III SA/WA 1423/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę spółki na postanowienie DIAS odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając brak winy w uchybieniu terminu za nieuprawdopodobniony.
Spółka N. sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej. Spółka argumentowała, że jej pełnomocnik zmarł, a decyzja została jej doręczona dopiero po jego śmierci, co uniemożliwiło terminowe wniesienie odwołania. WSA w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a doręczenie zastępcze było prawidłowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki N. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) z dnia [...] kwietnia 2021 r., które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji DIAS z dnia [...] stycznia 2021 r. Decyzja ta z kolei odmawiała uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2012 r. do stycznia 2013 r. Spółka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wskazując, że jej pełnomocnik, doradca podatkowy S.T., zmarł w ostatnim kwartale 2020 r. na skutek zakażenia koronawirusem, a decyzja DIAS z [...] stycznia 2021 r. została jej doręczona w trybie zastępczym w dniu 26 stycznia 2021 r., co uniemożliwiło skuteczne wniesienie odwołania. Spółka dowiedziała się o decyzji dopiero 16 marca 2021 r. od nowego pełnomocnika. DIAS odmówił przywrócenia terminu, uznając, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a doręczenia kierowane na adres spółki były prawidłowe. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek, w tym uprawdopodobnienia braku winy. W ocenie Sądu, spółka nie wykazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a doręczenie zastępcze było skuteczne. Sąd uznał, że spółka dopuściła się niedbalstwa, nie odbierając korespondencji, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka nie wykazała, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Doręczenie zastępcze było prawidłowe, a spółka dopuściła się niedbalstwa, nie odbierając korespondencji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
O.p. art. 162 § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu, złożenie wniosku w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia oraz dopełnienie czynności, dla której termin był określony.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Pomocnicze
O.p. art. 150 § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący doręczenia w trybie zastępczym.
P.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
O.p. art. 210 § 1 pkt 6
Ordynacja podatkowa
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania do organów podatkowych.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada dochodzenia do prawdy obiektywnej.
O.p. art. 123 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada wysłuchania strony.
O.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
Przedmiot dowodu.
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Ocena dowodów.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Spółka argumentowała, że zmarły pełnomocnik nie mógł skutecznie wnieść odwołania, a doręczenie zastępcze było nieskuteczne. Spółka twierdziła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy z powodu śmierci pełnomocnika i późniejszego dowiedzenia się o decyzji.
Godne uwagi sformułowania
każdy nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu, wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa Przeszkody powodujące uchybienie terminu muszą mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego.
Skład orzekający
Konrad Aromiński
sprawozdawca
Radosław Teresiak
członek
Włodzimierz Gurba
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w kontekście śmierci pełnomocnika i doręczenia zastępczego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji śmierci pełnomocnika i zastosowania doręczenia zastępczego, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w postępowaniu podatkowym – przywrócenia terminu, co jest kluczowe dla praktyków. Choć fakty nie są niezwykłe, interpretacja braku winy jest istotna.
“Czy śmierć pełnomocnika zwalnia z obowiązku terminowego działania w sprawie podatkowej? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 1423/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-03-11 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-06-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Konrad Aromiński /sprawozdawca/ Radosław Teresiak Włodzimierz Gurba /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane I FSK 1401/22 - Wyrok NSA z 2025-10-17 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 900 art. 162 par 1 i 2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba, Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak, asesor WSA Konrad Aromiński (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2022 r. sprawy ze skargi N. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2012 r. do stycznia 2013 r. oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS", "Organ") odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2012 r. do stycznia 2013 r. DIAS decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] maja 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z [...] grudnia 2014 r. określającą zobowiązanie podatkowe N. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: "Spółka", "Skarżąca", "Strona") w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2012 r. do stycznia 2013 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za styczeń-sierpień i październik 2012 r. W decyzji zawarto pouczenie: "Od niniejszej decyzji, zgodnie z art. 220 Ordynacji podatkowej, służy Stronie prawo wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania". Decyzja ta została uznana za doręczoną Stronie w trybie art. 150 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900, z późn. zm.; dalej: "O.p.") w dniu 26 stycznia 2021 r., zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy potwierdzeniem odbioru. Pismem z 17 marca 2021 r. Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem. Strony uzasadniając swój wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wskazała jako przyczynę uchybienia tego terminu fakt, że jej pełnomocnik – S.T. w dniu 26 stycznia 2021 r., czyli dacie doręczenia w. decyzji w trybie art. 150 § 1 w zw. z § 2 ustawy O.p., już nie żył, bowiem zmarł on w ostatnim kwartale roku 2020 na skutek zakażenia koronawirusem. DIAS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2021 r. stwierdził, że Strona w dniu 17 marca 2021 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji DIAS z dnia [...] stycznia 2021 r. Za dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi należało przyjąć dzień doręczenia decyzji z [...] stycznia 2021 r. obecnemu pełnomocnikowi, tj. dzień 16 marca 2021 r. W związku z powyższym 7-dniowy termin na wniesienie podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w rozpatrywanej sprawie upływał w dniu 23 marca 2021 r. Strona składając w dniu 19 marca 2021 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania zachowała 7-dniowy termin biegnący od dnia doręczenia decyzji, tj. od dnia 16 marca 2021 r., a wynikającego z art. 162 § 2 O.p. zatem termin do złożenia wniosku został zachowany. Wedle DIAS, wniosek Strony nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu w świetle art. 162 § 1 O.p. DIAS wyjaśnił, że w związku powzięciem z urzędu informacji o śmierci pełnomocnika Spółki – S.T. (wydruk Dane Identyfikacyjne i Adresowe Osób Fizycznych z dnia 1 grudnia 2020 r.) pismo nr [...] z dnia 2 grudnia 2020 r. skierowano bezpośrednio do Strony na wskazany adres. Pismo to zostało uznane za doręczone w trybie art. 150 O.p., na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje informacja: "Zwrot 22.12.2020 r. Nie podjęto w terminie". Następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. (nr [...]) wydanym w trybie art. 200 § 1 O.p., organ podatkowy poinformował Stronę o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem rozstrzygnięcia. Pismo to również zostało uznane za doręczone w trybie art. 150 O.p., na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje informacja: "Zwrot 30.12.2020 r. Nie podjęto w terminie". DIAS wyjaśnił, że korespondencję kierowano na adres siedziby Spółki wynikający z akt sprawy (wniosek o wznowienie postępowania, pełnomocnictwo, KRS). Każdorazowo przesyłki zostały uznane za doręczone Stronie w trybie art. 150 O.p. Z powyższego wynika, że Strona była prawidłowo informowana przez organ I instancji, o podejmowanych czynnościach. Organ odwoławczy uznał, że każdy nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminowi wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu, wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). W okolicznościach niniejszej sprawy uznano, że Strona dopuściła się właśnie takiego braku staranności. Strona winna uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych okolicznościach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przypisanego do dokonania danej czynności. Strona nie spełniła łącznie wszystkich przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy co obligowało organ do wydania postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona sformułowała żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz decyzji DIAS z [...] stycznia 2021 r., odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] maja 2015 r., a także zasądzenia kosztów sądowych. Strona podniosła zarzuty naruszenia: - art. 162 § 1 O.p. przez jego niezastosowanie i zaniechanie przy wrócenia terminu do złożenia odwołania do DIAS, z uwagi na fakt, iż w dacie pierwotnego doręczenia przedmiotowej decyzji DIAS z [...] stycznia 2021 r., tj. 26 stycznia 2021 r., doradca podatkowy S.T. już nie żył (zmarł on w ostatnim kwartale 2020 r. z powodu zarażenia wirusem (SARS-CoV-2), a tym samym nie mógł złożyć stosownego odwołania. Skuteczne doręczenie przedmiotowej decyzji "nowemu" pełnomocnikowi strony (ergo poznanie przez Skarżącą treści jak i motywów rozstrzygnięcia) nastąpiło de facto dopiero w dacie 16 marca 2021 r. (co rozpoczęło z kolei bieg terminu do złożenia wniosku o jego przywrócenie); - art. 210 § 1 pkt 6 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji pobieżne i schematyczne uzasadnienie faktyczne i prawne skarżonej decyzji, w szczególności lakoniczne wskazanie, iż odwołanie od decyzji DIAS z [...] stycznia 2021 r. zostało wniesione po upływie ustawowego termin zakreślonego dla dokonania tego środka prawnego, podczas gdy wraz z odwołaniem pełnomocnik Skarżącej złożył wniosek o przy wrócenie terminu, odpowiednio go motywując i wskazując, iż w dacie pierwotnego doręczenia przedmiotowej decyzji, tj. 26 stycznia 2021 r., doradca podatkowy strony- S.T. już nie żył; - art. 121 § 1, art. 122. art. 123 § 1, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 O.p. albowiem DIAS nie podjął działań koniecznych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie, nie podejmując wszystkich czynności niezbędnych do rzetelnego wyjaśnienia kwestii spornych, niewłaściwie uznał, że Skarżąca złożyła przedmiotowe odwołanie po upływie ustawowego terminu, a także, iż Skarżąca była należycie reprezentowana w postępowaniu podatkowym co doprowadziło do stwierdzenia, iż odwołanie z 17 marca 2021 r. od decyzji DIAS z [...] stycznia 2021 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu zamiast do merytorycznego rozpatrzenia wyniesionego odwołania. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej: "P.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia ich nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd, rozpoznając sprawę we wskazanym wyżej zakresie stwierdza, że nie zaszły przesłanki wskazane w ww. przepisach, a zarzuty podniesione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonym postanowieniu naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Sąd nie dopatruje się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości lub w części. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie DIAS z 29 kwietnia 2021 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji tegoż organu z dnia [...] stycznia 2021 r. Podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stanowił art. 162 § 1 i § 2 O.p. Zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Z powyższego wynika zatem, że warunkiem złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest jego uchybienie. Wniosek w tym zakresie, złożony mimo braku uchybienia terminowi, byłby niedopuszczalny. Z przepisów tych wynikają przy tym cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić kumulatywnie. Po pierwsze, zainteresowany musi uprawdopodobnić brak jego winy w uchybieniu terminu; musi więc uwiarygodnić, że nie dotrzymał terminu bez własnej winy. Po drugie, zainteresowany musi złożyć do właściwego organu wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Po trzecie, wniosek ten musi być wniesiony z zachowaniem zawitego (nieprzywracalnego) terminu wynoszącego 7 dni, licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Po czwarte, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona jest zobowiązana dokonać czynności, dla której termin ten był ustanowiony, np. złożyć odwołanie. W rozpoznawanej sprawie Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu argumentował, że decyzja DIAS z dnia [...] stycznia 2021 r. nie została skutecznie doręczona, bowiem tylko skuteczne doręczenie ww. decyzji pełnomocnikowi wywiera skutki procesowe dla strony a ten zmarł w ostatnim kwartale 2020 r. na skutek zakażenia wirusem -SARS-CoV-2. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza zasadności stanowiska organu odwoławczego. Strona nie kwestionuje okoliczności związanych z dokonaniem doręczenia decyzji DIAS z dnia [...] stycznia 2021 r. w trybie zastępczym, natomiast podnosi, że takie doręczenie może być jedynie skuteczne względem ustanowionego pełnomocnika Sebastiana Twardocha, który to miał kompetencje m.in. do sporządzenia i wniesienia odwołania w sposób prawidłowy. Argumentacja przedstawiona w skardze niezasadnie zmierza do rozciągnięcia uprawnień procesowych pełnomocnika zmarłej strony, który z chwilą jej śmierci de facto przestaje być pełnomocnikiem, ponieważ nie ma już kogo reprezentować w postępowaniu podatkowym. Zdaniem Skarżącej, w związku powyższym uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji w przepisanym terminie nastąpiło bez jego winy. Podkreśliła też, że o wydanej decyzji dowiedziała się dopiero 16 marca 2021 r. w związku z doręczeniem nowemu pełnomocnikowi Strony pisma zawierającego opis stanu sprawy oraz decyzję z dnia [...] stycznia 2021 r. W ocenie natomiast DIAS, Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Organ odwoławczy zauważył, że w świetle okoliczności rozpoznanej sprawy, podnoszone przez Skarżącego argumenty, nie stanowią o braku winy, a tym samym wystąpieniu niezależnej od woli Skarżącego przeszkody nie do przezwyciężenia, która uniemożliwiła dochowanie terminu do złożenia odwołania. Zdaniem Sądu, DIAS zasadnie odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesiona odwołania uznając, że nie uprawdopodobniła ona, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Odnosząc się do tego zagadnienia dostrzec trzeba, że art. 162 § 1 O.p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, że jakiekolwiek niedbalstwo wnioskującego, każdy – nawet najlżejszy – stopień jego zawinienia w uchybieniu terminu dyskwalifikuje możliwość zastosowania wobec niego przedmiotowej instytucji. Kryterium braku winy jako przesłanka wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym przeszkody powodujące uchybienie terminu muszą mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego. Przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd, że przywrócenie terminu jest niemożliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci – niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 14 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 695/07). Należy także podkreślić, że z treści art. 162 § 1 O.p. wynika dla wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. To zainteresowany posiada bowiem najpełniejszą wiedzę o przyczynach takiego uchybienia i powinien je przejrzyście i wiarygodnie przedstawić. Obowiązkiem organu jest natomiast dokonanie oceny przedstawionej argumentacji w oparciu o obiektywne przesłanki (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2012 r., II FSK 1289/10). W analizowanym przypadku Skarżący braku winy w uchybieniu terminu upatruje w tym, że decyzja DIAS z dnia [...] stycznia 2021 r. pomimo, że została wysłana pod adres Skarżącej, bowiem jej pełnomocnik zmarł, to jednak takie skierowanie decyzji było nieprawidłowe bowiem to pełnomocnik miał uprawnienie do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Kwestie związane z prawidłowością doręczenia decyzji powinny być oceniane w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Natomiast w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - jeżeli stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania - powinny być oceniane przesłanki warunkujące przywrócenie uchybionego terminu. Instytucja przywrócenia terminu została przewidziana do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu. Właśnie bowiem to uchybienie daje możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Jeśli zatem na tak postrzeganą instytucję prawną nałoży się, powszechnie akceptowany w orzecznictwie, obowiązek orzekania w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, to nie powinno budzić większych i uzasadnionych wątpliwości, która ze spraw powinna obejmować badanie kwestii prawidłowości doręczenia, ustalenia daty początku biegu i końca terminu odwoławczego oraz ustalenia daty wniesienia odwołania, a następnie przełożenia tych ustaleń na odpowiedni do nich język procesowy. Wyniki takiego badania stanowią o dochowaniu lub przekroczeniu terminu, co w tym ostatnim przypadku skutkować powinno stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Natomiast, inną sprawą jest, aczkolwiek także mającą rację bytu i związek z tą pierwszą, procedowanie nad wnioskiem o przywrócenie terminu w płaszczyźnie dla niego kluczowej, a mianowicie z punktu widzenia oceny braku zawinienia w zakresie uchybienia terminu, którego wniosek dotyczy, oczywiście przy spełnieniu wymogów formalnych oraz co do właściwego czasu jego złożenia. Te właśnie zagadnienia są istotne dla przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej z punktu widzenia art. 162 § 1 i § 2 w związku z § 3 O.p. Odnosząc się do powyższego Sąd zauważa w pierwszej kolejności, że jak już wskazano powyżej decyzja DIAS z dnia [...] stycznia 2021 r. została skierowana do Skarżącej bowiem jej pełnomocnik zmarł, o czym organ uzyskał stosowną wiedzę przez wydaniem ww. decyzji. Jak przesądził tutejszy Sąd w wyroku z dnia 11 marca 2022 r. (sygn. akt III SA/Wa 1422/21) została doręczona prawidłowo, na adres Skarżącej figurujący w ww. rejestrze urzędowym prowadzonym przez organy podatkowe, czego nie kwestionuje sama Skarżąca. Brak stosownej reakcji Skarżącej i nie odebranie kierowanej do niej korespondencji zawierającej ww. decyzję niewątpliwie doprowadziło do braku złożenia odwołania w stosownym terminie. Nie sposób natomiast przyjąć, ażeby uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, co oznacza, że nie została spełniona zasadnicza przesłanka przywrócenia terminu. Bez znaczenia dla dokonanej przez Sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia jest także to, że Skarżąca nie miała wiedzy na temat toczącego się postępowania. Ta i inne okoliczności wymienione we wniosku o przywrócenie terminu i następnie w skardze w żadnym wypadku nie wyczerpują przesłanki ujętej w art. 162 § 1 O.p. Skarżąca niewątpliwie nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, co nakazuje uznać postawione w skardze zarzut naruszenia art. 162 § 1 O.p. za chybiony. Powyższe okoliczności stanowiły wystarczający powód odmownego załatwienia wniosku Skarżącej o przywrócenie terminu. Tym samym, w ocenie Sądu, w sprawie nie doszło do podnoszonych w skardze naruszeń przepisów postępowania, w związku z czym zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W ocenie Sądu, organ działał na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa (art. 120 O.p.), postępowanie było staranne i merytorycznie poprawne. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na ustalenie okoliczności związanych z doręczeniem przesyłki. Tak więc materiał dowodowy zebrany w postępowaniu był zupełny dla potrzeb rozstrzygnięcia, jak również w sposób wyczerpujący rozpatrzony przez organ odwoławczy (art. 122 i art. 187 § 1 O.p.). Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie nie ma znamion oceny dowolnej, znalazła też swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (art. 191 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.). Nie naruszono też zasady zaufania wyrażonej w art. 121 § 1 O.p. To, że ocena dokonana przez organ różni się od tej forsowanej przez Skarżącej nie może stanowić podstawy do formułowania zarzutów o naruszeniu obowiązujących zasad prowadzonego postępowania, w tym określonej w art. 121 § 1 O.p. zasady zaufania do organów podatkowych. W świetle powyższych konstatacji postawione w skardze zarzuty musiały zostać uznane za nieusprawiedliwione. Postanowienie DIAS odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest zgodne z prawem. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało skargę oddalić w całości.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI