III SA/WA 1395/25

III SA/Wa 1395/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Cichoń
Anna Zaorska /przewodniczący sprawozdawca/
Konrad Aromiński
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art.162 par.1 i 2, art.208 par.1, art.219, art.228 par.1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Konrad Aromiński, sędzia WSA Andrzej Cichoń, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2025 r. sprawy ze skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku akcyzowego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz O. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1.1. Postanowieniem z [...] marca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. (dalej: "NUCS") z [...] grudnia 2024 r. określającej O. sp. z o.o. (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżąca") zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za styczeń 2019 r., październik, listopad i grudzień 2020 r.
Decyzję doręczono Spółce 16 grudnia 2024 r., poprzez konto w systemie e-Urząd Skarbowy, w trybie art. 150 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: "O.p.").
1.3. Pismem z 23 stycznia 2025 r. Spółka wniosła odwołanie od decyzji NUCS wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu.
W wniosku o przywrócenie terminu Spółka wskazywała na nieskuteczne doręczenie decyzji NUCS. Argumentowała, że prezes zarządu L.D. nie mógł nawet zakładać, że decyzja zaadresowana do Spółki zostanie doręczona bezpośrednio jemu za pomocą platformy e-US.
1.4. Postanowieniem z [...] marca 2025 r. NUCS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z [...] grudnia 2024 r.
1.5. Powołanym na wstępie postanowieniem DIAS odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.
Po analizie przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania o jakich mowa w art. 162 § 1 O.p., DIAS przyjął, że w niniejszej sprawie nie wszystkie zostały spełnione. Uznał złożenie wniosku w terminie, w tym skuteczne dopełnienie uchybionej czynności w postaci wniesienia odwołania, jednak nie uznał uprawdopodobnienia braku zawinienia w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.
DIAS argumentował, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że adres: [...] W. , ul. [...] od września 2023 r. nie jest już adresem siedziby Skarżącej, a ona w toku prowadzonej kontroli celno-skarbowej oraz postępowania podatkowego nie wskazała nowego adresu. Tym samym adres siedziby jest niezgodny z rejestrem i jednocześnie nie można ustalić miejsca prowadzenia działalności, gdyż od 1 stycznia 2024 r. Spółka nie prowadzi już żadnej działalności (działalność została zawieszona). Ponadto podkreślił, że zgodnie z wpisem nr 15 do KRS z 5.09.2024 r. Numer Identyfikacji Podatkowej Spółki - NIP [...] został uchylony. Zgodnie z art. 8c ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 375 ze zm.) naczelnik urzędu skarbowego uchyla z urzędu, w drodze decyzji NIP, jeżeli podatnik posługuje się fałszywymi lub fikcyjnymi danymi adresowymi swojej siedziby lub miejsca wykonywania działalności gospodarczej. Powyższe, zdaniem DIAS, dodatkowo potwierdza prawidłowość sposobu doręczania korespondencji Skarżącej przez NUCS.
DIAS przypomniał, że pod adresem ul. [...] , [...] W. , wpisanym do KRS jako siedziba Spółki, pracownicy nie stwierdzili oznak funkcjonowania Spółki, sporządzili adnotację. Brak było szyldu, tabliczek informacyjnych oraz jakiegokolwiek oznakowania wskazujących na działalność Spółki w tym miejscu. Powyższe uprawniały do przyjęcia wniosku, że wskazany powyżej i zgłoszony do KRS adres Spółki jest nieaktualny. Nie doprowadziły one jednocześnie do ujawnienia innego miejsca prowadzenia działalności podmiotu.
DIAS stwierdził, że skoro Spółka nie miała adresu siedziby zgodnego z KRS, a jako osoba reprezentująca Spółkę widniał prezes zarządu L.D. , organ miał podstawy, aby w zaistniałych okolicznościach dokonać doręczenia w trybie przewidzianym w art. 151a § 1 O.p. W konsekwencji decyzja z [...] grudnia 2024 r. została doręczona prezesowi zarządu Spółki w sposób prawidłowy, czyli na konto e- US L.D.– jedynej osoby upoważnionej do reprezentowania Spółki.
2. W skardze na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 162 § 1 i art. 187 O.p., polegające na wadliwym przyjęciu przez organ podatkowy, że okoliczność uchybienia terminu bez winy Spółki nie została uprawdopodobniona, co doprowadziło do nieuzasadnionego przyjęcia, że Spółka nie spełniła dyspozycji art. 162 § 1 O.p., podczas gdy z oglądu całej sytuacji i brzmienia naruszonego przepisu jasno wynika, że Spółka miała uprawdopodobnić i uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy.
Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
3. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
4. Skarżąca pismem z 15 września 2025 r. przedstawiła dodatkową argumentację wskazującą, w jej ocenie, na naruszenie przez organ odwoławczy art. 228 § 1 pkt 2 O.p.
Spółka podniosła przede wszystkim, że doręczenie decyzji kończącej postępowanie podatkowe w sprawach z zakresu podatku akcyzowego, z wykorzystaniem systemu e-Urząd Skarbowy, należy uznać za nieskuteczne.
5. W piśmie z 19 września 2025 r. DIAS odnosząc się do powyższej argumentacji wskazał, że decyzja NUCS z [...] grudnia 2024 r. została prawidłowo doręczona prezesowi zarządu Spółki L.D. poprzez konto za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy i uznana za doręczoną 16 grudnia 2024 r. (art. 35e ust. 10 pkt 2 ustawy o KAS, tzw. fikcja doręczenia).
DIAS argumentował, że organ KAS doręcza rozstrzygnięcia w formie elektronicznej na konto PUESC w sprawach zainicjowanych przez Podatnika/Stronę dokumentem elektronicznym złożonym poprzez PUESC, co w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania bowiem decyzja NUCS jest rozstrzygnięciem dotyczącym postępowania podatkowego wszczętego z urzędu. DIAS potwierdził, że organy są zobowiązane przesyłać podatnikom korespondencję w postaci elektronicznej z wykorzystaniem kanałów publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego PURDE lub publicznej usługi hybrydowej PUH. Jeżeli jednak podatnik wyraził na swoim koncie w e-Urzędzie Skarbowym zgodę na e-korespondencję, to tam otrzyma ją od organów podatkowych Krajowej Administracji Skarbowej, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
6.1. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 122 P.p.s.a. sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie. Gdy przedmiot skargi kwalifikuje sprawę do kategorii, o której mowa w art. 119 pkt 3 ustawy, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym jest niezależne od woli stron. Uprawnieniem sądu jest ocena, czy sprawę rozpoznać w trybie uproszczonym, czy też zgodnie z art. 122 P.p.s.a. na rozprawie (wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I FSK 1122/20).
Sąd nie dostrzegł powodów do rozpoznania tej sprawy na rozprawie. W szczególności, w sprawie nie pozostawały żadne wątpliwości, które wymagałyby usunięcia przez bezpośredni udział stron w posiedzeniu jawnym.
6.2. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie DIAS z [...] marca 2025 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUCS z [...] grudnia 2024 r. wydanej w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu posiadania wyrobów akcyzowych (olej smarowy), od których nie pobrano podatku akcyzowego.
6.3. Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
6.4. Zgodnie z art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Przypomnieć należy, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 O.p. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. W pierwszej kolejności zbadać bowiem należy, czy termin do wniesienia odwołania został zachowany. Przepisy art. 162 § 1 i 2 O.p. nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Wniosek w tym zakresie, złożony mimo braku uchybienia terminowi, jest niedopuszczalny. Z tej perspektywy pierwszeństwo powinno mieć zatem rozstrzygnięcie w postaci postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi. Tego rodzaju postanowienie otwiera bowiem drogę do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jako w ogóle mogącego osiągnąć cel, dla którego ten rodzaj wniosku został przewidziany. Umożliwia zajęcie się badaniem jego zasadności, w szczególności oceną przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu. Ocena taka jest możliwa tylko wyłącznie wtedy, gdy termin do wniesienia dowołania został przekroczony. Wówczas nie ma już racji bytu badanie okoliczności przekroczenia terminu jako: "załatwionej" postanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminu. Podkreślić zatem należy, że uchybienie terminowi stanowi kluczową przesłankę do przywrócenia terminu.
Warunkiem rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest zatem stwierdzenie, że doszło do uchybienia tego terminu. Tymczasem WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 1394/25 uchylił postanowienie DIAS z dnia [...] marca 2025 r., którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUCS z [...] grudnia 2024 r. określającej Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za styczeń 2019 r., październik, listopad i grudzień 2020 r.
W orzeczeniu tym Sąd wskazał, że organ odwoławczy powinien, w oparciu o art. 228 § 1 pkt 1 O.p., wydać postanowienie stwierdzające niedopuszczalność wniesionego przez Spółkę odwołania, z uwagi na brak skutecznego doręczenia decyzji NUCS przed wniesieniem tego odwołania.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu został wydane z naruszeniem art. 162 § 1 i 2 O.p.
Skoro nie nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, to tym samym postępowanie z wniosku o przywrócenie terminu jako bezprzedmiotowe winno być umorzone na podstawie art. 208 § 1 w związku z art. 219 O.p.
6.5. W tym stanie rzeczy, wobec ścisłego związku miedzy oboma postępowaniami, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 P.p.s.a.