III SA/Wa 1187/20

III SA/Wa 1187/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Olechniewicz /przewodniczący/
Katarzyna Owsiak /sprawozdawca/
Włodzimierz Gurba
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 1143/21 - Wyrok NSA z 2024-11-13
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 165a, 14h, 14b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba, sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] , 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz C. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Postępowanie przed organami podatkowymi.
1.1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ interpretacyjny/organ odwoławczy/DKIS) z dnia [...] kwietnia 2020 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług.
1.2. W dniu 21 listopada 2019 r. C. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka/Strona/Wnioskodawca) złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku zapłaty faktury w mechanizmie podzielonej płatności w sytuacji, gdy należność z faktury, obejmującej wartość towarów lub usług, zostanie uregulowana w drodze potrącenia wierzytelności oraz sposobu wyliczania kwoty podatku VAT, którą należy uregulować w mechanizmie podzielonej płatności po dokonaniu potracenia wzajemnych wierzytelności.
1.3. W dniu [...] stycznia 2020 r. DKIS, działając na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 z późn. zm., dalej: O.p.), wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji.
Zdaniem organu w części pytanie zadane przez Wnioskodawcę odnosi się do kwestii potwierdzenia rozliczeń matematycznych (podanych w konkretnych przykładach), a nie interpretacji przepisu prawa podatkowego. Zatem zadane we wniosku w tej części pytanie wykracza poza przedmiot interpretacji indywidualnej wydawanej w trybie art. 14b O.p., gdyż nie dotyczy przedmiotu opodatkowania, powstania obowiązku podatkowego, podstawy opodatkowania czy stawek podatkowych.
1.4. Na przywołane postanowienie Strona w dniu [...] stycznia 2020 r. złożyła zażalenie, którym zarzuciła naruszenie:
1) art. 165a § 1 O.p. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że znajdzie on zastosowanie do wniosku, pomimo iż nie wystąpiły przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej, tj.:
- żądanie wszczęcia postępowania nie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną;
- nie wystąpiły jakiekolwiek inne przyczyny, z powodu których postępowanie nie mogło zostać wszczęte, w szczególności opis zdarzenia przyszłego był wyczerpujący, jak również wniosek dotyczył interpretacji przepisów prawa podatkowego, a nie obliczeń matematycznych;
2) art. 14b § 1 w zw. z art. 120 oraz 121 § 1 O.p. poprzez błędne uznanie, że zadane przez Wnioskodawcę pytanie w części wykracza poza przedmiot interpretacji indywidualnej, pomimo iż pytanie zadane we wniosku w całości dotyczyło sposobu wykładni przepisów prawa podatkowego, w tym m.in. art. 108a ust. 1d w zw. z ust. 1a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2020 r. poz. 106 z późn. zm., dalej: u.p.t.u.), co w efekcie doprowadziło do naruszenia zasady praworządności, a także zasady budzenia zaufania do organów podatkowych.
1.5. Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie przedmiotem wniosku w części jest kwestia sposobu wyliczania kwoty podatku VAT, którą należy uregulować w mechanizmie podzielonej płatności po dokonaniu potracenia wzajemnych wierzytelności. Wnioskodawca w kontekście przedstawionych we własnym stanowisku przykładów wyliczeń matematycznych wskazał sposób dokonania potrąceń wzajemnych wierzytelności i wartości kwoty podatku VAT do zapłaty w mechanizmie podzielonej płatności. Zatem intencją Spółki było uzyskanie rozstrzygnięcia określającego - w przypadku zastosowywania mechanizmu podzielonej płatności do sytuacji przedstawionej w przykładach - czy prawidłowo dokonał potrącenia i w związku z tym wskaże właściwe kwoty podatku VAT do zapłaty w mechanizmie podzielonej płatności. Wnioskodawca opisując w ten sposób czynności techniczne oczekuje potwierdzenia poprawności tych czynności.
DKIS wskazał, ze kwestie sposobu wyliczania kwoty podatku VAT, którą należy uregulować w mechanizmie podzielonej płatności po dokonaniu potracenia wzajemnych wierzytelności - którą należy wyliczyć jako iloczyn kwoty VAT wykazanej na fakturze (przed potrąceniem) i proporcji pomiędzy pozostałą kwotą do zapłaty (niepodlegającej potraceniu) do całości należności (kwoty ogółem) wskazanej na fakturze - nie są regulowane przepisami u.p.t.u. Zatem wątpliwości Spółki nie dotyczą rozumienia konkretnego przepisu podatkowego w kontekście skutków podatkowych dla Wnioskodawcy. Wydanie interpretacji indywidualnej w istocie wymagałoby zinterpretowania prawidłowości przyjętych przez Spółkę rozwiązań, a nie przepisów podatkowych regulujących prawa i obowiązki Wnioskodawcy. Organ dokonując rozpoznania na gruncie analizowanej sprawie w części wniosku musiałby rozstrzygnąć kwestie techniczne związane z prawidłowością dokonanych wyliczeń kwoty podatku (podanych w konkretnych przykładach), którą po dokonaniu wzajemnych potrąceń wierzytelności, należy uregulować w mechanizmie podzielonej płatności. Ocena taka nie może być przeprowadzona na etapie wydawania interpretacji indywidualnych.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2020 r. poinformowano Wnioskodawcę, że żądanie uzyskania interpretacji indywidualnej w przedstawionych przez Wnioskodawcę okolicznościach, nie odnosi się do wykładni przepisów podatkowych rzutujących na prawidłowe rozliczenie Wnioskodawcy. W szczególności przedmiot wniosku w części nie dotyczy konsekwencji w podatku od towarów i usług w odniesieniu do praw i obowiązków Wnioskodawcy. Interpretacja wydana w zakresie problemu, którego dotyczy w części pytanie przedstawione we wniosku nie rozstrzygałaby o skutkach materialnoprawnych dla Wnioskodawcy, co oznacza, że biorąc pod uwagę funkcję gwarancyjną (ochronną) interpretacji indywidualnych wskazanych w art. 14k-14n O.p., Wnioskodawca nie byłby w stanie się do niej zastosować.
Mając powyższe na uwadze, DKIS stwierdził, że nie można w tej sytuacji zgodzić się ze Spółką, że pytanie w części zadane we wniosku - w odniesieniu do opisanego zdarzenia przyszłego oraz uzasadnienia - powinno zostać rozstrzygnięte w drodze interpretacji indywidualnej, gdyż nie wpływa w tej części na sytuację prawnopodatkową Wnioskodawcy. Zatem, nie jest możliwe wydanie interpretacji indywidualnej, o której mowa w art. 14b § 1 O.p. w zakresie ww. żądania zawartego w przedmiotowym wniosku. Tym samym, w rozpatrywanej sprawie organ miał podstawy prawne do wydania zaskarżonego postanowienia. Organ rozstrzygnął w trybie w art. 14b § 1 O.p. kwestię obowiązku zapłaty faktury w mechanizmie podzielonej płatności w sytuacji, gdy należność z faktury, obejmującej wartość towarów lub usług, zostanie uregulowana w drodze potrącenia wierzytelności wydając interpretację indywidualną znak: 0114-KDIP ł-1.4012.648. 2019.1.JO z dnia 22 stycznia 2020 r., gdyż problem przedstawiony w pierwszej części pytania dotyczył skutków podatkowych w podatku VAT w zakresie prawidłowości zastosowania art.108a ust. 1d u.p.t.u. Natomiast druga część pytania nie odnosi się do skutków podatkowych Wnioskodawcy, lecz jest wyłącznie pytaniem o poprawności przyjętej metody wyliczania kwoty podatku VAT, którą Wnioskowana powinien zapłacić w mechanizmie podzielonej płatności.
Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie, DKIS dokonał wnikliwej analizy złożonego przez Stronę wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, a następnie w części dotyczącej sposobu wyliczania kwoty podatku VAT, którą należy uregulować w mechanizmie podzielonej płatności po dokonaniu potracenia wzajemnych wierzytelności wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, zaś w części dotyczącym obowiązku zapłaty faktury w mechanizmie podzielonej płatności w sytuacji, gdy należność z faktury, obejmującej wartość towarów lub usług, zostanie uregulowana w drodze potrącenia wierzytelności - interpretację indywidualną.
Ponadto DKIS wskazał, że poprawność postępowania organu w odniesieniu do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy podatnik opisując czynności techniczne oczekuje potwierdzenia ich poprawności w toku postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 stycznia 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 1707/18.
2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
2.1. Na opisane w punkcie 1.5. postanowienie Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
2.2. W skardze Strona zarzuciła DKIS naruszenie:
1) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z 165a § 1 O.p. poprzez błędne zastosowanie polegające na wydaniu postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji na wniosek Spółki w zakresie zastosowania obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności do kwoty pozostałej po dokonaniu potrącenia wzajemnych wierzytelności, pomimo braku istnienia przesłanek umożliwiających odmowę wszczęcia postępowania o wydanie interpretacji;
2) art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 239 oraz art. 14b § 1 w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 O.p. poprzez ich niezastosowanie w sprawie Spółki, tj. braku wydania postanowienia o uchyleniu w całości postanowienia organu pierwszej instancji i jednocześnie braku wydania indywidualnej interpretacji na wniosek Spółki w części pytania sformułowanego przez Spółkę we wniosku odnoszącego się do zastosowania obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności do kwoty pozostałej po dokonaniu potrącenia wzajemnych wierzytelności, co doprowadziło organ do naruszenia zasady praworządności oraz zasady budzenia zaufania do organów podatkowych;
3) art. 120 O.p. poprzez nieznajdujące uzasadnienia w przepisach prawa podatkowego wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o interpretację ze względu na pozaprawne przesłanki, tj. fakt, iż wydana interpretacja nie spełniałaby funkcji ochronnej i Spółka nie mogłaby się do niej zastosować.
2.3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
3.1. Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
3.2. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
3.3. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
3.4. Oceniając zaskarżone postanowienie DKIS z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ odwoławczy dopuścił się naruszeń prawa, które skutkują koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia.
3.5. Istota sporu w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie DKIS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Skarżącej o wydanie interpretacji indywidualnej wskazując, że przedstawiony we wniosku stan faktyczny, jako niemieszczący się w ramach tej instytucji prawnej, nie pozwalał na wydanie interpretacji indywidualnej.
W ocenie Sądu, rację w sporze przyznać należało Skarżącej, która wskazywała, że jej pytanie odnosi się do konkretnej normy prawa podatkowego, która może podlegać wykładni i nie był celem zadania spornego pytania potwierdzenie rozliczeń matematycznych.
3.6. Jak wynika z wniosku o interpretację Skarżąca chciała uzyskać odpowiedź w zakresie obowiązku zapłaty faktury w mechanizmie podzielonej płatności w sytuacji, gdy należność z faktury, obejmującej wartość towarów lub usług, zostanie uregulowana w drodze potrącenia wierzytelności oraz sposobu wyliczania kwoty podatku VAT, którą należy uregulować w mechanizmie podzielonej płatności po dokonaniu potracenia wzajemnych wierzytelności.
3.7. Na wstępie odnieść się należy do przepisów prawa, które stanowiły podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 14h O.p., w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 165a O.p. Na mocy art. 165a § 1 O.p., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, DKIS uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodzi zasadniczo druga z wymienionych w art. 165a § 1 O.p. przesłanek, a mianowicie wystąpienie innej przyczyny uniemożliwiającej wszczęcie postępowania.
Należy zauważyć, że wprawdzie przesłanka ta nie została zdefiniowana w przepisach Ordynacji podatkowej, to jednak zgodnie z wypracowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przyczyny te mogą dotyczyć zakresu przedmiotowego wniosku. Interpretacja może być wydana wtedy, gdy zakres przedmiotowy zagadnienia przedstawionego przez wnioskodawcę mieści się w zakresie przedmiotowym interpretacji. Z kolei przedmiot interpretacji indywidualnej stanowią przepisy prawa podatkowego.
Pamiętać również trzeba, że przepis art. 165a O.p., który stanowił podstawę prawną skarżonego postanowienia ma w postępowaniu w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego jedynie odpowiednie zastosowanie. Oznacza to, że winien być interpretowany z uwzględnieniem pozostałych regulacji dotyczących wydawania interpretacji podatkowych, w tym odrębności, jakimi charakteryzują się wydawane na podstawie tych przepisów interpretacje podatkowe.
Analiza przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, wskazanych w art. 165a § 1 O.p., w związku z przepisami tej ustawy regulującymi postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, prowadzi natomiast do wniosku, że w pojęciu jakichkolwiek innych niż brak statusu zainteresowanego przyczyn braku możliwości wszczęcia postępowania mieszczą się wszelkie inne okoliczności uniemożliwiające wydanie prawidłowej interpretacji, w tym zawierającej niezbędne elementy przewidziane przez ustawodawcę dla tego rodzaju rozstrzygnięcia i spełniającej funkcje przypisane tej instytucji. W szczególności, taka przeszkoda dla wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, istnieje w sytuacji, gdy:
- przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną są przepisy prawa podatkowego regulujące właściwość oraz uprawnienia i obowiązki organów podatkowych,
- przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego,
- przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów prawa podatkowego w sprawach pozostających poza zakresem przedmiotowym upoważnienia organu wydającego interpretacje indywidualne,
- wniosek dotyczy zagadnienia, unormowanego przepisami prawa podatkowego, którego rozwiązania nie może dostarczyć interpretacja indywidualna – wydanie interpretacji indywidualnej wymagałoby w istocie poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego, a nie przepisu prawa podatkowego.
Słusznie podnosi się w doktrynie i orzecznictwie, że przepisu art. 165a § 1 O.p. nie należy interpretować rozszerzająco, bowiem taka wykładnia stanowiłaby skuteczny środek dla organów podatkowych ograniczający merytoryczne rozpatrywanie wniosków i oznaczałoby to ograniczenie prawa do zainicjowania postępowania i w konsekwencji wykluczenia merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
3.8. Mając powyższe na uwadze nie można zgodzić się z DKIS, że wniosek Skarżącej nie kwalifikował się do merytorycznego rozpoznania i wydania indywidualnej interpretacji.
Należy bowiem zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 14b § 1 O.p. DKIS, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Zdaniem Sądu, niewątpliwym jest, że pytanie, z którym wystąpiła Skarżąca, jest pytaniem o interpretację przepisów prawa podatkowego.
3.9. Przypomnieć należy, że interpretacje indywidualne przepisów prawa podatkowego nie są prawem ani aktem administracyjnym, nie nakładają na zainteresowanych przez samo ich wydanie żadnych obowiązków, nie dają też formalnie praw, poza prawem zapoznania się z przedstawianymi w nich informacjami o możliwościach stosowania i wykładni prawa podatkowego oraz prawem zastosowania się do interpretacji, ze skutkiem w postaci powstania z tego tytułu ochrony prawnej przewidzianej w art. 14k – 14n O.p. Prawo z tytułu uzyskanej interpretacji indywidualnej powstaje dopiero z powodu i w zakresie zastosowania się do niej przez jej adresata. Na etapie wydawania interpretacji indywidualnej stanowi ona w istocie wyłącznie wymianę poglądów między zainteresowanym, a organem interpretacyjnym na temat zastosowania i wykładni prawa podatkowego w relacji do określonego stanu faktycznego. Z istoty interpretacji wynika, że nie rodzi ona dla zainteresowanego wiążących skutków prawnych. Zastosowanie się do interpretacji zależy od woli zainteresowanego.
Innymi słowy, instytucja interpretacji indywidualnych gwarantuje ochronę prawną wnioskodawcom, którzy zastosowali się do ich treści. Zakres tej ochrony regulują przepisy art. 14k - 14n O.p.
3.10. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy, zdaniem Sądu, nie zachodziły przesłanki do odmowy wszczęcia postepowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.
W ocenie Sądu, w świetle wniosku o wydanie interpretacji błędnie DKIS ocenił, że Spółka oczekiwała potwierdzenia zaprezentowanych we wniosku wyliczeń matematycznych. Tymczasem zdaniem Sądu, treść wniosku niewątpliwe wskazuje, że Strona oczekiwała interpretacji konkretnego przepisu ustawy o podatku od towarów i usług, w jej indywidualnej sprawie. Spółka podkreślała, iż przedmiotem wniosku była przede wszystkim interpretacja art. 108a ust. 1d, w zw. z ust. 1a u.p.t.u. oraz ustalenie generalnej zasady dokonywania zapłaty w mechanizmie podzielonej płatności, w przypadku gdy następuje potrącenie wzajemnych wierzytelności i po potrąceniu pozostaje jeszcze kwota do zapłaty.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 108a ust. 1 u.p.t.u., podatnicy którzy otrzymali fakturę z wykazaną kwotą podatku, przy dokonywaniu płatności kwoty należności wynikającej z tej faktury mogą zastosować mechanizm podzielonej płatności. Z art. 108a ust. 1 a u.p.t.u. wynika z kolei, że przy dokonywaniu płatności za nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, udokumentowane fakturą, w której kwota należności ogółem stanowi kwotę, o której mowa w art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, podatnicy są obowiązani zastosować mechanizm podzielonej płatności. Zgodnie natomiast z art. 108a ust. 1d u.p.t.u., w przypadku dokonania potrącenia, o którym mowa w art. 498 Kodeksu cywilnego, przepisów ust. 1a i 1b nie stosuje się w zakresie, w jakim kwoty należności są potrącane.
Mając na względzie przywołane przepisy Spółka wskazała, że w przedstawionym stanie faktycznym nie jest zobowiązana do zastosowania mechanizmu podzielonej płatności w stosunku do kwoty należności, które uległy potrąceniu z wierzytelnościami względem Dostawcy. Natomiast w pozostałym zakresie, czyli w odniesieniu do kwoty zobowiązania która nie została potrącona, brak jest wyraźnej regulacji, z której wynikałoby, w jaki sposób należy ją opłacić. Wątpliwości Strony dotyczyły więc przede wszystkim kwestii, w jakiej części kwota podatku VAT oraz kwota netto powinny zostać opłacone w mechanizmie podzielonej płatności, niemniej, również w tym zakresie Spółka przedstawiła we wniosku własne stanowisko. Spółka wyjaśniła w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji , że nie oczekiwała potwierdzenia przez DKIS przedstawionych we wniosku przykładowych wyliczeń matematycznych. Spółka chciała uzyskać odpowiedź, czyli poznać wykładnię przepisów w zakresie tego, w jakiej części podatek VAT wynikający z faktury Dostawcy, w związku z uregulowaniem tej faktury częściowo w drodze potrącenia, powinien zostać przelany na rachunek VAT Dostawcy. Spółka pytała więc o zasadę, w jaki sposób należy stosować art. 108a ust. 1d u.p.t.u. w kontekście opisanego zdarzenia przyszłego, co oznacza, iż jej pytanie odnosiło się wprost do stosowania przepisu ustawy o podatku od towarów i usług, a nie do podanego przykładu zawierającego wyliczenia matematyczne.
Potwierdza to też treść złożonego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, w którym Strona wyliczenia matematyczne poprzedza stwierdzeniami wskazującymi, że maja one charakter przykładowy - "na potrzeby przykładu przyjęto założenie", czy "w podanym w opisie zdarzenia przyszłego przykładzie" (strona 8 i 9 wniosku Spółki). Powyższe pokazuje, że wniosek Spółki dotyczy nie jednostkowego, zaprezentowanego przykładu i potwierdzenia prawidłowości dokonanego wyliczenia, a istotą jego było ustalenie generalnej zasady dokonywania zapłaty w mechanizmie podzielonej płatności, w przypadku gdy następuje potrącenie wzajemnych wierzytelności i po potrąceniu pozostaje kwota do zapłaty. Ustalenie zasad, według których należy obliczyć kwotę podatku VAT przekazywaną następnie na rachunek VAT ma istotne znaczenie, w szczególności, gdy potrącane wierzytelności dotyczą towarów lub usług opodatkowanych różnymi stawkami podatku VAT.
Niewątpliwie art. 108a ust. 1d w zw. z 1a u.p.t.u. nie daje wprost odpowiedzi, w jaki sposób należy ustalić kwotę VAT należną do opłacenia w mechanizmie podzielonej płatności, w stosunku do należności która nie została potrącona. W rezultacie, istnieje uzasadniona wątpliwość, jak daną regulację ustawy o podatku od towarów i usług należy zastosować w kontekście rozliczeń Spółki.
Zdaniem Sądu niezasadnie DKIS uznał, że odpowiedź na część pytania sformułowanego we wniosku, tj. dotyczącego zastosowania obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności do kwoty pozostałej po dokonaniu potrącenia wzajemnych wierzytelności, nie powinna zostać rozstrzygnięta w drodze interpretacji indywidualnej, gdyż nie wpływa w tej części na sytuację prawnopodatkową Wnioskodawcy.
Sąd, wbrew temu co twierdzi DKIS w skarżonym postanowieniu, nie ma wątpliwości co do tego, że zadane przez Spółkę pytanie w całości związane jest z konsekwencjami po stronie Spółki w zakresie rozliczenia podatku VAT. Udzielenie odpowiedzi przez DKIS poprzez wydanie interpretacji pozwoliłoby bowiem Spółce przyjąć właściwą zasadę, w oparciu o którą należy zapłacić podatek należny w mechanizmie podzielonej płatności po dokonaniu potrącenia wzajemnych wierzytelności i jak stosować przepis art. 108a ust 1d u.p.t.u., tj. jaką część potrąconej kwoty należy przekazać na rachunek VAT.
Reasumując, w ocenie Sądu, określenie jak należy stosować obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności do kwoty pozostałej po dokonaniu potrącenia wzajemnych wierzytelności jest kwestią prawa podatkowego i dotyczy stosowania art. 108a ust. 1d u.p.t.u. Niewątpliwie Spółka w związku z zaprezentowanym zdarzeniem przyszłym ma interes w poznaniu stanowiska organu, czy zaproponowany we wniosku sposób obliczenia kwoty podatku VAT i kwoty netto poprzez opisanie zasady dokonywania obliczenia, a następnie przykładowe wyliczenie według zaproponowanej metody, jest dopuszczalny.
Skoro w rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że wnioskująca o wydanie interpretacji Spółka jest zainteresowanym w rozumieniu art. 14b § 1 O.p., a pytanie to ma za przedmiot przepis prawa podatkowego, który ma zastosowanie do prawnopodatkowej sytuacji Skarżącej, to nie ma mowy o spełnieniu przesłanek odmowy wszczęcia postępowania z art. 165a § 1 O.
Wadliwe są twierdzenia organu, że wydana interpretacja może nie spełniać funkcji ochronnej, skoro bowiem organ odniesie się do zaproponowanej zasady zaprezentowanej przez Spółkę, w oparciu o którą zaproponowała ona wyliczenie podatku należnego do zapłaty w mechanizmie podzielonej płatności po dokonaniu potrącenia wzajemnych wierzytelności mechanizmu, interpretacja ta będzie w razie zastosowania się do niej chronić podatnika.
3.11. Podsumowując, w ocenie Sądu, wniosek o wydanie interpretacji złożony przez Skarżącą, w zakresie spornego pytana, do którego odnosi się skarżone postanowienie, dotyczy konkretnej normy prawnej, która może podlegać wykładni i pochodzi od osoby uprawnionej w jej indywidualnej sprawie. Żądanie wydania interpretacji w zakresie wyznaczonym pytaniem postawionymi we wniosku nie wykracza poza zakres przedmiotowy interpretacji wydawanej na podstawie art. 14b i nast. O.p. Skarżąca miała pełne prawo do uzyskania interpretacji indywidualnej w zakresie przedstawionego we wniosku pytania.
3.12. W konsekwencji powyższego, Sąd uznał za w pełni uzasadnione podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 165a § 1 w zw. z art. 14b§ 1 O.p. oraz art. 120 i art. 121 § 1 w związku z art. 14hO.p.
3.13. W ponownie prowadzonym postępowaniu, organ interpretacyjny uwzględni przedstawione powyżej stanowisko Sądu i wyda interpretację prawa podatkowego. Podkreślić należy, że rozpatrując sprawę Sąd nie zajmował się oceną prawidłowości wykładni przepisów prawa zawartą w stanowisku przedstawionym przez Spółkę, gdyż przedmiotem postępowania była wyłącznie kwestia odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielnie interpretacji indywidualnej.
3.14. Wskazane naruszenie przepisów prawa procesowego uzasadniało uchylenie przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji wyroku.
3.15. Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się orzeczenie o kosztach postępowania sądowego zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 4 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 597 zł złożyły się uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł ustalone na podstawie na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1687) oraz opłata za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielnie pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.