III SA/Wa 1386/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-01-14
NSApodatkoweWysokawsa
postępowanie egzekucyjneprzedawnieniedoręczeniaOrdynacja podatkowaKodeks postępowania administracyjnegoPFRONzaległości podatkoweskuteczność doręczeńadres podatnika

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że doręczenia były skuteczne, a zobowiązania nie uległy przedawnieniu.

Skarżący P. W. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na przedawnienie dochodzonych należności z tytułu wpłat na PFRON. Organy egzekucyjne i odwoławcze odmówiły umorzenia, uznając, że zastosowane środki egzekucyjne przerwały bieg terminu przedawnienia. Kluczową kwestią było ustalenie, czy doręczenia korespondencji do skarżącego były skuteczne, mimo że dokonywane na adres widniejący w ewidencjach, który skarżący twierdził, że nie jest jego aktualnym miejscem zamieszkania. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.

Sprawa dotyczyła skargi P. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości z tytułu wpłat na PFRON, argumentując, że zobowiązania uległy przedawnieniu. Podstawą jego argumentacji było twierdzenie o nieskuteczności doręczeń korespondencji przez organy egzekucyjne, które miały być kierowane na nieaktualny adres. Organy uznały jednak, że zastosowane środki egzekucyjne, takie jak zajęcie rachunku bankowego i wynagrodzenia, przerwały bieg terminu przedawnienia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy doręczenia były skuteczne. Sąd administracyjny, analizując przepisy dotyczące ewidencji podatników i doręczeń, uznał, że skarżący miał obowiązek aktualizacji swojego adresu. Ponieważ nie zawiadomił organu o zmianie adresu, a korespondencja kierowana na adres widniejący w ewidencjach nie wracała z adnotacją o niemożności doręczenia, organy działały prawidłowo. Sąd podkreślił, że dane adresowe w ewidencji stanowią dla organów wiążącą podstawę do kierowania korespondencji, a negatywne skutki niezaktualizowania adresu obciążają stronę. W związku z tym, sąd uznał zarzuty dotyczące przedawnienia za niezasadne i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie jest skuteczne, jeśli strona nie zaktualizowała swojego adresu w ewidencjach, a korespondencja kierowana na ten adres nie wracała z adnotacją o niemożności doręczenia.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko NSA, że dane adresowe w ewidencji podatników stanowią dla organów wiążącą podstawę do kierowania korespondencji. Obowiązek aktualizacji adresu spoczywa na podatniku, a negatywne skutki jego niedopełnienia obciążają stronę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

O.p. art. 70 § 1 i 4

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony.

u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje m.in. gdy egzekwowany obowiązek nie istnieje lub gdy wynika z ustawy.

Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników art. 9

Obowiązek aktualizacji danych identyfikacyjnych, w tym adresowych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 42, 43, 44

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące doręczania pism, w tym fikcji doręczenia.

k.p.a. art. 7, 77 par. 1, 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasady postępowania dowodowego i wyjaśniania stanu faktycznego.

k.p.a. art. 9, 10 par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczność doręczeń korespondencji na adres widniejący w ewidencjach podatkowych, mimo braku aktualizacji przez stronę. Przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych wskutek zastosowania środków egzekucyjnych, o których podatnik został prawidłowo zawiadomiony.

Odrzucone argumenty

Przedawnienie zobowiązań podatkowych z powodu nieskuteczności doręczeń. Naruszenie przepisów KPA dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu egzekucyjnym. Naruszenie przepisów dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i dowodów.

Godne uwagi sformułowania

dane adresowe stanowią dla organów podatkowych wiążącą podstawę do określenia adresu, na który należy kierować korespondencję negatywne skutki niezastosowania się podatnika do obowiązku aktualizacji danych, w tym danych adresowych, obciążają samą stronę postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wykonawczym, a nie orzekającym, nie będą miały w nim zastosowania niektóre zasady postępowania administracyjnego, w tym wynikający z art. 10 § 1 k.p.a. obowiązek organu umożliwienia stronom - przed wydaniem decyzji (postanowienia) - wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów

Skład orzekający

Marta Waksmundzka-Karasińska

przewodniczący sprawozdawca

Matylda Arnold-Rogiewicz

sędzia

Agnieszka Baran

sędzia del. SO

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie skuteczności doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przypadku braku aktualizacji adresu przez stronę oraz interpretacja przepisów o przedawnieniu zobowiązań podatkowych w kontekście przerwania biegu terminu przez środki egzekucyjne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku aktualizacji adresu przez podatnika i jego konsekwencji prawnych. Interpretacja przepisów KPA w kontekście postępowania egzekucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych i skuteczności doręczeń, co jest kluczowe dla wielu podatników i praktyków prawa. Wyjaśnia, jakie obowiązki spoczywają na stronie w zakresie aktualizacji danych adresowych.

Czy zapomniałeś zaktualizować adres? Twoje długi mogą nie ulec przedawnieniu!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 1386/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Baran
Marta Waksmundzka-Karasińska /przewodniczący sprawozdawca/
Matylda Arnold-Rogiewicz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 2769/21 - Wyrok NSA z 2023-09-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 70 par. 1 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 9, art. 10 par. 1, art. 42, art. 43, art. 44, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia del. SO Agnieszka Baran, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi P. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej jako "Naczelnik", "organ egzekucyjny") prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącego P. W., na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] listopada 2013 r. nr: [...], [...], [...], [...], obejmujących zaległości z tytułu obowiązkowych wpłaty na rzecz PFRON za okres od grudnia 2007 r. do stycznia 2009 r., wystawionych przez Prezesa Zarządu [...] (dalej jako "Prezes").
Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2013 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...] S.A. Bank poinformował o braku środków.
Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2014 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych w Banku [...] SA oraz Banku [...] SA.
Banki poinformowały (odpowiednio) że nie prowadzi rachunków dla dłużnika i że brak środków stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia.
Naczelnik zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. dokonał skutecznego zajęcia nadpłaty podatku od towarów i usług.
Zawiadomieniami z dnia [...] marca 2014 r. i [...] października 2015 r. organ egzekucyjny dokonał próby (nieudanej) zajęcia wierzytelności pieniężnej w spółce T. [...] Sp. z o.o.
Zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego (zobowiązany jak i dłużnik zajętej wierzytelności potwierdzili odbiór zawiadomienia w dniu 23 sierpnia 2018 r.). Pracodawca nie przekazał żadnych środków, nie udzielił również odpowiedzi na zajęcie.
W dniu [...] sierpnia 2018 r. z dłużnikiem spisano protokół o jego stanie majątkowym. Skarżący zeznał, że zatrudniony jest w Niemczech, jako operator ładowarki, lokal nr [...] przy ul. [...] został sprzedany, jest właścicielem pojazdu M. rok produkcji 2008 r. Nie posiada innego majątku.
Skarżący działając poprzez pełnomocnika, pismem z dnia [...] października 2018r. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o przywołane tytuły wykonawcze z dnia [...] listopada 2013 r. Powołał się na przedawnienie dochodzonego zobowiązania. Jego zdaniem, zobowiązany w dniu [...] kwietnia 2012 r. dokonał zameldowania na pobyt stały pod adresem: [...], w związku z rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej pod tym adresem. W przekonaniu Strony nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, bowiem wszelka korespondencja była doręczana przez organ egzekucyjny na nieaktualny adres (ul. [...]).
Naczelnik postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 z późn.zm., dalej jako "u.p.e.a."), odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Skarżący w zażaleniu z dnia 31 stycznia 2019 r. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia, poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] listopada 2013 r. wystawionych przez Prezesa, bądź ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Naczelnikowi do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów w prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.; - art. 77 § 1 k.p.a. i art. 136 k.p.a.; - art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a.; - art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. ("Dyrektor"), postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 zpóźn.zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 18 oraz art. 59 § 1 pkt 2 i § 5 u.p.e.a., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika. Dyrektor zaznaczył, iż zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511 j. t. ze zm., "u.o.r.z.") do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1, art. 22b, art. 23. art. 29 ust. 3a, 3b, 3c i 3g, art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. a, art. 33 ust. 4a, 4al, 4c, 7 i 7a, oraz art. 38 ust. 2 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 200, z 2017 r. poz. 2494 oraz z 2018 r. poz. 106 i 138 "u.p.d.o.f.") stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b. przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi [...]. Do zaległości z tytułu wpłat obowiązkowych na rzecz PFRON ma zastosowanie przepis art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 j. t. ze zm., "O.p.") zgodnie, z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W § 4 powołanego artykułu ustawodawca zawarł jednak wyjątek od tej zasady i wskazał, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Dyrektor uznał, że egzekwowane w sprawie zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi z dnia [...] listopada 2013 r. posiadają terminy płatności w latach 2008 i 2009 r. co oznacza, iż zgodnie z art. 70 § 1 O.p., termin na dochodzenie tych zaległości upływał odpowiednio 31 grudnia 2013 r. i 31 grudnia 2014 r. W toku prowadzonego postępowania zastosowano skuteczne środki egzekucyjne, do których należy zaliczyć zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank [...] S. A. z dnia [...] listopada 2013 r.; prowadzonego przez Bank [...] S.A. z dnia [...] marca 2014 r. oraz zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę zobowiązanego dokonane zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Tym samym zobowiązania objęte w/w tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Prezesa przedawnią się w dniu 23 sierpnia 2023 r.
Dyrektor wskazał, że przesyłki kierowane do Pana P. W. na adres wynikający z urzędowych ewidencji: [...], [...] W., w postępowaniu egzekucyjnym w latach 2013, 2014 i 2015, były dwukrotnie awizowane i uznane za doręczone w trybie art. 44 k.p.a. Korespondencja nie wracała z adnotacjami, że adresat wyprowadził się, organ nie miał więc informacji o tym, że adres zamieszkania strony jest adresem nieaktualnym. Zdaniem organu brak aktualizacji przez podatnika danych aktualizacyjnych w zakresie miejsca zamieszkania, skutkować musi uznaniem, że prawidłowe jest działanie organu kierującego korespondencję na adres uprzednio wskazany. Dyrektor podkreślił, że adres ten jako miejsce zamieszkania Strona wskazywała także w rozliczeniach rocznych z fiskusem za lata 2013 - 2016. Nadto, w dniu [...] sierpnia 2018 r. Zobowiązany odebrał osobiście skierowane na powyższy adres zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę z dnia [...] sierpnia 2018 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu przesyłki. W dniu [...] sierpnia 2019 r. pod wyżej wskazanym adresem, poborca skarbowy sporządził protokół o stanie majątkowym Zobowiązanego.
Strona, skargą z dnia 23 maja 2019 r. zakwestionowała przed Sądem postanowienie z dnia [...] kwietnia 2019 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 9 u.z.e., poprzez przyjęcie za organem I instancji, iż sankcją za niedopełnienie obowiązku aktualizacji miejsca zamieszkania w sposób przewidziany w ustawie jest skuteczność doręczenia pod ujawnionym w ewidencji adresem, podczas gdy ustawa sankcji takiej nie przewiduje;
- art. 42, 43 i 44 k.p.a., poprzez przyjęcie, iż fikcja doręczenia może zostać zastosowana również w sytuacji, gdy adresat pisma pod adresem nie przebywa;
- art. 70 § 1 i 4 O.p. poprzez przyjęcie, że nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia w stosunku do zaległości dłużnika pomimo, że dłużnik nie powziął wiadomości o zastosowaniu względem niego środka egzekucyjnego;
- art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez przyjęcie przez organ II instancji, iż rozstrzygnięcie organu instancji w przedmiocie odmowy umorzenia było prawidłowe, a w konsekwencji zaniechanie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek skarżącego, pomimo spełnienia się ku temu przesłanek;
- art. 7, art. 77 § 1, art. 136 oraz 80 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, pomimo iż organ posiadał wiedzę o możliwych i w realiach sprawy niezbędnych do przeprowadzenia dowodach;
- art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, albowiem przed wydaniem zaskarżonego postanowienia organ II instancji (podobnie jak organ I instancji) nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy przez organ II instancji postanowienia organu I instancji, podczas gdy postanowienie to z uwagi na jego wadliwość powinno zostać uchylone;
- art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego postanowienia, z którego nie wynika w sposób jasny jakie fakty organ uznał za udowodnione, na jakich dowodach się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co utrudnia weryfikację zasadności rozstrzygnięcia.
Dyrektor w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę należało oddalić.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Spór w sprawie koncentruje się wokół kwestii prawidłowości dokonywanych przez organy doręczeń korespondencji kierowanej do Skarżącego w postepowaniu egzekucyjnym, co ma przełożenie na ocenę przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi. Skarżący podnosi, że bieg terminu przedawnienia nie został skutecznie przerwany, bowiem korespondencja, w tym zawiadomienia o zastosowaniu środków egzekucyjnych była doręczana na nieaktualny adres, a więc nieskutecznie.
Poza sporem pozostaje, że zgodnie z danymi zawartymi w Centralnym Rejestrze Podatników Krajowej Ewidencji Podatników, adresem rejestracyjnym/zamieszkania Skarżącego na dzień wszczęcia postepowania egzekucyjnego, był adres : ul. [...] nr lokalu [...] [...] W.. Taki tez adres wynika z przekazanego przez Stronę wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, wygenerowanego w dniu 17 września 2018 r. (k. 45 akt administracyjnych). Mimo obowiązku wynikającego z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników ( Dz. U. z 2004 r. Nr 269, poz. 2681 ze zm.), Skarżący nie zawiadomił organu podatkowego o zmianie tego adresu. Ten sam adres wskazywał również składając do organu podatkowego rozliczenia w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2013 – 2016 (PIT-37, k. 69-77 akt administracyjnych). Przy czym powoływana przez Skarżącego okoliczność wskazywania w składanych deklaracjach adresu siedziby swojego pracodawcy (k. 8 akt sądowych), to nic innego, jak adres siedziby jego własnej firmy, miejsca wykonywania działalności gospodarczej. Sąd z urzędu sygnalizuje, że wbrew twierdzeniom ze skargi (s. 6 in fine) Skarżący nie zaznaczył w treści deklaracji podatkowych, że "(...) wskazywał adres siedziby swojego pracodawcy albowiem nie miał sam w Polsce miejsca stałego pobytu czy też zamieszkania". Znamienne, że tym adresem Skarżący posługiwał się kilka lat później, także w dokumencie pełnomocnictwa udzielonego w dniu [...] sierpnia 2018 r. adwokatowi P. L. (k. 34 akt administracyjnych). Adres ten został potwierdzony w Protokole o stanie majątkowym z dnia [...] sierpnia 2018 r., podpisanym przez Skarżącego (k. 36 akt administracyjnych).
Na kwestią prawnego znaczenia ewidencji prowadzonej zgodnie z regulacjami wynikającymi z ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2004 r. Nr 269, poz. 2681 ze zm., dalej ustawa o NIP), zawierającej, między innymi podane przez podatnika dane adresowe, wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach sygn. akt : II FSK 1326/17, II FSK 3779/13; II FSK 3866; II FSK 2259/16 i II FSK 1533/16 (dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W orzeczeniach tych NSA wyraził pogląd, zgodnie z którym istota prawnego znaczenia ewidencji zawierającej, między innymi, podane przez podatnika jego dane adresowe, nie odnosi się do zdefiniowanego w art. 25 K.c. pojęcia "miejsce zamieszkania osoby fizycznej". O zamieszkiwaniu osoby fizycznej pod określonym adresem nie przesądza więc ani dopełnienie obowiązku meldunkowego, ani obowiązku aktualizacyjnego (w odniesieniu do podatników i płatników), a jedynie – zgodnie z art. 25 K.c. – przebywanie w określonej miejscowości z zamiarem stałego pobytu. Natomiast znaczenie Krajowej Ewidencji Podatników jest takie, że dane w niej zawarte, także dane adresowe, stanowią dla organów podatkowych wiążącą podstawę do określenia adresu, na który należy kierować korespondencję do danego podatnika. Ponieważ adres ten określa sam podatnik, może go wskazać zgodnie ze swoim miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 25 K.c., ale może też wskazać adres, który cywilnoprawnej definicji miejsca zamieszkania nie odpowiada. Dlatego też dla ustalenia, że określony adres podatnika jest nieaktualny, konieczna jest mająca umocowanie prawne inicjatywa aktualizacyjna samego podatnika. Ewentualne negatywne skutki niezastosowania się podatnika do obowiązku aktualizacji danych, w tym danych adresowych, obciążają samą stronę. Skutkiem takim może być prawnie skuteczne kierowanie korespondencji przez organy podatkowe (także egzekucyjne) na adres widniejący w ewidencji NIP, mimo, że pod adresem tym podatnik już nie mieszka. Omówione obowiązki i skutki im uchybienia w żaden sposób nie ograniczają, ani nawet nie wiążą się z zagwarantowaną w art. 52 ust. 1 Konstytucji RP swobodą poruszania się oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu. Opowiedzenie się za odmienną tezą podważyłoby w gruncie rzeczy możliwość skutecznego działania aparatu publicznego, który - ze względu na brak dostatecznych danych, umożliwiających komunikowanie się ze stroną (podmiotem dysponującym w sprawie interesem prawnym) - nie byłby w stanie wywiązać się z nałożonych nań obowiązków. NSA za błędny uznał pogląd, że obowiązek o zmianie adresu uruchamia się dopiero po wszczęciu postępowania podatkowego i naruszenie przepisów ustawy o NIP w zakresie aktualizacji danych nie ma żadnego przełożenia na prowadzenie postępowania podatkowego.
Sąd w składzie orzekającym przedstawione wyżej poglądy w pełni podziela. Skoro Strona nie zaktualizowała ww. adresu, zgodnie z art. 9 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2016r., poz. 476), Sąd, a przedtem organy administracji nie mogły uznać, aby korespondencja w postępowaniu była kierowana, w tym przez organ egzekucyjny, pod niewłaściwy adres. Trudno oczekiwać, że organ podatkowy każdorazowo przed wszczęciem postępowania będzie prowadził szeroko zakrojone czynności w celu ustalenia adresu strony. Taki obowiązek powstałby dopiero wówczas, gdyby w toku postępowania organ powziął wątpliwości co do prawidłowości podanego przez stronę adresu (np. korespondencja wróciłaby z adnotacją, że adresat wyprowadził się). Tymczasem jak wynika z akt sprawy, korespondencja przekazywana na adres Skarżącego wynikający z urzędowych ewidencji nie wracała z adnotacjami, które mogłyby nasunąć wątpliwości co do jego prawidłowości.
Przedstawionego wyżej poglądu nie mogą zmienić dokumenty przedłożone przez Skarżącego przy wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z dnia [...] października 2018 r. (k. 55 akt administracyjnych), wskazujące na zmianę miejsca zameldowania Zobowiązanego ([...], potwierdzenie Zameldowania z 27 kwietnia 2012 r., k 42 akt administracyjnych), ani zaświadczenie o wymeldowaniu z pobytu stałego z dnia 25 lipca 2012 r. (k. 44 akt administracyjnych). O nowym miejscu zamieszkania i doręczeń dla celów postępowań powinien bowiem Skarżący niezwłocznie powiadomić organ rejestrowy. W ocenie Sądu, nie jest wyrazem (formą) tego powiadomienia wskazywanie "starego" adresu w deklaracjach podatkowych składanych za kolejne lata, czy posługiwanie się nim w obrocie prawnym (por. dokument pełnomocnictwa, dokument protokołu o stanie majątkowym). Wobec powyżej zakreślonych okoliczności Sąd zobowiązany jest podzielić w tej mierze poglądy wyrażane w orzecznictwie, zgodnie z którymi niezawiadomienie organu o zmianie adresu strony lub jej pełnomocnika wiąże się z uznaniem korespondencji za doręczoną pod dotychczasowym adresem.
W tym stanie rzeczy, jako niezasadny ocenić należało zarzut naruszenia art. 9 ustawy o zasadach ewidencji podatników i płatników, a także zarzuty naruszenia art. 42,43 i 44 k.p.a.
Skutkiem uznania, że dokonywane przez organy administracji doręczenia (zawiadomień o czynnościach egzekucyjnych) nie były wadliwe, jest pogląd o skutecznym przerwaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi, tj. o bezskuteczności zarzutów naruszenia art. 70 § 1 i § 4 O.p. (w zw. z art. art. 49 ust. 1 u.o.r.z.).
Niezrozumiałe są dla Sądu zarzuty dotyczące domniemanego naruszenia art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a., w szczególności przy uwzględnieniu faktu, że Strona skarżąca nie skorzystała właściwie z przysługującego jej prawa wglądu do akt prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Sąd wskazuje przy tym, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają "odpowiednie" zastosowanie i to wyłącznie wówczas, jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej: tj. mają zastosowanie tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełnić, a nie modyfikować u.p.e.a. Podstawowym celem realizowanym przez przepisy u.p.e.a. jest realizacja ustalonego obowiązku. Z tego też względu oraz z uwagi na to, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wykonawczym, a nie orzekającym, nie będą miały w nim zastosowania niektóre zasady postępowania administracyjnego, w tym wynikający z art. 10 § 1 k.p.a. obowiązek organu umożliwienia stronom - przed wydaniem decyzji (postanowienia) - wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów (por.: wyrok WSA w Warszawie z 12 kwietnia 2005 r., III SA 3483/03, LEX nr 165982, wyrok WSA w Szczecinie z 7 kwietnia 2011 r., I SA/Sz 54/11, LEX nr 991440, z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. V SA/Wa 1328/18; z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. I SA/Bk 390/18, z dnia 13 października 2005 r. sygn. akt II FSK 157/05; z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 1466/17, z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. I SA/Sz 785/17; z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. III SA/Wa 2821/15, CBOSA). Zasada postępowania przejawiająca się m.in., w obowiązku zagwarantowania stronie dostępu do akt oraz w umożliwieniu stronie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, odnosi się jedynie do postępowania orzekającego i jedynie do postępowania poprzedzającego wydanie decyzji (por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 7 sierpnia 2018, sygn. akt I SAB/Ol 3/18). Sąd odnotowuje zarazem, że Skarżący nie wykazał nie tylko zarzucanych, domniemanych naruszeń, ale także nie wykazał ich wpływu na sposób rozstrzygnięcia przez organy administracji sprawy o odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego: także z tego powodu wskazane zarzuty nie mogły zostać uwzględnione. W konsekwencji nie może zostać uwzględniony również zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 136 oraz 80 k.p.a.
Skarżący nie wykazał w skardze przejawów naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., a Sąd z urzędu wskazuje, że uzasadnienia wydanych w sprawie rozstrzygnięć zawierają wszystkie wymagane prawem elementy.
W tym stanie rzeczy Sąd, uznając wskazane w skardze zarzuty za niezasadne, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI