Orzeczenie · 2024-10-16

III SA/WA 1440/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2024-10-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjnezarzuty egzekucyjnetytuł wykonawczysąd administracyjnyDyrektor Izby Administracji SkarbowejKodeks postępowania administracyjnegoustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjinadmierny formalizmzasada zaufaniafalsa demonstratio non nocet

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę F.C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2024 r. dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. w części dotyczącej niedopuszczalności zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (dotyczącego tytułu wykonawczego z 3 listopada 2023 r.), a w pozostałej części uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie (dotyczące tytułu wykonawczego z 20 grudnia 2023 r.). Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania. Sąd uznał, że Dyrektor IAS zastosował nadmierny formalizm, nie odczytując prawidłowo intencji skarżącego, który wniósł zarzuty do postępowania egzekucyjnego jako takiego, a nie do konkretnego tytułu wykonawczego. Sąd podkreślił, że w sytuacji nawarstwienia działań wierzyciela (wystawienie zmienionego tytułu wykonawczego, jego wycofanie, wystawienie nowego tytułu) zrozumiała była dezorientacja obywatela. Sąd odwołał się do zasady falsa demonstratio non nocet, wskazując, że znaczenie ma istota sprawy, a nie jej oznaczenie, i że organ powinien dążyć do merytorycznego rozpatrzenia żądania. W tej części skargi Sąd doszedł do przekonania o naruszeniu przepisów u.p.e.a. i Kpa, w szczególności zasady zaufania. W pozostałej części, dotyczącej niedopuszczalności zarzutu w odniesieniu do tytułu wykonawczego z 3 listopada 2023 r., Sąd oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko organu, że zarzut ten został już rozpatrzony i jest niedopuszczalny w rozumieniu art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a., ponieważ postępowanie egzekucyjne na podstawie tego tytułu zostało umorzone. Sąd zasądził od Dyrektora IAS na rzecz F.C. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ważne orzeczenie dotyczące stosowania zasady falsa demonstratio non nocet w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym oraz krytyki nadmiernego formalizmu organów administracji publicznej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nawarstwienia tytułów wykonawczych i zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ odwoławczy prawidłowo uznał zarzuty skarżącego za niedopuszczalne w odniesieniu do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 20 grudnia 2023 r., podczas gdy skarżący mógł być zdezorientowany co do właściwego tytułu wykonawczego z uwagi na kolejne zmiany i wystawienia tytułów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy zastosował nadmierny formalizm, nie odczytując prawidłowo intencji skarżącego, który wniósł zarzuty do postępowania egzekucyjnego jako takiego. Sąd uznał, że w sytuacji nawarstwienia działań wierzyciela i dezorientacji obywatela, organ powinien dążyć do merytorycznego rozpatrzenia zarzutów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy wykazał się nadmiernym formalizmem, odrzucając zarzuty skarżącego z powodu odniesienia ich do niewłaściwego (choć blisko powiązanego) tytułu wykonawczego. Sąd podkreślił, że w złożonej sytuacji faktycznej, z wieloma tytułami wykonawczymi i ich zmianami, należało odczytać intencję strony zgodnie z zasadą falsa demonstratio non nocet i dążyć do merytorycznego rozpoznania sprawy.

Czy zarzut dotyczący określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, złożony na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 3 listopada 2023 r., jest dopuszczalny, jeśli postępowanie egzekucyjne na podstawie tego tytułu zostało już umorzone?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki zarzut jest niedopuszczalny, ponieważ postępowanie egzekucyjne na podstawie tego tytułu zostało już rozpatrzone (umorzone).

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organu, że zarzut dotyczący tytułu wykonawczego z 3 listopada 2023 r. jest niedopuszczalny, gdyż postępowanie egzekucyjne na podstawie tego tytułu zostało umorzone. W tej części skarga podlegała oddaleniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżone postanowienie uchylono w części uchylającej postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. i umarzającej postępowanie przed tym organem. W pozostałej części skargę oddalono.

Przepisy (15)

Główne

u.p.e.a. art. 34 § par.2 i 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności poprzez nadmierny formalizm w ich stosowaniu.

u.p.e.a. art. 18 § pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Naruszenie przepisu dotyczącego obowiązku organu odwoławczego do merytorycznego rozpatrzenia zarzutów.

Kpa art. 138 § par.1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przepisu dotyczącego uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji.

Kpa art. 105 § par 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przepisu dotyczącego umorzenia postępowania.

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 34 § par.2 pkt 3 lit. a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do uznania zarzutu za niedopuszczalny, gdy został już rozpatrzony.

u.p.e.a. art. 8 § par.1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zasada zaufania obywateli do organów państwa.

Kpa art. 77 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego.

Kpa art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek uzasadnienia postanowienia.

Kpa art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Zakres stosowania przepisów Kpa do postępowań egzekucyjnych.

Kpa art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zaufania.

PPSA art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

PPSA art. 119 § pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy zastosował nadmierny formalizm, nie odczytując prawidłowo intencji skarżącego co do zarzutów wobec postępowania egzekucyjnego, a nie konkretnego tytułu wykonawczego.

Odrzucone argumenty

Zarzut dotyczący określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, złożony na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 3 listopada 2023 r., jest niedopuszczalny, ponieważ postępowanie egzekucyjne na podstawie tego tytułu zostało już umorzone.

Godne uwagi sformułowania

Trzeba tymczasem "rozróżniać formalizm prawa procesowego od formalizmu jego stosowania, w określonych bowiem sytuacjach uzasadnione i celowe są, a niekiedy bywają niezbędne, pewne koncesje na rzecz rozsądku i poczucia sprawiedliwości" • Taką przekrojową, ogólnosystemową zasadą procesową pozwalającą na zachowanie "granic rozsądku" w egzekwowaniu wymogów formalnych od obywatela – a zakotwiczoną w takich normach konstrukcyjnych Kodeksu postępowania administracyjnego, jak zasada praworządności (art. 6), zasada uwzględniania słusznego interesu obywateli (art. 7), czy zasada zaufania (art. 8 § 1) – jest zasada falsa demonstratio non nocet. • W jej myśl znaczenie ma istota sprawy, a nie jej oznaczenie.

Skład orzekający

Agnieszka Baran

przewodniczący

Dariusz Czarkowski

członek

Tomasz Grzybowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące stosowania zasady falsa demonstratio non nocet w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym oraz krytyki nadmiernego formalizmu organów administracji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nawarstwienia tytułów wykonawczych i zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie pokazuje, jak sąd może interweniować w przypadku nadmiernego formalizmu organu administracji, chroniąc obywatela przed jego skutkami. Podkreśla znaczenie zasady falsa demonstratio non nocet.

Sąd administracyjny: Nadmierny formalizm organu nie może szkodzić obywatelowi. Kluczowa zasada 'falsa demonstratio non nocet'.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst