III SA/Wa 1308/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzje Izby Skarbowej i Urzędu Skarbowego dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych, kwestionując prawidłowość odliczenia darowizny na cele charytatywno-opiekuńcze z uwagi na niejasności co do osobowości prawnej obdarowanego podmiotu.
Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r., gdzie podatnicy próbowali odliczyć od podstawy opodatkowania darowiznę wierzytelności na rzecz C. z poleceniem wykorzystania jej na cele charytatywno-opiekuńcze. Organy podatkowe zakwestionowały to odliczenie, wskazując na brak osobowości prawnej C. oraz sprzeczność z zasadą nieodpłatności darowizny. WSA w Warszawie uchylił decyzje organów, uznając, że nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, w szczególności statusu prawnego C. i możliwości dokonywania przez nią darowizn.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi A. N. i N. N. na decyzję Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Podstawą sporu było nieuwzględnienie przez organy podatkowe odliczenia od podstawy opodatkowania darowizny wierzytelności na rzecz C. z poleceniem wykorzystania jej na cele charytatywno-opiekuńcze. Organy podatkowe argumentowały, że C. nie posiada osobowości prawnej, co wyklucza możliwość skorzystania z odliczenia na podstawie art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, a także że nabycie wierzytelności i jej darowizna za kwotę niższą niż wartość nominalna stało w sprzeczności z nieodpłatnym charakterem darowizny. WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Sąd zwrócił uwagę na niejasności dotyczące statusu prawnego C., możliwości przyjmowania przez nią darowizn oraz prawidłowości reprezentacji przy zawieraniu umowy darowizny. Podkreślono również, że naruszone zostały zasady ogólne postępowania podatkowego, w tym obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Sąd wskazał na sprzeczność w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji oraz potrzebę ponownego zbadania kwestii darowizny w kontekście przepisów ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie zostało jednoznacznie rozstrzygnięte w tym orzeczeniu, ale sąd wskazał na potrzebę dokładnego wyjaśnienia statusu prawnego podmiotu i możliwości dokonywania przez niego darowizn, co sugeruje, że odliczenie może być możliwe po spełnieniu określonych warunków.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe nie wyjaśniły wystarczająco, czy C. posiada osobowość prawną lub czy może korzystać z osobowości prawnej parafii, która ją powołała. Podkreślono, że ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego wymienia podmioty uprawnione do prowadzenia działalności charytatywno-opiekuńczej i posiadające osobowość prawną, a status C. wymagał dalszego zbadania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.s.P.K. art. 55 § ust. 7
Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej
Darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców, jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi pokwitowanie i sprawozdanie z wykorzystania darowizny.
k.c. art. 888 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja darowizny jako umowy, przez którą darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
Pomocnicze
Ord.pod. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy nie może zakończyć postępowania w inny sposób, jak tylko przez wydanie jednej z decyzji, o których mowa w art. 233 Ordynacji podatkowej.
Ord.pod. art. 210 § 1 pkt 4
Ordynacja podatkowa
Powołanie właściwej podstawy prawnej stanowi niezbędny element decyzji.
Ord.pod. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i prawidłowej oceny stanu faktycznego.
u.s.P.K. art. 7
Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej
Wymienia podmioty posiadające osobowość prawną w strukturach Kościoła Katolickiego, w tym parafie i Caritas.
u.s.P.K. art. 13
Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej
Określa zasady nabywania osobowości prawnej przez kościelne jednostki organizacyjne.
u.s.P.K. art. 12
Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej
Zakłady charytatywno-opiekuńcze nieposiadające osobowości prawnej działają w ramach kościelnych osób prawnych, które je powołały.
u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 1 pkt 9 lit. b
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Reguluje odliczenia od dochodu, w tym darowizn na cele kultu religijnego oraz działalności charytatywno-opiekuńczej.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 190
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu przekazanego do ponownego rozpoznania wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jest zobowiązany do zbadania zgodności z prawem zaskarżonej działalności administracji publicznej, wykraczając poza granice skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewyjaśnienie przez organy podatkowe wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, w szczególności dotyczących statusu prawnego C. i możliwości dokonywania przez nią darowizn. Naruszenie zasad ogólnych postępowania podatkowego, w tym obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Sprzeczność w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji (wskazanie podstawy reformatoryjnej przy utrzymaniu decyzji w mocy). Niewłaściwa interpretacja przepisu art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego przez organy podatkowe w kwestii nieodpłatności darowizny.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie przyjęte w zaskarżonej decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z powołanym w jej sentencji przepisem na podstawie którego ta decyzja została wydana. nie do zaakceptowania natomiast jest taka sytuacja jak w rozpoznawanej sprawie, iż powołując podstawę rozstrzygnięcia reformatoryjnego (art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) organ podatkowy wydaje decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji (art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Prawidłową decyzję organ podatkowy może podjąć tylko wówczas, gdy dysponuje materiałem dowodowym zebranym w sposób wyczerpujący, pozwalającym na prawidłową ocenę stanu faktycznego. Warunek nieopłatności dokonanej darowizny należy oceniać wyłącznie w stosunkach pomiędzy stronami umowy.
Skład orzekający
Krystyna Kleiber
przewodniczący
Hieronim Sęk
członek
Joanna Tarno
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odliczenia darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze, statusu prawnego kościelnych jednostek organizacyjnych oraz wymogów formalnych decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej związanej z darowizną na rzecz C. i przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej z darowiznami na cele charytatywne i interpretacją przepisów dotyczących kościelnych osób prawnych, co może być interesujące dla prawników i osób zajmujących się prawem podatkowym.
“Darowizna na cele charytatywne: Czy brak osobowości prawnej obdarowanego przekreśla odliczenie podatkowe?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 1308/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-05-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-04-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Hieronim Sęk Joanna Tarno /sprawozdawca/ Krystyna Kleiber /przewodniczący/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Asesor WSA Hieronim Sęk, Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.), Protokolant Barbara Czyżewska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 maja 2006 sprawy ze skargi A. N. i N. N. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2002 nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2002r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] września 2002 r. nr [...] Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] określającą małżonkom A. i N. N. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie [...] zł., zaległość podatkową oraz odsetki za zwłokę. Określenie kwoty zobowiązania podatkowego w kwocie wyższej niż wykazana przez małżonków w zeznaniu podatkowym PIT-31, spowodowane zostało nieuwzględnieniem dokonanego przez podatników odliczenia od podstawy opodatkowania, darowizny wierzytelności - na rzecz P. [...] w E.. Z akt sprawy wynika, że w dniu 25 października 2000 r. Urząd Skarbowy wydał decyzję określającą A. i N. N. zaległości w podatku dochodowym za 1999 r. Od decyzji organu I instancji strony wniosły odwołanie do Izby Skarbowej w W., która decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. uchyliła w całości decyzję Urzędu Skarbowego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego Urząd Skarbowy wydał nową decyzję, która w wyniku odwołania stron została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Izby Skarbowej w W.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wydanej na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a, art. 220 § 2 w zw. z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, Izba Skarbowa wskazała, że na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy organy podatkowe ustaliły, że N. N. w dniu 29 grudnia 1999 r. nabył od D. B. reprezentującego firmę K. z siedzibą w R. za kwotę [...] zł. niesporną i wymagalną wierzytelność wobec [...] w E. o wartości [...] zł. W dniu 30 grudnia 1999 r. zawarł z [...] (reprezentowanym przez jej dyrektora mgr L. W.) umowę darowizny tejże wierzytelności na rzecz C. z poleceniem wykorzystania jej przez obdarowanego na cele charytatywno-opiekuńcze, a w efekcie końcowym, na podstawie art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 29, poz. 154 z późn. zm.) dokonał pomniejszenia podstawy opodatkowania o wartość tejże wierzytelności. Izba Skarbowa wskazała, że możliwość odliczenia od dochodu przez osoby fizyczne darowizn na cele kultu religijnego oraz działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych regulują przepisy ustawy o stosunku Państwa do Kościoła oraz art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w 1999 r. Art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła stanowi, że darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców, jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz w okresie 2 lat od dnia przekazania darowizny przedstawi darczyńcy sprawozdanie z wykorzystania jej na cele charytatywno-opiekuńcze. Dodatkowo warunkiem skorzystania z ww. odliczenia jest spełnienie szeregu innych warunków określonych przez ustawodawcę w art. 26 ust. 5 oraz ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis art. 26 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że odliczeniu od dochodu podlegają jedynie darowizny przekazane na rzecz określonych osób prawnych, zaś przepis art. 26 ust. 7 stanowi, że wysokość wydatków ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Organ odwoławczy uzasadniając swe rozstrzygnięcie dowodził, że w rozpatrywanej sprawie nie został spełniony warunek z art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła (jakim jest posiadanie przez podmiot otrzymujący darowiznę osobowości prawnej), uprawniający do odliczenia dokonanej darowizny. Natomiast korzystanie z osobowości prawnej P. przy której działa C. (art. 2 ust. 1 Statutu C.) nie jest tożsame z posiadaniem osobowości prawnej tym bardziej, że jest to niezgodne z art. 11 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła. Izba Skarbowa podniosła, że nieodpłatny charakter świadczenia dokonanego w ramach darowizny ( zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego) wyklucza możliwość uzyskania jakiegokolwiek ekwiwalentu przez darczyńcę. W przedmiotowej sprawie fakt nabycia przez N. N. wierzytelności za kwotę [...] zł. oraz dokonywanie odliczenia od podstawy opodatkowania kwoty [...] zł stoi w sprzeczności w powołaną wyżej zasadą nieekwiwalentności świadczeń. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest ustawowych przesłanek określonych w artykule 26 ust. 1 pkt 9 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 55 ust 7 i 8 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP do dokonania powyższego odliczenia z uwagi na to, że C. nie posiada osobowości prawnej. Z akt sprawy dodatkowo wynika, że źródłem przedmiotowej wierzytelności jest umowa pożyczki [...] zł. (10 mld starych zł.), zabezpieczona wekslem in blanco, zawarta w dniu 31 marca 1994 r. pomiędzy B. G. a P. [...] w E.. W dniu 29 grudnia 1999 r. pożyczkodawca B. G. przeniósł swoją wierzytelność wynikającą z tej umowy na firmę K., reprezentowaną przez D. B. W tym samym dniu (29 grudnia 1999 r.) firma K. mocą umowy przelewu wierzytelności przeniosła część nabytej wierzytelności w wysokości [...] zł. na A. N. Powyższa decyzja została zaskarżona w całości do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez pełnomocnika A. i N. N. Decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 888 kc przez niewłaściwą interpretację i zastosowanie na skutek przyjęcia, iż zwolnienie P. [...] w E. z części długu nie stanowiło darowizny w rozumieniu tego przepisu. Zarzucono ponadto naruszenie przepisów postępowania art. 120, art. 121 § 1 , art. 122, art. 124, art. 191, art. 210 § 4 i § 5 i art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez oparcie decyzji na błędnej wykładni prawa materialnego, zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy oraz wydanie decyzji, której uzasadnienie zostało sporządzone w sposób wewnętrznie sprzeczny i niezrozumiały. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Wyrokiem z dnia 28 września 2004 r. sygn. akt III SA 1419/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. i N. N. W ocenie Sądu dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe znaczenie miało ustalenie czy C. posiada osobowość prawną i może być stroną umowy darowizny. Dla rozstrzygnięcia tej kwestii Sąd odwołał się do przepisu art. 5 w związku z art. 6-10 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP i stwierdził, że osobowość prawną przyznano C.. Wskazane przepisy nie przyznały osobowości prawnej C.. Z art. 2 statutu C. wynika, że działała ona przy określonej parafii, w wewnętrznych strukturach Kościoła Katolickiego, do celów organizacyjnych i współdziała z proboszczem danej parafii w realizacji postawionych jej celów nie posiada, jednak osobowości prawnej. Świadczy o tym również zapis art. 1 statutu C. E., z którego jednoznacznego brzmienia wynika, iż C. E. posiada zarówno kościelną jak i cywilną osobowość prawną. W statucie C. parafii brak jest zapisu tej treści. W przeciwnym bowiem wypadku statut byłby sprzeczny z ustawą. Ponadto ze statutów załączonych do akt sprawy nie wynika, że C. może przyjmować darowizny. Uprawnienie to zgodnie z art. 15 lit. g Statutu C. przysługuje zarządowi C.. Proboszcz Parafii jako przewodniczący C. nie był więc uprawniony do podpisania zawartej przez strony umowy, ponieważ dotyczy ona spraw majątkowych C., o których jej przewodniczący decydować może tylko na wniosek zarządu, a więc na podstawie udzielnego pełnomocnictwa. Skoro więc umowa nie została podpisana przez uprawniony organ osoby prawnej to przeniesienie prawa do wierzytelności na podstawie tej umowy nie wywołuje skutków prawnych w sferze stosunków cywilnoprawnych, jak i podatkowych. Powyższy wyrok WSA został zaskarżony skargą kasacyjną przez pełnomocnika A. N. i N. N. Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt II FSK 86/05 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA stwierdził, że przyjęcie przez wojewódzki sąd administracyjny stanu faktycznego, który organy orzekające ustaliły bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny, stanowi naruszenie przez sąd art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Zdaniem NSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji nie ustosunkował się do zawartych w skardze argumentów uzasadniających naruszenie przez organy przepisów procedury podatkowej, tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 191, art. 210 § 4 i § 5, art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Skarżący wykazywali wewnętrzne sprzeczności występujące w samym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz błędną ocenę w oparciu o wybiórczo zebrany materiał dowodowy czy w sprawie miała miejsce darowizna w rozumieniu art. 888 kc. Do tych spornych kwestii Sąd nie odniósł się. Z uzasadnienia wyroku nie wynika z jakich względów Sąd uznał stan faktyczny sprawy za niebudzący wątpliwości i to pomimo podnoszonych w tym względzie w skardze zarzutów o charakterze procesowym. Ponadto NSA zobowiązał sąd pierwszej instancji do odniesienia się czy stan faktyczny i prawny przyjęty za podstawę orzeczeń wskazanych w skardze kasacyjnej był rzeczywiście identyczny w takim zakresie, iż mógł prowadzić do podobnej oceny jak przyjęta w tych orzeczeniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 190 ppsa Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Sąd ten może odstąpić od wykładni prawa zawartej w orzeczeniu NSA jedynie wówczas, gdy stan faktyczny sprawy, ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania, ulegnie tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie będą miały zastosowania przepisy wyjaśnione przez NSA (por. wyr. SN z 9.07.1998 r., I PKN 226/98, OSN 1999, nr 15, poz. 486) lub gdy po wydaniu orzeczenia NSA zmieni się stan prawny. Jednakże wyjątek ten nie dotyczy niniejszej sprawy. Na wstępie jednak, wychodząc poza granice skargi, do czego upoważnia przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), stwierdzić należało, że rozstrzygnięcie przyjęte w zaskarżonej decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z powołanym w jej sentencji przepisem na podstawie którego ta decyzja została wydana. W sentencji decyzji jako podstawę prawną do jej wydania wskazano przepis art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, zaś rozstrzygnięcie przybrało treść "zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy". Uzasadnienie decyzji wskazywało na to, że podjęte rozstrzygnięcie przybrało właściwy kształt. Wobec tego pozostawało w oczywistej sprzeczności z przepisem, który powołano w podstawie do wydania decyzji. Należało zatem podkreślić, że zawarty w art. 233 Ordynacji podatkowej katalog rozstrzygnięć, które mogą zapaść w wyniku postępowania odwoławczego jest wyczerpujący. Organ odwoławczy nie może zakończyć postępowania w inny sposób, jak tylko przez wydanie jednej z decyzji, o których mowa w art. 233 Ordynacji podatkowej. Przepis ten przewiduje możliwość utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji lub wydania orzeczenia reformatoryjnego bądź kasacyjnego, a także umorzenia postępowania. Wydając jedną z tych decyzji organ podatkowy zobowiązany był do wskazania właściwej podstawy rozstrzygnięcia. Nie do zaakceptowania natomiast jest taka sytuacja jak w rozpoznawanej sprawie, iż powołując podstawę rozstrzygnięcia reformatoryjnego (art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) organ podatkowy wydaje decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji (art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). W ocenie organu odwoławczego nie zachodziła zatem podstawa do wzruszenia decyzji wydanej w pierwszej instancji. Ta oczywista sprzeczność mogła podlegać wyjaśnieniu dopiero w oparciu o treść uzasadnienia decyzji, w której zgodzono się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, nie podzielając w całości argumentacji tego organu. Powołanie właściwej podstawy prawnej stanowi niezbędny element decyzji określony w art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W tym wypadku był to przepis art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Z kolei uzasadnienie decyzji sporządzone na podstawie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej nie powinno służyć wyjaśnieniu wątpliwości co do samej zgodności pomiędzy poszczególnymi niezbędnymi elementami decyzji. Wskazanie właściwej podstawy prawnej decyzji w rozpoznawanej sprawie miało istotne znaczenie z uwagi na to, iż organ odwoławczy godząc się na treść rozstrzygnięcia w sprawie nie zaakceptował jednak argumentacji organu pierwszej instancji dotyczącej podstawowej kwestii spornej w sprawie, jaką było odliczenie od dochodu darowizny na kościelną działalność charytatywno - opiekuńczą. Z tego względu zaskarżoną decyzję należało uznać za wydaną z naruszeniem przepisów art. 120, art. 210 § 1 pkt 4 oraz art. 233 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu na uwzględnienie zasługiwały również zarzuty podniesione w skardze. Przyjmując bowiem ostatecznie, że podstawę do odliczenia darowizny na kościelną działalność charytatywno - opiekuńczą stanowił przepis art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, a nie powołany przez organy przepis art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy uznać, że nie wyjaśniono wszystkich przesłanek wynikających z tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe ostatecznie nie kwestionowały prawa skarżących do odliczenia darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą ponad limit ograniczający ustanowiony w art. 26 ust 1 pkt 9 lit b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kwestie sporne w rozpoznawanej sprawie sprowadzały się do oceny dopuszczalności odliczenia darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą udzielonej innej osobie niż kościelna osoba prawna. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że jeżeli dopuścić odliczenie darowizn od dochodu na podstawie art. 55 ust 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP, to przepis ten powinien być interpretowany ściśle. Przewiduje on wyłączenie z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym darowizn na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. Zgodnie z przepisami Rozdziału 6 (art. 38-40) powołanej ustawy, do prowadzenia działalności charytatywno-opiekuńczej Kościoła powołane zostały osoby prawne Kościoła (art. 38 ust.1) oraz podmioty powołane przez władze kościelne (art. 38 ust. 2). Ustawa zatem określiła zakres podmiotów uprawnionych do prowadzenia działalności charytatywno-opiekuńczej Kościoła. W tej sytuacji wyłączeniu z podstawy opodatkowania darczyńcy podatkiem dochodowym mogą podlegać darowizny ustanowione na rzecz tak określonych podmiotów. Do grupy tych podmiotów ustawa zaliczyła m.in. parafie (art. 7 ust. 1 pkt 5), C. (art. 7 ust. 2 pkt 2) oraz C. (art. 7 ust. 2 pkt 3). Jednocześnie zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy kościelne jednostki organizacyjne, o których mowa m.in. w art. 7 nabywają osobowość prawną z chwilą powiadomienia właściwego organu administracji państwowej o ich utworzeniu przez władzę kościelną, jeżeli ratyfikowane umowy nie stanowią inaczej. Powiadomienie powinno zawierać nazwę kościelnej osoby prawnej, jej siedzibę i określenie granic terenu jej działania - w odniesieniu do osób o zasięgu terytorialnym (art. 13 ust. 3 ustawy). W sprawie nie mogło budzić wątpliwości, że podmiot o nazwie C. do kręgu takich podmiotów, które wyposażono w osobowość prawną nie został zaliczony. Wbrew temu jednak co przyjęły organy podatkowe za wystarczające do przyjęcia, że C. nie działał w imieniu określonej kościelnej osoby prawnej - podstawą do takich ustaleń nie mogła być informacja zawarta w piśmie C. E. z dnia 29 maja 2001 r. Z pisma tego bowiem można wyprowadzić również wniosek przeciwny - wskazujący jednoznacznie na działalność C. w ramach parafii, która posiada osobowość prawną. Tym bardziej, że jak wynika z treści umowy darowizny z dnia 30 grudnia 1999 r. potwierdzenie jej przyjęcia nastąpiło przez P. będącego organem osoby prawnej jaką jest p. (art. 7 ust. 3 pkt 5 ustawy o stosunku Państwa do kościoła katolickiego w RP). W toku dalszych czynności w oparciu o Statut C. E. oraz statut C. p. dla P. E. należy wyjaśnić czy L. W., który podpisał umowę darowizny, działał w imieniu C. E., czy też w imieniu P. [...] w E. Wobec nie wyjaśnienia tych okoliczności oraz oparcia rozstrzygnięcia na wadliwej interpretacji pisma C. E. z dnia 29 maja 2001r. podjętą w tym zakresie ocenę należało uznać za przedwczesną i naruszającą zasady ogólne postępowania wyrażone w art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Sąd stwierdza zaś, że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym, jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, art. 122 Ordynacji podatkowej jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego. Prawidłową decyzję organ podatkowy może podjąć tylko wówczas, gdy dysponuje materiałem dowodowym zebranym w sposób wyczerpujący, pozwalającym na prawidłową ocenę stanu faktycznego. Niepełne ustalenie stanu faktycznego prowadzi do naruszenia prawa materialnego, podobnie jak wadliwa ocena stanu faktycznego i wadliwe stosowanie prawa. Sąd uznał w szczególności za zasadny zarzut strony dotyczący naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej, w związku z zaniechaniem ustalenia szeregu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych oraz w związku z przyjęciem przez organy podatkowe, że przysporzenie nastąpiło na rzecz C. bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie posiadania przez C. osobowości prawnej. Izba Skarbowa nie ustaliła, jaki jest zakres uprawnień C. do korzystania z osobowości prawnej parafii, czy C. jako jednostka organizacyjna C. E. stanowi część składową P.p.w. [...] w E. oraz czy kościelne zakłady charytatywno-opiekuńcze C., które nie posiadają osobowości prawnej i działają w ramach kościelnych osób prawnych, posiadają takie same uprawniania, co kościelne osoby prawne. Nie wyjaśniono, czy C. jako jednostka organizacyjna powołana przez Dyrektora C. E. może korzystać w swojej działalności z osobowości prawnej posiadanej przez parafię, skoro zgodnie z art. 12 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła, zakłady charytatywno-opiekuńcze nieposiadające osobowości prawnej działają w ramach kościelnych osób prawnych, które je powołały. Za zasadny należy uznać zarzut nieustalenia przez organy podatkowe czy umowa darowizny wierzytelności nie jest sprzeczna z art. 5 statutu C. dla parafii E., który zakazuje C. Parafii zawierania wszelkich zobowiązań przekraczających jej możliwości finansowe. Za błędne należy uznać też stanowisko prezentowane przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji odnoszące się do interpretacji przepisu art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego i związanej z tym kwestii ekwiwalentności umowy darowizny. Warunek nieopłatności dokonanej darowizny należy oceniać wyłącznie w stosunkach pomiędzy stronami umowy. Otrzymanie korzyści majątkowej od drugiej strony czynności wyklucza traktowanie umowy jako darowiznę. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie uzyskał żadnego ekwiwalentu od drugiej strony umowy (tj. C.), a zatem warunek nieodpłatności świadczenia dokonanego przez darczyńcę został spełniony. Podobne stanowisko zaprezentowane zostało w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2004 r., sygn. akt III SA/Wa 1089/03 i z 4 października 2004 r., sygn. akt III SA/Wa 230/03, wymienionych w skardze kasacyjnej. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI