I SA/Gl 1148/23

I SA/Gl 1148/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-03-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter
Borys Marasek /przewodniczący/
Piotr Pyszny /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III FSK 1007/24 - Postanowienie NSA z 2025-11-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 107,  art. 116
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Borys Marasek, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), Sędzia WSA Anna Rotter, Protokolant st. sekretarz sądowy Halina Modliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2024 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 9 czerwca 2023 r. nr 2401-IEW3.4123.1.2023.23 UNP: 2401-23-130764 w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2017 wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 9 czerwca 2023 r., znak 2401-IEW3.4123.1.2023.23, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ, DIAS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej jako NUS, organ I instancji), mocą której orzeczono o solidarnej odpowiedzialności K. F. (dalej jako strona, skarżąca) jako osoby trzeciej razem z T. H. oraz ze spółką H. sp. z o.o. z siedzibą w G., za zaległości podatkowe Spółki, w podatku od towarów i usług za styczeń 2017 r. w wysokości 263.409 zł oraz odsetki za zwłokę od ww. zaległości, które na dzień wydania ww. decyzji wyniosły 110.531 zł.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 - dalej jako OP, Ordynacja podatkowa).
Stan sprawy:
Organ podniósł, że 20 lutego 2017 r. Spółka złożyła deklarację VAT-7 za styczeń 2017 r., w której wykazała kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 297.845 zł. Korekta deklaracji z 6 września 2017 r. nie dotyczyła zmiany wysokości podatku do wpłaty. Termin płatności tego zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2017 r. upływał 27 lutego 2017 r.
W pierwszej kolejności organ zbadał kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego stwierdzając, że zgodnie z art. 70 § 1 OP, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny (art. 70 §4 OP).
W niniejszej sprawie termin przedawnienia upłynąłby 31 grudnia 2022 r., jednak wskutek zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Zawiadomienie z 18 lutego 2021 r. zostało doręczone bankowi P. S.A. tego samego dnia. W odpowiedzi z 19 lutego 2021 r. ww. bank poinformował, że saldo zajętych rachunków wynosi 0 PLN. Z kolei kolejne zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z tej samej daty zostało doręczone bankowi – C. S.A. W odpowiedzi z 24 marca 2021 r. ww. bank poinformował, że rachunki spółki nie wykazują obrotów. Zajęcia te doręczono spółce 25 lutego 2021 r.
Fakt pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu Spółki wynikał zdaniem organu z umowy Spółki z 7 maja 2013 r., w której to strona została powołana na stanowisko wiceprezesa zarządu. Funkcję tą pełniła do 1 kwietnia 2017 r., tj. do daty wskazanej w złożonej rezygnacji z pełnionej funkcji.
W ocenie organu, przesłanka "pełnienia obowiązków członka zarządu" rozumiana jest jako posiadanie formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami podmiotu, w którym był członkiem zarządu i czy w ogóle posiadał taką możliwość. Chodzi o zajmowanie stanowiska od momentu powołania do dnia odwołania. Z tych względów bez znaczenia dla odpowiedzialności strony pozostawały ustalenia co do faktycznego podziału obowiązków pomiędzy członków zarządu Spółki. W konsekwencji nie zachodziła konieczność przeprowadzenia wnioskowanych w odwołaniu dowodów z przesłuchania świadka M. S. na okoliczność obiektywnej możliwości realizowania funkcji członka zarządu, wpływania na jej bieżącą działalność i wglądu do informacji finansowych. Zdaniem organu nie było podstaw do żądania zaświadczeń z banków wskazujących, że strona nie posiadała dostępu do kont bankowych Spółki.
Odnosząc się do drugiej przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności strony za zobowiązania podatkowe Spółki w postaci bezskuteczności egzekucji, organ stwierdził, że złożona przez spółkę deklaracja stanowiła podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego z 10 kwietnia 2018 r., doręczonego 14 maja 2018 r. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje w dniu doręczenia organowi egzekucyjnemu przez wierzyciela wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym, a w przypadku, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym - w dniu wystawienia przezeń tytułu wykonawczego. W niniejszej sprawie zatem wszczęcie egzekucji miało miejsce przed wszczęciem postępowania w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności strony za zobowiązania podatkowe Spółki.
W oparciu o ww. tytuł wykonawczy prowadzone było przeciwko Spółce postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G., które jednak zostało umorzone postanowieniem z 30 grudnia 2021 r. z uwagi na jego bezskuteczność. Postępowanie to było prowadzone na rzecz 13 wierzycieli w tym 4 korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia dochodzonych należności. W jego toku dokonano zajęć wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w kilkunastu bankach (występował zbieg egzekucji i brak środków). Na dzień wydania postanowienia z 30 grudnia 2021 r. Spółka posiadała rachunki jedynie w C. S.A. oraz w P. S.A. Z odpowiedzi na skierowane zapytanie - ww. banki poinformowały, że w okresie ostatnich 6 miesięcy nie odnotowano na zajętych rachunkach obrotów.
Ponadto dokonano zajęć innej wierzytelności pieniężnej, gdzie zbiegi egzekucji sądowej i administracyjnej stanowiły przeszkodę w ich realizacji, bądź zajęcia okazały się nieskuteczne. W przypadku zbiegów egzekucji organem właściwym był Komornik Sądowy, który pismem z 24 listopada 2021 r. poinformował, że aktualnie nie prowadzi żadnych postępowań egzekucyjnych z wniosku administracyjnych organów egzekucyjnych. Postępowania zostały umorzone, a zajęcia uchylone. W wyniku zapytania o prowadzone dla spółki rachunki bankowe uzyskano informacje dotyczące jedynie C. S.A. oraz P. S.A. Zgodnie z oświadczeniem z 28 marca 2019 r. na rachunkach bankowych spółki oraz w kasie nie było żadnych środków finansowych.
Nie ustalono żadnego majątku spółki. Zarejestrowane na nią pojazdy samochodowe zostały sprzedane, bądź wywiezione za granicę. Spółka nie była właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości.
Prezes spółki również oświadczał (pismo z 19 czerwca 2018 r. oraz protokół z wyjawienia majątku z 8 kwietnia 2019 r.), że podmiot nie posiadał nieruchomości, środków pieniężnych, lokat, wierzytelności z papierów wartościowych, akcji, obligacji, losów loteryjnych, udziałów w innych spółkach, wierzytelności z tytułu praw autorskich i wynalazczych, nie miał innych praw majątkowych, nie był właścicielem samochodów ani innych pojazdów mechanicznych, nie posiadał narzędzi, maszyn, urządzeń. Spółka posiadała kilka komputerów, zaś drukarkę zajął komornik. Spółka była franczyzobiorcą, ale umowa została z dnia na dzień zerwana, co poskutkowało nagłym zwolnieniem pracowników.
Ze sprawozdania nadzorcy sądowego z 1 kwietnia 2019 r. wynikało, że w skład majątku spółki nie wchodziły prawa do nieruchomości. Majątek Spółki w postaci telefonów komórkowych, kasetonów oraz mebli biurowych przedstawiał łączną wartość szacowaną przez dłużnika na poziomie około 11.000 zł.
Największym i najistotniejszym składnikiem majątku Spółki były należności, jednakże dłużnik nie był w stanie precyzyjnie określić ich wysokości. W jego ocenie przekraczały kwotę 6 min zł, przy czym wierzytelności na poziomie 3 mln były nieściągalne, co do kwoty prawie 1,2 min zł wskazano "brak należności/błędne dane", a w przypadku wierzytelności przekraczających 100 tys zł wskazano "prawdopodobnie brak należności". Zlecenia rekwizycyjne również nie ujawniły żadnego majątku.
Z raportów pracowników terenowych (z 26 marca 2019 r. oraz z 16 grudnia 2021 r.) wynikało, że pod adresem Spółki fizycznie od 2017 r. nie prowadzono działalności, brak było osób reprezentujących spółkę, brak majątku, brak znamion zewnętrznych określających siedzibę (tablice, znaki firmowe).
DIAS stwierdził, że wierzyciel wyczerpał wszelkie sposoby egzekucji, jednak cel egzekucji, jakim jest wyegzekwowanie zaległości podatkowych, nie został osiągnięty.
Następnie DIAS zbadał wystąpienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność strony za zobowiązania Spółki i szczegółowo omówił przepisy Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r., ponieważ to przed tą datą już wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości Spółki. Organ ustalił, że Spółka posiadała zaległości wobec:
- Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu:
a). FUS za okresy 2-4,6-8/2015 r,ll-12/2016 r, 3-12/2017 r., 1-5/2018 r, na łączną kwotę 1.290.616,83 zł-termin płatności najstarszej należności upłynął 16 marca 2015 r.;
b). FUZ za okresy 3-4,6,8/2015 r., 11-12/2016 r., 3-4,6-12/2017 r., 1-5/2018 r., na łączną kwotę 280.092,38 zł - termin płatności najstarszej należności upłynął 15 kwietnia 2015 r.;
c). z tytułu FPG za okresy 3-4,6-8/2015 r.,11-12/2016 r., 3-12/2017 r., 1-5/2018 r., na łączną kwotę 86.538,26 zł--termin płatności najstarszej należności upłynął 15 kwietnia 2015 r.;
- Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy od okresy 1-4,6-11/2017 r. na łączną kwotę 39.978,38 zł (należność główna) - termin płatności najstarszej należności upłynął 20 lutego 2017 r.;
- Urzędu Skarbowego (na 28 czerwca 2022 r.) z tytułu podatku:
a). dochodowego od osób fizycznych za okresy od 8-12/2016 r., 1-12/2017 r., 1/2018 r. na łączną kwotę 314.634,07 zł (należność główna) - termin płatności najstarszej należności upłynął 20 września 2016 r.;
b). od towarów i usług za okresy: 1/2016 r., 11/2016 r., 1,6-9,11-12/2017 r., 1-6,8, 11-12/2018 r., 1,3,4/2019 r., na łączną kwotę 3.039.225 zł (należność główna) - termin płatności najstarszej należności upłynął 25 lutego 2016 r.
Wobec tego organ stwierdził, że Spółka stała się niewypłacalna 16 kwietnia 2015 r. (15 kwietnia 2015 r. spółka nie uregulowała drugiej z kolei należności względem ZUS). W tych okolicznościach termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości mijał 30 kwietnia 2015 r.
Z akt sprawy wynika, że pismem z 31 lipca 2018 r. Spółka złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. Postanowieniem z 10 kwietnia 2020 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w G. ww. wniosek oddalił.
Organ stwierdził również, że nawet gdyby przyjąć do oceny najstarsze zobowiązania wobec dwóch podmiotów, to w okolicznościach niniejszej sprawy nie zmieniłoby to twierdzenia, że stan niewypłacalności oraz termin na złożenie wniosku o upadłość nastąpiły w 2016 r., ponieważ już w lutym 2016 r. Spółka nie zapłaciła zobowiązania podatkowego za styczeń 2016 r., Złożony wniosek o upadłość w 2018 r. był zatem spóźniony.
Niezależnie od powyższego, DIAS przeanalizował sprawozdania finansowe Spółki za lata 2016-2018. Na ich podstawie ustalił, że kapitał własny miał wartość ujemną, a zobowiązania przekraczały wartość aktywów. Kapitał własny w 2016 r. wyniósł - 4.500.518 zł, w 2017 r. – 6.898.268 zł, w 2018 r. – 7.567.170 zł. W tych latach aktywa obrotowe przedstawiały wartość odpowiednio 7.202.117 zł, 8.507.882 zł, 9.294.260 zł, jednak zobowiązania krótkoterminowe w tożsamych okresach sięgały kwot odpowiednio 11.981.645 zł, 15.630.295 zł oraz 17.094.345 zł.
Z tych względów zdaniem organu stan niewypłacalności Spółki, zaistniał już w 2016 r.
DIAS odniósł się również do twierdzeń strony, jakoby ta nie miała faktycznego wpływu na decyzje finansowe podejmowane w Spółce, ani też nie była informowana o jej sytuacji majątkowej. Organ stanął na stanowisku, że charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających (obowiązek wykonywania powierzonych zadań), ale oznacza też zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki. Strona miała tego świadomość, co wynika z pisanych przez nią wiadomości, których treść zamieszczono w aktach sprawy. Strona 20 czerwca 2015 r. pisała "Do tej pory nie zajmowałam się finansami spółki, T. podejmował sam decyzje ale niestety Jego decyzje bezpośrednio wpływają na moją sytuacje - nie tylko finansowa ale z racji funkcji jaka pełnie w spółce również odpowiedzialności prawnej"., Dalej 22 czerwca 2015 r. strona pisała: "(...) ja muszę być o wszystkim informowana ze względu na odpowiedzialność jaka na mnie ciąży" oraz dwa dni później :"Niezręcznie to ja będę się czuła w Sądzie jak będę musiała się tłumaczyć dlaczego nie byłam, w stanie uzyskać informacji o finansowym stanie Spółki, nie udostępnianie mi tych informacji może być odebrane jako działanie na szkodę Spółki.
Organ stanął na stanowisku, że podział zadań pomiędzy poszczególnych członków zarządu, stanowi zawinione przez stronę zaniechanie wykonywania podstawowych obowiązków członka zarządu i nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność. Podział kompetencji ma wyłącznie wewnętrzny charakter i nie wywołuje żadnych skutków prawnych na zewnątrz.
Omawiając ostatnią przesłankę wyłączającą odpowiedzialność – wskazanie mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części organ zaznaczył na wstępie, że w postanowieniu o wszczęciu postępowania strona została wezwana do przedstawienia dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wyłączających jej odpowiedzialność jako osoby trzeciej. Określenie "zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części" zdaniem DIAS oznacza, że można przewidzieć z dużą dozą pewności, że egzekucja będzie skuteczna i doprowadzi do wyegzekwowania należności, a ich wysokość będzie miała wartość stanowiącą znaczny (duży) odsetek, porównując ją z wysokością zaległości podatkowych spółki.
Przysługujące spółce wierzytelności na kwotę 4.700.000 zł takiego wymogu nie spełniały. Jeśli członek zarządu wskazuje wierzytelności przysługujące spółce, to muszą być one wymagalne, potwierdzone w orzeczeniu sądu, zawartej ugodzie sądowej, czy czynności uznania długu przez dłużnika. Ze sprawozdania nadzorcy sądowego z 1 kwietnia 2019 r., wynikało, że zgodnie z oświadczeniem Spółki na jej majątek składały się w przeważającej części należności. Jednak ściągalne i zasadne są należności w łącznej kwocie przekraczającej 2,3 min złotych i przysługujące od C1. Sp. z o.o. i E. Ltd. W ocenie tymczasowego nadzorcy sądowego bezsporność, a co za tym idzie ściągalność tych należności może być jednak kwestionowana, podczas gdy koszty ich dochodzenia mogły kształtować się na bardzo wysokim poziomie a jednocześnie brak było w majątku spółki jakichkolwiek środków na pokrycie tych kosztów.
W skardze na tą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 120, art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 124 w związku z art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez:
a). nieprzeprowadzenie w sposób rzetelny, wyczerpujący, obiektywny, sprawiedliwy i przede wszystkim budzący zaufanie do organów podatkowych postępowania w niniejszej sprawie skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego, tj. w szczególności bezpodstawne przyjęcie przez organ odwoławczy, za organem I instancji, stanowiska, iż:
- strona pełniła obowiązki członka zarządu Spółki w czasie, gdy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego Spółki,
- Spółka stała się niewypłacalna 16 kwietnia 2015 r., a w konsekwencji, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został złożony w terminie,
b). brak odniesienia do wszystkich dowodów przedłożonych przez Stronę oraz bezzasadne nieuwzględnienie przez organ odwoławczy wniosków dowodowych Strony przestawionych w odwołaniu od decyzji NUS oraz w toku postępowania odwoławczego, w szczególności w zakresie:
- dowodów przedłożonych przez Stronę na okoliczność braku dostępu Strony do rachunków bankowych Spółki,
- nieuwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Strony oraz świadków na okoliczność faktycznego pełnienia przez Stronę funkcji członka zarządu Spółki,
- nieuwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rewidenta celem oceny sytuacji finansowej Spółki w okresie od stycznia 2015 roku do marca 2017 roku, w celu ustalenia czy i ewentualnie w jakim momencie powinien zostać złożony wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki,
2. art. 120 i 123 § 1 w zw. z art. 200 i 235 OP, poprzez stwierdzenie braku naruszenia przepisów proceduralnych w związku z nieponowieniem wyznaczenia Stronie, przed wydaniem decyzji Organu I instancji, siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego i tym samym pozbawienie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz przedstawienia dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przez Organ I instancji, a w konsekwencji naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym.
Zarzuciła nadto naruszenie prawa materialnego, tj. art. 116 OP poprzez niezasadne przyjęcie przez Organ odwoławczy zaistnienia przesłanki pozytywnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, tj. że strona pełniła obowiązku członka zarządu Spółki w okresie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego Spółki oraz nieuwzględnienie przesłanki negatywnej (tj. błędne ustalenie przez organ odwoławczy, za organem I instancji, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w niewłaściwym czasie), uwalniającej członka zarządu od odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
W oparciu o te zarzuty skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę skarżąca zwróciła uwagę na konieczność rzetelnego zgromadzenia materiału dowodowego i obowiązki organu w tym zakresie. Wskazała, że organ ustalając pozytywne przesłanki jej odpowiedzialności ograniczył się do kwestii formalnych, tj. danych widniejących w rejestrze. Zupełnie pominął zaś brak faktycznej możliwości wykonywania obowiązków członka zarządu. Takie błędne ustalenie było również konsekwencją bezzasadnego pominięcia wniosków dowodowych strony mających potwierdzać, że faktycznie nie miała ona wpływu na prowadzenie działalności Spółki, nie posiadała wiedzy o jej sytuacji majątkowej, ani też nie miała dostępu do rachunków bankowych Spółki. Skarżąca w Spółce zajmowała się innymi zadaniami niż prowadzenie spraw Spółki; byłą raczej podwładną, niż osobą współdecydującą o sprawach Spółki. Nie tylko nie pełniła obowiązków członka zarządu, ale nawet nie miała obiektywnej możliwości ich pełnienia. Prezes zarządu uniemożliwiał jej monitorowanie stanu finansów Spółki.
Podniosła ponadto, że wskazani świadkowie, ze względu na pełnione przez nich funkcje w Spółce, dysponują pełna wiedzą na temat zasad funkcjonowania zarządu Spółki, w tym w zakresie realnych możliwości pełnienia przez Stronę funkcji członka zarządu Spółki, w tym w szczególności wpływania na jej bieżącą działalność oraz zakresu udzielanych stronie informacji w tym przedmiocie, ustalenia zakresu czynności realizowanych przez stronę na stanowisku wiceprezes zarządu Spółki, a także faktycznego dostępu Strony do informacji finansowych Spółki. W ocenie Strony, zeznania świadków przyczyniłyby się do ustalenia stanu faktycznego diametralnie różnego od tego, który legł u podstaw rozstrzygnięcia organów obu instancji i dlatego też odmowa przeprowadzenia dowodów była całkowicie nieuprawniona.
Podniosła ponadto, że DIAS zbagatelizował dowód strony w postaci zaświadczeń wydanych przez banki, z których wynikało, że nie miała ona dostępu do rachunków bankowych Spółki oraz nie była użytkownikiem bankowości internetowej.
Odnosząc się zaś do czasu właściwego na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki skarżąca podniosła, że oparcie wniosku o zaistnieniu niewypłacalności dłużnika jedynie na fakcie niezapłacenia przez spółkę zobowiązań podatkowych oraz na danych wynikających ze sprawozdań finansowych, jest nieuzasadnione. Konieczna jest pełna ocena kondycji finansowej Spółki, uwzględniająca okoliczności związane z jej faktycznym funkcjonowaniem, z uwzględnieniem m.in. zawieranych kontraktów, prognoz ekonomicznych czy skuteczności podjętej windykacji należności od kontrahentów. Jej zdaniem niewystarczające jest odniesienie się jedynie do chwili, w której pasywa przewyższają aktywa i z tej przyczyny dłużnik nie posiada już dostatecznych środków na zaspokojenie wierzycieli. Umknęło również organowi podatkowemu, że w 2016 r. Spółka wypracowała zysk. Organ nie wziął ponadto pod uwagę przysługujących Spółce wierzytelności sięgających 4.700.000 zł.
Skarżąca zwróciła również uwagę, że przed wydaniem decyzji przez organ I instancji nie miała możliwości zapoznania się z tytułem wykonawczym dotyczącym zobowiązania podatkowego Spółki, za które ma ponosić odpowiedzialność. Skarżąca bowiem wnosiła o przesłanie jej kopii tego tytułu wykonawczego, co umożliwiło by jej odniesienie się do jego treści, a tym samym całego materiału dowodowego sprawy. Wydanie zaś decyzji 14 listopada 2022 r. sprawiło, że organ nie mógł zapoznać się z wyjaśnieniami skarżącej złożonymi w piśmie z 24 listopada 2022 r. Dopiero po przesłaniu skarżącej kopii tytułu wykonawczego, organ winien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 200 OP.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy się odnieść do kwestii procedowania w sprawie przez tutejszy Sąd.
Rozprawa w niniejszej sprawie została wyznaczona na 1 grudnia 2023 r. Pełnomocnik skarżącej 28 listopada 2023 r. zawiadomił Sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa wraz z oświadczeniem skarżącej o zwolnieniu pełnomocnika z obowiązku reprezentowania strony na rozprawie 1 grudnia 2023 r.
Skarżąca zaś w piśmie procesowym z tej samej daty wniosła o odroczenie rozprawy celem ustanowienia nowego pełnomocnika, ewentualnie celem wzięcia osobistego udziału w rozprawie przed tutejszym Sądem. Złożyła jednocześnie wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a dotychczas nieuwzględnionych dla ustalenia oraz oceny stanu faktycznego w sprawie, w szczególności z wniosków kierowanych 19 grudnia 2022 r. do C. S.A., P. S.A., B. w G., odpowiedzi udzielonych przez banki na te wniosku, zakresu zadań skarżącej z 12 listopada 2013 r., pisemnych wyjaśnień złożonych przez skarżącą do DIAS z 21 grudnia 2022 r.
Nadto z uwagi na fakt, że sama nie mogła uzyskać dokumentów, wniosła o zobowiązanie przez Sąd zarządu Spółki do złożenia do akt sprawy księgi uchwał Spółki za lata 2013-2017, protokołów z prac zarządu Spółki z tym list obecności za lata 2013-2017, księgi protokołów/uchwał wspólników Spółki wraz z listami obecności za lata 2013-2017.
Wniosła również o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach rejestrowych Spółki.
Wszystkie wnioskowane dowody miały potwierdzić, że skarżąca nie miała jakiegokolwiek wpływu na decyzje podejmowane przez zarząd spółki, w szczególności finansowe, nie miała dostępu do rachunków bankowych spółki i nie wykonywała faktycznie funkcji członka zarządu w dacie powstania, a także w chwili upływu terminów płatności zobowiązań podatkowych Spółki.
Na rozprawie 1 grudnia 2023 r., Sąd postanowił odroczyć rozprawę.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 23 stycznia 2024 r., rozprawa została wyznaczona na 11 marca 2024 r. na godz. 10.00, o czym skarżąca została zawiadomiona 8 lutego 2024 r. (k.103).
Dnia 6 marca 2024 r. wpłynął e-mail adwokata J. J., do którego ten dołączył pismo, w którym zgłosił się do sprawy jako pełnomocnik skarżącej, przedstawił skan udzielonego mu pełnomocnictwa oraz skan pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego adwokatowi K. C. do wykonania fotokopii akt sprawy. Wniósł również o przesłanie linku do rozprawy zdalnej.
Następnie 7 marca 2024 r., na adres mailowy nadawcy pisma, adwokat J. J. został poinformowany, że skuteczny kontakt z Sądem drogą elektroniczną jest możliwy jedynie za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej na ePUAP. Sąd nie koresponduje ze stronami za pośrednictwem skrzynki email, w tym nie udziela informacji o stanie sprawy.
W odpowiedzi na tą wiadomość adwokat J. J. prawidłowo, elektronicznie złożył wniosek o udostępnienie linku do rozprawy zdalnej, jednak nie dołączył do tego pisma pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej w postępowaniu sądowym. Wniosek tożsamej treści złożyła również skarżąca.
Następnego dnia, 8 marca 2024 r., skarżąca została poinformowana w drodze elektronicznej, że jeżeli choćby jedna ze stron nie wyrazi woli udziału w rozprawie zdalnej, nie będzie ona przeprowadzona w tym trybie. Wówczas udział w rozprawie będzie możliwy w gmachu Sądu według zasad ogólnych. Zaznaczono, że wnioskowi o rozprawę zdalną zostanie nadany bieg, w razie wyrażenia przez organ woli udziału w rozprawie w trybie zdalnym oraz w przypadku podania przez skarżącą adresu elektronicznego e-PUAP. W odpowiedzi na to pismo, skarżąca podała swój adres elektroniczny e-PUAP. Zaznaczyć należy, że informacje te Sąd przesłał skarżącej osobiście, ponieważ jej pełnomocnik na tamtą chwilę nie złożył do akt pełnomocnictwa.
W dniu rozprawy 11 marca 2024 r., skarżąca złożyła wniosek o odroczenie rozprawy z uwagi na fakt, że nie został jej przesłany link do rozprawy zdalnej. Zaznaczyła, że jeśli wiedziałaby o braku możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej, zmieniłaby plany związane z podróżą zagraniczną i wzięła udział osobiście w rozprawie.
Oceniając powyższą kwestię wskazać należy, że zgodnie z na podstawie art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny może przeprowadzić rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, a osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu.
Warunkiem sposobu przeprowadzenia rozprawy, mając na uwadze nowelizację ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, wprowadzoną ustawą z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023r. poz. 1860) - jest złożenie wniosku o organizację rozprawy zdalnej przez wszystkie strony i uczestników postępowania sądowego.
Zgodnie z zarządzeniem nr 13 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 października 2023 r. w sprawie zasad organizacji i przeprowadzania rozpraw zdalnych (na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku) w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach, podmioty zainteresowane przeprowadzeniem rozprawy zdalnej powinny w skardze do sądu zamieścić wniosek o jej przeprowadzenie w tym trybie, podając jednocześnie adres e-PUAP oraz składając oświadczenie, co do posiadania urządzeń technicznych umożliwiających transmisję obrazu i dźwięku. Strona przeciwna, uczestnik postępowania lub podmiot na prawach strony - wolę udziału w rozprawie zdalnej powinni wyrazić w odpowiedzi na skargę lub piśmie procesowym, podając jednocześnie adres e-PUAP oraz składając oświadczenie, co do posiadania urządzeń technicznych umożliwiających transmisję obrazu i dźwięku (art. 74a S 1 pkt 3 ppsa).
Skarżąca w skardze nie zawarła takiego wniosku, ani też nie domagała się przeprowadzenia rozprawy w formie zdalnej przed terminem rozprawy wyznaczonym na 1 grudnia 2023 r. Złożyła taki wniosek dopiero 7 marca 2024 r. Sąd nie posiadał wiedzy, czy skarżąca poinformowała o złożeniu wniosku o przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym organ odwoławczy. Na Sądzie jednak nie ciążył ani obowiązek ustalania tej kwestii, ani też zwracania się do organu o zajęcie stanowiska wobec wniosku skarżącej.
Przeprowadzenie rozprawy zdalnej byłoby jednak możliwe wyłącznie wtedy, gdyby strony przedstawiły zgodną wolę w tym zakresie. W związku z tym, że DIAS nie wyraził woli udziału w rozprawie zdalnej, nie była ona przeprowadzona w tym trybie. Udział w rozprawie był możliwy w gmachu sądu według ogólnych zasad. O powyższym skarżąca została zawiadomiona w piśmie z 8 marca 2024 r. Sąd powiadomił skarżącą również i o tym, że jeżeli w dniu poprzedzającym rozprawę link do połączenia nie znajdzie się w odbiorczej skrzynce pocztowej podmiotu zainteresowanego przeprowadzeniem rozprawy zdalnej - oznacza to, że wszystkie strony i uczestniczy nie wyrazili woli udziału w rozprawie zdalnej w odpowiednim terminie i w związku z tym nie zostanie ona przeprowadzona w tym trybie. Sąd nie prześle w tej kwestii odrębnego zawiadomienia. Udział w rozprawie będzie możliwy w gmachu sądu według ogólnych zasad.
Sąd nie znalazł również podstaw do tego, by kolejny raz odroczyć rozprawę, której termin został wyznaczony na 11 marca 2024 r. Przede wszystkim po odroczeniu terminu rozprawy wyznaczonej na 1 grudnia 2023 r., skarżąca miała wystarczająco dużo czasu, by złożyć wniosek o przeprowadzenie rozprawy zdalnej z odpowiednim wyprzedzeniem, poinformować o tym fakcie organ, ewentualnie, osobiście stawić się na rozprawie. Miała również dostatecznie dużo czasu, by zapoznać się z omówionymi wyżej zasadami przeprowadzenia rozprawy w trybie zdalnym, opublikowanymi wszak na stronie internetowej Sądu. Miała wreszcie wystarczająco dużo czasu, by ustanowić pełnomocnika tak, by mógł on zapoznać się z aktami sprawy, zająć stanowisko w sprawie, wystąpić o przeprowadzenie rozprawy zdalnie, ewentualnie, zaplanować stawiennictwo w Sądzie.
Sąd odroczył rozprawę wyznaczoną na 1 grudnia 2023 r., by umożliwić skarżącej ustanowienie nowego pełnomocnika i zapewnić jej należytą reprezentację. Zawiadomienie o nowym terminie rozprawy doręczono skarżącej 8 lutego 2024 r., zatem na miesiąc przed rozprawą. Nie zachodziły żadne przeszkody, by skarżąca mogła w odpowiednim czasie ustanowić pełnomocnika i umożliwić mu zajęcie stanowiska w sprawie. Mogła również złożyć pismo procesowe przedstawiając dodatkowe argumenty nawet, jeśli osobiście nie mogła wziąć udziału w rozprawie. Mogła wreszcie odpowiednio wcześnie złożyć wniosek o przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym. Tego jednak nie uczyniła.
Zgodnie z art. 107 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej jako ppsa), nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Wynika z tego, że udział w rozprawie jest prawem, a nie obowiązkiem strony.
Odnosząc się do kwestii reprezentacji strony przez profesjonalnego pełnomocnika. 6 marca 2024 r. wpłynął do Sądu mail informujący o wstąpieniu pełnomocnika wraz ze skanem pełnomocnictwa oraz wnioskiem o przesłanie linku do rozprawy zdalnej. Przepis art. 46 § 1 i 2 ppsa przewiduje możliwość złożenia pisma w formie papierowej lub elektronicznej, z tym, że w tej pierwszej formie musi być opatrzone podpisem strony, jej przedstawiciela lub pełnomocnika, a w tej drugiej formie – podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Wniesienie pisma procesowego w formie e-mail nie wywołuje skutków procesowych, o czym osoba podająca się za pełnomocnika skarżącej została niezwłocznie powiadomiona. Następnie do Sądu wpłynął wniosek adwokata J., w którym ten wnosił o przesłanie linku do rozprawy zdalnej, jednak nie dołączył do niego pełnomocnictwa.
Owszem, przed rozprawą, 8 marca 2024 r. stawił się w Sądzie adwokat K. C. i przedstawił poświadczoną przez siebie za zgodność z oryginałem kopię pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą adwokatowi J. J. oraz również poświadczoną przez siebie za zgodność z oryginałem kopię pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego mu przez adwokata J. J. do sporządzenia fotokopii akt sprawy.
Zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1184), adwokat ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. W ocenie Sądu przepis ten należy interpretować wespół z art. 36 ppsa, zgodnie z którym pełnomocnictwo może być:
1) ogólne - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi;
2) do prowadzenia poszczególnych spraw;
3) do niektórych tylko czynności w postępowaniu.
W doktrynie przyjmuje się, że pełnomocnictwo o najwęższym zakresie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymienione w art. 36 pkt 3 ppsa, obejmuje umocowanie pełnomocnika do wykonania jedynie wskazanych w pełnomocnictwie czynności. Pełnomocnik na jego podstawie może działać przed sądem tylko w granicach umocowania (tak B. dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Dostępny w systemie LEX). Oznacza to, że pełnomocnik substytucyjny, upoważniony wyłącznie do sporządzenia fotokopii akt sprawy nie mógł skutecznie poświadczyć za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą adwokatowi J. J. ze skutkiem wynikającym z art. 37 § 1 zd. 1 ppsa. Stało się tak dlatego, że zakres pełnomocnictwa substytucyjnego został ograniczony wyłącznie do określonej czynności technicznej w toku postępowania.
Z tych względów Sąd nie miał obowiązku informowania pełnomocnika skarżącej o zasadach przeprowadzenia rozprawy w trybie zdalnym, ani też nie był związany wnioskiem tego adwokata o odroczenie rozprawy. Wskazać ponadto trzeba, że ani skarżąca ani jej pełnomocnik, który ostatecznie prawidłowo złożył pełnomocnictwo do sprawy wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie przedstawili żadnych okoliczności uzasadniających odroczenie rozprawy. Jak już to wcześniej wyjaśniono, rozprawa 1 grudnia 2023 r. została odroczona wskutek wypowiedzenia pełnomocnictwa dotychczasowemu pełnomocnikowi skarżącej. Sąd zdawał sobie sprawę, że zerwanie stosunku pełnomocnictwa mogło być zdarzeniem nagłym, które nastąpiło na tyle krótko przed rozprawą, że trzeba było umożliwić skarżącej ustanowienie nowego pełnomocnika tak, by jej interesy w postępowaniu były należycie reprezentowane. Jeżeli jednak skarżąca zwlekała z ustanowieniem pełnomocnika, który dodatkowo nie złożył przed rozprawą skutecznie pełnomocnictwa, ani nie wskazała nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających odroczenie rozprawy, Sąd nie miał obowiązku uwzględnienia tego żądania strony.
W każdym wypadku zarówno strona, jak i jej pełnomocnik mogli złożyć pismo procesowe i przedstawić dodatkową argumentację przemawiającą za zasadnością skargi. To stronie winno zależeć, by we właściwym czasie zadbać o swoje interesy w toku prowadzonego postępowania sądowego. Zaniechanie w tym zakresie nie jest podstawą do odroczenia rozprawy po raz kolejny; wszak niestawiennictwo strony i jej pełnomocnika nie tamuje rozpoznania sprawy.
Poza tym wskazać należy jeszcze na art. 134 § 1 i 2 i 135 ppsa, w myśl których Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Wynika z tego, że niezależnie od zachowania skarżącej w toku postępowania sądowego, wniesiona przez nią skarga, niezależnie od jej treści powoduje konieczność oceny legalności decyzji przez pryzmat przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego. Nawet zupełna bierność strony nie zwalnia Sądu z tego obowiązku. W niniejszej sprawie, co później zostanie wyjaśnione, Sąd nie dopatrzył się wad decyzji DIAS powodujących konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przed przystąpieniem do rozważań merytorycznych wyjaśnić należy kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego spółki oraz przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności strony za zobowiązania spółki.
Odnośnie pierwszej kwestii, zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Upływ terminu przedawnienia powoduje wygaśnięcie zobowiązania z mocy prawa.
Zobowiązanie podatkowe, którego dotyczy niniejsza sprawa powstało w styczniu 2017 r., z terminem płatności 25 lutego 2017 r. Pięcioletni okres przedawnienia upływał zatem 31 grudnia 2022 r. Bieg terminu przedawnienia został jednak przerwany przez czynność egzekucyjną zastosowaną wobec Spółki. Bank został zawiadomiony o zajęciu 19, a Spółka 25 lutego 2021 r. W czasie doręczania decyzji wydanych wobec skarżącej przez organy obu instancji zobowiązanie podatkowe wobec Spółki nie było przedawnione.
Odnosząc się zaś do drugiej kwestii związanej z upływem czasu wskazać należy, że zgodnie z art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat, a w przypadku, o którym mowa w art. 117b § 1 - jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym miała miejsce dostawa towarów, upłynęły 3 lata. Sprawa dotyczy zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2017 r., którego termin płatności przypadał w lutym 2017 r. Zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie (art. 52 § 1 OP). Pięcioletni okres na wydanie decyzji o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki upływał 31 grudnia 2022 r. Dla zachowania tego terminu istotne znaczenie ma dzień wydania decyzji przez organ I instancji, co w niniejszej sprawie nastąpiło 14 listopada 2022 r.
Odnosząc się do zarzutów uchybienia przepisom postępowania, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. W myśl z kolei art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na podstawie art. 187 § 1 tej ustawy organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.
Przepisy te stanowią konkretyzację zasady prawdy materialnej przewidzianej w art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. To bowiem organ podatkowy zabiega w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie, podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Ustawa pozostawia organom podatkowym uprawnienie do swobodnej oceny dowodów, oceny mocy poszczególnych dowodów, ich przydatności dla ustalenia stanu faktycznego.
Jak już jednak wyżej wskazano, inicjatywa dowodowa w zakresie wykazania przesłanek uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na stronie postępowania. Organ zaś ma prawo weryfikacji podnoszonych przez stronę twierdzeń i może ocenić przedstawione przez stronę dowodowy. Na podstawie art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Konstrukcja prawna zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 OP) pozwala na twierdzenie, że organ podatkowy przy ustalaniu prawdy materialnej nie jest związany jakimikolwiek przepisami prawa, które określałyby wartość poszczególnych rodzajów dowodów. Analizując materiał dowodowy organ może wyciągać swobodne wnioski z tych dowodów i swobodnie decydować o tym, jakie przepisy materialnego prawa podatkowego zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie w sprawie podatkowej ustalenia faktyczne oraz podatkowy stan faktyczny odpowiadający hipotezie określonej normy prawnej.
Ocena dowodów przez organ staje się dowolną dopiero wtedy, gdy w danej sprawie przekroczone zostaną granice swobodnej oceny dowodów, w tym w kontekście przyjętej kwalifikacji prawnej zdarzenia. Te granice nie są jednak w żaden sposób bezpośrednio określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów rozpatrywane być musi w każdej konkretnej sprawie podatkowej przy uwzględnieniu reguł logicznej interpretacji faktów i zdarzeń. Wszystko to oznacza, że skuteczne zarzucenie naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej, wymaga wykazania, że organy podatkowe uchybiły zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, jedynie to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich ocenie odmiennej niż przeprowadzona przez organy podatkowe. Dokonana przez organ odwoławczy ocena materiału dowodowego może być bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy rozumowanie organu wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo - skutkowego. Takich uchybień w tej sprawie – wbrew zarzutom skargi - Sąd się nie dopatrzył.
Przypomnieć należy, że gromadzenie i ocena materiału dowodowego w niniejszej sprawie nie odbywała się w próżni, lecz istotne znaczenie dla zakresu dowodzenia miała norma prawa materialnego regulująca odpowiedzialność osoby trzeciej za zobowiązania spółki z o.o.
Podstawę prawną odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zaległości podatkowe stanowi art. 107 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za:
1) podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów;
2) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych;
3) niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek;
4) koszty postępowania egzekucyjnego.
Postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 108 § 2 pkt 2 lit. a OP). W razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2.
W niniejszej sprawie związku z nieuregulowaniem zobowiązania podatkowego organ wystawił tytuł wykonawczy na podstawie deklaracji i przystąpił do egzekucji należności wynikającej z deklaracji podatkowej.
Dalej, zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1). nie wykazał, że:
a). we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2020 r. poz. 814 i 1298 oraz z 2021 r. poz. 1080 i 1177) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo
b). niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
2). nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
W myśl art. 116 § 2 O|P, odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.
Literalne brzmienie powołanego przepisu art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej ustanawia cztery przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o., tj.:
1) wykazanie, że zaległości wynikają z zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu;
2) wykazanie bezskuteczności, w całości lub w części, egzekucji z majątku spółki;
3) niewykazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo niewykazanie braku winy w niepodjęciu działań w tym kierunku;
4) niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych.
W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że organ podatkowy zobowiązany jest wskazać okoliczności pełnienia obowiązków przez członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Natomiast ciężar wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.
Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych wyżej czterech przesłanek odpowiedzialności, skarżąca przede wszystkim swoich racji upatrywała w twierdzeniu, że faktycznie nie miała możliwości wykonywania obowiązków członka zarządu. Wskazywała w tym zakresie na podział kompetencji pomiędzy członków zarządu wywodząc, że do jej obowiązków należały inne kwestie, niż sprawy finansowe Spółki i decydowanie o kierunkach jej działalności.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podkreśla, że charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności stricte zarządzających, lecz musi wiązać się ze zwiększonym zakresem odpowiedzialności, obejmującym skutki działań spółki, nawet kierowanej jedynie formalnie. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podnosił, że odpowiedzialność osób trzecich, wynikająca z przepisów Rozdziału 15, Działu III OP, jako niezwiązana z obowiązkiem podatkowym i podatkowoprawnym stanem faktycznym, ma charakter odpowiedzialności wyjątkowej, gdyż jest to odpowiedzialność gwarancyjna i zabezpieczająca należności publicznoprawne przed unikaniem odpowiedzialności przez podatników, płatników, inkasentów. Odpowiedzialność o tym charakterze osób trzecich, niewątpliwie służy zabezpieczeniu interesów finansowych Skarbu Państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego (por. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II FPS 6/08, powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić zatem trzeba, że w orzecznictwie dominuje stanowisko, że art. 116 § 2 OP stanowi jedynie o pełnieniu funkcji członka zarządu, a nie o faktycznym, czy też o rzeczywistym prowadzeniu spraw spółki. Odpowiedzialność solidarna członka zarządu spółki, o której mowa w tym przepisie, dotyczy co do zasady, osób pełniących funkcję członka zarządu danej osoby prawnej bez względu na zakres obowiązków, jakie zostały im powierzone oraz jakie faktycznie czynności podejmowali, czy nadzorowali. Przepis art. 116 § 2 OP odwołuje się do przesłanki "pełnienia obowiązków członka zarządu" rozumianej formalnie, tj. posiadania formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami podmiotu, w którym był członkiem zarządu.
Użyte w omawianym przepisie sformułowanie "pełnienie obowiązków" nie wiąże się zatem z faktycznym wykonywaniem tych obowiązków. Wskazując również na cel powyższego przepisu należy zaakcentować, że podstawą powstania odpowiedzialności jest sam fakt bycia członkiem zarządu (formalnie). Członek zarządu jest zatem zobowiązany oraz uprawniony do reprezentowania spółki i prowadzenia jej spraw z należytą starannością. Staranność ta wymaga takiego zorganizowania pracy w ramach zarządu, aby w sposób stały i skuteczny zapewnić sobie wpływ na spółkę. Profesjonalizm wymagany od członków zarządu spółki kapitałowej, a także wynikająca z niego podwyższona staranność pozwala na przyjęcie, że każdy członek zarządu obowiązany jest kontrolować sytuację w spółce przynajmniej z taką uwagą, która pozwala na zorientowanie się, że jest ona niewypłacalna i że należy wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Jeśli pojawiają się przeszkody uniemożliwiające staranne wypełnianie obowiązków, to członek zarządu powinien bezzwłocznie zrezygnować z pełnionej funkcji.
Słusznie organ wskazał na art. 208 § 2 ustawy z 19 kwietnia 2013 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1467), zgodnie z którym każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Jeśli zatem pojawiły się przeszkody uniemożliwiające staranne wypełnianie obowiązków, to skarżąca powinna była bezzwłocznie podjąć stosowne działania, zważywszy, że była również wspólnikiem - przykładowo zwołać nadzwyczajne zgromadzenie wspólników tejże spółki (art. 236 § 1 ksh), wystąpić z powództwem o rozwiązanie spółki (art. 271 pkt 1 ksh), a nawet zrezygnować z pełnionej funkcji. Skarżąca złożyła rezygnację dopiero 30 marca 2017 r.
Charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających (obowiązek wykonywania powierzonych zadań), ale oznacza też zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki. Jest to zakres odpowiedzialności wykraczający poza zakres charakterystyczny dla stosunku pracy, gdzie pracownik odpowiada jedynie za skutki swoich działań i to w ograniczonym zakresie, a nie za skutki działań podmiotu, w którym jest zatrudniony. Ze względu na taki charakter funkcji członka zarządu nie ma podstaw, aby art. 116 OP interpretować wąsko, przyjmując odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki jedynie tylko w takich przypadkach, gdy członek zarządu faktycznie kierował spółką (por. wyrok NSA z 14 września 2017 r. sygn. akt I FSK 1161/16, z 7 sierpnia 2018 r. sygn. akt II FSK 2060/16).
Taka wykładnia powołanego wyżej art. 116 § 2 OP determinowała zakres dowodzenia w niniejszej sprawie. Organ zatem prawidłowo postąpił ograniczając zakres dowodzenia do okoliczności świadczących o pełnieniu przez skarżącą funkcji w zarządzie Spółki.
To wskazane wyżej rozumienie art. 116 OP zadecydowało również o tym, że Sąd rozpoznający sprawę oddalił wnioski dowodowe zgłoszone w skardze. Skarżąca bowiem domagała się przeprowadzenia dowodów celem wykazania, że faktycznie nie miała wpływu na decyzje podejmowane w Spółce, ani nie miała możliwości zapoznania się ze stanem środków, jakimi dysponowała Spółka. Możliwość przeprowadzenia dowodów przez sąd administracyjny reguluje art. 106 § 3 ppsa stanowiąc, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Zdaniem Sądu dla oceny legalności decyzji nie zachodziła konieczność przeprowadzenia dowodów wnioskowanych w skardze. Przede wszystkim bowiem postawiona przez skarżącą teza dowodowa nie znajdowała oparcia w omówionym wyżej art. 116 § 2 OP. Skoro bowiem "pełnienie obowiązków" rozumiane jest jako posiadanie formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami podmiotu, w którym był członkiem zarządu, to nie zachodziła konieczność ustaleń codo tego, jaki zakres kompetencji przysługiwał skarżącej. Jeszcze raz należy przypomnieć, że podział zadań w Spółce ma charakter wewnętrzny i nie wyłącza odpowiedzialności za zobowiązania Spółki. Jeżeli zatem skarżąca godziła się na pełnienie funkcji członka zarządu Spółki, winna mieć świadomość praw i obowiązków z tym związanych. Jeżeli mimo braku dostępu do dokumentacji Spółki i informacji o stanie jej majątku (zob. opisane w części historycznej wiadomości z czerwca 2015 r.), nadal pełniła swoje obowiązki, to widać nadal się na taki stan godziła.
Odnosząc się do przesłanki bezskuteczności egzekucji Sąd w pełni podziela stanowisko organu podatkowego w tym zakresie. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, niekoniecznie ograniczając się do obowiązku pozyskania orzeczenia kończącego postępowanie egzekucyjne. Bezskuteczność egzekucji rozumiana być musi tylko jako brak rezultatu w skuteczności czynności egzekucyjnych. Taki rezultat w niniejszej sprawie został wykazany. Zobowiązanie podatkowe było przedmiotem postępowania egzekucyjnego, jednak w jego toku nie udało się ściągnąć należności podatkowej. W toku postępowania egzekucyjnego stwierdzono, że nie da się wyegzekwować od Spółki kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Ta bowiem nie dysponowała nieruchomościami, pojazdami, lokatami, papierami wartościowymi, akcjami ani obligacjami. Majątek Spółki został ustalony na kwotę 11.000 zł. Wskazywane przez Spółkę wierzytelności rzekomo sięgające 6.000.000 zł, okazały się po części nieistniejące, a po części niemożliwe było ich ściągnięcie.
Nie ma również racji skarżąca twierdząc, że organ nie ustalił spełnienia przesłanek niewypłacalności Spółki i daty na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. W ocenie Sądu organ przeprowadził rzetelne postępowanie dowodowe i ocenił sytuację majątkową spółki począwszy od grudnia 2010 r. przez pryzmat przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 233 - dalej także p.u.n – z uwagi na datę, w której powstała przesłanka niewypłacalności). Zgodnie z art. 10 ww. ustawy, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy, dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dodatkowo, w przypadku osób prawnych, dłużnika uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11 ust. 2 p.u.n.). Nieistotne jest przy tym, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny jest też rozmiar niewykonanych przez dłużnika zobowiązań. Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia jest też przyczyna ich niewykonania. Nawet niewykonanie zobowiązania o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu przepisu art. 11 p.u.n. Z powołanego art. 21 ust. 1 p.u.n. wynika, że wniosek o ogłoszenie upadłości winien zostać złożony w nieprzekraczalnym terminie ("nie później niż") dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.
Organ w toku postępowania odwoławczego ustalił konkretną datę, od której należy liczyć termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Prawidłowo organ ustalił, że najwcześniejsze, nieuregulowane przez Spółkę należności ustalone w toku prowadzonego postępowania dotyczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a najstarsza z nich odnosi się do lutego 2015 r. Jak wskazano w części historycznej uzasadnienia, zobowiązania wobec ZUS narastały w następnych miesiącach, tj. w marcu, kwietniu, czerwcu, lipcu i sierpniu 2015 r., w listopadzie i grudniu 2016 r., a dalej w okresie od marca do grudnia 2017 r. Prawidłowo zatem organ ustalił termin niewypłacalności na 16 kwietnia 2015 r., jako dacie przypadającej po dniu płatności drugiej nieuregulowanej należności wobec ZUS.
Sąd stoi na stanowisku, wyrażanym zresztą w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że nie ma konieczności niezaspokojenia wielu wierzycieli. Z niewypłacalnością dłużnika mamy również do czynienia wtedy, gdy dłużnik ten nie zaspakaja jednego tylko wierzyciela (tak NSA w wyroku z 10 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 2084/21). Przesłanka wielości wierzycieli musi być spełniona dopiero w momencie merytorycznego orzekania przez sąd w przedmiocie wniosku o upadłość i tym samym nie stanowi o dopuszczalności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Artykuł 116 § 1 OP, wiąże odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania nie z pozytywnym rozpoznaniem wniosku o upadłość, a jedynie z samym faktem niezłożenia tego wniosku. Ogłoszenie upadłości i zgłoszenie wniosku o upadłość to dwie różne kategorie prawne.
Powyższa kwestia "jednego wierzyciela" była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych i dominujący jest pogląd, że dla uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki nie ma zasadniczego znaczenia kwestia istnienia jednego wierzyciela. Nawet w przypadku, gdy jedynym wierzycielem spółki kapitałowej jest Skarb Państwa lub ZUS, nie można przyjąć, że członkowie jej zarządu nie mają z tego powodu obowiązku zgłaszać wniosku o ogłoszenie upadłości w ramach przesłanek egzoneracyjnych (tak NSA w wyrokach z 25 lipca 2017 r., sygn. akt I FSK 2226/15; z 15 stycznia 2016 r., sygn. akt I FSK 992/14, z 16 marca 2023 r., sygn. akt III FSK 3255/21).
Posiadanie niewykonanych zobowiązań pieniężnych, jak i niepieniężnych powoduje, że dłużnik jest niewypłacalny w rozumieniu art. 11 p.u.n. Nieistotny jest przy tym rozmiar niewykonanych przez dłużnika zobowiązań. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 21 ust. 1 w zw. z art. 20 p.u.n., zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, a ta zachodzi gdy dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Okoliczność istnienia tylko jednego wierzyciela spółki nie pozbawia możliwości złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Nawet w przypadku braku możliwości skutecznego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, z uwagi na to, że jedynym wierzycielem jest Skarb Państwa lub ZUS, nie można przyjąć, kierując się ogólnymi zasadami z Konstytucji RP, w tym w szczególności zasady równości wobec prawa, iż członkowie zarządu osoby prawnej, w których występuje jeden wierzyciel mogliby być w uprzywilejowanej sytuacji przez wykazywanie, że w stosunku do nich dochodzi do zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 116 OP.
Dodatkowo należy wskazać, że do wymienionych wyżej zaległości wobec ZUS w 2016 r. doszły te wobec organu podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od sierpnia do grudnia 2016 r. i dalej za cały 2017 r. oraz zaległości w podatku VAT za styczeń i następne miesiące 2016 r.
Nie ma również racji skarżąca twierdząc, że odwołanie się do sprawozdań finansowych Spółki za lata 2016 – 2018 pozbawiony był sensu. DIAS nie analizował tych sprawozdań pod kątem ustalenia daty niewypłacalności na 16 kwietnia 2015 r., lecz wskazał jedynie na pogłębiające się trudności finansowe Spółki. Te zaś były niezaprzeczalne. W konsekwencji wniosek o ogłoszenie upadłości złożony dopiero 31 lipca 2018 r. był spóźniony.
W ocenie Sądu, w sprawie nie były wymagane wiadomości specjalne, którymi mógłby dysponować wyłącznie biegły. Organy podatkowe nie mają obowiązku wykazania poprzez powołanie biegłego, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie, gdyż jest to przesłanka egzoneracyjna, której wykazanie leży po stronie członka zarządu. Organ podatkowy, zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 r., w sprawie II FPS 3/09, jest zobowiązany zbadać w każdym wypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu, jedynie to czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 OP.
Analizę sytuacji majątkowej spółki pod kątem omawianej przesłanki egzoneracyjnej oparto w tej sprawie w wystarczający sposób na materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy i nie było konieczności przeprowadzenia w tym zakresie dowodu z opinii biegłego. Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na ocenę, czy w rzeczywistości zaistniały przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. W aktach sprawy znajdują się bowiem dokumenty dotyczące sytuacji finansowej i majątku spółki w postaci jej sprawozdań finansowych oraz dokumentów dotyczących posiadanych zaległości w płatnościach. Stwierdzenie okoliczności faktycznej, kiedy w spółce wystąpił stan niewypłacalności, czyli określenie daty zaprzestania płacenia długów przez oceniany podmiot należy do ustaleń, których organy podatkowe powinny dokonywać samodzielnie.
Prawidłowe jest stanowisko organu co do tego, że skarżąca nie wykazała, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jej winy. Jako okoliczność świadczącą o braku winy skarżąca wskazywała niemożność faktycznej kontroli nad finansami Spółki, będącą konsekwencją podziału zadań między członków zarządu. Jak już jednak wyżej wskazano, wewnętrzne ustalenia między członkami zarządu nie zwalniają skarżącej z ciążących na niej obowiązków.
W ocenie Sądu, jako prawidłowe należy ocenić również stanowisko organów, że skarżąca nie wykazała mienia, z którego egzekucja jest faktycznie możliwa. W praktyce obowiązek ten oznacza konieczność przedstawienia składników majątkowych, z których egzekucja musi być realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela. Przy czym tylko realnie istniejące mienie wskazane wraz z jego usytuowaniem, istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, wypełniałoby przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności. Nie stanowią takiej okoliczności wskazywane wierzytelności rzekomo przysługujące Spółce, ponieważ w toku prowadzonej egzekucji ściągnięcie tych wierzytelności okazało się niemożliwe.
Nie jest zasadny zarzut oparty na twierdzeniu, że organ I instancji winien wpierw przesłać skarżącej kopię tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzono egzekucję należności wobec Spółki, a dopiero później wydać postanowienie na podstawie art. 200 OP. Skarżąca wywiodła, że bez możliwości zapoznania się z treścią tytułu wykonawczego nie miała możliwości skutecznej obrony w postępowaniu.
Sąd tej argumentacji nie podziela. Organ I instancji postanowieniem z 26 września 2022 r. wyznaczył stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Pełnomocnik strony zapoznał się z materiałem dowodowym sprawy, lecz skarżąca domagała się przesłania kserokopii dokumentów z akt sprawy. W treści skargi wskazała zaś, że nie został jej przesłany odpis tytułu wykonawczego. Strona może żądać wydania jej kopii akt sprawy lub uwierzytelnionych odpisów akt sprawy albo uwierzytelnienia kopii akt sprawy (art. 178 § 3 OP). Jeżeli jednak – jak twierdzi skarżąca – organ nie przesłał jej odpisu tytułu wykonawczego, to ocenić należy, czy uchybienie cytowanemu przepisowi mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Tylko takie uchybienie bowiem uzasadniałoby uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.
W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Dość powiedzieć, że tytuły wykonawcze dotyczące zobowiązań podatkowych Spółki znajdują się w aktach sprawy, zatem skarżąca miała możliwość się z nim zapoznać. Co więcej, zobowiązanie nałożone na skarżącą wynika ze złożonej przez Spółkę deklaracji podatkowej. Trudno jednak doszukać się wpływu, jaki brak doręczenia kopii tytułu wykonawczego wobec Spółki wpłynął na rozstrzygnięcie wydane wobec skarżącej. Argumentacja skargi oparta jest na twierdzeniu, że skarżąca została pozbawiona możliwości prowadzenia spraw Spółki. Jeżeli jednak, co już wyżej wykazano, okoliczność ta nie zwalnia jej z odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki, to fakt zapoznania się z treścią tytułu wykonawczego nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.
-----------------------
II Zobowiązanie podatkowe i kwestia jego przedawnienia
#/20