I SA/Lu 768/07

I SA/Lu 768/07 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2009-01-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2007-12-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Danuta Małysz
Irena Szarewicz-Iwaniuk /przewodniczący/
Małgorzata Fita /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 1257/09 - Wyrok NSA z 2010-08-26
II FSK 814/09 - Wyrok NSA z 2010-10-05
III SA/Wa 3523/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2009-04-02
II FSK 1257/09 - Wyrok NSA z 2010-11-24
I SA/Łd 1445/08 - Wyrok WSA w Łodzi z 2009-03-26
II FSK 1257/08 - Postanowienie NSA z 2008-09-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
art. 3 ust. 4
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 247 par.1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), NSA Danuta Małysz, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi S. K. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2007 r. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. K. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 Ordynacji podatkowej po rozpatrzeniu odwołania S. K. i A. K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..] Nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [..] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 rok, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji podało, że decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 rok od nieruchomości położonej w, stanowiącej współwłasność S. i A. K. oraz B. i A. P.
W ocenie Kolegium w sprawie nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, wymienione w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, w szczególności zaś nie miała miejsca wskazana przez strony przesłanka wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
Od tej decyzji S. K. i A. K. złożyli odwołanie podnosząc, że Kolegium rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pominęło istotną kwestię, a mianowicie to, że wnioskodawcy w ogóle nie korzystają z nieruchomości. Nie korzystają z niej także w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem skarżących Kolegium nie zachowało przy orzekaniu podstawowych zasad prowadzenia postępowania, a w szczególności zasad: legalności, ustalenia prawdy obiektywnej, uwzględniania interesu obywateli oraz zebrania materiału dowodowego i właściwej jego oceny.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podało, że akta sprawy wskazują, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, bowiem w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości.
Zdaniem organu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w składzie poprzednim zebrało cały materiał dowodowy i dokonało jego prawidłowej oceny. Dokonało także prawidłowej oceny zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej o opodatkowaniu nieruchomości stanowiącej współwłasność w częściach ułamkowych, jak też przepisów prawa materialnego tj. ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych,
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że skarżący są współwłaścicielami w części ułamkowej nieruchomości położonej w W., na której to nieruchomości prowadzona jest działalność gospodarcza. W tej sytuacji, zgodnie z przepisem art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych nieruchomość ta stanowi odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Według przepisu art. 91 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych. Oznacza to, że organ podatkowy może żądać uiszczenia całości lub części podatku od wszystkich dłużników solidarnych, od części z nich lub też od każdego z osobna, a zapłacenie podatku przez któregokolwiek dłużnika zwalnia pozostałych ze zobowiązania.
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym co skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego z tytułu samego posiadania pewnego składnika mienia, niezależnie od tego czy przynosi on dochód i w jakiej wysokości. Prawidłowe jest zatem stanowiskowo, że skarżący jako właściciele udziału w nieruchomości, która jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej są podatnikami tego podatku, zaś ich odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe jest solidarna.
Na powyższą decyzję organu odwoławczego, S. K. i A. K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o jej uchylenie z powodu naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne przyjęcie, że część nieruchomości objętej podatkiem jest związana z prowadzeniem przez nich działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu podnieśli, że zaskarżona decyzja jest niesłuszna, gdyż SKO w istocie pominęło najistotniejszą dla sprawy kwestię t.j. nie korzystania przez skarżących z tej nieruchomości. Wskazali, że określenie wymiaru dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej odbyło się z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ skarżący w ogóle nie korzystają ze w/w składników majątkowych, tym bardziej na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn wziętych pod uwagę przez sąd z urzędu.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej podatek od nieruchomości z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa.
Warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, jest wystąpienie oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią decyzji a treścią przywołanego w niej przepisu prawa, co można ustalić poprzez ich porównanie. W związku z tym, oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej ( wyrok NSA z dnia 2 października 2003 r., III SA 3370/01, Biuletyn Skarbowy 2004, nr 3, s. 23).
Biorąc pod uwagę powyższe, sąd stwierdził, że organ administracji prawidłowo wywiódł, iż nie jest rażącym naruszeniem prawa zastosowanie stawek podatkowych do opodatkowania budynków i gruntów podatkiem od nieruchomości, przewidzianych dla działalności gospodarczej zgodnie i na podstawie wykazu nieruchomości złożonego przez współwłaściciela nieruchomości w dniu 20 grudnia 2005 r. (k. 14 akt podatkowych). Przedstawiony przez B. P. (współwłaścicielkę nieruchomości) wykaz nieruchomości stanowił dla Wójta Gminy informację o niezbędnych danych, dotyczących przedmiotu opodatkowania, powierzchni i sposobie użytkowania nieruchomości. Zebrane w sprawie dane nie budziły wątpliwości i nie dawały powodu do negowania i sprawdzania opisanego w nim stanu faktycznego sprawy. Tym bardziej, że skarżący nie składali jakichkolwiek korekt wykazów nieruchomości w danym okresie podatkowym. W tej sytuacji nie można twierdzić, że z samego porównania treści decyzji i treści powołanych w niej przepisów, wynika rażące naruszenie wskazanych przez skarżących przepisów.
Zgodzić się również należy z organem podatkowym, że w myśl art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz.U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.) w związku z art. 91 Ordynacji podatkowej i art. 366 k.c., obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, co oznacza, że wierzyciel (organ podatkowy) może żądać całości lub części świadczenia (uiszczenia należnego podatku) od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. Czyli w przypadku gdy określonym podatnikom (współwłaścicielom nieruchomości) zostanie doręczona decyzja wymiarowa, wszyscy oni ponoszą odpowiedzialność solidarną z tytułu podatku od wspólnej nieruchomości, niezależnie od tego, kto ją faktycznie użytkuje.
Z podanych powodów, w przypadku wszczęcia postępowania nadzwyczajnego dotyczącego podatku od wspólnej nieruchomości ustalonego w decyzji wymiarowej, stronami tego postępowania są wszyscy współwłaściciele danej nieruchomości, którym decyzja wymiarowa została doręczona. Zgodnie bowiem z art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej, stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, bądź inna osoba do której czynność organu podatkowego się odnosi, lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.
Analizując akta rozpatrywanej sprawy pod kątem oceny zgodności przeprowadzonego postępowania z przepisami procesowymi, sąd zauważył, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze co prawda prawidłowo poinformowało B. P. i A. P. o toczącym się postępowaniu w sprawie unieważnienia decyzji wymiarowej z dnia [...], a następnie doręczyło im swoją decyzję z dnia [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej podatek za 2007 r., jednak w samej decyzji nie wskazało strony (stron), do której decyzja została skierowana. W jej rozstrzygnięciu Kolegium podało jedynie, czyj wniosek rozpatrzyło. Dodatkowo, pod treścią decyzji widnieje zapis, że decyzję otrzymują m.in. A. K. i S. K. oraz B. P. i A. P. Z kolei w decyzji z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze ograniczyło się już tylko do wskazania w rozstrzygnięciu czyje odwołanie rozpatrzyło i umieszczenia pod treścią decyzji zapisu, że decyzję otrzymują strony postępowania. Ze zwrotnych poświadczeń odbioru wynika natomiast, że decyzja ta została doręczona tylko A. K. i S. K.
Odnosząc się do powyższego, stwierdzić należy, że brak doręczenia decyzji B. P. i A. P. jest wadą mogącą skutkować wznowieniem postępowania na zasadzie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, czyli stanowi naruszenie prawa procesowego, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ppsa, natomiast brak oznaczenia w decyzji strony postępowania, czyli adresata do którego decyzja jest skierowana, jest rażącym naruszeniem art. 210 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, skutkującym koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji.
Oczywiste jest bowiem, że decyzja czy postanowienie kończące postępowanie w sprawie jest aktem, który w sposób jednostronny i władczy kształtuje prawa i obowiązki imiennie oznaczonego adresata w indywidualnej sprawie podatkowej. Dlatego też, organ administracji jest zobligowany do jasnego i prawidłowego wskazania strony w decyzji podatkowej, czyli zgodnie z powołanym wcześniej art. 210 § 1pkt 3 - w początkowej jej części, przed zawartym w niej rozstrzygnięciem i co najmniej przed podpisem osoby upoważnionej (osób upoważnionych), który zamyka decyzję. Adresat decyzji nie może być oznaczony w sposób dorozumiany. Miejscem jego oznaczenia nie może być to, w którym wskazuje się osoby otrzymujące decyzję. Również wskazanie w rozstrzygnięciu, czyj wniosek bądź odwołanie organ rozpatrywał nie jest wskazaniem strony, o którym mowa w w/w przepisie (pod. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 października 2005r., III SA/Wa 1517/ 2005, LEX 185 197 oraz wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 lutego 2008 r., I SA/Lu 777/07).
W niniejszej sprawie, jak wcześniej opisano, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w żadnej z wydanych przez siebie decyzji nie oznaczyło strony stosownie do wymogów art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej, a to oznacza, iż obie te decyzje wydane zostały z rażącym naruszeniem wskazanej normy i należy je wyeliminować z obiegu prawnego.
Z tych też względów i na podstawie art.145 § 1 pkt 2, art. 135 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr.153, poz.1270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.