III SA/Wa 1395/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-07-29
NSApodatkoweWysokawsa
VATobowiązek podatkowymoment powstania obowiązkudostawa towarówprzyłącze gazowefakturazwrot VATpodatek naliczonypodatek należny

WSA w Warszawie uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT przy sprzedaży przyłącza gazowego, uznając, że kluczowe jest wystawienie faktury, a nie odbiór techniczny.

Sprawa dotyczyła ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT z tytułu sprzedaży przyłącza gazowego. Spółka wystawiła fakturę w kwietniu 2007 r., uznając ten moment za powstanie obowiązku. Organy podatkowe twierdziły, że obowiązek powstał w sierpniu 2006 r., w momencie odbioru technicznego przyłącza. WSA w Warszawie uchylił decyzje organów, wskazując na zasadę, że przy braku precyzyjnego określenia momentu przeniesienia władztwa nad rzeczą, decyduje moment wystawienia faktury.

Sprawa rozpatrywana przez WSA w Warszawie dotyczyła sporu między spółką "A." Sp. z o.o. a organami podatkowymi w kwestii momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług (VAT) w związku ze sprzedażą wybudowanego przyłącza gazowego. Spółka zawarła umowę na wybudowanie i sprzedaż przyłącza, wystawiając fakturę VAT w kwietniu 2007 r. i rozliczając podatek w tym okresie. Organy podatkowe uznały jednak, że obowiązek podatkowy powstał wcześniej, w sierpniu 2006 r., w momencie odbioru technicznego przyłącza, co skutkowało zaniżeniem podatku należnego za ten okres. Spółka wniosła skargę, argumentując, że zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy o VAT, przy braku wcześniejszego wystawienia faktury, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury lub w ciągu 7 dni od wydania towaru. WSA w Warszawie, opierając się na późniejszym orzecznictwie NSA, uchylił zaskarżone decyzje. Sąd podkreślił, że kluczowe dla powstania obowiązku podatkowego jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, a odbiór techniczny nie jest równoznaczny z takim przeniesieniem. W przypadku braku precyzyjnego określenia momentu przeniesienia władztwa nad rzeczą, decydujące znaczenie ma moment wystawienia faktury. Sąd odniósł się również do kwestii przenoszenia nadwyżki podatku naliczonego, wskazując na zasadę neutralności VAT i konieczność zwrotu lub przeniesienia nadwyżki tylko na jeden kolejny okres rozliczeniowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Obowiązek podatkowy w VAT z tytułu sprzedaży przyłącza gazowego powstaje z chwilą wystawienia faktury, chyba że wydanie towaru nastąpiło wcześniej, ale w przypadku braku precyzyjnego określenia momentu przeniesienia władztwa nad rzeczą, decyduje moment wystawienia faktury.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odbiór techniczny przyłącza nie jest równoznaczny z przeniesieniem prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. W sytuacji braku jednoznacznego momentu przeniesienia władztwa nad rzeczą, zastosowanie ma ogólna zasada powstania obowiązku podatkowego z chwilą wystawienia faktury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.p.t.u. art. 19 § 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

Jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Ten przepis ustanawia jako zasadę, że moment wystawienia faktury jest momentem powstania obowiązku podatkowego.

u.p.t.u. art. 86 § 19

Ustawa o podatku od towarów i usług

Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 10, 11, 12, 16 lub 18, podatnik nie wykonał czynności opodatkowanych, kwotę podatku naliczonego za ten okres przenosi się do rozliczenia na następny okres rozliczeniowy. Interpretacja: przepis pozwala na przeniesienie podatku naliczonego tylko na jeden, kolejny okres rozliczeniowy.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 87 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

k.c. art. 155 § 1

Kodeks cywilny

Umowa sprzedaży lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy, co do tożsamości, przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

k.c. art. 155 § 2

Kodeks cywilny

Jeżeli przedmiotem umowy zobowiązującej do przeniesienia własności są rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, do przeniesienia własności potrzebne jest przeniesienie posiadania rzeczy. To samo dotyczy wypadku, gdy przedmiotem umowy są rzeczy przyszłe. Przeniesienie posiadania może w tym wypadku nastąpić w którykolwiek ze sposobów przewidzianych w art. 348 do 351 kodeksu.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną w wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Moment powstania obowiązku podatkowego w VAT z tytułu sprzedaży przyłącza gazowego powinien być związany z datą wystawienia faktury, a nie z odbiorem technicznym. Przeniesienie podatku naliczonego do rozliczenia może nastąpić tylko na jeden kolejny okres rozliczeniowy.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe błędnie uznały, że odbiór techniczny przyłącza gazowego w sierpniu 2006 r. stanowił moment wydania towaru i powstania obowiązku podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi wydanie towaru w rozumieniu art. 19 ust. 4 ustawy o VAT jest to przeniesienia władztwa nad rzeczą w znaczeniu możliwości dysponowania, władania rzeczą prawo do odliczenia stanowi integralną część mechanizmu podatku VAT i co do zasady nie może być ograniczane

Skład orzekający

Małgorzata Jarecka

przewodniczący sprawozdawca

Sylwester Golec

sędzia

Ewa Radziszewska-Krupa

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT przy dostawie towarów przyszłych lub specyficznych, a także interpretacja przepisów dotyczących przenoszenia nadwyżki podatku naliczonego."

Ograniczenia: Interpretacja przepisów może być zależna od konkretnego stanu faktycznego i brzmienia przepisów w danym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii dla wielu przedsiębiorców – momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT, co ma bezpośrednie przełożenie na rozliczenia finansowe i przepływy pieniężne.

Kiedy VAT staje się należny? Kluczowa decyzja sądu w sprawie przyłącza gazowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 1395/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-05-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa
Małgorzata Jarecka /przewodniczący sprawozdawca/
Sylwester Golec
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art. 19 ust. 4, art. 86 ust. 19
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2011 r. sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dawniej G. Sp. z o.o.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług od sierpnia do grudnia 2006 r. i od stycznia do kwietnia 2007 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz "A." Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dawniej G. Sp. z o.o.) kwotę 4066 zł (słownie: cztery tysiące sześćdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W trakcie kontroli podatkowej stwierdzono, że w okresie objętym kontrolą Skarżąca "A." sp. z o.o. (będąca następcą prawnym "G." Sp. z o.o.) zawarła z M. Sp. z o. o. ( dalej : Przedsiębiorstwo g. w W. umowę o przyłączenie do sieci gazowej obiektu gastronomicznego, w celu dostarczania paliwa gazowego. Obowiązkiem Skarżącej przewidzianym w/w umową było m. in. wybudowanie własnym kosztem przyłącza gazowego, a następnie sprzedaż przyłącza Przedsiębiorstwu g. za kwotę 4500 zł. netto. Skarżąca zobowiązała się, że wystawi fakturę najpóźniej na 7 dni przed ustalonym w umowie terminem przyłączenia do sieci gazowej, tj. do dnia 22 maja 2006 r. i zleciła wykonanie robót firmie Usługi S. J. M.. W dniu 17 marca 2006 r. nastąpił odbiór przyłącza przez inspektora przedsiębiorstwa g. i przekazanie przyłącza do rozruchu. W dniu 22 sierpnia 2006 r. doszło do protokolarnego przekazania przyłącza Stronie przez wykonawcę, który wystawił fakturę VAT nr 26/2006 w dniu 22.08.2006 W dniu 24 kwietnia 2007 r. Skarżąca wystawiła Przedsiębiorstwu g. fakturę VAT nr 01/04/2007 dokumentującą sprzedaż przyłącza gazowego. Zaewidencjonowała ją w rejestrze sprzedaży za kwiecień 2007 r. oraz rozliczyła w całości w deklaracji VAT- 7 za ten okres rozliczeniowy uznając, że obowiązek podatkowy powstał w kwietniu 2007 r.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. uznał, że moment powstania obowiązku podatkowego nie był związany z datą wystawienia przez spółkę faktury VAT dokumentującej sprzedaż przyłącza na rzecz P.. Według organu I instancji w momencie odebrania przyłącza przez Przedsiębiorstwo g., a więc w sierpniu 2006 r. nastąpiło faktyczne objęcie przez to Przedsiębiorstwo przyłącza we władanie. Wskazał, że z zawartego w spisanym w tym dniu protokole wynika, iż przyłącze zostało przekazane do rozruchu, a jego rozruch nie był związany z dalszymi na nim pracami zmierzającymi do jego wybudowania, ale z wypełnieniem go gazem, co było możliwe jedynie w sytuacji, gdy przyłącze było wybudowane i włączone do sieci gazowej. Następujące po tej dacie czynności nie mogły już tego stanu zmienić,
Sygn. akt III SA/Wa 1395/11 ponieważ faktyczne władanie przyłączem ex lege przeszło na Przedsiębiorstwo G.. Powołując art. 86 ust. 1 i ust. 19 oraz art. 87 ustawy o VAT organ podatkowy I instancji stwierdził, że Skarżąca zbyt późno rozpoznała obowiązek podatkowy w zakresie VAT, ponieważ obowiązek ten powstał sierpniu 2006 r., a tym samym zaniżyła kwotę podatku należnego za wspomniany okres zawyżyła ją w kwietniu 2007 r.
Skutkiem tego było, zdaniem organu I instancji, także zawyżenie kwoty różnicy podatku do zwrotu wykazanej w deklaracji za kwiecień 2007 r. W związku z tym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. określił kwotę różnicy podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za następujące okresy: sierpień 2006- grudzień 2006 oraz styczeń 2007- kwiecień 2007. Ustalił również dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za sierpień 2006 i kwiecień 2007.
Spółka w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o jej uchylenie w całości
i umorzenie postępowania w sprawie zarzucając naruszenie art. 19 ust. 4 ustawy
z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług poprzez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego polegające na uznaniu, iż wydanie przyłącza gazowego pomiędzy Stroną, a Przedsiębiorstwem g. miało miejsce w dniu
17 sierpnia 2006 r. i w konsekwencji obowiązek podatkowy powstał w tym właśnie dniu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła również naruszenie art. 86 ust. 19 ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię tego przepisu, tj. uznanie, że określony w tym przepisie obowiązek przenoszenia kwot podatku dotyczy również takiej sytuacji, gdy w jednym z minionych okresów rozliczeniowych podatnik wykonywał czynności opodatkowane oraz w deklaracji VAT- 7 za ten okres wskazywał kwotę VAT naliczonego,
a następnie kwota ta jest wykazywana przez podatnika w jednym z następnych okresów rozliczeniowych, w którym podatnik już nie wykonywał czynności opodatkowanych.
W decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie przychylił się do argumentacji Spółki i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego, podzielając argumentację organu I instancji.
Sygn. akt III SA/Wa 1395/11
Skarżąca wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego żądając uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła tak, jak w odwołaniu naruszenie art. 19 ust. 4 i art. 86 ust. 19 ustawy o VAT, a ponadto art. 87 ust. 1 ustawy o VAT poprzez uznanie, iż przepis ten uniemożliwia wystąpienie o zwrot VAT na rachunek bankowy za dany okres rozliczeniowy w przypadku, gdy w okresie tym podatek należny nie wystąpił.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że przekazanie przyłącza na rzecz Przedsiębiorstwa nie stanowi świadczenia usług, ale odpłatną dostawę towarów
na terytorium kraju. W takim przypadku obowiązek podatkowy, zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT powstał z chwilą wystawienia przez nią faktury sprzedaży tego przyłącza, czyli w kwietniu 2007 r. lub 7 dnia, licząc od dnia wydania towaru (przyłącza gazowniczego) - w przypadku, gdy faktura nie została wystawiona wcześniej.
Skarżąca nie zgodziła się również z dokonaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. wykładnią art. 87 ust. 1, ponieważ wprawdzie przepis ten odnosi się do różnicy podatku, jednak nie oznacza to, że jego dyspozycja nie może mieć zastosowania, gdy w danym okresie rozliczeniowym nie wystąpi VAT należny.
Ponadto, dokonując wykładni gramatycznej i celowościowej przepisu art. 86 ust 19 ustawy o VAT Skarżąca stwierdziła, że jej zdaniem obowiązek przenoszenia VAT naliczonego powinien dotyczyć jedynie następnego okresu rozliczeniowego.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł odpowiedź na skargę, w której podtrzymał w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł
o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ z konstrukcji umowy wprost wynika,
że przedmiotem umowy jest sprzedaż wybudowanego przez Stronę przyłącza jako rzeczy przyszłej- w chwili zawierania omawianej umowy rzecz nie została jeszcze wybudowana.
Sygn. akt III SA/Wa 1395/11
Z kolei z art. 155 par. 1 Kodeksu cywilnego wynika, że umowa sprzedaży lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy, co do tożsamości, przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo
że strony inaczej postanowiły. Stosownie natomiast do art. 155 par. 2 k. c., jeżeli przedmiotem umowy zobowiązującej do przeniesienia własności są rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, do przeniesienia własności potrzebne jest przeniesienie posiadania rzeczy. To samo dotyczy wypadku, gdy przedmiotem umowy są rzeczy przyszłe. Przeniesienie posiadania może w tym wypadku nastąpić w którykolwiek ze sposobów przewidzianych w art. 348 do 351 kodeksu.
Ponadto, ważne w niniejszej sprawie jest to, na co organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż przyłącze do sieci gazowej jest specyficznym towarem, a zgodnie z par. 2 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia
6 kwietnia 2004 r. (Dz. U. nr 105, poz. 1113 ze zm.) ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o przyłączu- należy przez to rozumieć odcinek sieci gazowej od gazociągu zasilającego do kurka głównego wraz z zabezpieczeniem. W kontekście wyżej przedstawionej definicji można stwierdzić, iż przyłącze gazowe jest rzeczą identyfikowalną co do tożsamości- każde przyłącze bowiem charakteryzuje się szczególnymi właściwościami.
Odnosząc przytoczone wyżej regulacje podatkowe i cywilnoprawne, uzasadnionym jest twierdzenie, że do wydania rzeczy w rozpatrywanej sprawie doszło w chwili, w której Przedsiębiorstwo g. po przeprowadzonych badaniach stwierdziło, że wybudowane przyłącze z uwagi na spełnienie przewidzianych przepisami prawa i projektem budowy przyłącza zdatne jest
do rozruchu, a więc w sierpniu 2006 r. Bez znaczenia pozostaje więc kiedy faktycznie paliwo to zostało przesłane, ponieważ ta okoliczność zależy od chęci podmiotu ubiegającego się o przyłączenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał również, że w stanie faktycznym, w którym po stronie podatnika występuje wyłącznie podatek naliczony, zaś podatek należny wynosi zero, to mamy do czynienia wówczas z przypadkiem, w którym przysługujące odliczenia przekraczają kwotę podatku należnego. Zastosowanie miałaby więc zasada, że państwa członkowskie mogą zwrócić podatek albo przenieść nadwyżkę do rozliczenia w następnym okresie.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o uchylenie go w całości oraz przekazanie sprawy
do ponownego rozpatrzenia. W środku odwoławczym ponownie zarzucono naruszenie art. 19 ust. 4 ustawy poprzez uznanie, iż przeniesienie przez Spółkę
na rzecz M. Spółki G. Sp. z o. o. prawa do dysponowania jak właściciel miało miejsce w dniu 17 sierpniu 2006 r. i w konsekwencji obowiązek podatkowy z tytułu dostawy przyłącza powstał w sierpniu 2006 r. Spółka zarzuciła też błędną wykładnię art. 86 ust. 19 ustawy poprzez uznanie, iż określony w tym przepisie obowiązek przenoszenia kwoty VAT naliczonego nie dotyczy jednego, następnego okresu rozliczeniowego, ale dopiero tego z następnych okresów,
w którym podatnik dokona sprzedaży opodatkowanej. Zarzuciła ponadto naruszenie przepisów art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. A) i 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna
i odnosi zamierzony skutek w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu
w Warszawie, bowiem zarzuty podniesione w przedmiotowym środku odwoławczym są trafne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W rozpatrywanej sprawie istotne znaczenie ma rozstrzygnięcia dwóch kwestii: momentu powstania obowiązku podatkowego oraz prawa do bezpośredniego zwrotu podatku.
Przypomnieć należy, że Skarżąca zawarła z Przedsiębiorstwem G. umowę o przyłączenie do sieci gazowej lokalu gastronomicznego. Obowiązkiem Strony było wybudowanie własnym kosztem i staraniem przyłącza gazowego, a następnie jego sprzedaż Przedsiębiorstwu G..
17.08.2006 r. przyłącze zostało wykonane i przekazane do rozruchu. W sierpniu 2006 r. wykonawca przyłącza wystawił Skarżącej fakturę VAT. W dniu 24.04.2007 r. Skarżąca wystawiła fakturę sprzedaży Przedsiębiorstwu G., zarejestrowała ją w rejestrze sprzedaży za kwiecień 2007 r. i rozliczyła za ten okres podatek VAT uznając, że obowiązek w podatkowy z tytułu ww. czynności powstał w kwietniu 2007r.
Organ podatkowy natomiast analizując treść umowy i charakter towaru jakim było przyłącze gazowe uznał, że przejście własności przyłącza dokonało się ex lege w sierpniu 2006 r. i w tym okresie powstał obowiązek podatkowy w podatku VAT z tytułu dostawy w/wym przyłącza. W tej sytuacji, zdaniem organu nie miała znaczenia kwestia rozliczeń między stronami ani data wystawienia faktury potwierdzającej sprzedaż przyłącza gazowego.
Reasumując organ stwierdził, że Strona zbyt późno rozpoznała obowiązek podatkowy w zakresie VAT albowiem zaistniał on w sierpniu 2006 r. Tym samym Strona zaniżyła kwotę podatku należnego za sierpień 2006 r. a zawyżyła za kwiecień 2007 r. Skutkiem omawianej nieprawidłowości było także zawyżenie kwoty różnicy podatku do zwrotu w deklaracji za kwiecień 2007 r.
Nawiązując do treści art. 87 ust. 1 i 86 ust. 2 ustawy o VAT organ wskazał, że prawo do zwrotu powstaje, gdy kwota podatku naliczonego w okresie rozliczeniowym jest wyższa od kwoty podatku należnego. Podatnik ma prawo do obniżenia o różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy. Wykazanie kwoty do zwrotu w deklaracji VAT za kwiecień 2007 r. odbyło się niezgodnie z przedstawionymi regulacjami, bowiem w okresie tym strona nie dokonała czynności opodatkowanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 czerwca 2009 r. oddalił skargę podzielając stanowisko organu.
Wyrok ten wyrokiem z dnia 25 marca 2011 r. sygn. akt I FSK 1815/09 został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazał, iż inaczej należy ustalić moment powstania obowiązku podatkowego oraz prawo do zwrotu bezpośredniego podatku.
Dokonując kontroli instancyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne zarzuty strony dotyczące sposobu ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego (art. 19 ust.4 ust. o VAT) oraz możliwość zwrotu podatku ( art. 86 ust. 19 ustawy o VAT)
NSA wskazał, że przepis art. 19 ust. 1 ustawy o VAT wprowadza jako zasadę, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ust. 2-21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1. W niniejsze sprawie winien mieć jednak zastosowanie przepis art. 19 ust. 4 ustawy o VAT. Zgodnie z tą normą prawną jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Zatem ten przepis ustanawia jako zasadę, że moment wystawienia faktury jest momentem powstania obowiązku podatkowego. Odstępstwo zachodzi wówczas, gdy wydanie towaru następuje wcześniej niż wystawienie faktury.
NSA stwierdził, że nie można się zgodzić ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż wydanie towaru nastąpiło w sierpniu 2006 r., a więc w dniu odbioru technicznego przyłącza gazowego. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT dostawa towarów jest to przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, sformułowanie to abstrahuje od regulacji cywilnoprawnych, nawiązując do walorów ekonomicznych obrotu, dlatego też wydanie towaru w rozumieniu art. 19 ust. 4 ustawy o VAT jest to przeniesienia władztwa nad rzeczą w znaczeniu możliwości dysponowania, władania rzeczą. W niniejszej sprawie przedmiotem czynności był specyficzny towar, a mianowicie przyłącze gazowe. W tym wypadku owe przekazanie władztwa nie odbywa się poprzez fizyczne wydanie rzeczy i trudno jest określić ten moment. W ocenie NSA odbiór techniczny przyłącza gazowego ma za zadanie zbadanie zgodności wybudowanej inwestycji z warunkami technicznymi, kontrolę szczelności i nie sposób dopatrzyć się w tym działaniu woli inwestora, wydania tego przyłącza na rzecz gazowni. Zwłaszcza, że, jak wskazał NSA, bezspornym było, że wydanie przyłącza na rzecz spółki ze strony wykonawcy nastąpiło kilka dni później niż odbiór techniczny.
Reasumując NSA stwierdził, że skoro wydanie towaru, w rozumieniu przepisu art. 19 ust. 4 ustawy o VAT nie nastąpiło w dniu dokonania odbioru technicznego przyłącza, a w sprawie nie sposób precyzyjnie wskazać czynności, czy też zdarzenia, które bez żadnych wątpliwości przenosiło władztwo na przedmiotowym przyłączem, na przykład protokołu przekazania przyłącza na rzecz przedsiębiorstwa g., to należy uznać, że w zakresie określenia momentu powstania obowiązku podatkowego zastosowanie powinna mieć ogólna zasada z powyższego przepisu, a mianowicie moment wystawienia faktury.
Odnośnie naruszenia art. 86 ust. 19 ustawy o VAT. NSA przypomniał, że przepis ten w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 grudnia 2008 r. stanowił, że jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 10, 11, 12, 16 lub 18, podatnik nie wykonał czynności opodatkowanych, kwotę podatku naliczonego za ten okres przenosi się do rozliczenia na następny okres rozliczeniowy. Wskazał, że w zakresie interpretacji tego unormowania według stanu prawnego mającego zastosowanie w niniejszej sprawie, wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt I FSK 1245/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl. W tym orzeczeniu Sąd ten uznał, że uwzględniając prowspólnotowy kierunek wykładni przepisu art. 86 ust. 19 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym do 1 grudnia 2008 r., należy interpretować go w ten sposób, że może być on podstawą do przeniesienia podatku naliczonego tylko na jeden, kolejny okres rozliczeniowy. W następnym okresie kwota podatku naliczonego powinna podlegać zwrotowi bezpośredniemu.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślono znaczenie zasady neutralności podatku VAT wykształconą na gruncie orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, zgodnie z którą system odliczeń ma na celu zwolnić przedsiębiorcę z całości ciężaru VAT płatnego lub zapłaconego w toku wszelkiej jego działalności gospodarczej. Powołano uzasadnienie wyroku ETS w sprawie, która dotyczyła podatnika polskiego- wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich Alicja Sosnowska przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej we Wrocławiu, Ośrodek Zamiejscowy w Wałbrzychu z dnia 10 lipca 2008 r. (sprawa C-25/07).
W punktach 14- 17 wyroku ETS stwierdził, że zagwarantowane w art. 17 Szóstej Dyrektywy prawo podatników do odliczenia od podatku VAT, który są zobowiązani zapłacić, podatku VAT, który obciążał towary i usługi nabyte na wcześniejszym etapie, stanowi zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zasadę podstawową wspólnego systemu podatku VAT ustanowioną przez przepisy wspólnotowe. Jak Trybunał już wielokrotnie podkreślał, wynika z tego, że prawo do odliczenia stanowi integralną część mechanizmu podatku VAT i co do zasady nie może być ograniczane. W szczególności prawo to wykonywane jest natychmiastowo
w odniesieniu do całości podatku naliczonego na poprzednich etapach obrotu.
Podkreślono również, że dokonując wykładni przepisu art. 86 ust. 19 ustawy
o VAT, trzeba mieć także na uwadze, że polski ustawodawca posłużył się zwrotem "kwotę podatku naliczonego za ten okres przenosi się do rozliczenia na następny okres rozliczeniowy". Z treści powołanego przepisu można zatem wnioskować,
że nakaz ustawodawcy odnosi się tylko do jednokrotnego przeniesienia podatku naliczonego. Kwota już raz przeniesiona jest już kwotą podatku z przeniesienia,
tj. z poprzedniego, nie z tego okresu rozliczeniowego.
Zastosowanie miałaby więc zasada, że państwa członkowskie mogą zwrócić podatek albo przenieść nadwyżkę do rozliczenia w następnym okresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznający sprawę, na podstawie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." jest związany wykładnią prawa dokonaną w wyżej cytowanym wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjęcie, tej wykładni jako prawidłowej oznacza konieczność odmówienia racji i uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, który inaczej niż NSA ustalił moment powstania obowiązku podatkowego w sprawie oraz inaczej interpretował uprawnienie do zwrotu podatku zawarte w art. 86 ust. 19 ust. o VAT.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy mając na uwadze wykładnię prawa dokonaną przez NSA i przytoczoną w uzasadnieniu przez Sąd rozpoznający sprawę, organ podatkowy winien ponownie ocenić materiał dowodowy, dokonać subsumcji ustalonego stanu faktycznego do sformułowanych w wyniku wykładni norm prawnych i ustalić tym samym, czy wykazany w deklaracjach Skarżącej sposób rozliczenia podatku VAT był prawidłowy. W przypadku braku zastrzeżeń, co do prawidłowości sposobu rozliczenia podatku VAT w okresie objętym decyzją, postępowanie w sprawie powinno zostać umorzone.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i art. 135 uznał za zasadne i realizujące gwarancję dwuinstancyjności postępowania, uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. i orzekł jak w pkt I w sentencji wyroku. W pkt II- im wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI