do niniejszej sprawy ewentualne błędne oznaczenie organu (art. 107 § 1 pkt 1 k.p.a.) może zostać uznane wyłącznie za uchybienie nieistotne, podlegające naprawieniu w drodze sprostowania decyzji administracyjnej.".
Nieprawidłowo SKO uznało jednak w zaskarżonym postanowieniu, że w niniejszej sprawie nie wystąpił obowiązek uprzedniego doręczenia Skarżącemu upomnienia z uwagi na regulację przepisu §2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U. z 2017 r, poz. 131 r.), zgodnie z którym egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku gdy dotyczy, należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.
Umknęło uwadze SKO, że w niniejszej sprawie dochodzona należność wynika z decyzji Wójta Gminy W. z dn. [...] stycznia 2022 r. w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 12 miesięcy 2022 r., która to decyzja miała charakter konstytutywny (tj. zobowiązanie podatkowe powstało z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania – art. 21 §1 pkt 2 O.p. w zw. art. 6 ust. 7 u.p.o.l). Jak wskazał przy tym WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 8 czerwca 2020 r. I SA/Bd 255/20 "Skoro należności pieniężne objęte tytułami wykonawczymi (zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług) powstały z mocy prawa i zostały określone w ostatecznej decyzji organu to w świetle regulacji zawartej § 2 pkt 2 rozporządzenia z 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia - wierzyciel przed wszczęciem egzekucji administracyjnej nie był zobligowany do uprzedniego doręczenia spółce upomnienia wzywającego do wykonania obowiązku powstającego z mocy prawa. Zasada ta nie dotyczy należności o charakterze konstytutywnym, tj. gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą doręczenia podatnikowi decyzji. Taki charakter ma np. dodatkowe zobowiązanie podatkowe ustalone na podstawie art. 112b u.p.t.u.". Skoro zatem – przedmiotowa należność (z tyt. podatku od nieruchomości) – powstała na podstawie decyzji konstytutywnej (czyli nie stanowiła "należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa", o których owa w §2 pkt 2 ww. rozporządzenia), to niezbędne było doręczenie Skarżącemu upomnienia.
W niniejszej sprawie nie ma to jednak znaczenia, skoro – jak zasadnie wskazało SKO – "z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że do zobowiązanego skierowane zostało upomnienie z dnia [...] czerwca 2022 r., zawierające prawidłowe określenie wysokości należności podatkowej w kwocie 63 zł oraz jej podstawy – 2 raty [oczywista omyłka – gdyż w treści upomnienia jest "2 rata"] podatku od nieruchomości za 2022 r.". Sąd stwierdza, że w aktach znajduje się uwierzytelniona kopia upomnienia Nr UP [...] z dnia [...].06.2022 r. wraz z uwierzytelnioną kopią potwierdzenia odbioru przez Skarżącego w dn. 13.06.2022 r. (k. 2 i 3 akt egzekucyjnych). Skarżący upatruje wadliwość upomnienia w tym że, w jego treści nie przywołano decyzji, w oparciu o którą owo zobowiązanie i zaległość powstała, z jakiego tytułu oraz w jakich okolicznościach faktycznych lub na skutek jakich zdarzeń powstały (str. 6 skargi). Nie można zgodzić się ze Skarżącym, gdyż dane jakie zawarte są w upomnieniu wynikają z §2 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz. U. poz. 2194).
Zgodnie z §2 ww. Rozporządzania upomnienie zawiera (m.in.) wskazanie treści obowiązku, a w przypadku obowiązku zapłaty należności pieniężnej: określenie rodzaju i wysokości należności pieniężnej, którą należy zapłacić, oraz okresu, którego dotyczy ta należność. W przedmiotowym upomnieniu został wskazany rodzaj należności ("Podatek od nieruchomości"), wysokość należności ("63 zł") oraz okres, którego dotyczyła ta należność ("2 rata 2022r."). W tym zakresie zatem same zarzuty co do treści upomnienia są niezasadne.
W konsekwencji stwierdzić należy, że w sprawie zrealizowany został obowiązek doręczenia Skarżącemu upomnienia, a co za tym idzie wynikający z pisma-zarzutów z dn. 16 sierpnia 2022 r. zarzut w tym zakresie (oparty na art. 33 §2 pkt 4 u.p.e.a.) należało uznać za niezasadny, w konsekwencji prawidłowo Wójt Gminy W. postanowieniem z dn. [...] stycznia 2023 r. oddalił zarzuty z dn. 16 sierpnia 2022 r., zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zaskarżonym postanowieniem z dn. [...] kwietnia 2023 r. utrzymało je w mocy. Wprawdzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. naruszyło prawo (odnosząc się do treści zawartych w zażaleniu (i wskazanych odrębnie w zarzutach z dn. 14 stycznia 2023 r.) zarzutów wykraczających poza zakres przedmiotowy zainicjowanego pismem z 16 sierpnia 2022 r. postępowania oraz wadliwie uznając, że w sprawie nie wystąpił obowiązek doręczenia Skarżącemu upomnienia), jednakże naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Prawidłowo bowiem SKO utrzymało w mocy postanowienie z dn. [...] stycznia 2023 r. oddalające zarzuty z dn. [...] sierpnia 2022 r.
Jednocześnie Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów sformułowanych w skardze, gdyż wykraczały one poza zakres przedmiotowy zainicjowanego pismem z 16 sierpnia 2022 r. postępowania. Okoliczność tego, że SKO w sposób nieuprawniony odniosło się do kwestii wykraczających poza zakres przedmiotowy postępowania zainicjowanego pismem z 16 sierpnia 2022 r., oznacza jedynie, że w tym zakresie zaskarżone postanowienie jest nieprawidłowe (co jednak nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy i w konsekwencji nie skutkowało koniecznością jego uchylenia), nie powoduje jednak konieczności merytorycznego rozpoznania tychże kwestii przez tut. Sąd (skoro winny zostać rozpoznane odrębnie, z czym wiąże się konieczność wydania w tym zakresie postanowienia wydanego przez wierzyciela). W konsekwencji również kwestie podniesione przez Skarżącego w skardze wykraczające poza zakres przedmiotowy postępowania zainicjowanego pismem z 16 sierpnia 2022 r. nie mogły podlegać ocenie tut. Sądu.
Mając na uwadze powyższe, uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu (mimo sygnalizowanych wcześniej naruszeń, które nie miały jednak istotnego wpływu na wynik sprawy i jako takie nie upoważniały tut. Sądu do uchylenia zaskarżonego postanowienia – por. art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.), Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów zgodnie z art. 120 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę