III SA/WA 143/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że mimo niespełnienia formalnych wymogów, transakcja powinna być traktowana jako eksport pośredni opodatkowany stawką 0% VAT, zgodnie z zasadą neutralności podatkowej.
Sprawa dotyczyła rozliczenia podatku VAT za lata 2017-2018, gdzie Skarżąca (W. sp. z o.o.) zastosowała stawkę 0% dla dostaw towarów do firmy A. z Wielkiej Brytanii, uznając je za eksport pośredni. Organy podatkowe zakwestionowały to, traktując transakcje jako krajowe i naliczając podatek według stawki 5%, a także dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Sąd uchylił decyzje organów, stwierdzając, że mimo braku formalnego dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza UE, materialnoprawne przesłanki eksportu pośredniego zostały spełnione, a zasada neutralności podatkowej wymaga zastosowania stawki 0%.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organy podatkowe zakwestionowały zastosowanie przez Skarżącą stawki 0% VAT do dostaw towarów na rzecz firmy A. z Wielkiej Brytanii, uznając je za dostawy krajowe. Zdaniem organów, towary te, zamiast trafić na Litwę (jak wynikało z dokumentów CMR), zostały faktycznie wywiezione z Polski na Białoruś przez nabywcę, co wykluczało status wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i uprawniało do zastosowania stawki 5% VAT. Dodatkowo, organy nałożyły na Skarżącą dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Skarżąca argumentowała, że doszło do eksportu pośredniego, który powinien być opodatkowany stawką 0%. Sąd uznał skargę za zasadną. Podkreślił, że choć Skarżąca nie przedstawiła formalnego dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza UE, postępowanie dowodowe wykazało, że materialnoprawne przesłanki eksportu pośredniego zostały spełnione. Sąd powołał się na zasadę neutralności podatkowej, zgodnie z którą, nawet w przypadku uchybień formalnych, jeśli towar faktycznie opuścił terytorium UE, należy zastosować stawkę 0%. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, dostawa powinna być traktowana jako eksport pośredni opodatkowany stawką 0% VAT, nawet jeśli podatnik nie przedstawił formalnego dokumentu potwierdzającego wywóz poza UE, pod warunkiem że materialnoprawne przesłanki eksportu zostały spełnione, a zasada neutralności podatkowej wymaga zastosowania stawki 0%.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo braku formalnego dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza UE, postępowanie dowodowe wykazało, że towar faktycznie został wywieziony na Białoruś. W świetle zasady neutralności podatkowej, która wymaga, aby stawka 0% została przyznana, gdy towar opuścił terytorium UE, nawet przy uchybieniach formalnych, należy uznać transakcję za eksport pośredni.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
ustawa o VAT art. 2 § pkt 8 lit. b
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja eksportu pośredniego jako dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej przez nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju lub na jego rzecz, jeżeli wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej jest potwierdzony przez właściwy organ celny.
ustawa o VAT art. 41 § ust. 2a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Stawka 5% dla towarów wymienionych w załączniku nr 10 do ustawy.
ustawa o VAT art. 41 § ust. 4
Ustawa o podatku od towarów i usług
Stawka 0% dla eksportu towarów.
ustawa o VAT art. 41 § ust. 11
Ustawa o podatku od towarów i usług
Warunki stosowania stawki 0% w eksporcie pośrednim, w tym posiadanie dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium UE.
ustawa o VAT art. 112b § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis dotyczący ustalania dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego działania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 2 pkt 8 lit. b, art. 41 ust. 2a, art. 41 ust. 4 w zw. z art. 41 ust. 11 ustawy o VAT poprzez błędne uznanie dostaw za krajowe, podczas gdy doszło do eksportu pośredniego. Naruszenie art. 112 b ust. 1 ustawy o VAT poprzez niezasadne zastosowanie dodatkowego zobowiązania podatkowego. Naruszenie zasady neutralności podatkowej i proporcjonalności poprzez niezastosowanie stawki 0% mimo faktycznego wywozu towaru poza UE.
Godne uwagi sformułowania
zasada neutralności podatkowej wymaga, aby stawka 0% została przyznana, nawet jeśli podatnik pominął pewne wymogi formalne. materialnoprawne przesłanki procedury eksportu pośredniego w przypadku Skarżącej zostały spełnione.
Skład orzekający
Katarzyna Owsiak
przewodniczący
Radosław Teresiak
sprawozdawca
Anna Zaorska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że zasada neutralności podatkowej może przeważać nad wymogami formalnymi w zakresie dokumentacji eksportu pośredniego, jeśli faktyczny wywóz towaru poza UE jest udowodniony."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organy podatkowe dysponują dowodami na faktyczny wywóz towaru poza UE, mimo braku formalnych dokumentów po stronie podatnika. Wymaga to udowodnienia materialnoprawnych przesłanek eksportu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zasada neutralności podatkowej może być kluczowa w sporach VAT-owskich, nawet gdy brakuje formalnej dokumentacji. Jest to ważna lekcja dla podatników i praktyków prawa podatkowego.
“VAT: Czy brak dokumentów to koniec marzeń o stawce 0%? Sąd mówi: niekoniecznie!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 143/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-05-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Zaorska
Katarzyna Owsiak /przewodniczący/
Radosław Teresiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1686/23 - Wyrok NSA z 2023-12-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c; art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art. 2 pkt 8 lit. b; art. 41 ust. 2a; art. 41 ust. 4; art. 41 ust. 11; art. 112b ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Owsiak, Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant sekretarz sądowy Krzysztof Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2023 r. sprawy ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2017 r. i 2018 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] , 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz W. sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 4371 zł (słownie: cztery tysiące trzysta siedemdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 22 grudnia 2022 r. W. sp. z o.o. z siedzibą w S. (zwana dalej: "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (zwany dalej: "DIAS", "Dyrektor IAS", "organ odwoławczy", "organ drugiej instancji") z [...] listopada 2022 r., w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2017 r. i 2018 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. (zwany dalej: "zwany dalej: "NUS", "Organ I instancji"), w wyniku przeprowadzonej kontroli, decyzją z [...].07.2022 r., określił Stronie:
za listopad 2017 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 516 580 zł, w tym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 516 580 zł
za grudzień 2017 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 302 967 zł, w tym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 302 967 zł,
za luty 2018 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 130149 zł, w tym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 130 149 zł,
za kwiecień 2018 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 175 288 zł, w tym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 175 288 zł,
za miesiąc czerwiec 2018 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 89 105 zł, w tym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 89 105 zł,
oraz ustalił Stronie :
za listopad 2017 r. dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 1.526,00 zł,
za grudzień 2017 r. dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 2.103,00 zł,
za luty 2018 r. dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 602,00 zł,
za kwiecień 2018 r. dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 800,00 zł,
za czerwiec 2018 r. dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 772,00 zł.
Pismem z 25.07.2022 r. Strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie:
• art. 2 pkt 8 lit. b, art. 41 ust. 2a, art. 41 ust. 4 w zw. z art. 41 ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 z późn. zm.), dalej: ustawy o VAT, poprzez błędne uznanie przez organ, że dostawy dokonane na rzecz A. udokumentowane wskazanymi fakturami stanowią dostawy krajowe podlegające opodatkowaniu na terytorium Polski wg stawki obowiązującej - 5% - art. 41 ust. 2a ustawy o VAT (dla towarów wymienionych w załączniku nr 10 do ustawy o VAT poz. 6 - PKWill 01.24.10), podczas gdy towary zgodnie z ustaleniami kontrolujących zostały wywiezione na terytorium państwa trzeciego, tj. Białorusi przez podmiot działający na rzecz A., a zatem doszło w tym przypadku do eksportu pośredniego w rozumieniu art. 2 pkt 8 lit. b ustawy o VAT. W przypadku eksportu pośredniego właściwą stawką podatku VAT jest stawka 0% zgodnie z art. 41 ust. 4 w zw. z art. 41 ust. 11 ustawy o VAT,
• art. 187 § 1 w zw. z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, ze zm.) dalej: Ordynacja podatkowa, poprzez uchylenie się od obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, tj. organ podatkowy zebrał dowody potwierdzające, że towary zostały wyeksportowane na Białoruś, mimo tych ustaleń uznał transakcje za krajowe - opodatkowane stawką 5%.
Mając na względzie wskazane zarzuty Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie prowadzonego postępowania w sprawie.
Zaskarżoną decyzją Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
DIAS wskazał, że zasadniczym jej przedmiotem jest zakwestionowanie przez organ pierwszej instancji zadeklarowanych przez Stronę wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów i rozliczenie tych transakcji jako dostawy krajowe.
Dyrektor IAS podniósł, że Strona zadeklarowała wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów na rzecz A., z siedzibą w Wielkiej Brytanii {podmiot zarejestrowany na potrzeby podatku od towarów i usług na Łotwie) opodatkowane stawką 0% na Litwę.
Strona jako potwierdzenie wewnątrzwspólnotowych dostaw dla A., dla których zastosowała stawkę 0% przedstawiła listy przewozowe CMR, w których wykazano, że towar został dostarczony do miejsc przeznaczenia na Litwie przez przewoźników białoruskich, rosyjskiego i polskiego.
DIAS podniósł, że NUS zidentyfikował w Systemie Kontroli Eksportu [...] odprawy celne towarów dokonane z terytorium Polski przez A.za listopad 2017 r., grudzień 2017 r., luty 2018 r., kwiecień 2018 r., czerwiec 2018 r. i wykazał dokonane dostawy przez ww. podmiot towaru w postaci jabłek z terytorium Polski na Białoruś. Z danych wykazanych na dokumentach MRN (Karta do wydruku komunikatu [...] ), komunikatach [...] wynikało, że towary sprzedane przez Stronę dla A. nie zostały wywiezione z terytorium Polski na terytorium Litwy, jak to zostało wykazane w dokumentach CMR okazanych przez Spółkę do kontroli, lecz ww. nabywca dokonał eksportu towarów nabytych od W. Sp. z o.o. z terytorium Polski na Białoruś.
DIAS przypomniał, że Organ pierwszej instancji dokonał analizy, przekazanych przez Stronę płatności za towary sprzedane do A. Wynikało z nich, że:
• w jednym przypadku A. dokonała zapłaty gotówką,
• w pozostałych przypadkach zapłaty dokonały firmy: [...]; [...] T..
W aktach sprawy znajduje się pismo (odpowiedź na SCAC z 21.02.2021 r.) organów podatkowych z Wielkiej Brytanii dotyczący A., w której napisano m.in. że: brak jest możliwości kontaktu z brytyjskim podatnikiem, podatnik nie jest zarejestrowany dla celów podatku VAT w Wielkiej Brytanii, a zarejestrowany adres to nieruchomość mieszkalna.
Organ I instancji skierował wniosek do łotewskiej administracji podatkowej w celu potwierdzenia dostarczenia towaru wykazanego na fakturach wystawionych przez W. Sp. z o.o. na rzecz A.. W odpowiedzi napisano m.in.:
• nie jest możliwe potwierdzenie, że towary zostały rzeczywiście dostarczone, odebrane, zaksięgowane i zapłacono podatek,
• nie można skontaktować się telefonicznie z byłym przedstawicielem firmy – R. (obywatel Litwy, zarejestrowany adres w Wielkiej Brytanii), wiadomości e-mail nie są odczytywane, a pisma wysyłane pocztą tradycyjną są zwracane,
• status firmy A. 2018/11[...] - zlikwidowana. Firma A. została wyrejestrowana z rejestru podatników VAT w dniu 2018/11/[...] z uwagi na niezłożenie dokumentów do weryfikacji obliczeń VAT,
• firma A. rozpoczęła swoją działalność w maju 2016 (...) Zarejestrowany kapitał firmy A. w czasie rejestracji jako podatnik VAT wynosił [...] EUR,
• A. zadeklarowała odbiór towarów od polskiego podatnika w deklaracjach VAT w następujących kwotach: październik 2017 - 34 776,38 PLN; listopad - 106 794,63 PLN; grudzień - 144 374,76 PLN; luty 2018 - 42 249,25 PLN; marzec - 45 764,63 PLN; lipiec -172 949,47 PLN,
• A. zadeklarowała w deklaracjach VAT eksport do państw trzecich. SRS (łotewski urząd skarbowy) nie posiada szczegółowych informacji dotyczących eksportu, ponieważ firma nie przedłożyła dokumentów do weryfikacji VAT. A. może być uważana za znikającego podatnika.
NUS pozyskał również odpowiedź na pismo SCAC łotewskich organów podatkowych dotyczący A., w której zostały zawarte m.in. informacje, że: "{...) data nadania numeru VAT: 30.04.2016 r., (...) unieważnienie numeru VAT: 02.11.2018 r. (...) data rozpoczęcia działalności 28.04.2016 r. (...) data zakończenia działalności 02.11.2018 r. (...) dyrektorem firmy był R. M., obywatel litewski, jednak poprzednio dyrektor E. A. (niezidentyfikowana osoba). Firma nie zatrudniała żadnych osób na Łotwie, była zarejestrowana jedynie dla celów VAT (...) Łotewska administracja podatkowa nie posiada informacji o litewskich adresach (...) E. A. udzielił informacji, że firma nie ma oddziałów ani jednostek z zapleczem magazynowym. Poinformował on również, że dokumenty celne (eksport) zostały sporządzone na Litwie lub w Polsce..."
W celu wyjaśnienia przebiegu transakcji Strony z A. w dniu 23.08.2021 r. organ I instancji przesłuchał w charakterze Strony B. G. - Prezesa Zarządu W. Sp. z o.o. oraz w dniu 8.09.2021 r. M. G., handlowca w W. Sp. z o.o.
Na podstawie zgromadzonych materiałów NUS stwierdził, iż towary sprzedane dla A. nie zostały wywiezione przez A.na terytorium innego państwa członkowskiego, lecz bezpośrednio z terytorium Polski zostały wywiezione na terytorium państwa trzeciego, tj. na Białoruś. W konsekwencji nie można było uznać transakcji pomiędzy W. Sp. z o.o. a A. za wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów podlegające opodatkowaniu wg stawki 0%, gdyż nie potwierdzają faktycznego przebiegu dostaw i dlatego należało rozliczyć te transakcje jako krajowe.
Ponadto organ zastosował w przedmiotowej sprawie instytucję dodatkowego zobowiązania podatkowego. Działając na podstawie art. 112b ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy VAT ustalił, za miesiące:
• listopad 2017 r. dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości (po zaokrągleniu) 1.526,00 zł, tj.: 5.085,00 zł x 30% = 1.525,50 zł,
• grudzień 2017 r. dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości (po zaokrągleniu) 2.103,00 zł, tj.: 7.011,00 zł x 30% = 2.103,30 zł,
• luty 2018 r. dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości (po zaokrągleniu) 602,00 zł, tj.: 2.005,00 zł x 30% = 601,50 zł,
• kwiecień 2018 r. dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości (po zaokrągleniu) 800,00 zł, tj.: 2.667,00 zł x 30% = 800,10 zł,
• czerwiec 2018 r. dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości (po zaokrągleniu) 772,00 zł, tj.: 2.574,00 zł x 30% = 772,20 zł
DIAS podkreślił, iż z uwagi na charakter stwierdzonych nieprawidłowości oraz kwotę powstałego uszczuplenia podatku w łącznej wysokości 19.342,00 zł, zasadne było zastosowanie stawki sankcji w wysokości 30% kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku, jako adekwatnego środka w zaistniałym stanie faktycznym, który powinien spełnić swoją funkcję prewencyjną.
Zdaniem DIAS stanowisko organu I instancji jest prawidłowe. Ze zgromadzonego materiału w sprawie wynika, iż zadeklarowane przez Stronę wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów nie miały w rzeczywistości miejsca, nie nastąpiło przemieszczenie towarów na terytorium innego państwa członkowskiego UE. W konsekwencji zasadnie zastosowano wobec tych dostaw przepisy dotyczące dostaw krajowych.
Zdaniem organu odwoławczego brak było podstaw aby uznać, iż dokumenty przedstawione przez Stronę świadczą o tym, iż nastąpiło przemieszczenie towarów w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Pojazdy oraz towar opisany na dokumentach CMR jako dostarczony na Litwę w rzeczywistości został przez A. wywieziony z terytorium Polski poza obszar celny Wspólnoty na podstawie zgłoszeń celnych dokonanych przez agencję celną działającą w imieniu i na rzecz A.. Informacje te potwierdziły wydruki komunikatów [...] wskazujące, że towary sprzedane wg wyszczególnionych faktur nie zostały wywiezione z terytorium Polski na terytorium innego państwa członkowskiego, lecz zostały wyeksportowane na Białoruś. Transport towarów z W. Sp. z o.o. na Białoruś odbywał się w poszczególnych transakcjach tymi samymi środkami transportu - na fakturach, listach przewozowych CMR, widnieją te same numery rejestracyjne pojazdów wiozących towar, które zostały wykazane w wydrukach Kart do wydruku komunikatów [...] . Bezsprzeczne jest to, iż potwierdzeniem tożsamości towarów będących przedmiotem wywozu z W. Sp. z o.o. na terytorium Białorusi jest zgodność co do nazwy towaru, ilości opakowań, masy netto, wykazanych w dokumentach przedłożonych w czasie kontroli przez W. Sp. z o.o. i wydrukach Kart do wydruku komunikatów [...] .
W ocenie Dyrektora IAS z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynikało, iż transport towarów nabytych od W. Sp. z o.o. wg wymienionych faktur przez A. odbywał się od miejsca załadunku tj. P. , do Urzędu Celnego wyprowadzenia, następnie do kraju przeznaczenia tj. Białoruś - tymi samymi środkami transportu. Skoro zaś towary nabyte przez A. od W. Sp. z o.o. nie zostały wywiezione na terytorium innego państwa członkowskiego UE, tym samym nie były przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Strona nie zweryfikowała należycie gdzie towar został dostarczony, zaś jedynym formalnym "potwierdzeniem" dokonania dostawy towaru stanowił podpis kierowcy z pieczątką firmy transportowej na dokumencie CMR.
DIAS zauważył, że stosowanie obniżonej stawki podatku od towarów i usług w wysokości 0 % w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów jest ściśle uregulowane w ustawie o VAT, która jasno precyzuje jakie warunki należy spełnić, by skorzystać z preferencyjnej stawki. W niniejszym przypadku Strona tych warunków nie dopełniła i w konsekwencji wartość sprzedaży dokonanej dla A. rozliczono wg stawki krajowej w poszczególnych okresach rozliczeniowych.
Zdaniem organu odwoławczego, brak było dowodów na dokonanie przez Stronę wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, na podstawie których można było zastosować stawkę 0 %, i dlatego nie można było uznać transakcji pomiędzy W. Sp. z o.o. a A.za wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów.
W ocenie DIAS prawidłowo wskazano w decyzji organu I instancji, iż nieprawidłowości w zakresie deklarowanych przez Stronę WDT, skutkujące powstaniem uszczuplenia dochodów budżetu państwa, nie stanowiły "błędu rachunkowego" czy "oczywistej omyłki" (w stosunku do których organy podatkowe zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług nie ustalają dodatkowego zobowiązania), ale wynikają z posłużenia się dokumentami nie potwierdzającymi faktycznego przebiegu dostaw. Z akt sprawy wynika, iż Strona nie zweryfikowała należycie, czy wszystkie warunki uprawniające do zastosowania preferencyjnej stawki zostały spełnione, a w konsekwencji czy prawidłowo sporządzono rozliczenie, to zaś wpłynęło na powstanie uszczuplenia podatku. Dodatkowo, organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej analizy charakteru stwierdzonych nieprawidłowości oraz kwoty powstałego uszczuplenia podatku w łącznej wysokości 19.342,00 zł, i zasadnie ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego wg stawki 30 %.
W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zaskarżyła decyzję DIAS i sformułowała następujące żądania: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od Dyrektora kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła:
1) art. 2 pkt 8 lit. b, art. 41 ust. 2a , art. 41 ust. 4 w zw. z art. 41 ust. 11 "ustawa o VAT" po przez błędne uznanie przez Organ, że dostawy dokonane na rzecz kontrahenta udokumentowane spornymi fakturami stanowią dostawy krajowe podlegające opodatkowaniu na terytorium Polski wg stawki obowiązującej - 5% - art. 41 ust. 2a ustawy o VAT [dla towarów wymienionych w załączniku nr 10 do ustawy o podatku od towarów i usług poz. 6 - PKWiU 01.24.10), podczas gdy towary zgodnie z ustaleniami kontrolujących zostały wywiezione na terytorium państwa trzeciego, tj. Białoruś przez podmiot działający na rzecz kontrahenta, a zatem doszło w tym przypadku do eksportu pośredniego w rozumieniu art. 2 pkt 8 lit. b ustawy o VAT. W przypadku eksportu pośredniego właściwą stawką podatku VAT jest stawka 0% zgodnie z art. 41 ust. 4 w zw. z art. 41 ust. 11 ustawy o VAT,
2) art. 121 § i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z póżn. zm.), dalej jako: "OP" po przez uznanie przez Organ, że Skarżąca poprzez niezłożenie korekt VAT konsekwentnie potwierdzał, że dostawy mają charakter wewnątrzwspólnotowych dostaw podczas gdy we wniesionych zastrzeżeniach oraz odwołaniu Skarżąca konsekwentnie uznaje, że przedmiotową transakcję należy uznać z eksport pośredni opodatkowany stawką 0%,
3) art. 112 b ust. 1 ustawy o VAT poprzez pominięcie przez Organ wiążącej wykładni z uzasadnienia do projektu ustawy o VAT, powielanej w wydawanych wyrokach sądów administracyjnych w zakresie funkcji dodatkowego zobowiązania w systemie prawa podatkowego, w konsekwencji zastosowanie dodatkowego zobowiązania podatkowego w sytuacji, która tego nie wymagała.
4) art. 146 ust. 1 lit. b) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej zwanej: "dyrektywa VAT") oraz zasady neutralności podatkowej i proporcjonalności, poprzez: pominięcie wiążącej wykładni Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE") w zakresie zastosowania stawki 0% do eksportu w przypadku niespełnienia wszystkich formalnoprawnych przesłanek.
5) art. 187 § 1 OP w zw. żart. 121 § 1 OP poprzez uchylenie się od obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego tj. NUS zebrał dowody potwierdzające, że towary zostały wyeksportowane na Białoruś, mimo to uznano transakcje za krajowe - opodatkowane stawką 5%.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zasadność swojego stanowiska, zawartego w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest pozbawienie Skarżącej prawa do zastosowania 0% stawki podatku VAT.
Zdaniem Sądu zasadne okazał się w szczególności zarzut skargi wskazujący na naruszenie art. 2 pkt 8 lit. b, art. 41 ust. 2a , art. 41 ust. 4 w zw. z art. 41 ust. 11 ustawy o VAT w związku z tym również zarzut naruszenia art. 112 b ust. 1 ustawy o VAT.
W pierwszej kolejności, wyjaśniając podstawy prawne mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, należy wskazać na art. 2 pkt 8 lit. b ustawy o VAT w którym ustawodawca zdefiniował tzw. eksport pośredni. Przez eksport pośredni, rozumie się dostawę towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej przez nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju lub na jego rzecz, jeżeli wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej jest potwierdzony przez właściwy organ celny określony w przepisach celnych.
Ponadto, co zaprezentował również organ w skarżonej decyzji, zgodnie z art. 41 ust. 4 - 6a oraz ust. 11 ustawy o VAT, stawkę podatku 0% stosuje się w tzw. eksporcie pośrednim, jeżeli podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym dokonał dostawy towarów, otrzymał dokument, potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej z którego wynika tożsamość towaru będącego przedmiotem dostawy i wywozu. Jeżeli warunek, posiadania dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej nie został spełniony, podatnik nie wykazuje tej dostawy w ewidencji sprzedaży za dany okres rozliczeniowy, lecz w okresie następnym, stosując stawkę podatku 0%, pod warunkiem otrzymania ww. dokumentu przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za ten następny okres. W przypadku nieotrzymania tego dokumentu w terminie określonym w zdaniu poprzednim mają zastosowanie stawki właściwe dla dostawy tego towaru na terytorium kraju.
Podkreślić zatem należy, iż organy stoją na stanowisku, że skoro Skarżąca nie posiada dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej, w warunkach opisanych w art. 41 ustawy o VAT, to należy zastosować stawkę właściwą dla dostawy tego towaru na terytorium kraju. W tym miejscu zauważyć należy, że Skarżąca twierdziła, iż dokonała wewnątrzwspólnotowej dostawy na terytorium Litwy.
Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, że wymogi formalne takie jak posiadanie określonego dokumentu - w rozpatrywanej sprawie dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej - są wprowadzane przez ustawodawcę również w określonym celu na ogół w celu dowodowym.
W przypadku skorzystania przez podatnika ze stawki 0% z tytułu eksportu towarów w tym tzw. eksportu pośredniego ww. dokument ma dowodzić, że wywóz towarów poza terytorium UE w rzeczywistości nastąpił. Jeżeli podatnik nie przedstawi wymaganego normą prawną dokumentu (art. 41 ust. 6 i 6a ustawy o VAT), to w istocie ustawodawca przyjmuje, że do eksportu towarów nie doszło i organy podatkowe winny zastosować stawkę właściwą dla dostawy towaru na terytorium kraju (art. 41 ust. 7 ustawy o VAT). Zatem ciążący na podatniku obowiązek przedstawienia określonego dokumentu organom podatkowym sprowadza się do wykazania przez podatnika rzeczywistego charakteru eksportu. Innymi słowy podatnik ma przedstawić określony dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej, aby wykazać, że eksport towarów w rzeczywistości nastąpił a zatem może zastosować 0% stawkę podatku.
W rozstrzyganej sprawie poza sporem jest, że Skarżąca odpowiedniego dokumentu potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej organom nie tylko nie przedstawiła ale przedstawiła dokumenty CMR mające jakoby świadczyć o wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów na Litwę.
Istotne jednak w sprawie jest to, że organ I instancji prowadząc postępowanie dowodowe w rozstrzyganej sprawie ustalił w oparciu o własne bazy informacyjne, że materialnoprawne przesłanki procedury eksportu pośredniego w przypadku Skarżącej zostały spełnione. Kontrahent firma A. dokonała wywozu towarów zakupionych od Skarżącej na Białoruś.
Sąd w niniejszym składzie w całości podziela argumentację zawartą m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r. sygn. akt I FSK 649/21, że jeżeli przesłanki materialnoprawne procedury eksportu zostaną spełnione, zasada neutralności podatkowej wymaga, aby stawka 0% została przyznana, nawet jeśli podatnik pominął pewne wymogi formalne.
Konsekwencje prawnopodatkowe wynikając ze stanowiska organów są bowiem niezaakceptowania w szczególności w aspekcie zasadny neutralności podatku VAT. Oznaczają one, że pomimo, iż towar bezspornie został wywieziony na Białoruś przez kontrahenta Skarżącej, to Skarżąca miałaby zapłacić podatek właściwy dla sprzedaży krajowej.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznaje za zasadny zarzuty skargi w szczególności zarzut wskazujący na naruszenie art. 2 pkt 8 lit. b, art. 41 ust. 2a , art. 41 ust. 4 w zw. z art. 41 ust. 11 ustawy o VAT. W związku z powyższym zasadny jest także zarzut naruszenia art. 112 b ust. 1 ustawy o VAT.
Ponieważ decyzja organu I instancji zawiera analogiczną oceną prawną Sądu również uchylił ww. decyzję
W ponownym postępowaniu organy uwzględnią stanowisko Sądu co do możliwości skorzystania przez Skarżącą w zakresie sporych faktur z 0% stawki podatku VAT oraz rozważą umorzenie postępowania podatkowego jeżeli deklaracje podatkowe Skarżącej za sporne okresy nie zawierają innych nieprawidłowości.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się orzeczenie o kosztach postępowania sądowego zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
-----------------------
#Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI