III SA/Wa 1443/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT, uznając, że spółka działała w dobrej wierze przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów do fikcyjnego kontrahenta.
Spółka S. S.A. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za okres od kwietnia do grudnia 2005 r. Sprawa dotyczyła wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do litewskiego kontrahenta U., który okazał się spółką fikcyjną. Organy podatkowe odmówiły zastosowania stawki 0% VAT, uznając, że spółka nie dopełniła warunków transakcji. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że spółka działała w dobrej wierze i podjęła racjonalne kroki w celu weryfikacji kontrahenta, a organy nie wykazały jej udziału w oszustwie podatkowym.
Sprawa dotyczyła skargi S. S.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2005 r. Spór koncentrował się na wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów (WDT) do litewskiego kontrahenta, firmy U., która okazała się spółką fikcyjną. Organy podatkowe, po wznowieniu postępowania, uchyliły wcześniejsze decyzje i określiły nadwyżkę podatku naliczonego do przeniesienia, odmawiając zastosowania stawki 0% VAT dla WDT. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, twierdząc, że spełniła wszystkie warunki do zastosowania stawki 0%, w tym zweryfikowała kontrahenta i posiadała wymagane dokumenty. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną. Wskazał, że organy podatkowe nie wykazały, iż spółka działała w złej wierze lub uczestniczyła w oszustwie podatkowym. Podkreślono, że spółka podjęła racjonalne kroki w celu weryfikacji kontrahenta, w tym skorzystała z usług wywiadowni gospodarczej i zweryfikowała dane w systemie VIES. Sąd zwrócił uwagę na orzecznictwo ETS i NSA, zgodnie z którym dostawca działający w dobrej wierze, który podjął wszelkie racjonalne środki, aby nie uczestniczyć w oszustwie, nie powinien być obciążany podatkiem, nawet jeśli dowody okazały się fałszywe z powodu oszustwa nabywcy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych przez organ podatkowy, w szczególności w zakresie ustalenia stanu faktycznego i oceny dowodów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli podatnik działał w dobrej wierze i podjął wszelkie racjonalne środki, aby nie uczestniczyć w oszustwie podatkowym, nawet jeśli dowody okazały się fałszywe z powodu oszustwa nabywcy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie ETS i NSA, zgodnie z którym kluczowa jest dobra wiara podatnika i podjęcie przez niego racjonalnych działań w celu uniknięcia udziału w oszustwie. Organy podatkowe nie wykazały, że spółka działała w złej wierze lub uczestniczyła w oszustwie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.p.t.u. art. 42 § 1, 3 i 4
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepisy określające warunki zastosowania stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Sąd analizował, czy spółka spełniła te warunki, działając w dobrej wierze.
Pomocnicze
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Zasada praworządności.
o.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
u.p.t.u. art. 41 § 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawa do stosowania stawki krajowej w przypadku niespełnienia warunków WDT.
VI Dyrektywa art. 28c część A lit. a
Szósta Dyrektywa Rady 77/388/EWG
Podstawa prawna dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, interpretowana przez ETS.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka działała w dobrej wierze i podjęła racjonalne kroki w celu weryfikacji kontrahenta. Organy podatkowe nie wykazały udziału spółki w oszustwie podatkowym. Naruszenie przez organy przepisów proceduralnych (ustalenie stanu faktycznego, ocena dowodów). Zastosowanie wykładni przepisów zgodnie z orzecznictwem ETS i NSA w zakresie dobrej wiary podatnika.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów podatkowych oparta na fikcyjności kontrahenta i braku jego materialnej podstawy do prowadzenia działalności. Twierdzenie organów, że spółka powinna była wiedzieć o fikcyjności kontrahenta pomimo podjętych działań weryfikacyjnych.
Godne uwagi sformułowania
podatnik działał w dobrej wierze i przedstawił dowody wykazujące prima facie przysługiwanie mu prawa do zwolnienia od podatku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów przedsięwziął wszelkie racjonalne środki, jakie pozostawały w jego mocy, aby nie uczestniczyć w oszustwie podatkowym nie można przypisać spółce wiedzy o oszustwie, jeśli podjęła wszelkie racjonalne kroki w celu jego uniknięcia organy podatkowe naruszyły art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nieproporcjonalny wymóg dla osiągnięcia zamierzonego celu
Skład orzekający
Marek Krawczak
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Kleiber
członek
Jolanta Sokołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania stawki 0% VAT dla WDT w przypadku fikcyjnego kontrahenta, gdy podatnik działał w dobrej wierze i podjął racjonalne kroki weryfikacyjne."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z 2005 roku; wymaga analizy konkretnych działań weryfikacyjnych podjętych przez podatnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu oszustw podatkowych w transakcjach międzynarodowych i pokazuje, jak sądy oceniają odpowiedzialność podatników działających w dobrej wierze w takich sytuacjach.
“Fikcyjny kontrahent i VAT 0%: Czy dobra wiara chroni przed odpowiedzialnością?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 1443/11 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2012-02-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-05-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jolanta Sokołowska Krystyna Kleiber Marek Krawczak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 120, art. 121 § 1 , art. 187 § 1, i art. 191 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Krawczak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi S. S.A. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2005 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz S. S.A. z siedzibą we W. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. określił S. której następcą prawnym jest S. (dalej "Strona", "Spółka lub "Skarżąca") nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące od kwietnia do grudnia 2005 r., nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za grudzień 2005 r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za kwiecień, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2005 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania Spółki od ww. decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją wydaną w dniu [...] czerwca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję nie złożono skargi. Pismem z dnia 26 lipca 2010 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. poinformował Dyrektora Izy Skarbowej w W. o uzyskaniu informacji od litewskich władz podatkowych odnośnie litewskiego kontrahenta Strony, tj. podmiotu: U.". Jak wynikało ze zgromadzonego materiału dowodowego Spółka w okresie sierpień - listopad 2005 (a więc w okresie objętym postępowaniem podatkowym zakończonym decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2007 r.) w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów dokonała sprzedaży cukru na rzecz U.. Natomiast z informacji SCAC 2004 o nr referencyjnym E_LT- PL_[...] wynika, iż litewski kontrahent nie zadeklarował wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wskazał, iż w dniach od 8 do 9 sierpnia 2006 r. przeprowadzono kontrolę podatkową w zakresie sprawdzenia transakcji z litewskim kontrahentem Spółki z wynikiem negatywnym. Ponadto w przedmiotowym piśmie poinformowano Dyrektora Izby Skarbowej w W., iż w kolejnej informacji SCAC 2004 o nr referencyjnym E_LT_PL_[...], litewskie władze podatkowe wskazały, iż "firma U. jest spółka fikcyjną utworzoną w celu uniknięcia odprowadzenia podatku do budżetu państwa. Nie mając siedziby, miejsca prowadzenia działalności, pracowników, firma nie mogła prowadzić żadnej działalności gospodarczej. Dyrektor działający w imieniu spółki, który nie miał miejsca zamieszkania, nawet po śmierci podpisywał dokumenty księgowe. Wobec powyższego ustalono, iż celem U. było pośredniczenie w przestępczym łańcuchu dostaw. W imieniu spółki działały nieznane osoby trzecie, których zadaniem było stworzenie innym firmom okoliczności sprzyjających redukowaniu kwot podatku, który winien być wpłacony do budżetu. Ustalono, iż osoby trzecie dokonywały nabycia towarów w imieniu spółki. VAT wynikający z nabycia towarów z Polski, nie został naliczony na Litwie. Działalność U. zakończyła się niepowodzeniem. U. nie jest więc nabywcą towarów od polskiej firmy, w toku postępowania faktyczny nabywca nie został ustalony". Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2007 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2007 r. w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] października 2006 r., tj. w części dotyczącej określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2005 r. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za sierpień 2005 r., wrzesień 2005 r., październik 2005 r. i grudzień 2005 r. i w powyższym zakresie uchylił ww. decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. i określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za sierpień 2005 r., wrzesień 2005 r., październik 2005 r., listopad 2005 r. i grudzień 2005 r. oraz umorzył postępowanie w zakresie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za sierpień 2005 r., wrzesień 2005 r., październik 2005 r. i grudzień 2005 r. W odwołaniu złożonym od powyższej decyzji Strona zarzuciła naruszenie: - art. 42 ust. 1 , 3 i 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.) - dalej "ustawa o VAT"; - art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) – dalej "Ordynacja podatkowa" w związku z art. 42 ust. 1 ust. 3 i ust. 4 ustawy o VAT poprzez dokonanie niedozwolonej rozszerzającej wykładni art. 42 ustawy o VAT i określenie dla podatnika warunków stosowania stawki 0%, których cytowany przepis nie zawiera; - art. 122 i art. 180 Ordynacji podatkowej w związku z art. 42 ust. 4 i ust. 11 ustawy o VAT poprzez pominięcie istotnych dowodów w sprawie i błędną interpretację stanu faktycznego. W związku z powyższym Strona wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w części dotyczącej określania nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za okres od sierpnia do grudnia 2005 r. w zakresie wewnątrzwspólnotowych dostaw towaru dla podmiotu litewskiego U. W uzasadnieniu odwołania Spółka podniosła, że w przypadku dostaw na rzecz kontrahenta litewskiego U. dokonanych w okresie od sierpnia do grudnia 2005r. spełniła wszystkie przewidziane w ustawie o VAT warunki zastosowania stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Przed dokonaniem pierwszych dostaw Spółka zweryfikowała numer identyfikacyjny nabywcy w bazie systemu VIES. Spółka wskazała, iż zgodnie z ustaleniami organu podatkowego, zawartymi w materiale dowodowym, podmiot litewski posiadał w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 16 listopada 2005 r. ważny numer identyfikacyjny [...], którym posługiwał się w transakcjach ze Spółką. W przypadku każdej z dostaw towar odbierany był w oparciu o formułę EXW (ex-works) tj., bezpośrednio z magazynów cukru przez spedytorów, wynajętych przez nabywcę U. W związku z takim sposobem dostaw, Spółka zgromadziła w swojej dokumentacji dowody, które w jej opinii stanowią dostateczny dowód dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i zgodnie z wymogami, określonymi w art. 42 ust. 1 i 4, a także ust. 11 ustawy o VAT uprawniają Spółkę do stosowania stawki 0% względem przedmiotowych dostaw. Strona zauważyła, że przedmiotowa dokumentacja była dwukrotnie przedmiotem kontroli podatkowej przeprowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w trakcie których kontrolujący nie dopatrzyli się żadnych uchybień w posiadanej przez podatnika dokumentacji WDT. Spółka podniosła również, że dyspozycja art. 42, w szczególności ust. 1, ust. 4 oraz ust. 11 ustawy o VAT jasno określa obowiązki dokumentacyjne, których wypełnienie pozwala podatnikowi na zastosowanie stawki 0% względem WDT. Spółka podkreśliła przy tym, że żaden z wymienionych w cytowanym przepisie warunków nie uzależnia opodatkowania WDT stawką 0% od tego, czy nabywca reguluje zobowiązania podatkowe w swoim kraju lub też w jaki sposób układa bieg swoich interesów gospodarczych. Zdaniem Strony Dyrektor Izby Skarbowej opiera swoje zarzuty na stwierdzeniu, iż Spółka dokonała dostaw na rzecz podatnika posługującego się "fałszywym numerem identyfikacyjnym", natomiast zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN fałszywy to "podrobiony, niezgodny z prawdą, podszywający się pod kogoś". Tym samym Strona podniosła, że organ pierwszej instancji stwierdził, iż kontrahent litewski posługiwał się podrobionym numerem identyfikacyjnym lub wręcz podszywał się pod kogoś, korzystając z numeru identyfikacyjnego innego podatnika. Spółka wskazała, że przed dokonaniem pierwszej transakcji z kontrahentem litewskim zweryfikowała jego status prawny korzystając z usług profesjonalnej wywiadowni gospodarczej C. z badania Spółka załączyła jako dowód w sprawie. Strona wskazała, że oprócz raportu, otrzymała kopie dokumentów rejestrowych, które dwukrotnie były przedmiotem badania w trakcie kontroli pracowników [...] Urzędu Skarbowego w W.: wyciąg z Rejestru Osób Prawnych Republiki Litwy z dnia [...] listopada 2004 r. a także potwierdzenie rejestracji dla potrzeb podatku VAT wystawione w dnu 22 listopada 2004 r. przez Krajowy Inspektorat Podatkowy w K.. W ocenie Strony wybiórcza ocena materiału dowodowego przez organ, który przy orzekaniu pominął powyższe, istotne dowody w sprawie i oparł się wyłącznie na zapisach informacji skarbowej SCAC 2004 (nr E_LT-PL_[...]) stanowi rażące naruszenie zasad postępowania podatkowego, określonych w art. 122 oraz art. 180 Ordynacji podatkowej. Strona podniosła również, iż powołany w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji wyrok WSA w Opolu z dnia 11 marca 2009 r., sygn. I SA/Op 32/09 nie ma odniesienia do zaskarżonej decyzji, bowiem zapadł on w zupełnie innym stanie faktycznym. Spółka zauważyła, że zagadnienie zwolnienia z VAT dostaw towarów transportowanych do innych krajów członkowskich (odpowiednik polskiej stawki 0%), które uregulowano w art. 138 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej było wielokrotnie przedmiotem orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Spółka powołała wyrok w sprawie C-409/04, w którym ETS uznał, że sprzeczna z zasadą pewności prawa byłaby sytuacja, gdy państwo członkowskie, które określiło przesłanki stosowania zwolnienia od podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej, w szczególności ustalając wykaz dokumentów, jakie należy przedstawić właściwym organom, i które najpierw przyjęło dokumenty przedstawione przez dostawcę w charakterze dowodów na przysługiwanie mu prawa do zwolnienia, mogłoby później zobowiązać dostawcę do rozliczenia podatku związanego z tą dostawą w przypadku, gdy okazało się, że ze względu na oszustwo popełnione przez nabywcę, o którym zbywca nie wiedział i nie mógł się dowiedzieć. Strona wskazała, że taka linia orzecznicza znajduje również odzwierciedlenie w wyrokach polskich sądów administracyjnych, jak choćby w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 11 października 2010 r., sygn. akt I FPS 1/10. W kwestii formalnej Spółka podniosła również, że w zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby nieprawidłowo ustalił obrót z kontrahentem litewskim w październiku 2005r. Według obliczeń Spółki obrót wynosił [...] zł. W związku z powyższym Strona stwierdziła, iż spełniła wszystkie obowiązki pozwalające w świetle art. 42 ustawy o VAT na opodatkowanie dostaw towarów do kontrahenta litewskiego U. stawką 0%. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu powoła się na treść art. 41 ust. 3 i art. 42 ust. 1 ustawy o VAT. Zauważył, że podatnicy dokonujący dostawy na rzecz podmiotu z innego państwa członkowskiego, która ma być potraktowana jako czynność wewnątrzwspólnotowa i objęta w kraju stawką 0%, ponoszą ryzyko związane z tym, że nabywca wcale nie jest podatnikiem zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych, ale jedynie się pod takiego podszywał, posługując się fałszywymi numerami identyfikacyjnymi. Wówczas jego dostawa potraktowana jest jako czynność krajowa i opodatkowana w kraju według stawek właściwych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w okresie sierpień - listopad 2005 r., tj. w okresie objętym przedmiotowym postępowaniem Strona dokonywała wewnątrzwspólnotowej dostawy cukru na rzecz U. Organ wskazał, iż w dniu [...] stycznia 2008 r., a więc po zakończeniu przedmiotowej sprawy wydaniem przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzji ostatecznej, polskim organom skarbowym została przekazana przez litewską administrację skarbową informacja, iż ww. litewski kontrahent Strony nie zadeklarował wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Ponadto z informacji tej wynika, że ww. podmiot był spółką fikcyjną, utworzoną w celu uniknięcia odprowadzenia podatku do budżetu państwa. Władze litewskie ustaliły, iż osoby trzecie dokonywały nabycia towarów w imieniu spółki U. Podmiot ten nie był nabywcą towarów od Strony. Podatek od towarów i usług wynikający z nabycia towarów z Polski nie został naliczony na Litwie, natomiast w toku postępowania przeprowadzonego przez litewskie władze podatkowe faktyczny nabywca nie został ustalony. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że podstawą wymiany informacji o VAT w wyniku której uzyskano na formularzu SCAC powyższą informację od litewskiej administracji skarbowej, jest Rozporządzenie Rady nr 1798/2003 z dnia 7 października 2003 r. w sprawie współpracy administracji w dziedzinie podatku od wartości dodanej i uchylające Rozporządzenie (EWG) Nr 218/92 (Dz. U. UE nr L 264 z 15 października 2003 r.), w szczególności, art. 19 ww. Rozporządzenia regulujący spontaniczną wymianę informacji. Głównym celem wymiany informacji o podatkach pośrednich jest uzyskiwanie od władz podatkowych innych państw członkowskich UE informacji i dowodów, które są konieczne dla organów podatkowych oraz urzędów kontroli skarbowej do wypełniania nałożonych na nie zadań, w szczególności prawidłowego i rzetelnego wypełniania przez podatników ciążących na nich obowiązków podatkowych. Wymiana ta jest traktowana jako narzędzie umożliwiające uzyskiwanie dowodów niezbędnych do prawidłowego określenia i ustalenia zobowiązań podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług polskim podatnikom. System informatyczny VIES pełni strategiczną rolę m.in. w monitowaniu prawidłowości rozliczania podatku od towarów i usług w transakcjach wewnątrzwspólnotowych. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż WSA w Opolu w wyroku z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Op 32/09 stwierdził, iż "Podatnicy dokonujący dostawy na rzecz podmiotu z innego państwa członkowskiego, która ma być potraktowana jako czynność wewnątrzwspólnotowa i objęta w kraju stawką 0%, ponoszą ryzyko związane z tym, że nabywca nie jest podatnikiem zidentyfikowanym dla potrzeb transakcji wewnątrzwspólnotowych, ale jedynie się pod takiego podszywał, posługując się fałszywymi numerami identyfikacyjnymi. Wówczas ich dostawa potraktowana będzie jako czynność krajowa i opodatkowana w kraju wedle stawek właściwych". Tezę zawartą w powyższym wyroku potwierdza również zapadły w tej samej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2010 r., sygn. akt I FSK 1156/09. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że wyroki te zapadły w innym stanie faktycznym, niż zaistniały w przedmiotowej sprawie, jednakże stanowisko sądu w nich zawarte stanowi potwierdzenie, że podatnicy dokonujący dostaw wewnątrzwspólnotowych na rzecz swoich kontrahentów z innych państw członkowskich ponoszą pewne ryzyko związane z nieuczciwością czy też nierzetelnością swojego kontrahenta. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie Strona dokonała wewnatrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz podmiotu z siedzibą na Litwie, będącego spółką fikcyjną, utworzoną w celu uniknięcia odprowadzenia podatku do budżetu państwa. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy podmiot ten nie miał siedziby, miejsca prowadzenia działalności, pracowników, tym samym nie prowadził żadnej działalności gospodarczej. Zdaniem Organu powyższe potwierdza również raport sporządzony w celu weryfikacji litewskiego kontrahenta spółki dołączony do odwołania. Z informacji dodatkowych zawartych w ww. raporcie wynika bowiem, że dane zawarte w przedmiotowym raporcie pochodzą ze źródeł zewnętrznych, ponieważ firma przeprowadzająca na zlecenie Strony wywiad nie mogła skontaktować się z litewska firmą, gdyż nie było w dostępnych źródłach teleadresowych informacji o zarejestrowanych na spółkę i dyrektora numerów telefonów, natomiast pod adresem podanym w zapytaniu znajdowało się mieszkanie prywatne. Raport dotyczył oceny zdolności kredytowej, jednakże uznano, ze w 11-stopniowej skali (od 0 do 10) Spółka uzyskała tylko ocenę 3. Mogło to także powodować wątpliwości co do rzetelności firmy. Tym samym można było przypuszczać, że był to podmiot fikcyjny i jako taki posługiwał się fałszywym pod względem materialnym numerem identyfikacyjnym oraz nie wypełniał obowiązków podatkowych w kraju swojej siedziby. W opinii Dyrektora Izby Skarbowej przeprowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie dowodowe jednoznacznie potwierdziło brak przesłanek do opodatkowania dostaw towarów stawką 0 % przewidzianą dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT). Ta stawka może mieć zastosowanie tylko w przypadku, gdy dostawa dokonywana przez polskiego podatnika VAT spełnia między innymi ogólne warunki przewidziane w ustawie do uznania jej za WDT, tj.: 1) dostawa została dokonana na rzecz podmiotu, posiadającego status podatnika VAT w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, 2) podatnik posiada na fakturze prawidłowe numery identyfikacyjne VAT (swoje i kontrahenta) wraz z dwuliterowym kodem państwa, 3) towary zostaną wysłane lub wywiezione z terytorium Polski do miejsca przeznaczenia w innym państwie członkowskim, 4) podatnik posiada dowód, określony przepisami ustawy o VAT, potwierdzający wywiezienie towarów z Polski. Brak spełnienia któregokolwiek z warunków wyżej podanych powoduje obowiązek naliczenia i rozliczenia podatku na terenie Polski według stawek obowiązujących na te towary w Polsce. Zdaniem organu odwoławczego dokumenty przedstawione przez Stronę oraz zgromadzone przez organy podatkowe w postaci informacji uzyskanych od administracji skarbowej Litwy zaprzeczają tezie Spółki o dokonywaniu dostaw na rzecz podmiotu posiadającego status podatnika VAT. Tym samym Strona nie mogła dokonując WDT zastosować stawki 0%. W związku z tym, dostawie tej należy przypisać stawkę VAT właściwą dla dostawy krajowej tego towaru, tj. w przedmiotowej sprawie stawkę 7%. Organ odwoławczy podkreślił, iż słuszne były twierdzenia organu podatkowego odnoszące się do podszywania się kontrahenta pod podatnika VAT oraz posługiwania się fałszywym numerem identyfikacji podatkowej. Sformułowania zawarte w decyzji organu pierwszej instancji były uzasadnione z tego powodu, iż co prawda pod względem formalnym kontrahent posługiwał się prawidłowym numerem, to jednak nie prowadził działalności gospodarczej, nie był podatnikiem podatku od wartości dodanej pod względem materialnym. Materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż to nie ten kontrahent był rzeczywistym nabywcą towarów. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej zasadny natomiast jest zarzut Strony, dotyczący nieprawidłowo podanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wysokości obrotu z kontrahentem litewskim w październiku 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (strona 3 decyzji) mylnie ujęto kwotę obrotu za ten miesiąc w wysokości [...] zł zamiast [...] zł, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia podjętego w przedmiotowej sprawie w pierwszej instancji, gdyż rozliczenie dokonane przez Dyrektora jest prawidłowe. Zdaniem organu odwoławczego analiza akt przedmiotowej sprawy nie daje również podstaw do stwierdzenia naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego wyrażonych w powołanych w odwołaniu przepisach z art. 120, art. 122 i art. 180 Ordynacji podatkowej. Na organach podatkowych spoczywa obowiązek ustalenia na podstawie art. 122 Ordynacji podatkowej zaistniałego w sprawie stanu faktycznego w granicach obowiązującego prawa (art. 120 Ordynacji podatkowej) oraz ocena zebranego w sprawie materiału, zaś po dokonaniu ww. czynności wydanie decyzji. Zarzuty Strony dotyczące naruszenia przez organ pierwszej instancji ww. przepisów są niezasadne. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ podatkowy prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, a także ocenić wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Według Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiotowej sprawie dołożono należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego, a dokonana ocena konsekwencji podatkowych tego stanu została oparta na prawidłowo zebranym materiale dowodowym i nie nosi cech dowolności. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2011 r. W złożonej skardze Spółka co do zasady podtrzymała argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając decyzji organu drugiej instancji naruszenie: 1. prawa procesowego, tj. art. 240 ust. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wskutek wznowienia postępowania bez uzasadnionych istotnych okoliczności, 2. prawa materialnego, tj. art. 42 ust 1, 3 i 4 ustawy o VAT w związku z art. 28c (A) lit a Szóstej Dyrektywy Rady z 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG) – dalej "VI Dyrektywa" poprzez odmowę zastosowania stawki 0% dla dokonanej i prawidłowo udokumentowanej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, 3. art. 122 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz wybiórczą ocenę istniejącego materiału dowodowego. W związku z powyższym Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na jej rzecz Skarżącej kosztów procesowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga rozpoznawana według powyższych kryteriów okazała się uzasadniona. Organ podatkowy w niniejszej sprawie nie kwestionował faktu wywiezienia towaru objętego spornymi fakturami poza terytorium Polski, to jest na Litwę. Kwestionował jednak przedstawione przez Skarżącą dokumenty potwierdzające w jej ocenie fakt dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów wskazując, że Strona dokonała wewnatrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz nabywcy posługującego się fałszywym numerem identyfikacyjnym oraz nie wypełniającym obowiązków podatkowych w kraju swojej siedziby, tym samym Strona nie mogła dokonując wewnątrzwspólnotowej dostawy zastosować stawkę 0%. W związku z tym, zdaniem organu podatkowego dostawie tej należy przypisać stawkę VAT właściwą dla dostawy krajowej tego towaru, tj. w przedmiotowej sprawie stawkę 7%. Sąd wskazuje w tym miejscu, że w pierwszej kolejności w niniejszej sprawie należy ustalić czy odbiorca towarów posiadał w okresie dokonywania transakcji numer VAT UE. W tym zakresie przywołać i podzielić należy stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 listopada 2009 roku (sygn. akt I FSK 1449/08), w którym wskazano, że dla uznania, że wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0 %, niezbędne jest w świetle art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT w zw. z art. 28C(A) i art. 22 ust. 3(b) VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej - ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC) zarówno posiadanie przez nabywcę właściwego i ważnego (w dacie dostawy) numeru identyfikacyjnego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych (nadanego przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy i zawierającego dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej), jak i podanie przez podatnika dokonującego dostawy tego numeru na fakturze stwierdzającej dostawę towarów. Niespełnienie któregokolwiek z tych warunków powoduje niemożność opodatkowania dostawy według stawki 0%. Posłużenie się tym numerem przez obie strony transakcji uprawdopodabnia w znacznym stopniu faktyczne opodatkowanie czynności w państwie przeznaczenia jako wewnątrzwspólnotowe nabycie. Stąd też ustawa przyjmuje, że okolicznością potwierdzającą wewnątrzwspólnotowy charakter transakcji jest posłużenie się przez obie strony dostawy swoimi międzynarodowymi numerami identyfikacyjnymi i udokumentowanie tego na fakturze dostawy. Niewątpliwie podatnicy dokonujący dostawy na rzecz podmiotu z innego państwa członkowskiego, która ma być potraktowana jako czynność wewnątrzwspólnotowa i objęta w kraju stawką 0%, ponoszą pewne ryzyko związane z tym, że nabywca nie jest podatnikiem zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych, ale jedynie się pod takiego podszywał. Swoistym zabezpieczeniem w tym zakresie jest stworzona w ramach całej Unii Europejskiej specjalna instytucja, która prowadzi swego rodzaju bazę danych o podatnikach z państw członkowskich zidentyfikowanych na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych (Biuro Informacji o VAT działające w ramach systemu VIES), na co wskazał również organ w rozpatrywanej skardze kasacyjnej. Podkreślić trzeba, że przepisy nie uzależniają prawa do zastosowania stawki 0% z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów od tego, czy dostawca przed dokonaniem pierwszej dostawy na rzecz danego nabywcy zweryfikował ważność numeru identyfikacyjnego, jednakże istotne jest, aby dostawa była dokonana w czasie, gdy nabywca posiadał ważny numer VAT UE, którym posłużył się na potrzeby rozliczenia tej dostawy. W realiach niniejszej sprawy okolicznością bezsporną jest fakt, że dopiero z dniem 16 listopada 2005 r., a więc już po dokonaniu spornych dostaw, kontrahent Skarżącej wykreślony został z rejestru podatników VAT. W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdza, iż co prawda pod względem formalnym kontrahent litewski posługiwał się prawidłowym numerem, to jednak nie prowadził działalności gospodarczej, nie był podatnikiem podatku od wartości dodanej pod względem materialnym. Organ podatkowy podniósł, iż materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż to nie ten kontrahent był rzeczywistym nabywcą towarów i upoważnia do przyjęcia, iż słuszne jest twierdzenie o fałszywym numerze identyfikacji podatkowej kontrahenta litewskiego Spółki. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, iż system VIES potwierdził prawidłowość podanych przez litewskiego kontrahenta danych identyfikacyjnych. Jest to okoliczność nie kwestionowana przez organy podatkowe. Biorąc pod uwagę powyższe, niezasadne jest stwierdzenie przez organ podatkowy, iż w realiach niniejszej sprawy mamy do czynienia z podmiotem zagranicznym posługującym się fałszywymi danymi identyfikacyjnymi. Zdaniem Sądu z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż dane identyfikacyjne podmiotu tj. posiadanie statusu podatnika VAT w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej nie były kwestionowane zarówno przez władze podatkowe litewskie ani polskie, o czym świadczą choćby kontrole przeprowadzane w Spółce przez organy podatkowe, czy też treść informacji zawartych w formularzu "SCAC 2004" przekazanych przez władze skarbowe Litwy, gdzie każdorazowo przywołuje się "fałszywy" numer identyfikacyjny firmy U. W tym zakresie zdaniem Sądu organy podatkowe naruszyły art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Naruszenie to jest o tyle znaczące, iż to organ wywodzi, że mamy do czynienia z fałszywym numerem identyfikacji podatkowej kontrahenta litewskiego Spółki. Zdaniem Sądu dla zbadania prawidłowości rozstrzygnięcia organu konieczne jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy kwestia dobrej lub złej wiary podatnika, dokonującego wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów ma znaczenie dla zastosowania art. 42 ust. 1 ustawy o VAT. Zakwestionowane przez organy podatkowe dostawy odbywały się w trzecim i czwartym kwartale 2005 roku, a więc jeszcze w okresie obowiązywania Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. U. L 145, str. 1), zmienionej dyrektywą Rady 2000/65/WE z dnia 17 października 2000 r. (Dz.U. L 269, str. 44), zwanej dalej VI Dyrektywą. W konsekwencji, dla wykładni art. 42 ust. 1 ustawy o VAT przydatne jest sięgnięcie do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dotyczącego art. 28c część A lit. a) VI Dyrektywy, w tym w szczególności do wyroku wydanego w sprawie C 409-04 Teleos plc i in. przeciwko Commissioners of Customs & Exercices z 27 września 2007 roku. W wyroku tym wskazano, że artykuł 28c część A lit. a akapit pierwszy szóstej dyrektywy 77/388, zmienionej dyrektywą 2000/65, należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie temu, by właściwe organy państwa członkowskiego dostawy zobowiązały dostawcę, który działał w dobrej wierze i przedstawił dowody wykazujące prima facie przysługiwanie mu prawa do zwolnienia od podatku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, do późniejszego rozliczenia podatku od wartości dodanej od tych towarów, w przypadku gdy powyższe dowody okazują się fałszywe, lecz jednak uczestnictwo dostawcy w oszustwie podatkowym nie zostało ustalone, o ile dostawca ten przedsięwziął wszelkie racjonalne środki, jakie pozostawały w jego mocy, w celu zagwarantowania, by dokonywana przez niego czynność nie prowadziła do udziału w tego rodzaju oszustwie. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w z dnia 16 kwietnia 2009 roku, sygn. akt r., sygn. akt. I FSK 1515/07, podobnie wyrok z tej samej daty I FSK 1519/07, podtrzymując je w wyroku z dnia 6 lipca 2010 r. sygn. akt. I FSK 1556/09. W ostatnim z przywołanych wyroków wskazano, że prawo do zastosowania stawki 0% w związku z wewnątrzwspólnotową dostawą towarów przysługuje dostawcy, który był w dobrej wierze i przedstawił dowody wskazujące prima facie na przysługiwanie mu prawa do zwolnienia od podatku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, a także przedsięwziął wszelkie racjonalne środki, jakie pozostawały w jego mocy, aby nie uczestniczyć w oszustwie podatkowym. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdza, iż kwestia istnienia bądź nie istnienia dobrej wiary po stronie dokonującego wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów ma znaczenie dla zastosowania stawki podatku VAT wskazanej w art. 42 ust. 1 ustawy o VAT, o ile podatnik przedstawił dowody wskazujące prima facie na przysługiwanie mu prawa do zastosowania stawki 0%. W skardze do tutejszego Sądu podniesiono, iż Skarżąca układając bieg interesów z kontrahentem litewskim działając w dobrej wierze, przedsięwzięła wszelkie racjonalne i dostępne jej środki, aby zweryfikować status prawny i podatkowy kontrahenta. W szczególności dotyczy to badania poprzez profesjonalnego ubezpieczyciela kredytów kupieckich oraz weryfikację w systemie VIES. Skarżąca wskazała, iż zweryfikowała nabywcę korzystając z usług profesjonalnej wywiadowni gospodarczej C. ustaliła adres siedziby spółki i dokonała oceny zdolności kredytowej nabywcy. Oprócz raportu, Spółka otrzymała kopie dokumentów rejestrowych, potwierdzających osobowość prawną i status podatkowy nabywcy: wyciąg z Rejestru osób prawnych Republiki Litwy z dnia [...] listopada 2004 r. a także potwierdzenie rejestracji dla potrzeb podatku VAT wystawione w dniu [...] listopada 2004 r. przez Krajowy Inspektorat Podatkowy w K.. Natomiast Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę stwierdza, iż Strona przy dołożeniu należytej staranności mogła uzyskać informację, iż kontrahent nie jest rzetelny. W jego ocenie kontakty handlowe Skarżącej zostały nawiązane poprzez pocztę elektroniczną, a głównym dokumentem na podstawie którego oceniono wiarygodność kontrahenta był raport z wywiadowni gospodarczej. Jednakże dane z tego raportu podważały wiarygodność kontrahenta. Zdaniem Sądu istotne jest, iż z przywołanych powyżej orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że o braku dobrej wiary świadczą okoliczności takie jak brak pisemnych kontraktów, dokonywanie zapłaty gotówką (w tym przekazywaną w zapieczętowanych kopertach przez kierowców z wynajętych firm transportowych nieznanej osobie, która pilotowała transport do miejsc odbioru towarów), anonimowość rzeczywistych odbiorców, niesprawdzenie kontrahenta, dokonywanie korekty zakwestionowanych faktur po ujawnieniu przez podaną w nich firmę, że bezprawnie posłużono się jej nazwą i numerem identyfikacyjnym. Skarżąca wskazała, iż ze względu na niską ocenę kredytową nabywcy towar wydawano każdorazowo w oparciu o przedpłacone przelewami bankowymi zamówienia nabywcy. Towar odbierany był w oparciu o formułę EXW (ex-works) tj. bezpośrednio z magazynów cukru przez spedytorów, wynajętych przez nabywcę U. W związku z takim sposobem dostaw, Spółka twierdzi, że zgromadziła w swojej dokumentacji następujące dowody: – kopie faktur VAT, na których widnieją numery identyfikacyjne Skarżącej oraz nabywcy U. (LT[...]), – dokumenty WZ potwierdzające wydanie towaru z magazynu, – listy przewozowe (CMR) dokumentujące miejsce przeznaczenia i transport towaru z pieczątką, nazwiskiem i podpisem danego kierowcy firmy przewozowej oraz pieczątką firmy litewskiej U., – poświadczenia odbioru dla każdej partii cukru, potwierdzające przyjęcie towaru w miejscu przeznaczenia, – korespondencję e-mail prowadzoną z przedstawicielami nabywcy, w której U. awizował odbiór towaru, numery samochodów przewoźnika i nazwiska kierowców – wyciągi bankowe potwierdzające zapłatę za towar. Sąd zauważa, iż Dyrektor Izby Skarbowej ocenił pod kątem istnienia po stronie Skarżącej dobrej wiary wyłącznie skorzystanie przez Spółkę z usług profesjonalnej wywiadowni gospodarczej. Nie odniósł się do wyjaśnień i wskazanych powyżej dowodów Skarżącej dotyczących transakcji z U. Organ nie ocenił, czy również inne działania wskazane przez Skarżącą upoważniałyby ją do przyjęcia istnienia po jej stronie dobrej wiary. Nie przeprowadził rzetelnej analizy informacji przekazanych przez litewskie służby skarbowe, będących co istotne w niniejszej sprawie podstawą wznowienia postępowania. Zdaniem Sądu informacje od strony litewskiej dotyczące działalności U. nie zostały w odpowiedni sposób zbadane przez organ podatkowy. Przede wszystkim należy zauważyć, iż strona litewska poinformowała, że dyrektor w U. zmarł w dniu 30 października 2005 r. Natomiast od 3 listopada 2005 r. w spółce był nowy dyrektor, z którym według władz litewskich, zgodnie z informacją SCAC 2004 o nr referencyjnym E LT_ PL_[...] "nie było żadnego kontaktu". Z akt sprawy wynika, iż Skarżąca nawiązała kontakt handlowy z litewską spółką przed śmiercią osoby, która w styczniu 2005 r. nabyła udziały w litewskiej spółce i pełniła funkcję jej dyrektora, czy też osoby reprezentującej. Ponadto należy zauważyć, że wszystkie płatności za dostawy dla firmy U. zostały dokonane do dnia 31 października 2005 r. Sporne faktury wystawiono zgodnie z wyjaśnieniami składanymi przez Spółkę w toku kontroli podatkowej w momencie wydania cukru z magazynu, ostatnie faktury wystawiono w dniu 3 listopada 2005 r., czyli przed datą 16 listopada 2005 r., kiedy to kontrahent Skarżącej został wykreślony został z rejestru podatników VAT. Tym samym informacje władz podatkowych litewskich zawarte w SCAC 2004 o nr referencyjnym E_LT_PL_[...], iż po jego śmierci podpisywano nazwiskiem dyrektora dokumenty księgowe oraz, iż w imieniu spółki litewskiej działały nieznane osoby trzecie, w niniejszej sprawie nie mogą stanowić zasadniczego argumentu, że Skarżąca uczestniczyła w oszustwie podatkowym, dokonując dostaw wewnątrzwspólnotowych dla podmiotu będącego spółką fikcyjną, utworzoną w celu uniknięcia odprowadzenia podatku do budżetu państwa. Należy zauważyć, iż w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Skarżąca przedsięwzięła działania oraz podjęła czynności celem zabezpieczenia swoich interesów w ramach obowiązków wynikających z przepisów ustawy o VAT, aby nie uczestniczyć w oszustwie podatkowym. Do racjonalnych środków jakie Skarżąca podjęła niewątpliwie należy zaliczyć skorzystanie z wywiadowni gospodarczej celem sprawdzenia kontrahenta z Litwy. Wbrew twierdzeniom organu, raport z wywiadowni gospodarczej nie potwierdza, iż Spółka mogła w 2005 roku przypuszczać, że uczestniczy w oszustwie podatkowym. Informacje z ogólnie dostępnych rejestrów państwowych, jak również dostępne informacje o sytuacji finansowej kontrahenta mogły upoważnić Skarżąca do przekonania, iż właściwie zabezpieczyła swoje interesy. W tym miejscu Sąd zauważa, iż organ nie przeprowadził prawidłowej analizy dowodu dostarczonego przez Spółkę, gdyż nie wyjaśnił, czy Spółka otrzymała raport z wywiadowni gospodarczej przez rozpoczęciem dostaw, czyli przed 12 sierpnia 2006 r. czy też później w trakcie dokonywania dostaw. Kopia raportu załączona do odwołania Spółki zawiera datę 17 października 2005 r. czyli datę późniejszą niż pierwsza dostawa dla kontrahenta z Litwy. W raporcie powyższa data jest określana jako "data ważności raportu". Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu decyzja narusza przepisy dotyczące ustalenia stanu faktycznego, to jest art. 122 oraz 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej. Świadczy o braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego co stanowi naruszenie wymogów przepisów art. 122, art. 180 § 1, art. i art. 188 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, rozpoznając ponownie sprawę organ podatkowy zobowiązany będzie do zbadania, czy w niniejszej sprawie występują okoliczności świadczące o istnieniu po stronie Skarżącej dobrej wiary, czy przedstawione przez nią dowody wskazują na przysługiwanie jej prawa do zwolnienia od podatku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, jak również, czy w świetle przedstawionych dowodów Skarżąca przedsięwzięła wszelkie racjonalne środki, jakie pozostawały w jej mocy, aby nie uczestniczyć w oszustwie podatkowym. Zwrócić należy również uwagę, że polski podatnik może zweryfikować czy jego kontrahent ma numer VAT EU jednak nie ma możliwości sprawdzenia, czy przestrzega on przepisów obowiązujących w kraju swojej siedziby, realizuje prawidłowo obowiązek składania deklaracji podatkowych oraz rzetelnie dokonuje rozliczeń z organami podatkowymi. Nałożenie na podmiot dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów obowiązku zweryfikowania powyższych okoliczności w celu umożliwienia skorzystania 0% stawki opodatkowania stanowiłoby w ocenie sądu wymóg nieproporcjonalny dla osiągnięcia zamierzonego celu, to jest dla uniknięcia ewentualnego oszustwa podatkowego. W niniejszej sprawie organy podatkowe pomimo posiadania znacznie większych możliwości w zakresie weryfikacji podmiotu litewskiego niż Skarżąca, dopiero po ponad czterech latach od uzyskania pierwszych informacji na temat kontrahenta litewskiego Skarżącej uznały, iż zaistniał brak przesłanek do opodatkowania dostaw towarów stawką 0% przewidzianą dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT). Odnosząc się do argumentacji skargi wskazującej, iż w przedmiotowej sprawie organ nieprawidłowego zastosował art. 240 ust. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej Sąd wskazuje, iż informacja o fikcyjności spółki litewskiej pojawiła się dopiero w lutym 2008 r. i była ona powodem wznowienia postępowania w październiku 2010 r. Sąd zauważa również, że w informacji SCAC 2004 o nr referencyjnym E LT_ PL_[...] władze skarbowe Litwy poinformowały stronę polską, iż litewski kontrahent nie zadeklarował wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Podatnik litewski nie zadeklarował również Vat-u należnego i naliczonego. W związku powyższym przeprowadzono kontrolę podatkową w Spółce w zakresie sprawdzenia transakcji z litewskim kontrahentem Spółki z wynikiem negatywnym. Formularz SCAC 2004 o powyższym numerze referencyjnym wraz z udzieloną odpowiedzią został przesłany przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. przy piśmie z dnia 11 sierpnia 2006 r. Dyrektorowi Izby Skarbowej w W. (karta 25 s. 485 akt administracyjnych). Niewątpliwie więc organ podatkowy przed wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. był w posiadaniu tej informacji. Jednakże Dyrektor Izby Skarbowej w W. w zaskarżonej decyzji wskazał, iż "W dniu [...].01.2008r., a więc po zakończeniu przedmiotowej sprawy wydaniem przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzji ostatecznej, polskim organom skarbowym została przekazana przez litewską administrację skarbową informacja (SCAC 2004 o nr referencyjnym E_LT-PL_[...]), iż ww. litewski kontrahent Strony nie zadeklarował wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów". Jest to stwierdzenie błędne. Z akt sprawy wynika bowiem, iż w dniu 22 stycznia 2008 r. otrzymano formularz SCAC 2004 o nr referencyjnym E_LT_PL_[...], a nie ten wskazany przez Dyrektora Izby Skarbowej. W formularzu ze stycznia 2008 r. zawarte były informacje, iż w imieniu spółki U. działały nieznane osoby trzecie, których zadaniem było stworzenie innym firmom okoliczności sprzyjających redukowaniu kwot podatku, który winien być wpłacony do budżetu. Władze litewskie ustaliły również, iż osoby trzecie dokonywały nabycia towarów w imieniu firmy U. Zasadnie więc organ podatkowy wznowił postępowanie, gdyż wystąpiły nowe okoliczności. Okoliczności istotne dla stosowania preferencyjnej stawki podatku. W dalszym postępowaniu organ orzekający uwzględni powyższe uwagi Sądu, co oznaczać będzie konieczność wskazania prawidłowego numeru referencyjnego formularza SCAC 2004. Ponadto Sąd orzekający w niniejszej sprawie zauważa, iż w świetle art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przesłanką zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest dzień wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Datą wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe jest data wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia - art. 303 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s. Znajdujące się w aktach sprawy pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia 10 grudnia 2010 r. informujące o wszczęciu postępowania karnego skarbowego nr RK-111/10 w sprawie S., nie jest tożsame z włączeniem do postępowania jako dowodu wskazanego powyżej postanowienia wydanego zgodnie z art. 303 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s o wszczęciu śledztwa w sprawie o przestępstwo skarbowe. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie posiadanych akt sprawy nie może stwierdzić czy nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego, kwestię tę zobowiązany jest rozważyć w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ podatkowy. Wobec powyższego, uznając że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, w szczególności art. 120, 121 § 1, 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję orzekając o zakresie w jakim nie mogą być ona wykonana stosownie do treści art. 152 tej ustawy. Podstawą orzeczenia o kosztach był art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI