III SA/Wa 1425/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2015-06-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
gospodarowanie odpadamiopłaty komunalneuchwała rady gminyRIOkontrola administracyjnawykładnia przepisówprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Rady Miejskiej na uchwałę Kolegium RIO stwierdzającą nieważność uchwały Rady w sprawie ustalenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, uznając rację Kolegium co do błędnej wykładni przepisów ustawy.

Rada Miejska zaskarżyła uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej, która stwierdziła nieważność uchwały Rady w sprawie ustalenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Kolegium RIO uznało, że uchwała Rady naruszała przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w szczególności poprzez błędne użycie czasowników w czasie teraźniejszym zamiast przeszłym lub niedokonanym, a także wadliwe sformułowanie dotyczące stawek opłat. Sąd administracyjny podzielił stanowisko Kolegium, uznając, że Rada nieprawidłowo określiła konstrukcję opłaty i nie wypełniła delegacji ustawowej, co skutkowało oddaleniem skargi.

Sprawa dotyczyła skargi Rady Miejskiej w B. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W., która stwierdziła nieważność uchwały Rady Miejskiej w Błoniu z dnia [...] lutego 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawek tej opłaty. Kolegium RIO uznało uchwałę Rady za nieważną, zarzucając jej sprzeczność z art. 6k ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (ucpg). Głównym zarzutem było błędne użycie wyrazów "dokonuje" i "ustala" w uchwale Rady, podczas gdy ustawa wymagała użycia formy "dokona" i "ustali" (w domyśle: w czasie przeszłym lub niedokonanym, w zależności od interpretacji). Kolegium wskazało również na wadliwość użytych zwrotów "stawce opłat" i "stawkach opłat". Rada Miejska w skardze argumentowała, że użycie formy "dokonuje się" i "ustala się" jest prawidłowe, gdyż oznacza czynność dokonywaną w chwili podejmowania uchwały, a nie deklarację wcześniejszego wyboru. Podniosła również, że użycie liczby pojedynczej "stawka" w § 1 i liczby mnogiej "stawkach" w § 2 było uzasadnione kontekstem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko Kolegium RIO. Sąd uznał, że z wykładni gramatycznej przepisów art. 6j i 6k ustawy ucpg wynika, iż rada gminy jest obowiązana ustalić konstrukcję merytoryczną opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz jej stawkę, a nie dokonać wyboru metody ustalenia opłaty. Sąd podkreślił, że uchwała Rady nie zawierała podmiotu zdania i używała czasownika w formie bezosobowej, co było niezgodne z wymogami. Ponadto, Sąd uznał, że Rada zmodyfikowała przepis ustawy, odnosząc się do odbioru odpadów, a nie do przedmiotu opłaty. W konsekwencji, stwierdzono, że Kolegium zasadnie stwierdziło nieważność uchwały Rady.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała sformułowana w czasie teraźniejszym jest niezgodna z przepisami, które wymagają określenia konstrukcji merytorycznej opłaty i ustalenia jej stawki, a nie wyboru metody.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko Kolegium RIO, że ustawa wymaga od rady gminy ustalenia konstrukcji opłaty i jej stawki, a nie wyboru metody ustalenia opłaty. Użycie formy czasownika w czasie teraźniejszym ("dokonuje się", "ustala się") w uchwale rady było wadliwe, gdyż nie wskazywało na dokonanie wyboru metody ani ustalenie stawki w sposób zgodny z delegacją ustawową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.cz.p.g. art. 6j § 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.cz.p.g. art. 6j § 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.cz.p.g. art. 6k § 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Pomocnicze

u.cz.p.g.

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Przepis ten określa metody ustalania opłaty za g.o.k., a nie konstrukcję opłaty.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Rady Miejskiej naruszała przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez błędne użycie czasowników w czasie teraźniejszym zamiast form wymaganych przez ustawę. Uchwała Rady Miejskiej nie określała prawidłowo konstrukcji merytorycznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Rada Miejska zmodyfikowała przepis ustawy, odnosząc się do odbioru odpadów, a nie do przedmiotu opłaty.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Rady Miejskiej, że użycie formy "dokonuje się" i "ustala się" jest prawidłowe, ponieważ oznacza czynność dokonywaną w chwili podejmowania uchwały.

Godne uwagi sformułowania

Sąd podziela stanowisko Kolegium w zakresie wykładni gramatycznej § 1 uchwały Rady Miejskiej w B., iż nie wynika z niej, że w przypadku nieruchomości na której zamieszkują mieszkańcy, opłata (podmiot zdania) za g.o.k. stanowi (orzeczenie zdania) iloczyn liczby mieszkańców, zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej przez Radę Miejską. W uchwale Rady powinien więc, zdaniem Kolegium, znaleźć zapis, że Rada "dokonała" wyboru metody ustalenia opłaty g.o.k. oraz "ustaliła" stawkę tej opłaty, a nie, że uchwałą Rada "dokonuje" wyboru metody ustalenia opłaty za g.o.k. oraz "ustala" stawkę tej opłaty.

Skład orzekający

Elżbieta Olechniewicz

przewodniczący

Barbara Kołodziejczak-Osetek

członek

Agnieszka Góra-Błaszczykowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez rady gmin, wymogi formalne uchwał, wykładnia gramatyczna przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałami dotyczącymi opłat za odpady komunalne i ich zgodności z ustawą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania samorządów lokalnych - ustalania opłat za wywóz śmieci. Choć kwestia wykładni językowej może wydawać się techniczna, ma bezpośrednie przełożenie na finanse mieszkańców i funkcjonowanie gmin.

Czy "dokonuje" zamiast "dokonała" może unieważnić uchwałę o opłatach za śmieci? Sąd rozstrzyga.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 1425/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2015-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-05-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1996 nr 132 poz 622
art. 6j i art. 6k
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Magdalena Gajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Rady Miejskiej w B. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Błoniu w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawek tej opłaty oddala skargę
Uzasadnienie
III SA/Wa 1425/15
UZASADNIENIE
Rada Miejska w B. wniosła do tutejszego Sądu skargę na uchwałę Nr [...] Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. z dnia [...]marca 2015r. orzekającą nieważność uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] lutego 2015r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenie wysokości stawek tej opłaty.
Kolegium RIO zaskarżoną uchwałą Nr [...] stwierdziło nieważność uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] lutego 2015 r. gdyż oceniło, że pozostaje ona w sprzeczności z przepisem art. 6k ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: ucpg).
Zdaniem Kolegium, unieważniona uchwała narusza w.w. przepisu poprzez błędne, niezgodne z zasadami wykładni gramatycznej, użycie wyrazów: "dokonuje" i "ustala". Kolegium oceniło, iż użycie wyrazu "dokonuje" jest wadliwe gramatycznie, gdyż ze wskazanego przepisu ustawy ucpg wynika, że rada gminy "dokona", a nie "dokonuje" wyboru metody ustalenia opłaty za g.o.k. oraz, że "ustali" a nie "ustala" stawkę opłaty za g.o.k. W uchwale Rady powinien więc, zdaniem Kolegium, znaleźć zapis, że Rada "dokonała" wyboru metody ustalenia opłaty g.o.k. oraz "ustaliła" stawkę tej opłaty, a nie, że uchwałą Rada "dokonuje" wyboru metody ustalenia opłaty za g.o.k. oraz "ustala" stawkę tej opłaty. Ponadto Kolegium wskazało na wadliwość użytych w uchwale unieważnionej zwrotów: "stawce opłat" i "stawkach opłat" odpowiednio w § 1 i § 2 tej uchwały.
W skardze na tę uchwałę Rada Miasta B. zarzuciła, że przyjęcie formuły, określającej czynność wykonania uchwałą delegacji ustawowej, używając wyrazu "dokonała" ("Rada.... wyboru metody"), a więc w czasie przeszłym dokonanym, wskazywałoby na to, iż Rada wybrała już wcześniej metodę ustalenia opłaty, natomiast w unieważnionej uchwale tylko, niejako deklaratoryjnie, zawiadamia o tym wcześniejszym wyborze. Brak byłoby przy tym doprecyzowania, w jakiej formie to wcześniej uczyniła.
Zdaniem Rady, formułując czynność wyboru metody prawidłowo stwierdzono, że "dokonuje się", bo oznacza to, iż czynność ma miejsce właśnie w chwili podejmowania uchwały. Nie jest to więc - wbrew twierdzeniom Kolegium - forma niedokonana.
Analogicznie jest z użytym w unieważnionej uchwale z wyrazem "ustala", który zastosowany został z dodaniem "się" w łącznej formule : "ustala się", co wskazuje na jej tryb dokonany, gdyż Rada czyni to właśnie z chwilą podjęcia uchwały. Użycie formy "ustali", jak chce tego Kolegium, byłoby w skutkach niewykonaniem delegacji ustawowej. Taka forma - jako niedokonana - ma zastosowanie w przepisie delegacyjnym, stosowanym w aktach wyższego rzędu i znajduje uzasadnienie, spełniając wymogi techniki legislacyjnej regulowanej rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów. Łączy bowiem w sobie funkcję powierzającą uregulowanie określonej kwestii w formie aktu wykonawczego wydanego przez wskazany takim przepisem organ jakim w niniejszej sprawie jest Rada Miejska.
Nie można też uznać za błędne, zdaniem Rady, posłużenie się przemiennie co do liczby wyrazem "stawka" w § 1 i § 2 unieważnionej uchwały Rady. W § 1 wyraz ten zastosowany w liczbie pojedynczej odnosi się odrębnie do stawki opłaty wymienionej rozdzielnie w punktach odpowiednio 1 -ym i 2-gim § 2 -ego. Natomiast w § 2 użyty został jako obejmującym dwie różne stawki: za odbiór selektywny (pkt 2) i nieselektywny (pkt 1).
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując poglądy, wyrażone w uzasadnieniu uchwały stwierdzającej nieważność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przepis art. 6 j ust. 1 ustawy o u.cz.p.g. stanowi, że w przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, opłata za g.o.k. stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość (w tym np. liczby gospodarstw domowych mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość) oraz stawki opłaty (pkt 1), lub też iloczyn ilości zużytej wody z danej nieruchomości oraz stawki opłaty (pkt 2), lub też iloczyn powierzchni lokalu mieszkalnego oraz stawki opłaty (pkt 3), ustalonej przez radę gminy na podstawie art. 6 k ust. 1 ustawy. Ustalenie opłaty następuje w drodze uchwały, a więc aktu wykonawczego, wydanego na podstawie ustawy podatkowej.
Ponadto z ust. 2 art. 6 j ustawy o u.cz.p.g. wynika, że w przypadku iloczynu liczby gospodarstw domowych mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty, rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za g.o.k.
Jak zatem trafnie zauważyło Kolegium, z wykładni gramatycznej art. 6 j ust. 1 i 2 ustawy o u.cz.p.g. wynika, że na podstawie określonej przez ustawodawcę metody ustalania opłaty za g.o.k. rada gminy jest obowiązana ustalić zarówno stawkę opłaty jak i ustalić podstawę obliczenia opłaty czyli liczbę mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub też ilość zużytej wody z danej nieruchomości, lub też powierzchnię lokalu mieszkalnego. Zatem rada gminy w uchwale jest obowiązana określić konstrukcję merytoryczną opłaty za g.o.k. oraz może zróżnicować stawkę opłaty w zależności od podstawy naliczenia opłaty za g.o.k.
Powyższe stanowi ustalenie przez radę gminy w drodze aktu wykonawczego konstrukcji opłaty za g.o.k. na podstawie metody ustalania tej opłaty określonej przez ustawodawcę.
Jak więc zasadnie zauważyło Kolegium, w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy rada gminy może ustalić, że np. opłata za g.o.k. stanowi iloczyn liczby gospodarstw domowych mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz miesięcznej stawki opłaty w wysokości 20 zł od jednego gospodarstwa domowego, jeżeli odpady komunalne nie są w sposób selektywny zbierane i odbierane (jedna stawka opłaty ). Może też ustalić np., że opłata za g.o.k. stanowi iloczyn powierzchni lokalu mieszkalnego oraz miesięcznej stawki opłaty w tym, dla lokalu mieszkalnego o powierzchni do 50 m2 opłata stanowi iloczyn powierzchni lokalu mieszkalnego oraz stawki opłaty w wysokości 0,45 zł za 1 m2 powierzchni lokalu natomiast dla lokalu mieszkalnego o powierzchni powyżej 50 m2 opłata stanowi iloczyn powierzchni lokalu mieszkalnego oraz stawki opłaty w wysokości 0,50 zł za 1 m2 powierzchni lokalu, jeżeli odpady komunalne nie są w sposób selektywny zbieranie i odbieranie (stawka opłaty zróżnicowana).
Zatem przepis art. 6 j ust. 1 i 2 ustawy o u.cz.p.g. nie określa konstrukcji opłaty za g.o.k. obowiązującej w gminie, lecz określa metody ustalania tej opłaty.
Trafna jest zatem konstatacja Kolegium, że w tej sytuacji na podstawie delegacji art. 6 k ust. 1 ustawy o u.cz.p.g. rada gminy jest obowiązana określić w uchwale opłatę za g.o.k. czyli ustalić jej konstrukcję merytoryczną oraz ustalić stawkę takiej opłaty, nie zaś jest obowiązana do "dokonania w uchwale wyboru jednej z metod ustalania opłaty za g.o.k. określonej przez ustawodawcę oraz do ustalenia stawki tej opłaty".
Sąd podziela stanowisko Kolegium w zakresie wykładni gramatycznej § 1 uchwały Rady Miejskiej w B., iż nie wynika z niej, że w przypadku nieruchomości na której zamieszkują mieszkańcy, opłata (podmiot zdania) za g.o.k. stanowi (orzeczenie zdania) iloczyn liczby mieszkańców, zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej przez Radę Miejską. Zdanie, stanowiące § 1 uchwały Rady Miejskiej w Błoniu, nie zawiera podmiotu zdania (zdanie bezpodmiotowe) natomiast użyty w tym zdaniu czasownik "dokonuje się" jest czasownikiem bezosobowym czyli takim, który nie odmienia się przez osoby, liczby, rodzaje (nie wskazuje więc, kto wykonuje daną czynność), oraz który występuje w zdaniu bezosobowym w funkcji orzeczenia. W języku polskim obok czasownika osobowego "dokonać" czyli zrobić coś, doprowadzić coś do skutku, do końca, urzeczywistnić coś, dokończyć coś, występuje także czasownik bezosobowy "dokonać się" czyli zostać dokonanym, zrobionym, dojść do skutku, mieć miejsce, zajść, odbyć się.
W § 2 ust. 1 unieważnionej uchwały wskazano, że ustala się stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o których mowa w § 1, podczas gdy w § 1 uchwały jest mowa o stawce opłaty ustalonej w § 2 ust. 1 lub 2 uchwały.
Sąd podziela ocenę Kolegium, że jeżeli opłata za g.o.k. stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty, to tym samym konstrukcja takiej opłaty przewiduje jedną stawkę opłaty, nie zaś stawki opłaty. A zatem z § 1 i § 2 uchwały Rady Miejskiej w B. nie wynika, że Rada ta w uchwale określiła konstrukcję merytoryczną opłaty za g.o.k. a tym samym w drodze uchwały dokonała wyboru metody ustalenia opłaty za g.o.k. spośród metod określonych przez ustawodawcę oraz że ustaliła stawkę takiej opłaty.
Nadto- jak trafnie zauważyło Kolegium- Rada Miejska w B. w § 1 uchwały dokonała modyfikacji art. 6 j ust. 1 ustawy o u.cz.p.g., który określa metody ustalania opłaty za g.o.k. w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy (przedmiot opłaty) nie zaś w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.
Skoro zatem Rada Miejska w B. nie wypełniła delegacji art. 6 k ust. 1 pkt 1 ustawy o u.cz.p.g., Kolegium zasadnie stwierdziło nieważność uchwały.
Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona uchwała Kolegium zawierała uchybienia, nie wskazane w skardze. Skoro zatem zaskarżony akt jest prawidłowy, skarga na uchwałę Kolegium została przez Sąd oddalona na podstawie art.151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI