III SA/Wa 140/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą odroczenia zapłaty zaległości podatkowych, uznając, że spółka nie wykazała spełnienia przesłanek ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego.
Spółka K. ltd s.k.a. wnioskowała o odroczenie zapłaty zaległości podatkowej w VAT, powołując się na trudną sytuację finansową spowodowaną pandemią COVID-19. Organy podatkowe odmówiły, uznając, że choć pandemia mogła wpłynąć na sytuację spółki, to nie wykazała ona wystarczająco ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Sąd administracyjny zgodził się z organami, podkreślając, że ulgi podatkowe są wyjątkiem, a trudności wynikające z typowego ryzyka gospodarczego lub błędnych decyzji biznesowych nie uzasadniają ich przyznania. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na wcześniejsze korzystanie przez spółkę z podobnych ulg.
Spółka K. ltd s.k.a. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie odroczenia zapłaty zaległości podatkowej w podatku VAT za kwiecień 2021 r. w kwocie 128.794,00 zł. Spółka argumentowała, że trudna sytuacja gospodarcza spowodowana pandemią COVID-19, braki kadrowe i spadek sprzedaży wpłynęły na jej płynność finansową, a odroczenie terminu płatności leży w jej ważnym interesie. Organy podatkowe, w tym DIAS, uznały, że choć pandemia mogła wpłynąć na sytuację spółki, to nie wykazała ona wystarczająco ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego, aby uzasadnić odroczenie. Sąd administracyjny, analizując sprawę, podzielił stanowisko organów. Podkreślił, że ulgi podatkowe są odstępstwem od zasady opodatkowania i wymagają wyjątkowych okoliczności. Sąd stwierdził, że trudności finansowe spółki, choć mogły być związane z pandemią, nie wykazały bezpośredniego związku z nią, a dochody spółki w 2021 r. były porównywalne do roku 2019. Ponadto, sąd uznał, że decyzja o niezapłaceniu podatku w terminie miała charakter biznesowy i nie leżała w interesie publicznym. Zwrócono również uwagę na fakt, że spółka wielokrotnie korzystała już z ulg podatkowych, co podważa zasadność przyznawania kolejnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie wykazała, że jej sytuacja finansowa, mimo wpływu pandemii, jest na tyle wyjątkowa i bezpośrednio spowodowana nią, aby uzasadniać odroczenie. Trudności wynikające z typowego ryzyka gospodarczego lub błędnych decyzji biznesowych nie są wystarczające.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć pandemia mogła wpłynąć na spółkę, brak jest bezpośredniego związku między pogorszeniem jej sytuacji a utrudnieniami epidemicznymi. Dochody spółki w 2021 r. były porównywalne do roku 2019, co podważa tezę o bezpośrednim wpływie pandemii na powstanie zaległości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
O.p. art. 67a § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek.
O.p. art. 67b § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja finansowa spółki spowodowana pandemią COVID-19 uzasadnia odroczenie zapłaty zaległości podatkowej z uwagi na ważny interes podatnika. Odroczenie zapłaty zaległości podatkowej leży w interesie publicznym, ponieważ pozwoli spółce utrzymać płynność finansową i uniknąć negatywnych konsekwencji społecznych.
Godne uwagi sformułowania
ulgi w spłacie zobowiązań podatkowy stanowią odstępstwo od wynikającej z art. 84 Konstytucji RP zasady opodatkowania ważny interes podatnika jest uznawany za przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonego podmiotu. Musi on być na tyle istotny, aby jego pominięcie rodziło po jego stronie wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki. ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie ich zastosowania. interes publiczny najpełniej charakteryzuje natomiast pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 12 lutego 2003 r., sygn. akt III SA 1838/01, w którym interes ten określono jako "dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, itp.". ulgi podatkowe nie mogą mieć charakteru powtarzającego się czynnika pozwalającego na osiągnięcie pozytywnego wyniku gospodarczego.
Skład orzekający
Włodzimierz Gurba
przewodniczący
Piotr Dębkowski
członek
Kamil Kowalewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego przy ubieganiu się o odroczenie zapłaty zaległości podatkowych, zwłaszcza w kontekście pandemii COVID-19 i ryzyka gospodarczego. Podkreślenie, że ulgi podatkowe są wyjątkiem i wymagają wyjątkowych okoliczności, a powtarzające się wnioski o ulgi mogą być podstawą do odmowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki i jej argumentacji. Ocena przesłanek jest zindywidualizowana.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu ulg podatkowych w kontekście pandemii, co jest nadal aktualne dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje, jak sądy interpretują przesłanki przyznawania takich ulg i jakie argumenty są brane pod uwagę.
“Pandemia COVID-19 a ulgi podatkowe: Kiedy sąd powie 'nie' przedsiębiorcy?”
Dane finansowe
WPS: 128 794 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 140/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-09-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-01-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Kamil Kowalewski /sprawozdawca/ Piotr Dębkowski Włodzimierz Gurba /przewodniczący/ Symbol z opisem 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1325 art. 67a § 1 pkt 2, art. 67b § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba, Sędziowie sędzia WSA Piotr Dębkowski,, asesor WSA Kamil Kowalewski (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Klaudia Machacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2022 r. sprawy ze skargi K. ltd s.k.a. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty zaległości podatkowych oddala skargę. Uzasadnienie 1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej też jako "DIAS" lub "Dyrektor IAS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej też jako "NUS" lub "Naczelnik US") nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. o odmowie odroczenia K. S.K.A. z siedzibą w W. (dalej też jako "Skarżąca" lub "Spółka") do dnia 25 listopada 2021 r. zapłaty podatku od towarów i usług (VAT) za kwiecień 2021 r. w kwocie 128.794,00 zł. 2. Jak wynika z akt sprawy, Spółka w piśmie z dnia 23 kwietnia 2021 r. zwróciła się do Naczelnika US o odroczenie do dnia 25 listopada 2021 r. zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za marzec 2021 r. w kwocie 128.794,00 zł w ramach pomocy de mninmis. Uzasadniając swoje żądanie Spółka powołała się na art. 67b § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa i wyjaśniła, że w ostatnich miesiącach w Polsce ma miejsce niespotykana do tej pory sytuacja spowodowana rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2. Spółka wspomniała również o podejmowanych przez rząd, jak również licznych pracodawców, decyzjach mających niekorzystny wpływ na działalność przedsiębiorców. Podniosła również, że kolejna fala zachorowań paraliżuje gospodarkę, co powoduje, że wiele branż prowadzi dramatyczną walkę o przetrwanie. Spółka wspomniała ponadto o spowolnieniu sprzedaży spowodowanej nieobecnością pracowników, która przedkłada się na obniżenie i odroczenie w czasie osiągania przychodów przez przedsiębiorców. To z kolei prowadzi do zachwiania płynności finansowej, a nawet do jej utraty. W opinii Spółki w niniejszych okolicznościach zarówno ważny interes podatnika jak i interes publiczny przemawiają za tym aby odroczyć jej termin zapłaty zaległości w podatku VAT. Spółka poinformowała również, że świadczy usługi agencji pracy i zatrudnia ok 250 pracowników, zaś konieczność zapłaty podatku VAT na kwotę równą 128.794,00 zł stanowi w jej aktualnej sytuacji realne zagrożenie utraty płynności finansowej wynikającej z braku regularnych wpływów. Zdaniem Spółki, odroczenie terminu płatności podatku VAT pozwoli jej utrzymać równowagę finansową oraz uchroni przed niewypłacalnością. Ponadto podniosła, że koszty społeczne związane z zaburzeniem jej równowagi finansowej mogą być poważne. Postępowanie zainicjowane wnioskiem Spółki NUS zakończył decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., która odmówił jej odroczenia do dnia 25 listopada 2021 r. zapłaty zaległego podatku od towarów i usług za kwiecień 2021 r. w kwocie 128.794,00 zł. Spółka z zachowaniem ustawowego terminu złożyła od tej decyzji odwołanie, które rozpatrzone zostało przez DIAS i skutkowało wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2021 r. utrzymującej w mocy zaskarżone orzeczenie. W motywach decyzji DIAS przytoczył i wyjaśnił treść art. 67b § 1 pkt 2 i art. 67a § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Następnie przypomniał najważniejsze ustalenia, które legły u podstaw decyzji NUS i podkreślił, że choć organ pierwszej instancji kwalifikuje się do udzielenia jej wsparcia w ramach pomocy de minimis, to konieczne jest też dokonanie oceny spełnienia przesłanek zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych wynikający z art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Te zaś, jak wyjaśnił DIAS opierają się na dwóch klauzulach generalnych z których pierwsza odnosi się do "ważnego interesu podatnika", zaś druga "interesu publicznego" i dopiero przy zaistnieniu przynajmniej jednej z nich organ podatkowy może w drodze decyzji zastosować wnioskowaną ulgę podatkową. Nadto DIAS zaznaczył, że z uwagi na użyte przez ustawodawcę w analizowanym przepisie sformułowanie "organ może" po ustaleniu, że za udzieleniem oczekiwanej przez podatnika ulgi przemawia któraś z tych przesłanek wkracza w fazę postępowania opartą na zasadzie uznania administracyjnego, jednak jeżeli ich nie dostrzeże będzie to automatycznie determinowało kierunek rozstrzygnięcia. Po tym DIAS wyjaśnił w jaki sposób należy rozumieć pojęcie ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, a następnie przenalizował w oparciu o poczynione uprzednio ustalenia NUS, kondycję finansową Spółki. Wreszcie konfrontując ze sobą poczynione rozważania prawne i stwierdzone fakt uznał, że nie znajduje podstaw do udzielenie udzielenia Spółce ulgi w postaci odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej. Jak zaznaczył, wziął przy tym pod uwagę charakter należności podatkowych, okoliczności ich powstania oraz sytuację finansową Spółki. By uzasadnić to twierdzenie wskazał jakie ustalenia poczynił na podstawie oświadczenia o sytuacji finansowej i majątkowej dla spółek prawa handlowego złożonego dnia 15 lipca 2021 r., oświadczenia o nieruchomościach oraz prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego ORD-HZ z dnia 15 lipca 2021 r., zwrócił uwagę w jakim wymiarze Spółka skorzystała już z pomocy przy spłacie zobowiązań podatkowych i odniósł się do jej twierdzeń dotyczących sytuacji związanej z COVID-19 i nieobecnością pracowników, jako przeszkód w normalnym prowadzeniu działalności gospodarczej. Podsumowując DIAS stwierdził, że Spółka nie spełnia przesłanek umożliwiających udzielenie jej wnioskowanej ulgi. 3. Spółka w piśmie z dnia 22 grudnia 2021 r. wywiodła skargę na decyzję DIAS. Zaskarżając ją w całości zarzuciła skarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 67a § 1 pkt 1) Ordynacji podatkowej przez błędną wykładnię i odmowę zastosowania przejawiające się w odmowie odroczenia terminu płatności podatku od towarów i usług za kwiecień 2021 r. w wysokości 128.794,00 zł do dnia 25 listopada 2021 r. wraz odsetkami za zwłokę, pomimo ustalenia, iż w niniejszym przypadku wystąpił ważny interes podatnika, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 67a § 1 pkt 1) Ordynacji podatkowej przez błędną wykładnię i odmowę zastosowania przejawiające się w odmowie odroczenia podatku od towarów i usług za kwiecień 2021 r. w wysokości 128.794,00 zł do dnia 25 listopada 2021 r. wraz odsetkami za zwłokę, w wyniku przyjęcia, iż w niniejszym przypadku nie występuje przesłanka interesu publicznego, 3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wydaną decyzję tj. art. 122 Ordynacji podatkowej przez odmowę zastosowania przejawiającą się w zaniechaniu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy, 4) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wydaną decyzję tj. art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez odmowę zastosowania przejawiającą się w zaniechaniu zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, 5) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wydaną decyzję tj. art. 191 Ordynacji podatkowej przez odmowę zastosowania przejawiającą się w zaniechaniu dokonania swobodnej oceny materiału dowodowego, 6) sprzeczność istotnych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i sprzeczność wniosków poczynionych na gruncie dokonanych ustaleń przejawiająca się w przyjęciu, iż: a) skarżąca zamiast uiścić podatek VAT zatrzymała te środki dla siebie, b) skarżąca prowadząc działalność gospodarczą powinna liczyć się z ryzykiem takiej działalności, co skutkuje niemożnością powoływania się na okoliczności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jako przesłanki zastosowania odroczenia płatności podatku, c) sytuacja skarżącej wynika z faktu, iż nie zapłaciła podatku VAT. Wskazując na powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Warszawie do ponownego rozpoznania. DIAS przekazując skargę wraz z aktami sprawy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał zaprezentowaną dotychczas argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 4. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, sprawowana przez Sąd, dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, sprowadza się zatem do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. Stosownie zaś do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 239 z późn zm. – dalej też jako "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. 5. Działając w tak zakreślonych granicach Sąd przyjął, że w sprawie, w której przedmiotem kontroli jest decyzja DIAS z dnia [...] listopada 2021 r. spór, jaki zarysował się pomiędzy Skarżącymi, a organem podatkowym dotyczy tego, czy zgodnie z prawem odmówiono Spółce odroczenia zapłaty zaległości podatkowej. Podstawę prawną rozstrzygnięć wydawanych w tym przedmiocie stanowił art. 67a § 1 pkt 2 O.p., a także art. 67b § 1 pkt 2 O.p. Zgodnie z pierwszym z nich organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek. Z kolei art. 67b § 1 pkt 2 O.p. stanowi, że organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. 6. Niewątpliwie słusznie Organy podatkowe zwróciły uwagę na szczególny charakter ulg w spłacie należności podatkowych. Zapatrywanie to zbieżne jest z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, który podziela również Sąd w składzie rozpatrującym przedmiotową skargę zakładającym, że wszelkie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowy stanowią odstępstwo od wynikającej z art. 84 Konstytucji RP zasady opodatkowania, w myśl której normą jest płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Nie można jednak zapominać przy tym, że ulgi takie dopuszczalne są przez samego ustawodawcę i – co więcej – z punktu widzenia kompletności systemu podatkowego należy uznać je za niezbędne. Jednakże z uwagi na ten – szczególny ich charakter, równie wyjątkowe muszą być okoliczności uzasadniające udzielenie podatnikowi takiej formy pomocy. Dodać warto, że ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 O.p. nie stanowią przywileju samego w sobie. Udzielane są one podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady, jaką jest egzekwowanie podatku, nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika i jego najbliższych, w tym od niego zależnych. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych wspólnota nie poniosła w efekcie kosztów większych niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia (por. podobnie wyrok NSA z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 1026/06). Dlatego też ich przyznanie warunkowane jest spełnieniem przynajmniej jednej z dwóch przesłanek z których pierwsza odnosi się do pojęcia "ważnego interesu podatnika", zaś druga "interesu publicznego". Zdaje się, że ustawodawca posługując się w tym zakresie pojęciami niedookreślonymi dążył do uelastycznienia przepisów dotyczących udzielenia ulg w spłacie zobowiązań podatkowych (por. w wyroku NSA z dnia 10 listopada 2021 r., III FSK 4333/21). Taki zabieg powoduje jednak, że organy podatkowe rozstrzygając w tym przedmiocie obowiązane są do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych. Dopiero na tej podstawie w sposób zindywidualizowany mogą bowiem stwierdzić, czy dana sytuacja faktyczna mieści się w zakresie przesłanki ważnego interesu podatnika tudzież interesu publicznego. Koniecznym jest przy tym również prawidłowe ustalenie znaczenia obu tych klauzul i tak "ważny interes podatnika" jest uznawany za przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonego podmiotu. Musi on być na tyle istotny, aby jego pominięcie rodziło po jego stronie wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki. Przyjęcie takiego założenia, jest o tyle uprawnione, że uzyskanie ulgi w spłacie należności w istocie zawsze leży w interesie podatnika, prowadząc bądź to do zmniejszenia jego obciążeń podatkowych, bądź to do takiego ich rozłożenia w czasie, aby były możliwe do spełnienia. Jednakże interes ten nie jest równoznaczny z przesłanką "ważnego interesu podatnika", o jakiej mowa w art. 67a § 1 O.p. Ustawodawca określił ten interes przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego doniosłość. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują obiektywne kryteria i nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa i materialna uzasadnia zastosowanie ulgi. Próbując ustalić kiedy mamy do czynienia z zaistnieniem przesłanki ważnego interesu podatnika na potrzeby zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, można rozważyć kiedy taki – ważny jego interes nie występuje. Przede wszystkim ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie ich zastosowania. Niewątpliwie dla uznania zaistnienia "ważnego interesu podatnika" nie wystarczy też samo ustalenie, że podatnik znajduje się w trudnej sytuacji finansowo-osobistej, gdyż sytuacja ta musi mieć charakter wyjątkowy, jawnie różniący ją od warunków funkcjonowania innych podatników. Ważny podatnika nie może być też podyktowane błędami przy podejmowaniu decyzji biznesowych czy też okolicznościami, które wpisują się w ramy typowego ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym problemami z kontrahentami, czy też ze spłatą zaciągniętych kredytów. Natomiast przesłankę "interesu publicznego" najpełniej charakteryzuje natomiast pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 12 lutego 2003 r., sygn. akt III SA 1838/01, w którym interes ten określono jako "dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, itp.". Wspomniany już wyjątkowy charakter ulg w spłacie należności podatkowych przejawia się również w oparciu decyzji w tym przedmiocie na tzw. uznaniu administracyjnym. Polega ono na tym, że nawet w przypadku wystąpienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowych organ podatkowy nie jest zobligowany do udzielenia takiej ulgi. Ustawodawca pozostawił więc organom podatkowym swobodę w podejmowaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie ulg w spłacie należności podatkowych. Jednak by w sposób prawidłowy skorzystać ze swobody kształtowania rozstrzygnięcia wydawanego w warunkach uznania administracyjnego należy przed tym dokonać szczegółowej analizy prowadzonej sprawy pod kątem wskazanych w art. 67a O.p. dyrektyw wyboru oraz prowadzenia postępowania zgodnie z art. 120 i art. 122 O.p. 7. Przenosząc – w ramach kontroli zaskarżonej decyzji – powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że Organy podatkowe obu instancji, jako okoliczności istotne z punktu widzenia wydawanego rozstrzygnięcia przyjęły, że powodami mającymi uzasadniać odroczenie Spółce zapłaty zaległości podatkowych był problemy związane z epidemią COVID-19 oraz braki kadrowe skutkujące spadkiem sprzedaży. Nie było sporne pomiędzy stronami, że Spółka spełnia przesłanki do udzielenia jej oczekiwanej ulgi jaki stanowiącej pomoc de minimis. Rozbieżne okazały się natomiast stanowiska Skarżącej i organów podatkowych w zakresie oceny ustawowych przesłanek odroczenia terminu zaległości podatkowej. Odnosząc się do pierwszej z nich dotyczącej tego, czy za zastosowaniem ulgi przemawia ważny interes podatnika DIAS uznał za niebudzące wątpliwości, że epidemia COVID-19 mogła zachwiać równowagą ekonomiczną Spółki. Choć uznał jej problemy finansowe za przejściowe, to stwierdził jednocześnie, że nie są one dyktowane typowymi przyczynami gospodarczymi, bo wynikają bezpośrednio z epidemii COVID-19 i wprowadzonymi w związku z tym obostrzeniami prawnymi. Taki stan rzeczy uzasadnia zaś w ocenie DIAS przesłankę ważnego interes podatnika. Dalej jednak stwierdził, że brak terminowej spłaty podatków był wynikiem ryzyka gospodarczego, z którym powinna liczyć się Skarżąca. DIAS powołując się na utrwalone w orzecznictwie poglądy wyjaśnił, że podatnik prowadząc działalność gospodarczą, ponosi ryzyko z nią związane, a zdarzenia takie jak m. in.: brak zysków, nieregularne dochody, nieterminowość regulowania zobowiązań przez kontrahentów czy ich niewypłacalność nie są nadzwyczajnymi okolicznościami, które uzasadniają przyznanie ulgi, gdyż są to normalne zdarzenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Każdy podmiot, który podejmuje się jej prowadzenia powinien mieć świadomość, iż wiąże się to także z ponoszeniem ryzyka niepowodzenia przedsięwzięcia. W ocenie DIAS Podatnik, podejmując się prowadzenia działalności gospodarczej powinien być świadomy tego, że ponosi nie tylko odpowiedzialność, ale i ryzyko wynikające ze sposobu w jaki kieruje swoją firmą. Należy zauważyć, iż Strona ma prawo dobrowolnego rozdysponowania uzyskanych środków, jednakże powinna w pierwszej kolejności zabezpieczyć środki na ewentualne podatki. Zatem DIAS choć uznał, że za zastosowaniem ulgi oczekiwanej przez Spółkę przemawia jej ważny interes, to okoliczności powstania zaległości wskazanej we wniosku nie uzasadniają w stopniu dostatecznym odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej. Sąd zgadza się z ustaleniami DIAS i oceną prawną jaką zaprezentował organ podatkowy w tym zakresie. Generalnie bowiem, choć można utożsamiać stan epidemii wywołany rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 uznać za sytuację nagłą, nadzwyczajną, niezależną od podatnika, to przy rozpatrywaniu wniosku podatnika o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych ustalić i ocenić należy na ile ta nietypowa sytuacja przyczyniła się do powstania zaległości podatkowej, w jakim zakresie wybuch epidemii spowodował pogorszenie jego kondycji finansowej. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie DIAS zauważył zmiany w wysokości dochodów uzyskiwanych przez podatnika z prowadzonej działalności gospodarczej, niemniej jednak nie zmiany ty nie wykazują bezpośredniego związku z ogłoszeniem na terenie Polski stanu epidemii. Trzeba bowiem zauważyć, że najwyższy dochód podatnik odnotował za rok 2020, kiedy to na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. poz. 340) do odwołania stan epidemii został ogłoszony na terytorium RP w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Tymczasem w roku 2021 dochód ten kształtował się na poziomie porównywalnym do roku 2019 kiedy nie było jeszcze mowy o problemach i ograniczeniach w prowadzeniu działalności gospodarczej związanych z zapobieganiem i ograniczaniem skutków epidemii. W konsekwencji Sąd stanął na stanowisku, że brak jest bezpośredniego związku pomiędzy pogorszeniem się sytuacji majątkowej podatnika, a utrudnieniami jakich doznali przedsiębiorcy w związku z sytuacją epidemiczną na terenie kraju. Nie można zaś niejako automatycznie orzekać o stosowaniu ulg w spłacie zobowiązań podatkowych przedsiębiorcom tylko z uwagi na powoływane przez nich trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej z uwagi na CIVID-19. Odnosząc się zaś do przesłanki interesu publicznego, jako warunku odroczenia terminu zaległości podatkowej DIAS w szczególności zwrócił uwagę, że udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej nie może być traktowane jako sposób na rozwiązywanie problemów finansowych podatnika, co skutkuje przerzuceniem ciężarów podatkowych na resztę społeczeństwa. Tymczasem zaległość o której odroczenie płatności wnioskuje Spółka powstała, jak słusznie zauważył DIAS, na skutek nie wypełniania zobowiązań podatkowych. Co więcej powstanie tych zaległości nie wiąże się zaistnieniem okoliczności wyjątkowych niezależnych od Spółki, a jest raczej efektem jej decyzji biznesowych polegających na wykorzystaniu środków, które winny być zapłacone na rzecz Skarbu Państwa tytułem zobowiązania Spółki w podatku od towarów i usług na jej bieżącą działalność. Zgodzić się należy ze stanowiskiem DIAS również i w tym zakresie skoro bowiem przesłankę interesu publicznego w kontekście udzielanych podatnikowi ulg w spłacie zaległości należy wiązać z potrzebą ochrony pewnych wartości ogólnych, istotnych z punktu widzenia całej społeczności, to w realiach rozpoznawanej sprawy trudno jest stwierdzić jakie to wartości przemawiałyby za odroczeniem terminu płatności zaległości podatkowej zgodnie z wnioskiem Spółki. Wprawdzie Skarżący wskazuje, że nie zapłacił w terminie podatku VAT z uwagi na trudności wynikające z ograniczeń epidemicznych. Niemniej jednak to wyłącznie od jego decyzji uzależnione było czy uiści on w terminie zobowiązanie podatkowe czy też nie, tym bardziej, że nawet w roku 2021 r. suma przychodów Skarżącej była wyższa aniżeli koszty ich uzyskania. W tych warunkach decyzja o niezapłaceniu podatku w terminie ma charakter decyzji biznesowej, której skutki nie powinny być przenoszone na ogół społeczeństwa. Zgodnie bowiem z ugruntowanym poglądem orzecznictwa przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych nie może być podyktowane nietrafnością decyzji biznesowych czy też okolicznościami, które wpisują się w ramy typowego ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym problemami z kontrahentami, czy też ze spłatą zaciągniętych kredytów. Tym samym w ocenie Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy odroczenie terminu płatności zobowiązań podatkowych nie leżało w interesie publicznym. Sąd stwierdził ponadto, że słusznie DIAS wspomniał o udzielanych wcześniej już podatnikowi ulgach. Jak wynika bowiem z akt sprawy Spółka złożyła już wniosek o odroczenie terminu płatności podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2020 r., a Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. decyzją z dnia [...] września 2020 r. odroczył Spółce zapłatę zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2020 r. do dnia 25 listopada 2020 r. Po czym w dniu 25 listopada 2020 r. Spółka wniosła o ponowne odroczenie zobowiązania do dnia 25 lutego 2021 r. Natomiast w dniu [...] października 2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. decyzją odroczył Spółce zapłatę zobowiązania z tytułu podatku VAT za sierpień 2020 r. do dnia 28 grudnia 2020 r. Natomiast Spółka nie wpłaciła w odroczonym terminie zaległości i w dniu 7 stycznia 2021 r. raz jeszcze złożyła wniosek o odroczenie zapłaty zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2020 r. Tym razem jednak w dniu [...] marca 2021 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. odmówił Spółce ponownego odroczenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku VAT za lipiec 2020 r. i postanowił rozłożyć zobowiązanie na 4 raty. DIAS analizując sposób pomocy udzielanej dotychczas Spółce i jej skalę dotkną jeszcze jednej niewątpliwie istotnej kwestii, mianowicie celu w jakim taka pomoc ma być przyznawana. W tym zakresie w orzecznictwie panuje jednolite w zasadzie przekonanie, że zastosowanie ulgi polegającej na rozłożeniu na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę powinno sprzyjać efektywnej realizacji zobowiązań (tak m. in.: w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 6 września 2017 r., III SA/Wa 3056/16 i z dnia 16 lutego 2021 r., III SA/Wa 667/20; WSA w Poznaniu z dnia 3 listopada 2020 r., I SA/Po 233/20 i z dnia 5 marca 2021 r., I SA/Po 714/20; czy WSA w Olsztynie z dnia 28 lipca 2021 r., I SA/Ol 245/21). Tymczasem Spółka, pomimo udzielania daleko idącej pomocy nie reguluje swoich zobowiązań podatkowych, a wnioskując o kolejne ulgi dąży do odłożenia w czasie obowiązku ich zapłaty lub uniknięcia takiego obowiązku na skutek umorzenia zaległości. Rację miał więc DIAS wskazując na zachowujący pełną aktualność pogląd wyrażony przez NSA, zgodnie z którym ulgi, o jakich mowa w art. 67a ustawy O.p., nie mogą mieć charakteru powtarzającego się czynnika pozwalającego na osiągnięcie pozytywnego wyniku gospodarczego. Z ich nadzwyczajnego charakteru wynika, że powinny one stanowić incydentalną pomoc w stabilizowaniu sytuacji finansowej wówczas, gdy istnieje pozytywna prognoza co do dalszych wyników zobowiązanego do świadczeń podmiotu. Ważnym jest również, aby przejściowe trudności ekonomiczne były spowodowane okolicznościami noszącymi cechy czynników niezależnych od tego podmiotu i nie będących następstwem świadomie przyjętej strategii gospodarczej (m.in. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2001 r., III SA 1037/00.). Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI