III SA/Wa 1455/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-02-27
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITpłatnikzaliczki na podatekinterpretacja indywidualnadziałalność gospodarczadziałalność wykonywana osobiściesędziowie sportowiklub sportowyWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację Ministra Finansów, uznając, że klub sportowy nie musi pobierać zaliczek na podatek dochodowy od sędziów sportowych, jeśli ci złożą oświadczenie o prowadzeniu działalności gospodarczej.

Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów podatkowych w zakresie obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych przez klub sportowy wypłacający wynagrodzenie sędziom sportowym. Klub stał na stanowisku, że jeśli sędzia złoży oświadczenie o prowadzeniu działalności gospodarczej, klub jako płatnik jest zwolniony z obowiązku poboru zaliczek. Minister Finansów uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że przychody sędziów zawsze kwalifikują się do działalności wykonywanej osobiście. Sąd administracyjny uchylił interpretację, uznając, że organ błędnie zinterpretował przepisy, a klub ma prawo nie pobierać zaliczek, jeśli sędzia złoży stosowne oświadczenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę klubu sportowego K. S.A. na indywidualną interpretację Ministra Finansów dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Klub, będący płatnikiem wynagrodzeń dla sędziów sportowych, zwrócił się o interpretację w sprawie obowiązku poboru zaliczek na podatek. Klub argumentował, że jeśli sędzia przedstawi fakturę VAT lub rachunek z oświadczeniem o prowadzeniu działalności gospodarczej, klub nie musi pobierać zaliczek na podatek dochodowy. Minister Finansów uznał to stanowisko za nieprawidłowe, powołując się na przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które kwalifikują przychody sędziów do działalności wykonywanej osobiście, co wyklucza ich zaliczenie do działalności gospodarczej. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że Minister Finansów wadliwie zinterpretował zarówno art. 41 ust. 2, jak i definicję działalności gospodarczej zawartą w art. 5a pkt 6 ustawy. Sąd podkreślił, że definicja działalności gospodarczej nie wyklucza automatycznie możliwości zaliczenia do niej czynności wymienionych w innych artykułach ustawy, jeśli spełnione są określone warunki (prowadzenie we własnym imieniu, zorganizowanie, ciągłość, ponoszenie ryzyka). Sąd wskazał również, że art. 41 ust. 2 ustawy wprost przewiduje zwolnienie płatnika z obowiązku poboru zaliczek, jeśli podatnik złoży oświadczenie o prowadzeniu działalności gospodarczej, i nie nakłada na płatnika obowiązku weryfikacji tego oświadczenia. W konsekwencji, sąd uchylił interpretację Ministra Finansów i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz klubu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, klub sportowy jest zwolniony z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, jeśli sędzia sportowy złoży oświadczenie, że wykonywane przez niego usługi wchodzą w zakres prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Minister Finansów błędnie zinterpretował przepisy dotyczące definicji działalności gospodarczej i obowiązku płatnika. Art. 41 ust. 2 ustawy o PIT wprost przewiduje zwolnienie płatnika z obowiązku poboru zaliczek, jeśli podatnik złoży odpowiednie oświadczenie, a płatnik nie ma obowiązku weryfikowania jego prawdziwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.p.d.o.f. art. 41 § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 13 § pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 41 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 5b § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 13 § pkt 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 13 § pkt 9

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Klub sportowy jako płatnik nie ma obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od sędziów sportowych, jeśli ci złożą oświadczenie o prowadzeniu działalności gospodarczej, zgodnie z art. 41 ust. 2 u.p.d.o.f. Definicja działalności gospodarczej w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. nie wyklucza automatycznie możliwości zaliczenia do niej czynności wymienionych w art. 13 u.p.d.o.f., jeśli spełnione są jej cechy.

Odrzucone argumenty

Minister Finansów uznał, że przychody sędziów sportowych zawsze kwalifikują się do działalności wykonywanej osobiście (art. 13 pkt 2 u.p.d.o.f.), co wyklucza ich zaliczenie do działalności gospodarczej, nawet jeśli podatnik złoży stosowne oświadczenie.

Godne uwagi sformułowania

organ wadliwie odkodował zarówno normę wynikającą z art. 41 ust. 2 u.p.d.o.f. jak i definicję działalności gospodarczej określoną art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. Takiej uproszczonej wykładni w/w przepisu nie można zaakceptować, gdyż odczytanie go w kontekście pozostałych unormowań ustawy, dowodzi, iż niektóre czynności wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9, mogą być, przy spełnieniu określonych warunków – m.in. prowadzenie we własnym imieniu, w sposób zorganizowany i ciągły oraz ponoszenie ryzyka co do rezultatu – uznane również za działalność gospodarczą. tok rozumowania zaprezentowany w zaskarżonej interpretacji czyniłby art. 41 ust. 2 u.p.d.o.f. przepisem martwym

Skład orzekający

Maciej Kurasz

przewodniczący

Małgorzata Długosz-Szyjko

sprawozdawca

Aneta Lemiesz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy przez płatników, w szczególności w kontekście oświadczeń podatników o prowadzeniu działalności gospodarczej oraz kwalifikacji przychodów sędziów sportowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sędziów sportowych, ale jego argumentacja może być stosowana do innych przypadków, gdzie płatnik otrzymuje od wykonawcy oświadczenie o prowadzeniu działalności gospodarczej, a przychody te mogą być kwalifikowane do różnych źródeł przychodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu interpretacji przepisów podatkowych przez płatników, co jest istotne dla wielu firm. Pokazuje, jak sąd może zakwestionować stanowisko organu podatkowego w oparciu o analizę przepisów.

Czy klub sportowy musi pobierać podatek od sędziów? Sąd administracyjny wyjaśnia obowiązki płatnika.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 1455/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz
Maciej Kurasz /przewodniczący/
Małgorzata Długosz-Szyjko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Sygn. powiązane
II FSK 1219/12 - Wyrok NSA z 2014-04-29
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz K. S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W zaskarżonej interpretacji z [...] stycznia 2011 r. Minister Finansów uznał za nieprawidłowe stanowisko K. z siedzibą w W. (dalej jako: Skarżąca) zawarte we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych.
Z motywów zaskarżonej interpretacji wynika, że wnioskiem z 23 listopada 2010 r. Skarżąca zwróciła się o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie podatku od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika z tytułu wypłat dokonywanych sędziom sportowym.
W przedmiotowym wniosku Skarżąca przedstawiła następujący stan faktyczny:
Skarżąca jest czynnym podatnikiem VAT. Jako klub sportowy uczestniczy w rozgrywkach ligowych w koszykówce mężczyzn, organizowanych przez P.. Organizator rozgrywek na mecze ligowe deleguje sędziów sportowych P., a przyjętą zasadą jest, że ustalone przez organizatora koszty wynagrodzenia tych sędziów ponosi klub - gospodarz meczu (zatem również wnioskodawca w przypadku spotkań, których jest gospodarzem). Sędziowie nie pozostają jednak w żadnym stopniu zależności z klubem sportowym organizującym mecz, który wyłącznie jest zobowiązany rozliczyć ich wynagrodzenie. Sędziowie w różny sposób rozliczają ze Skarżącą należne wynagrodzenie. Niektórzy przedstawiają rachunek analogiczny jak w przypadku umowy zlecenia, a Skarżąca jako płatnik pobiera od wypłacanego wynagrodzenia zaliczkę za podatek dochodowy i wypłaca tym sędziom kwotę wynagrodzenia netto. Natomiast inni sędziowie przedstawiają za świadczoną pracę fakturę VAT bądź rachunek z oświadczeniem, iż należne im wynagrodzenie dotyczy czynności wchodzących w zakres prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. W takiej sytuacji Skarżąca wypłaca sędziom wynagrodzenie w wysokości brutto, nie pobierając jako płatnik zaliczek na podatek dochodowy.
Wskazując na powyższe zadała następujące pytania.
Czy w przypadku, gdy Skarżąca rozlicza wynagrodzenie sędziego sportowego na podstawie wystawionej przez niego faktury VAT bądź też rachunku zawierającego oświadczenie, że wykonywane przez sędziego sportowego usługi wchodzą w zakres prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, wnioskodawca jest zwolniony z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych i powinien wypłacić sędziemu wynagrodzenie w wysokości brutto?
Czy w powyższym przypadku Skarżąca - jako czynny podatnik VAT - ma prawo uwzględnienia w swoich rozliczeniach kwoty podatku VAT naliczonego, wynikającego z faktury VAT wystawionej przez sędziego sportowego?
Odpowiedź na pytanie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych stanowił przedmiot niniejszej interpretacji. Odpowiedź w zakresie podatku od towarów i usług została udzielona odrębnie.
Zdaniem Skarżącej zapytanie niniejsze w istocie abstrahuje od problematyki kwalifikowania wynagrodzenia wypłacanego sędziom sportowym do poszczególnych źródeł przychodów. Jeżeli bowiem przychody sędziów sportowych zaliczone zostaną do źródła przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm. – dalej jako: u.p.d.o.f.), to niewątpliwie Skarżąca jako podmiot wypłacający wynagrodzenie nie ma obowiązku pobierania i odprowadzania zaliczek na podatek z tytułu wypłacanego wynagrodzenia.
Jeżeli natomiast przychody sędziów sportowych zaliczone zostaną do źródła przychodów z działalności wykonywanej osobiście (art. 10 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 13 pkt 2 u.p.d.o.f.), to zastosowanie w tym przypadku znajdzie przepis art. 41 ust. 2 u.p.d.o.f. zgodnie z którym płatnicy nie są obowiązani do poboru zaliczek od należności z tytułów, o których mowa wart. 13 pkt 2 i 8, jeżeli podatnik złoży oświadczenie, że wykonywane przez niego usługi wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Mając na uwadze ten stan prawny, Skarżąca jako klub sportowy wypłacający wynagrodzenie sędziom na podstawie przedstawianych przez nich faktur VAT bądź rachunków, zawierających oświadczenie, że wykonywane usługi wchodzą w zakres działalności gospodarczej sędziego sportowego, nie ma obowiązku poboru i odprowadzenia należnych zaliczek na podatek dochodowy i powinien wypłacić sędziemu wynagrodzenie z faktury (rachunku) w wysokości brutto.
W powołanej na wstępie zaskarżonej interpretacji Minister Finansów uznał powyższe stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 10 ust. 1 pkt 2-3, art. 13 pkt 2, art. 0 5a pkt 6 oraz art. 13 pkt 2 u.p.d.o.f. Następnie stwierdził, że w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f., oprócz elementu pozytywnego (prowadzenia działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły), ustawodawca wprowadził także element negatywny, tzn. że uzyskiwane przychody nie mogą być zaliczone do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 tej ustawy. Jeżeli zatem uzyskiwany przez osobę fizyczną przychód zaliczany jest w świetle ww. przepisów do odrębnego źródła przychodów, to nawet spełnienie pozytywnego elementu definicji określonej w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. nie powoduje, że przychód podatkowo będzie uznawany za pochodzący z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych, fakt, iż art. 13 pkt 2 u.p.d.o.f. wymienia przychody sędziego jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, określonej w art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy, wyklucza zakwalifikowanie przychodów uzyskanych przez niego z tego tytułu do przychodów z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f., nawet wówczas gdyby przychody te uzyskane były w ramach zarejestrowanej przez sędziego działalności gospodarczej. Dlatego też uznać należy, że przychody sędziego kwalifikuje się do źródła przychodu, o którym mowa w art. 13 pkt 2 u.p.d.o.f. - działalności wykonywanej osobiście.
Zakwalifikowanie przychodów do działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 13 pkt 2 u.p.d.o.f. powoduje, iż na płatniku dokonującym wypłat z powyższego tytułu ciąży obowiązek określony w art. 41 ust. 1 u.p.d.o.f. W myśl tego przepisu, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b), najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. Zaliczkę od dochodów, o których mowa w ust. 1, obliczoną w sposób określony w tym przepisie zmniejsza się o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w art. 27b, pobranej ze środków podatnika przez płatnika, o którym mowa w ust. 1 (art. 41 ust. 1a ww. ustawy).
Minister Finansów podkreślił, że zgodnie z treścią art. 41 ust. 2 u.p.d.o.f., płatnicy nie są obowiązani do poboru zaliczek od należności z tytułów, o których mowa w art. 13 pkt 2 i 8, jeżeli podatnik złoży oświadczenie, że wykonywane przez niego usługi wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3. Możliwa jest więc sytuacja, w której podatnik, świadcząc określone usługi na rzecz płatnika świadczy je w ramach swojej działalności gospodarczej. W takiej sytuacji to podatnik powinien odprowadzać zaliczki na podatek od tych dochodów, które są dochodami z działalności gospodarczej. Jednakże, w niniejszej sprawie, w przypadku świadczenia pracy przez sędziego, nie jest możliwe przyjęcie, że sędzia wykonuje czynności w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w rozumieniu u.p.d.o.f.
Skarżąca niezgadzając się z powyższą interpretacją wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany zaskarżonej interpretacji.
Pismem z dnia 14 kwietnia 2011 r. Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie przedmiotowej interpretacji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej interpretacji zrzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni, przepisu art. 41 ust. 2 u.p.d.o.f., skutkującej bezpodstawnym stwierdzeniem, że Skarżąca - jako płatnik podatku dochodowego - jest zobowiązana w każdej sytuacji do poboru zaliczki na podatek dochodowy od wynagrodzeń wypłacanych sędziom sportowym, również w sytuacji, w której wnioskodawca otrzymał od zleceniobiorcy oświadczenie, że wykonywane przez zleceniobiorcę czynności wchodzą w zakres prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Wskazała, że istotą złożonego w niniejszej sprawie wniosku o indywidualną interpretację prawa podatkowego nie było ustalenie, do jakiego źródła przychodów należy kwalifikować przychody uzyskiwane przez sędziów sportowych. Zdaniem Skarżącej dla klubu sportowego wypłacającego sędziom wynagrodzenie jest to całkowicie bez znaczenia, gdyż całkowicie jednoznaczne jest brzmienie art. 41 ust. 2 u.p.d.o.f, w myśl którego płatnicy nie są obowiązani do poboru zaliczek od należności z tytułów, o których mowa w art. 13 pkt 2 i 8, jeżeli podatnik złoży oświadczenie, że wykonywane przez niego usługi wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Strona jednocześnie zaznaczyła, że zgodnie z wydaną interpretacją organ podatkowy zakwalifikował przychody sędziów sportowych do źródła przychodów określonego w art. 13 pkt 2 u.p.d.o.f. Skoro zatem Minister Finansów potwierdził klasyfikację przychodów sędziów sportowych do źródła przychodów określonego w art. 13 pkt 2 u.p.d.o.f., a jednocześnie Skarżąca dysponuje oświadczeniem sędziego, że wykonane przez niego czynności wchodzą w zakres prowadzonej przez sędziego działalności gospodarczej, to tym samym spełnione zostały wszelkie kryteria ustawowe zwolnienia płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy. Ergo, Skarżąca — jako płatnik podatku — na podstawie art. 41 ust. 2 u.p.d.o.f. w powyższym przypadku nie ma obowiązku poboru zaliczek i nie musi merytorycznie weryfikować poprawności prawnej oraz prawdziwości oświadczenia złożonego przez sędziego sportowego.
Podkreśliła, że tok rozumowania zaprezentowany w zaskarżonej interpretacji czyniłby art. 41 ust. 2 u.p.d.o.f. przepisem martwym, gdyż w świetle definicji "działalności gospodarczej" wynikającej z art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f., w żadnym wypadku przychody z działalności wykonywanej osobiście, określonej w art. 13 pkt 2 i 8 u.p.d.o.f., nie mogą być równocześnie zaliczone do źródła przychodu z działalności gospodarczej.
W odpowiedzi Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
W opinii Sądu organ wadliwie odkodował zarówno normę wynikającą z art. 41 ust. 2 u.p.d.o.f. jak i definicję działalności gospodarczej określoną art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f.
I. Odnosząc się do stanowiska organu, co do braku możliwości zaliczenia czynności wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 4-9 (w tym w art. 13) u.p.d.o.f. do działalności gospodarczej, podnieść należy, że ustawodawca w art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f. wyspecyfikował osiem źródeł przychodów, wskazując, że są nimi: - stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta; - działalność wykonywana osobiście; - pozarolnicza działalność gospodarcza; - działy specjalne produkcji rolnej; - najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą; - kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w punkcie następnym lit. a-c; - odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, d) innych rzeczy, - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany; - inne źródła.
Jednocześnie w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. ustawa zawiera definicję działalności gospodarczej określającą ten rodzaj aktywności jako: działalność zarobkową wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową, polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż, polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych - prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Ustawa dodatkowo w sposób negatywny określa, jakiego rodzaju aktywności - mieszczącej się w zakresie zdefiniowanym w art. 5a pkt. 6 u.p.d.o.f. - nie uważa się za pozarolniczą działalność gospodarczą. Przeszkody te określone zostały w art. 5b ust. 1 u.p.d.o.f. Aby dana aktywność nie została uznana za działalność gospodarczą, konieczne jest łączne spełnienie tych przesłanek. Są one następujące: 1) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności, 2) czynności są wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez zlecającego te czynności, 3) wykonujący czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.
Minister Finansów z brzmienia końcowej części art. 5a pkt. 6 u.p.d.o.f. ("z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9") wywiódł, że skoro przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych wymienione zostały w art. 13 pkt 2 u.p.d.o.f., jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, to automatycznie tego typu działalność nie mieści się w definicji działalności gospodarczej.
Takiej uproszczonej wykładni w/w przepisu nie można zaakceptować, gdyż odczytanie go w kontekście pozostałych unormowań ustawy, dowodzi, iż niektóre czynności wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9, mogą być, przy spełnieniu określonych warunków – m.in. prowadzenie we własnym imieniu, w sposób zorganizowany i ciągły oraz ponoszenie ryzyka co do rezultatu – uznane również za działalność gospodarczą. Tak jest np. z najmem, dzierżawą, obrotem prawami majątkowymi, nieruchomościami, zbywaniem rzeczy, czy wykonywaniem czynności przez pełnomocników z urzędu.
Zakwalifikowanie niektórych czynności bądź to do działalności gospodarczej (pozarolniczej działalności gospodarczej), bądź do działalności wykonywanej osobiście, czy innego źródła wymienionego w art. 10 u.p.d.o.f., może nastręczać trudności. Wynika to z faktu, że działalność wykonywana osobiście nie została zdefiniowana przez wymienienie jej cech (choćby głównych), lecz poprzez wymienienie rodzajów działalności, które w jej zakresie się mieszczą. Cechy działalności gospodarczej zostały natomiast precyzyjnie w ustawie wskazane, o czym także była mowa powyżej. Stwierdzić należy, że w przypadku możliwości zakwalifikowania danego działania do kilku kategorii źródeł przychodów decydujące znaczenie będzie miało występowanie znamion działalności gospodarczej (tak m.in.: wyrok NSA z dnia 22 września 2011 r. sygn. II FSK 1532/10, wyrok NSA z 25 lutego 2011 r. sygn. II FSK 1824/09, wyrok z dnia 5 października 2010 r. WSA w Bydgoszczy, sygn. SA/Bd 709/10 (najem jako działalność gospodarcza), wyrok WSA w Łodzi z 3 listopada 2010 r. sygn. SA/Łd 1063/10, wyrok NSA z dnia 15 października 2010 r. II FSK 704/09 i wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1303/08, wyrok NSA 1 kwietnia 2010 r. II FSK 1931/08 (obrót nieruchomościami jako działalność gospodarcza
Przyjąć zatem należy, iż wszelkie działania cechujące się fachowością (stałym, nie okazjonalnym, nie amatorskim charakterem), podporządkowaniu regułom opłacalności i zysku lub zasadzie racjonalnego gospodarowania, działaniem na własny rachunek, powtarzalnością działań (np. seryjnością produkcji, stypizowaniem działań, ciągłością współpracy) i uczestnictwem w obrocie gospodarczym, są pozarolniczą działalnością gospodarczą, a uzyskiwane w ich wyniku przychody są przychodami ze źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Na marginesie zaznaczyć należy, że organy podatkowe stosują art. 5a pkt. 6 u.p.d.o.f. przyjmując, że istnieje możliwość wykonywania czynności wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 4-9 także w ramach działalności gospodarczej; wywodzą, że rozmiary działalności, ciągłość, częstotliwość, zorganizowanie, ponoszenie ryzyka gospodarczego powodują, że wymienione w innych punktach, niż pkt 3 art. 10 u.p.d.o.f., czynności zaliczyć należy do działalności gospodarczej. Z efektami takiej wykładni Sąd wielokrotnie stykał się w trakcie rozpoznawania skarg na decyzje w zakresie podatku dochodowego, uznając taką kwalifikację, po zbadaniu okoliczności wykonywania danej aktywności, za prawidłową (patrz cytowane wyżej orzeczenia).
Wadliwość interpretacji art. 5a pkt. 6 u.p.d.o.f. zawartej w zaskarżonym akcie widoczna jest także w kontekście innych przepisów ustawy. Ustawodawca nie jest tak schematyczny i przyjmuje, że czynności wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 4-9 mogą być wykonywane także w ramach działalności gospodarczej.
Wskazuje na to m.in. brzmienie art. 13 pkt 8 i pkt 9 u.p.d.o.f. W obu tych przepisach ustawodawca określa przychody z wymienionych czynności jako przychody z czynności wykonywanych osobiście zastrzegając: w pkt 8 - że nie dotyczą one przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej; a w pkt 9 - że uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej. Oznacza to, że ustawodawca, nie wyklucza, iż wymienione w art. 13 rodzaje czynności mogą być również wykonywane w ramach działalności gospodarczej. Dlatego w punkcie 9 tego przepisu zastrzega, że przychody menedżerów, choćby były wykonywane w ramach działalności gospodarczej zalicza się zawsze do przychodów z działalności wykonywanej osobiście.
Z kolei art. 10 pkt 7 u.p.d.o.f. jako osobne źródło wymienia kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych(...). Ustawa precyzuje w art. 17 ust. 1 pkt 6, że są to m.in. należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z: odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych, realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
Kierując się zatem wykładnią zaprezentowaną w zaskarżonej interpretacji, należałoby przyjąć, że przychody tego rodzaju nie mogą stanowić przychodów z działalności gospodarczej ("z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9"). Tymczasem ustawa w art. 52 zwalniała się od podatku dochodowego:
1) w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2003 r. dochody:
a) z odpłatnego zbycia nabytych przed dniem 1 stycznia 2003 r. obligacji Skarbu Państwa wyemitowanych po dniu 1 stycznia 1989 r. oraz obligacji wyemitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego po dniu 1 stycznia 1997 r.,
b) z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754 i Nr 141, poz. 945, z 1998 r. Nr 107, poz. 669 i Nr 113, poz. 715 oraz z 2000 r. Nr 22, poz. 270, Nr 60, poz. 702 i 703, Nr 94, poz. 1037 i Nr 103, poz. 1099)(183),
- przy czym zwolnienie nie ma zastosowania, jeżeli sprzedaż tych papierów wartościowych jest przedmiotem działalności gospodarczej.
Stąd nie można uznać za prawidłowe stanowiska zaprezentowanego w wyroku NSA z 25 listopada 2011 r. sygn. II FSK 1002/10, iż jeżeli nawet określona działalność ze względu na swoje cechy (zarobkowy charakter, zorganizowany i ciągły sposób realizacji, wykonywanie we własnym imieniu, na własny lub cudzy rachunek) w rozumieniu potocznym lub też (hipotetycznie) na podstawie prawa regulującego prowadzenie działalności gospodarczej mogłaby zostać uznana za działalność gospodarczą, to w przypadku, w którym przychody z niej uzyskiwane ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych zalicza do źródeł przychodów wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 tej ustawy, działalność ta działalnością gospodarczą w obszarze opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych nie będzie.
Organ nie analizował w wydanej interpretacji, czy działalność sędziów, o których mowa we wniosku o interpretację, z uwagi na jej charakter spełnia warunki zakwalifikowania jej do działalności gospodarczej. Przyjął błędnie, że możliwość taką jednoznacznie wyklucza zawarta w ustawie definicja działalności gospodarczej, dlatego Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w tej kwestii nie może się wypowiedzieć.
II. Zgodnie z art. 41 ust. 2 u.p.d.o.f. płatnicy nie są obowiązani do poboru zaliczek od należności z tytułów, o których mowa w art. 13 pkt 2 i 8, jeżeli podatnik złoży oświadczenie, że wykonywane przez niego usługi wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3.
Brzmienie tego przepisu jest z jednej strony argumentem, iż ustawodawca uznaje, że należności z tytułów, o których mowa w art. 13 pkt 2 i 8 mogą stanowić przychody działalności gospodarczej. Z drugiej strony - zważywszy, że płatnik nie ma obowiązku badania okoliczności działalności prowadzonej przez sędziów sportowych, ani sprawdzania rzetelności złożonego oświadczenia; a treść przepisu jest jednoznaczna i jasna - Sąd zgadza się ze stanowiskiem Strony skarżącej, że w przypadku, gdy sędzia złoży oświadczenie, że wykonywane przez niego usługi wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej, płatnik zwolniony jest z obowiązku pobrania zaliczki na podatek.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), postanowiono jak w sentencji wyroku. Zakres, w jakim uchylona interpretacja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI