III SA/Wa 1453/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-07-29
NSApodatkoweWysokawsa
VATnieruchomościsprzedaż udziałówinterpretacja podatkowapodatnik VATdziałalność gospodarczacel osobistycel mieszkaniowyzamiar nabycia

WSA w Warszawie oddalił skargę podatnika na interpretację Ministra Finansów, uznając sprzedaż udziałów w nieruchomości nabytych z zamiarem odsprzedaży za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT.

Skarżący, osoba fizyczna, nabył nieruchomość z zamiarem odsprzedaży części udziałów członkom rodziny i przyjacielowi, twierdząc, że transakcja nie podlega VAT, gdyż dotyczy majątku prywatnego. Minister Finansów uznał jednak, że zakup nieruchomości z zamiarem odsprzedaży kwalifikuje skarżącego jako podatnika VAT. WSA, związany wykładnią NSA, oddalił skargę, potwierdzając, że zamiar odsprzedaży w momencie zakupu przesądza o statusie podatnika VAT, niezależnie od celu transakcji czy braku zysku.

Sprawa dotyczyła skargi P. R. na interpretację indywidualną Ministra Finansów w przedmiocie podatku od towarów i usług (VAT). Skarżący nabył nieruchomość z zamiarem odsprzedaży części udziałów członkom rodziny i przyjacielowi, argumentując, że transakcja dotyczy majątku prywatnego i nie podlega opodatkowaniu VAT, powołując się na zwolnienie dla terenów niezabudowanych. Minister Finansów uznał jednak stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, stwierdzając, że zakup nieruchomości z zamiarem jej odsprzedaży kwalifikuje skarżącego jako podatnika VAT, a sprzedaż udziałów podlega opodatkowaniu stawką 22%. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wcześniejszego wyroku, uznał zaskarżoną interpretację za prawidłową. Sąd, związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA, podkreślił, że kluczowe znaczenie dla określenia statusu podatnika VAT ma zamiar podmiotu w momencie dokonywania zakupu towaru, który w przyszłości będzie przedmiotem sprzedaży. NSA wskazał, że jeśli nieruchomość została nabyta z zamiarem odsprzedaży części udziałów, nie można przyjąć, że zakup nastąpił wyłącznie na cele osobiste. WSA potwierdził, że nawet jeśli zbycie nastąpi na rzecz rodziny i bez marży, to zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprzedaż udziałów w nieruchomości nabytych z zamiarem ich odsprzedaży podlega opodatkowaniu VAT.

Uzasadnienie

Zamiar odsprzedaży nieruchomości w momencie jej zakupu przez osobę fizyczną, nawet jeśli następuje sprzedaż na rzecz rodziny i bez marży, przesądza o tym, że osoba ta działa jako podatnik VAT wykonujący działalność gospodarczą, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.p.t.u. art. 15 § 1 - 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnikami podatku VAT są osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Kluczowe znaczenie ma zamiar podmiotu w momencie dokonywania zakupu towaru, który w przyszłości będzie przedmiotem sprzedaży.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 43 § 1 pkt 9

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zwolnienie od podatku dotyczy dostawy terenów niezabudowanych, innych niż budowlane oraz z przeznaczeniem pod zabudowę. W tej sprawie sąd uznał, że mimo charakteru terenu, zamiar odsprzedaży wyklucza zastosowanie zwolnienia.

P.p.s.a. art. 190

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

u.p.t.u. art. 41 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Sprzedaż udziałów w nieruchomości gruntowej przeznaczonej pod zabudowę, nabytej z zamiarem jej odsprzedaży, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki podatku w wysokości 22%.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabycie nieruchomości z zamiarem jej odsprzedaży kwalifikuje podmiot jako podatnika VAT. Zamiar odsprzedaży w momencie zakupu jest decydujący dla ustalenia statusu podatnika VAT. Nawet sprzedaż na rzecz rodziny i bez marży nie wyłącza opodatkowania VAT, jeśli istnieje zamiar prowadzenia działalności gospodarczej.

Odrzucone argumenty

Sprzedaż udziałów w nieruchomości nabytych przez osobę fizyczną stanowi transakcję dotyczącą majątku prywatnego i nie podlega VAT. Nieruchomość została nabyta na cele osobiste i mieszkaniowe, a nie w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Sprzedaż udziałów nastąpi bez marży i nie spowoduje zysku, co wyklucza charakter działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

już w momencie zakupu nieruchomości miał świadomość, że w przyszłości część udziałów w tej nieruchomości zostanie przez niego sprzedana zasadniczo nieruchomość została nabyta w zamiarem jej odsprzedaży Nie można w związku z tym założyć, że zakup nieruchomości nastąpił na cele osobiste Skarżącego. podatnikami tego podatku są osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Skład orzekający

Małgorzata Jarecka

przewodniczący

Sylwester Golec

członek

Ewa Radziszewska-Krupa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, kiedy nabycie nieruchomości przez osobę fizyczną z zamiarem jej odsprzedaży kwalifikuje ją jako podatnika VAT, nawet jeśli sprzedaż następuje na rzecz rodziny i bez marży."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której zamiar odsprzedaży był oczywisty już w momencie zakupu. Interpretacja może być różna w przypadkach, gdy zamiar ten nie jest tak jednoznaczny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak łatwo osoba fizyczna może zostać uznana za podatnika VAT, nawet przy transakcjach pozornie prywatnych, jeśli jej zamiary przy zakupie były biznesowe. Jest to ważna lekcja dla inwestujących w nieruchomości.

Kupiłeś mieszkanie z myślą o odsprzedaży? Uważaj, możesz być VAT-owcem!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 1453/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa /sprawozdawca/
Małgorzata Jarecka /przewodniczący/
Sylwester Golec
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art. 15 ust. 1 - 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2011 r. sprawy ze skargi P. R. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę
Uzasadnienie
I Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1169/09 uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów z [...] marca 2009r., udzieloną P. R. (dalej "Skarżący") w przedmiocie podatku od towarów i usług (dalej: "VAT") w zakresie opodatkowana transakcji sprzedaży udziałów w zakupionej nieruchomości.
2. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wyrokiem z 16 marca 2011 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 610/10, uchylił ww. wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W motywach rozstrzygnięcia NSA wskazał, że Skarżący już w momencie zakupu nieruchomości miał świadomość, że w przyszłości część udziałów w tej nieruchomości zostanie przez niego sprzedana na rzecz członków rodziny i przyjaciela. Należało zatem przyjąć, że zasadniczo nieruchomość została nabyta w zamiarem jej odsprzedaży. Nie można w związku z tym założyć, iż zakup nieruchomości nastąpił na cele osobiste Skarżącego. Ten bowiem występował jako osoba fizyczna wykonująca działalność gospodarczą (bez względu na cel lub rezultat takiej działalności). W związku z tym błędne było przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że w stosunku do planowanej transakcji sprzedaży udziałów wnioskodawca nie będzie występował jako podatnik VAT, gdyż sprzedaje on majątek prywatny nabyty na własne potrzeby.
Zdaniem NSA w oparciu o całokształt okoliczności przedstawionych we wniosku należy uznać, że już w momencie nabycia nieruchomości zamiar sprzedaży udziałów był dla wnioskodawcy oczywisty. Skarżący nabył całą nieruchomość dlatego, że jako jedyna z zainteresowanych osób posiadała wówczas zdolność kredytową, natomiast już przed jej nabyciem wiedziała, że nie będzie jej w całości wykorzystywała dla własnych celów mieszkaniowych, a część udziałów odsprzeda na rzecz członków rodziny i przyjaciela. Słusznie też organ zauważył, że budowy domów przez rodzinę i znajomego nie można uznać za prywatny cel wnioskodawcy.
Nie można zatem przyjąć, że nieruchomość została nabyta jedynie w jego celach osobistych. NSA stwierdził również, iż nie ma znaczenia, że okoliczność zbycia udziałów nastąpi na rzecz rodziny i osoby trzeciej pozostającej w zażyłości towarzyskiej, ani że zbycie to nastąpi bez marży i nie spowoduje zysku, skoro zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm, dalej "ustawa o VAT z 2004r.") podatnikami tego podatku są osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
3. WSA w Warszawie, rozpoznając ponownie sprawę wskazuje, że Skarżący we wniosku o interpretację z 30 grudnia 2008r. przedstawiając zdarzenie przyszłe nabył w maju 2007r. wraz z żoną grunty rolne i zalesione, z przeznaczeniem pod budowę domów dla siebie, teściów, dwóch braci żony oraz przyjaciela. W styczniu 2008r. wystąpili do Gminy o wydanie warunków zabudowy w celu potwierdzenia możliwości przeprowadzenia planowanych inwestycji. W listopadzie 2008r. otrzymali pozytywne warunki zabudowy. W grudniu 2008r. przystąpili z ww. członkami rodziny i przyjacielem do aktu notarialnego warunkowej sprzedaży udziałów części we współwłasności niezabudowanej nieruchomości pod warunkiem, że Agencja Nieruchomości Rolnych działająca na rzecz Skarbu Państwa nie wykona prawa pierwokupu (nadal jest to ziemia rolna, nie podzielona, nieuzbrojona mediami). Sprzedaż udziałów nastąpi po cenie zakupu (137,18 zł/m2) powiększonej o koszty poniesione do tej pory (opłaty notarialne, podatek PCC, geodeta), co daje kwotę 140,99 zł/m2. Po odpowiedzi Agencji Nieruchomości Rolnych przystąpią do aktu notarialnego przeniesienia współwłasności.
Skarżący wyjaśnił, że nie prowadzi z żoną działalności gospodarczej polegającej na handlu ziemią, bądź działalności deweloperskiej i jest to pierwsza tego typu transakcja.
W związku z przedstawionym zdarzeniem przyszłym Skarżący zwrócił się z pytaniem, czy zapłaci podatek VAT od opisanej transakcji?
W ocenie Skarżącego opodatkowanie VAT nie dotyczy wymienionej transakcji, gdyż zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT z 2004r., zwolniona od podatku jest dostawa terenów niezabudowanych, innych niż budowlane oraz z przeznaczeniem pod zabudowę. Skarżący dodał, że zakup nieruchomości rolnej wchodzi do majątku osoby fizycznej, a nie na cele prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazał, iż jest to czynność wykonana jednorazowo, co nie zalicza go do podatników VAT.
Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z [...] marca 2009r. uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy i przytoczeniu treści art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 6, art. 15 ust. 1 i 2, art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. d) ustawy o N/AT z 2004r. wskazał, że sprzedaż udziałów w nieruchomości gruntowej przeznaczonej pod zabudowę, nabytej z zamiarem jej odsprzedaży będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki podatku w wysokości 22%, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o VAT z 2004r.
W ocenie Ministra Skarżący już w momencie zakupu nieruchomości miał świadomość, że część udziałów w nieruchomości zostanie w przyszłości sprzedana na rzecz rodziny i przyjaciela. Minister stwierdził, że zasadniczo nieruchomość została nabyta z zamiarem odsprzedaży. Organ nie uznał tej części zakupu jako majątku na cele osobiste i prywatne osoby fizycznej, nie przeznaczonego do dalszej odsprzedaży. Skarżący od początku występował jako osoba fizyczna wykonująca działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności i będzie występował jako podatnik podatku VAT.
5. Minister Finansów w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.
6. W skardze do WSA w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego przez nieprawidłową wykładnię art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o N/AT z 2004r., co skutkowało błędnym przyjęciem, iż sprzedaż udziałów we współwłasności niezabudowanej nieruchomości będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem N/AT.
Skarżący podniósł, że organ błędnie ocenił stan faktyczny w zakresie okoliczności wskazujących na gospodarczy zamiar podatnika. Bezpodstawnie przyjął, iż zamiar przeniesienia własności udziałów we współwłasności nieruchomości oznacza nabycie nieruchomości w celu dalszej odsprzedaży. Skarżący podkreślił, iż zarówno on jak i jego żona nie prowadzą oraz nie prowadzili działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami ani inwestycji mieszkaniowych. Zawarł umowę warunkową sprzedaży udziałów we współwłasności nieruchomości nie przed jej nabyciem, a ponad rok po nabyciu nieruchomości, zaś stronami umowy warunkowej są osoby spokrewnione rodzinnie oraz pozostające w istotnej zażyłości towarzyskiej. Zbycie przez Skarżącego udziałów w nieruchomości nastąpi bez marży nie spowoduje jakiegokolwiek zysku, którego mógł i powinien oczekiwać przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą. Skarżący wskazał, że jego intencją nie jest prowadzenie działalności gospodarczej, ale realizacja celów mieszkaniowych oraz osobistych.
7. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
2. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Sądu administracyjnego pierwszej instancji zapadł już wyrok NSA, zatem należy zauważyć, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."). Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak zatem wynika z brzmienia ww. przepisu, pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 marca 2011 r. sygn. akt I FSK 610/10, wiąże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który badając zgodność z prawem zaskarżonej interpretacji indywidualnej zobowiązany jest dostosować treść swojego rozstrzygnięcia do oceny prawnej dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
3. Sąd w oparciu o powyższe kryteria ocenił zaskarżoną interpretację Ministra Finansów jako prawidłową.
W ocenie Sądu, Minister Finansów rozpoznając wniosek Skarżącego o interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego prawidłowo ocenił, iż już przed nabyciem nieruchomości Skarżący wiedział, że nie będzie jej w całości wykorzystywał do własnych celów mieszkaniowych, a część udziałów odsprzeda na rzecz członków rodziny i przyjaciela. Słusznie w związku z tym Minister Finansów zauważył, że budowy domów przez rodzinę i znajomego nie można uznać za prywatny cel wnioskodawcy.
4. W tym miejscu zauważyć ponadto należy, że nie może budzić wątpliwości to, iż do określenia, czy w stosunku do danej transakcji sprzedaży podmiot spełnia kryteria podatnika wykonującego samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT z 2004r. decydujące znaczenia ma zamiar podmiotu w momencie dokonywania zakupu towaru, który w przyszłości będzie przedmiotem sprzedaży. Zostało to wyraźnie określone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I FPS 3/07, w którym stwierdzono, że "zwłaszcza w przypadku działalności gospodarczej w zakresie handlu, zamiar częstotliwego wykonywania czynności ujawniony być musi już w momencie nabycia towaru, a nie w momencie jego sprzedaży. (...) Z kolei brak takiego zamiaru wyklucza możliwość uznania danego podmiotu za podatnika VAT".
Sąd stwierdza ponadto, iż na podstawie opisu zdarzenia przyszłego zawartego we wniosku o interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego, niezależnie od pobudek wnioskodawcy, nie można przyjąć, jak stwierdził NSA, a stwierdzeniem tym jest związany WSA w Warszawie, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, że nieruchomość została nabyta jedynie w jego celach osobistych. Nie ma też znaczenia fakt, iż zbycie udziałów nastąpi na rzecz rodziny i osoby trzeciej pozostającej w zażyłości towarzyskiej, ani że zbycie to nastąpi bez marży i nie spowoduje zysku, skoro zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT z 2004r. podatnikami tego podatku są osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
5. Sąd zauważa również, że z przedstawionego przez Skarżącego wniosku o interpretację wyraźnie wynika, iż już w momencie zakupu nieruchomości miał on świadomość, że w przyszłości część udziałów w tej nieruchomości zostanie przez niego sprzedana na rzecz członków rodziny i przyjaciela. W związku z tym należy przyjąć, że zasadniczo nieruchomość została nabyta w zamiarem jej odsprzedaży. Nie można w związku z tym założyć, że zakup nieruchomości nastąpił na cele osobiste wnioskodawcy. Ten bowiem występował jako osoba fizyczna wykonująca działalność gospodarczą (bez względu na cel lub rezultat takiej działalności). Świadczy to o tym, iż już w momencie nabycia nieruchomości zamiar sprzedaży udziałów był dla Skarżącego oczywisty.
Sąd pierwszej instancji, w związku z jasną wykładnią prawa dokonaną przez NSA w ww. wyroku nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przez Ministra Finansów art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT z 2004r.
6. Sąd, biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, uznał, że zasadne jest oddalenie skargi na mocy art. 151 w związku z art. 190 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI