II OZ 574/12

II OZ 574/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-06-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Łd 1346/11 - Wyrok WSA w Łodzi z 2012-01-27
II OZ 397/12 - Postanowienie NSA z 2012-05-10
II OSK 2670/12 - Wyrok NSA z 2014-04-04
II OZ 222/12 - Postanowienie NSA z 2012-03-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 86 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 1346/11 odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2012 r. oddalającego skargę J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia [...] września 2011r. nr [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 1346/11.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych.
Pismem z dnia 23 marca 2012 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że nie mógł się stawić na rozprawie w Sądzie w dniu 27 stycznia 2012 r., gdyż zgodnie z zaleceniem lekarza prowadzącego od 1 stycznia 2012 r. do 23 marca 2012 r. miał leżeć w łóżku z uwagi na powikłania związane z urazem kręgosłupa, którego doznał w wypadku. Ponadto skarżący wskazał, że po ustaniu przeszkody do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, natychmiast to uczynił. W ocenie skarżącego uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, albowiem z uwagi na chorobę nie mógł zapoznać się osobiście z treścią wyroku, stawiając się na posiedzeniu Sądu, a o rozstrzygnięciu nie został w żaden sposób poinformowany. Do wniosku skarżący załączył zaświadczenie lekarskie z dnia 23 marca 2012 r., zawierające stwierdzenie, że "pacjent z masywnym zespołem bólowo – korzeniowym lędźwiowym prawostronnym, obolały ze zblokowanym kręgosłupem, był osobą praktycznie leżącą i nie był w stanie stawić się na jakiekolwiek wizyty w urzędzie w okresie od dnia 2 stycznia 2012 r. do 23 marca 2012 r. Jest nadal pod stałą opieką lekarską w trakcie leczenia farmakologicznego i rehabilitacji".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2012 r. na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż zły stan zdrowia uniemożliwił mu złożenie wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku w terminie, o którym mowa w art. 141 § 2 p.p.s.a., co byłoby tożsame z brakiem winy w opóźnionym dokonaniu czynności procesowej. Sąd podkreślił, że wyrok, którego uzasadnienia w formie pisemnej domaga się skarżący wydany został na rozprawie w dniu 27 stycznia 2012 r., zatem termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, w przypadku wyroku oddalającego skargę, upłynął z dniem 3 lutego 2012 r. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego, który ma usprawiedliwiać brak wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku, skarżący w okresie od dnia 2 stycznia do dnia 23 marca 2012 r. był osobą "praktycznie leżącą". Jednakże analiza akt sprawy wskazuje, iż we wskazanym okresie skarżący podjął szereg czynności w postępowaniu sądowym w niniejszej sprawie. Sąd podkreślił, że w dniu 2 stycznia 2012 r., a więc w pierwszym dniu choroby, skarżący osobiście odebrał w placówce pocztowej odpis odpowiedzi na skargę; w dniu 12 stycznia 2012 r. nadał w placówce pocztowej pismo stanowiące uzupełnienie skargi; w dniu 23 stycznia 2012 r. skarżący osobiście odebrał w placówce pocztowej odpis postanowienia tut. Sądu z dnia 3 stycznia 2012 r.; w dniu 25 stycznia 2012 r. nadał w placówce pocztowej pismo stanowiące zażalenie na postanowienie z dnia 3 stycznia 2012 r., w dniu 26 stycznia 2012 r. opłacił w placówce pocztowej wpis sądowy od tego zażalenia; w dniu 13 lutego 2012 r. skarżący odebrał osobiście w placówce pocztowej pismo sądowe zawierające wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia; w dniu 15 lutego 2012 r. skarżący nadał w placówce pocztowej przesyłkę zawierającą odpis zażalenia.
Ponadto, z urzędu Sąd uzyskał informację, iż w sprawie ze skargi J. Z. o sygn. akt II SA/Łd 1323/11 skarżący m.in. w dniu 3 lutego 2012 r. odebrał osobiście odpis postanowienia tut. Sądu z dnia 18 stycznia 2012 r.
Zdaniem Sądu, przytoczone daty świadczą o tym, iż choroba w żadnym okresie jej trwania (styczeń – marzec 2012 r.) nie stanowiła przeszkody w aktywnym działaniu skarżącego, w tym składaniu różnego rodzaju pism procesowych w sprawach toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Skarżący wielokrotnie bywał bowiem osobiście w urzędzie pocztowym Warszawa 45 w trakcie choroby i to zarówno już w pierwszym dniu wskazanym w zaświadczeniu lekarskim (2 stycznia 2012 r.), jak i w ostatnim (23 marca 2012 r.). Najbardziej istotne jest przy tym, że skarżący osobiście stawił się w urzędzie pocztowym także w dniu 3 lutego 2012 r., czyli w ostatnim dniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Uprawnione jest zatem twierdzenie, iż jeśli w dniu 3 lutego 2012 r. skarżący był w placówce pocztowej, mógł nie tylko odebrać kierowaną do niego przesyłkę pocztową, ale również nadać wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Dodatkowo Sąd podkreślił, że zawiadomienie o rozprawie zawierało odpowiednie pouczenie o tym, w jakiej sytuacji jest doręczany wyrok z uzasadnieniem z urzędu, a w jakiej odpis sentencji wyroku, jak również o trybie postępowania w wypadku oddalenia skargi. Tym samym nieuprawnione są wyjaśnienia skarżącego, iż nie znał treści rozstrzygnięcia, gdyż nie został o niej przez Sąd poinformowany. Skarżący znając termin rozprawy, z dbałości o własne interesy, mógł choćby telefonicznie uzyskać informację o zapadłym rozstrzygnięciu w terminie, w którym należało złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, tj. do dnia 3 lutego 2012 r.
J. Z. pismem z dnia 27 kwietnia 2012 r. wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Łodzi z dnia 13 kwietnia 2012 r. zarzucając naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie, iż nie został uprawdopodobniony brak winy po stronie skarżącego w kwestii, dlaczego nie mógł on złożyć wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie fakt, iż w okresie wskazanym w niekwestionowanym zaświadczeniu lekarskim, były dni kiedy skarżący czuł się odrobinę lepiej, gdyż miał on 7 dni na złożenie takiego wniosku i mógł tego dokonać w dowolny dzień w tym terminie, jednak jego stan zdrowia w tym czasie mu na to nie pozwolił.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstaw.
Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można więc mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy.
Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie winno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego błędnie Sąd I instancji uznał, iż skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności mających wskazywać brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia 23 marca 2012 r. wprost wynika, iż skarżący w okresie od 2 stycznia do 23 marca 2012 r. "nie był w stanie stawić się na jakąkolwiek wizytę w Urzędzie". Dlatego też, należy uznać, iż skarżący spełnił przesłankę określoną w art. 87 § 2 p.p.s.a. i uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 27 stycznia 2012 r.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 oraz art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.