III SA/Wa 1288/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że dodatkowe dopłaty wnoszone do spółki akcyjnej nie stanowią kosztów uzyskania przychodu.
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję określającą stratę podatkową za 2000 r. Spółka zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów kwotę dopłaty wniesionej do spółki akcyjnej "E" S.A. jako warunek sprzedaży akcji. Organy podatkowe uznały, że dopłaty te, niezależnie od formy prawnej spółki, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 53 updop. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Sprawa dotyczyła skargi A. Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającą stratę podatkową spółki za 2000 r. Spółka wykazała w zeznaniu rocznym stratę, która według ustaleń kontroli została zawyżona. Spółka uzyskała przychody m.in. ze sprzedaży usług, a także zbyła akcje spółki "E" S.A. za kwotę [...] zł, ponosząc na tej transakcji stratę. Kluczowym elementem sporu było zaliczenie przez spółkę dopłaty w kwocie [...] zł, wniesionej do spółki "E" S.A. na kapitał zapasowy w zamian za przywilej dodatkowych głosów, do kosztów uzyskania przychodów. Organy podatkowe uznały, że dopłata ta nie stanowi kosztu uzyskania przychodu na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 53 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (updop), który wyłącza z kosztów dopłaty, o których mowa w art. 12 ust. 4 pkt 11 updop. Spółka argumentowała, że przepisy te dotyczą dopłat do spółek z o.o., a nie dodatkowych dopłat do spółek akcyjnych, które mają inny charakter i tryb wnoszenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy podatkowe prawidłowo zinterpretowały przepisy updop, wyłączając z kosztów uzyskania przychodów wszelkie dopłaty wnoszone do spółek na podstawie przepisów prawa handlowego, niezależnie od formy prawnej spółki. Sąd podkreślił, że art. 12 ust. 4 pkt 11 updop obejmuje zarówno dopłaty do spółek z o.o., jak i dodatkowe dopłaty do spółek akcyjnych. Ponadto, sąd uznał, że nawet gdyby nie istniało wyłączenie z art. 16 ust. 1 pkt 53, zaliczenie dopłaty do kosztów uzyskania przychodów za 2000 r. byłoby niezgodne z prawem z uwagi na brak związku z przychodami uzyskanymi w tym roku (płatności za akcje miały nastąpić w latach 2001-2005) oraz naruszenie art. 15 ust. 4 updop.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, dodatkowe dopłaty wnoszone do spółek akcyjnych, podobnie jak dopłaty do spółek z o.o., nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 53 updop.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 16 ust. 1 pkt 53 updop, wyłączający dopłaty z kosztów uzyskania przychodów, ma zastosowanie do wszelkich dopłat wnoszonych do spółek prawa handlowego, niezależnie od ich formy prawnej (spółka z o.o. czy spółka akcyjna) i charakteru dopłaty. Interpretacja ta wynika z wykładni systemowej wewnętrznej przepisów updop.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
updop art. 16 § ust. 1 pkt 53
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Wyłącza z kosztów uzyskania przychodów dopłaty, o których mowa w art. 12 ust. 4 pkt 11.
updop art. 12 § ust. 4 pkt 11
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Określa, że do przychodów nie zalicza się dopłat wnoszonych do spółki w trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
updop art. 15 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Definiuje koszty uzyskania przychodów jako koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów.
updop art. 15 § ust. 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Reguluje moment uwzględniania przychodów i kosztów, wskazując na związek z rokiem uzyskania przychodu.
Pomocnicze
updop art. 12 § ust. 4 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Wskazuje na możliwość zwrotu akcjonariuszom dopłat wniesionych do spółki zgodnie z odrębnymi przepisami, co potwierdza objęcie spółek akcyjnych zakresem regulacji dopłat.
k.h. art. 427 § § 3
Kodeks Handlowy
Przepis obowiązujący w 2000 r., regulujący dopłaty do kapitału zapasowego w spółkach akcyjnych w zamian za przywileje.
k.h. art. 357 § § 3
Kodeks Handlowy
Dawny przepis regulujący dodatkowe dopłaty w spółkach akcyjnych.
k.s.h. art. 351 § § 3
Kodeks Spółek Handlowych
Obecny przepis zastępujący art. 357 § 3 K.h., używający terminu "dodatkowe świadczenia" w spółce akcyjnej.
k.s.h. art. 353
Kodeks Spółek Handlowych
Bezwzględny zakaz zwracania akcjonariuszom wpłat na akcje.
k.s.h. art. 341 § § 1
Kodeks Spółek Handlowych
Reguluje wpłaty na akcje.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli sądowej sprawowanej przez sądy administracyjne.
u.p.p.s.a. art. 145
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
u.p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
ord.pod. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym.
ord.pod. art. 124
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasady prowadzenia postępowania podatkowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dodatkowe dopłaty wnoszone do spółek akcyjnych nie są tożsame z dopłatami do spółek z o.o. i powinny być traktowane odmiennie na gruncie prawa podatkowego. Przepisy updop dotyczące dopłat (art. 12 ust. 4 pkt 11 i art. 16 ust. 1 pkt 53) dotyczą wyłącznie dopłat do spółek z o.o. Wydatek na dodatkową dopłatę miał związek z przychodami z tytułu sprzedaży akcji. Organy podatkowe naruszyły zasadę prawdy obiektywnej i zasady prowadzenia postępowania podatkowego.
Odrzucone argumenty
Dodatkowe dopłaty wnoszone do spółek akcyjnych nie stanowią kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 53 updop. Wydatek na dodatkową dopłatę nie mógł być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów w 2000 r. z uwagi na brak związku z przychodami uzyskanymi w tym roku (art. 15 ust. 4 updop). Wniesienie dopłaty nie stanowiło wydatku na nabycie akcji.
Godne uwagi sformułowania
Z wykładni systemowej wewnętrznej- zestawienia treści art. 16 ust. 1 pkt 53, art. 12 ust. 4 pkt 3 i art. 12 ust. 4 pkt 11 updop - wynika, iż terminu dopłaty w art. 12 ust. 4 pkt 11 updop użyto w ustawie dla określenia zarówno dopłat wnoszonych do spółek z ograniczoną odpowiedzialnością jak i dodatkowych dopłat wnoszonych do spółek akcyjnych. Nieprawidłowe są również tezy wywodu pełnomocnika Skarżącej spółki próbującego wykazać związek wydatku poniesionego na dodatkowe dopłaty z nieokreślonym przychodem roku 2000, bowiem poniesienie wydatku w celu uniknięcia strat w spółce zależnej nie ma związku z przychodami spółki "matki". Wydatki ponoszone w celu zapobieżenia stratom nie stanowią kosztów ponoszonych w celu uzyskania przychodu.
Skład orzekający
Jakub Pinkowski
przewodniczący
Małgorzata Długosz-Szyjko
sprawozdawca
Marta Waksmundzka-Karasińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów updop dotyczących dopłat do spółek akcyjnych i ich kwalifikacji jako kosztów uzyskania przychodów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2000 r. i specyficznej sytuacji faktycznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii podatkowej związanej z dopłatami do spółek i ich kwalifikacją jako kosztów uzyskania przychodów, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Czy dopłaty do spółek akcyjnych można wrzucić w koszty? WSA rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 1288/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-02-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-07-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jakub Pinkowski /przewodniczący/ Małgorzata Długosz-Szyjko /sprawozdawca/ Marta Waksmundzka-Karasińska Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych Sygn. powiązane II FSK 770/05 - Wyrok NSA z 2006-05-23 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Pinkowski, sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), asesor WSA Marta Katarzyna Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Karolina Zawadzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A. Spólka z o. o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie określenia straty w podatku dochodowym od osób prawnych oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. Nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. określającą stratę za 2000 r. w kwocie [...] zł. Spółka w zeznaniu rocznym CIT-8 za 2000 r. wykazała: przychody: [...] zł, koszty uzyskania przychodów: [...] zł oraz stratę: [...] zł. Według ustaleń kontroli strata wykazana w zeznaniu za 2000 r, została zawyżona o [...] zł. W 2000 r. Spółka A podstawowe przychody uzyskała ze sprzedaży usług rzeczoznawstwa przemysłowego, opracowania projektów elektro-energetycznych i usług w zakresie zarządzania produkcją dla odbiorców krajowych i zagranicznych. W 2000r. doszła również do skutku - po spełnieniu warunku wniesienia dopłat w kwocie [...],- zł do kapitału zapasowego spółki "E" S.A. - umowa zbycia [...] akcji spółki "E" za kwotę [...] zł. Akcje te Skarżąca Spółka nabyła w 1997 r. od Narodowych Funduszy Inwestycyjnych – [...] akcji Przedsiębiorstwa [...] "E" S.A. z siedzibą w K. na łączną kwotę [....] zł oraz w latach 1998 i 1999 od pracowników – [...] akcji za łączną kwotę [...] zł. Umowa zbycia akcji, która weszła w życie w 2000r. została zawarta w dniu [...] grudnia 1999 r.. Zrealizowano w ten sposób transakcję o charakterze management buy out, polegającą na zbyciu akcji Zarządowi Spółki. Zapłata miała nastąpić w latach 2001-2005. Spółka wyjaśniała, że z uwagi na decyzję o rezygnacji z prowadzenia tego rodzaju działalności oraz złą sytuację finansową "E" uzyskana cena sprzedaży w transakcji była najlepszą z dostępnych, bowiem biorąc pod uwagę okoliczności zawarcia transakcji, cena sprzedaży akcji "E" w wysokości [...] zł została ustalona na poziomie wartości rynkowej, którą na podstawie danych finansowych, po dokapitalizowaniu w wysokości [...] zł, oszacowano na poziomie [...] zł. Spółce "E" w przeciwnym wypadku groziła likwidacja, której koszty szacowano na około [...] zł, co oznaczało, że znacznie przewyższyłyby one wartość księgową "E" i niezbędne byłoby dokapitalizowanie Spółki. Umowa miała wejść w życie m. in. pod warunkiem dokonania przez Spółkę dopłaty [...] zł na kapitał zapasowy A "E" S.A. w K. Takiej dopłaty Spółka dokonała w dniu [...].01.2000r. Z akt sprawy wynika, że wniesienie dopłat do kapitału zapasowego spółki "E" nastąpiło na podstawie uchwały Nr 4 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy "E" S.A. z dnia [...] grudnia 1999r. na mocy której zobowiązano Skarżącą do dokonania dopłaty do kapitału zapasowego A "E" S.A. w wysokości [...] zł w zamian za przywilej dodatkowych 4 głosów dla każdej akcji imiennej, przenaszalnych bez zastrzeżeń wraz ze zmianą ich własności. Powyższa uchwała została podjęta w oparciu o obowiązujący wówczas art. 427 §3 Kodeksu Handlowego oraz postanowienia art. 9.3 statutu A "E" S.A. Kwota [...] zł jako dopłata do kapitału zapasowego nie została zaliczona do przychodów przez A "E" S.A., a Skarżąca Spółka na opisanej transakcji sprzedaży akcji wykazała stratę w wysokości [...] zł Spółka przyjęła, że łączny koszt zakupu akcji [...] "E" K. S.A. wyniósł [...] (akcje) + [...] (akcje) + [...] (dopłata) + [...] (opłaty skarbowe i inne związane z transakcją). Dokonaną wpłatę w wysokości [...] zł Skarżąca Spółka zaliczyła w koszty uzyskania przychodów 2000r., wskazując na jej związek z przychodami. Wariant sprzedaży akcji ze stratą był w ocenie Podatnika najbardziej korzystną formą wycofania się z działalności "E". Zdaniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. Skarżąca Spółka zaliczając dopłatę w kwocie [...],-zł -wniesioną na zasadach i w trybie art. 427 §3 Kodeksu Handlowego na kapitał zapasowy w zamian za przyznanie szczególnych uprawnień- do kosztów uzyskania przychodów naruszyła art. 16 ust. l pkt 53 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (jedn. tekst Dz.U. z 2000r., Nr 54, poz. 654 ze zm.) – zwanej dalej updop. Organ kontroli nie uznał zasadności argumentacji Skarżącej spółki, że art. 12 ust. 4 pkt 11 i art. 16 ust. l pkt 53 cytowanej ustawy nie dotyczy dodatkowych dopłat wnoszonych do spółek akcyjnych. Zdaniem organu, o tym, że przepisy art. 12 ust. 4 pkt 11 i art. 16 ust. l pkt 53 updop dotyczą również spółek akcyjnych świadczy treść art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy mówiący o tym, że do przychodów nie zalicza się "zwróconych udziałów lub wkładów w spółdzielni, umorzenia udziałów lub akcji w części stanowiącej koszt ich nabycia bądź objęcia, a także zwróconych udziałowcom (akcjonariuszom) dopłat wniesionych do spółki zgodnie z odrębnymi przepisami (...)". Stąd w ocenie organu I instancji kwota [...] zł nie stanowi kosztu uzyskania przychodu. W uzasadnieniu decyzji I instancji wskazano także, iż gdyby nawet zaaprobować stanowisko Spółki w zakresie interpretacji art. 16 ust. l pkt 53 updop, to wydatek [...] zł nie mógłby zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów z uwagi na brak racjonalności działania Spółki (dopłata w wysokości [...] zł celem zbycia akcji za [...] zł) co stoi w sprzeczności z zasadą płynącą z art. 15 ust. l cytowanej ustawy. - Od tej decyzji Spółka złożyła odwołanie. Pełnomocnik Spółki zarzucił organom kontroli naruszenie: art. 15 ust. l oraz art. 16 ust. l pkt 53 updop przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz przepisów prawa procesowego tj. art. 122 i art. 124 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.) – zwana dalej ord.pod. W ocenie Spółki wpłaty [...] zł nie można rozliczać w oparciu o art. 16 ust. l pkt 53 i art. 12 ust. 4 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, bowiem wymienione przez ustawodawcę w tych przepisach dopłaty dotyczą "dopłat" wnoszonych wyłącznie do spółek z o.o., nie dotyczą natomiast "dodatkowych dopłat" wnoszonych do spółek akcyjnych, a więc dopłaty wnoszone do spółek akcyjnych stanowią koszty uzyskania przychodów. Skarżąca wskazuje, że pomimo podobieństwa nazw, nie sposób utożsamiać - zarówno na gruncie prawa handlowego, jak i prawa podatkowego "dodatkowych świadczeń" akcjonariuszy z "dopłatami" dokonywanymi przez wspólników spółek z o.o. - obie instytucje dzieli ewidentna różnica, co do charakteru oraz trybu wnoszenia. Dopłata w spółce z o.o. jest obciążającym wszystkich wspólników zobowiązaniem do dokonania jednostronnego świadczenia na rzecz spółki. Świadczenie udziałowca w tym zakresie ma charakter pośredni pomiędzy dokonaniem wkładu pieniężnego na poczet kapitału zakładowego oraz pożyczki udzielonej spółce przez wspólników. W przeciwieństwie do tego, konsekwencją wniesienia przez akcjonariusza "dodatkowej dopłaty" jest nabycie przez niego pewnych przywilejów w spółce akcyjnej. Czynność ta, ma w tym przypadku charakter dwustronnie zobowiązujący – w zamian za świadczenie pieniężne akcjonariusz nabywa uprawnienie, przy czym dany akcjonariusz (konkretnie wymieniony) "dopłaca" do wniesionego wcześniej wkładu indywidualnie. Na poparcie swoich wywodów Pełnomocnik Spółki wskazał stanowisko przedstawicieli doktryny prawa handlowego i prawa bilansowego. Zdaniem Pełnomocnika o tym, że "dodatkowych dopłat" wnoszonych do spółki akcyjnej nie należy utożsamiać dla potrzeb podatku dochodowego z "dopłatą" do spółki z o.o. świadczy również fakt, że zgodnie z obowiązującym obecnie art. 351 § 3 K.s.h., będącym dokładnym odpowiednikiem obowiązującego w 2000 r. art. 357 § 3 K.h. termin "dodatkowe świadczenia" w spółce akcyjnej zastąpił dotychczasowy termin "dodatkowe dopłaty" w spółce akcyjnej używany w Kodeksie Handlowym. Zmianie tej nie towarzyszyła nowelizacja art. 12 ust. 4 pkt 11 oraz art. 16 ust. l pkt 53 updop. Pełnomocnik wskazał ponadto, że przyjęta w zaskarżonej decyzji interpretacja art. 12 ust. 4 pkt 11 oraz art. 16 ust. l pkt 53 ustawy pomija cel analizowanej regulacji prawnej - którym jest wyłączenie z przychodów i kosztów podatkowych świadczeń o charakterze zbliżonym do pożyczki udzielonej spółce przez jej wspólników. Podobnie, jak pożyczka, dopłaty wnoszone do spółki z o.o. nie podlegają zaliczeniu do przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów. W ocenie Skarżącej spółki kwestionowany wydatek [...] zł miał bezpośredni związek z uzyskanymi przez Spółkę przychodami 2000r. - jakkolwiek osiągnięta w ten sposób korzyść nie była pierwszorzędnym powodem wniesienia przez Spółkę dodatkowej dopłaty. Zdaniem Pełnomocnika Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej dopuścił się również naruszenia wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej zasady prawdy obiektywnej oraz art. 124 Ordynacji podatkowej, ponieważ zamiast szczegółowo przedstawić swoje stanowisko w kwestii racjonalności poniesienia kwestionowanego wydatku, ocenianej z punktu widzenia prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej, Dyrektor skoncentrował się na udowodnieniu postawionej przez siebie tezy, że nie miało sensu poniesienie wydatku w kwocie [...] zł wyłącznie w celu osiągnięcia przychodu w wysokości [...] zł. Wskazując na nieracjonalność dokonanego przez Spółkę wydatku w kwocie [...] zł bez zbadania tła gospodarczego operacji, w ocenie Pełnomocnika, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej nie ustosunkował się do poglądu przywołanego przez Spółkę i utrwalonego w orzecznictwie NSA, że o celowości ponoszenia wydatków związanych z prowadzoną działalnością decyduje sam podmiot prowadzący działalność gospodarczą, natomiast tego rodzaju oceny nie należą do właściwości organów podatkowych. Ponadto, ograniczając się do stwierdzenia, że na akcjonariuszu nie ciążą żadne obowiązki w przypadku otwarcia procesu likwidacyjnego spółki, organ nie odniósł się także do zgłaszanych przez Spółkę zastrzeżeń, że przy ogólnie złej sytuacji finansowej "E" wariant likwidacji spowodowałby znacznie większe koszty po stronie Spółki niż sprzedaż akcji "E". Powyższe działania są zdaniem Spółki sprzeczne z zasadami prowadzenia postępowania podatkowego, a w efekcie wydana decyzja narusza: art. 16 ust. l pkt 53 ustawy - poprzez pominięcie charakteru prawnego "dodatkowych opłat" dokonywanych przez akcjonariuszy i zakwalifikowanie ich wspólnie z dopłatami udziałowców spółek z ograniczona odpowiedzialnością jako wydatków wyłączonych z kosztów podatkowych- oraz art. 15 ust. l ustawy - poprzez nieuwzględnienie związku kwestionowanego wydatku z przychodami. Dyrektor Izby Skarbowej w W. po zapoznaniu się z aktami sprawy i zarzutami odwołania podtrzymał stanowisko Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej Pełnomocnik Spółki wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji Pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie: art. 16 ust. l pkt 53 w związku z art. 12 ust. 4 pkt 11 updop przez ich błędną wykładnię, a ponadto art. 120 oraz art. 121 §1 ord.pod. poprzez prowadzenie postępowania z pominięciem zawartych w nich zasad. Pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości obu zaskarżonych decyzji jako niezgodnych z prawem i zasądzenie kosztów postępowania. Spółka w uzasadnieniu skargi nie kwestionuje, że dodatkową dopłatę wniosła w trybie i na zasadach określonych w przepisach odrębnych w stosunku do ustawy. Podnosi jednak, że próba objęcia pojęcia "dodatkowe dopłaty" zakresem pojęcia "dopłaty" stanowi niedopuszczalne rozszerzenie znaczenia nadawanego temu ostatniemu pojęciu przez przepis art. 12 ust. 4 pkt 11 updop oraz jest zaprzeczeniem wykładni systemowej i celowościowej tego przepisu. Spółka wskazuje, że pomimo podobieństwa nazw nie sposób utożsamiać dodatkowych świadczeń akcjonariuszy z dopłatami dokonywanymi przez wspólników spółek z o.o., bowiem instytucje te dzieli ewidentna różnica co do charakteru oraz trybu wnoszenia. Całkowicie rozłącznego na gruncie prawa handlowego pojęcia "dopłaty dodatkowe" i "dopłaty" nie można także- zdaniem Skarżącej spółki- utożsamiać na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Pełnomocnik spółki powołuje się również na poglądy przedstawicieli doktryny prawa podatkowego i orzecznictwa, iż art. 12 ust. 4 pkt 11 updop, a co za tym idzie - art. 16 ust. l pkt 53 należy odnosić wyłącznie do dopłat przewidzianych w art. 178 i 179 K.h. Skarżąca Spółka, nie zgadzając się z poglądem zaprezentowanym w opinii prof. W. Modzelewskiego i przez organy podatkowe, wskazuje, że dodatkowa dopłata nie może podlegać zwrotowi. Stanowi o tym bezwzględny zakaz zwracania akcjonariuszom wpłat na akcje wynikający z art. 353 K.h. Oznacza to zdaniem Skarżącej, że art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy w zakresie w jakim przewiduje zwrot dopłat akcjonariuszom jest regulacją pustą. Skarżąca podkreśliła, że wydatek poniesiony w związku z dodatkową dopłatą był pod każdym względem racjonalny i służył zapewnieniu możliwości osiągania przychodów, bowiem działalność spółki E. generowała straty. Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu II instancji, gdyby przyjąć, że art. 12 ust. 4 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie dotyczy spółek akcyjnych, a "E" S.A. otrzymała dopłatę wniesioną na zasadach i w trybie zgodnym z odrębnymi przepisami - kwota dopłaty w wysokości [...] zł powinna podlegać włączeniu do przychodów podatkowych Spółki. Tymczasem jak ustalono firma "E" K. S.A. otrzymaną w 2000 r. dopłatę od Skarżącej w wysokości [...] zł zaksięgowała na kapitał zapasowy nie zaliczając jej do przychodu, a więc tym samym otrzymana dopłata nie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym, natomiast kontrolowana Spółka zaliczyła tę sama dopłatę do kosztów uzyskania przychodów 2000 r. Organ odwoławczy podniósł, że ustawodawca tak skonstruował dokonane w ustawie zapisy w sprawie dopłat, aby były obojętne podatkowo, tj. nie stanowiły ani kosztów ani przychodów, zarówno w spółkach z o.o. jak i akcyjnych Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. odmienność charakteru i trybu wnoszenia oraz celu dodatkowych dopłat akcjonariusza z jednej strony oraz dopłat wnoszonych przez wspólników spółki z o.o. oraz fakt, że dodatkowe dopłaty akcjonariuszy i dopłaty wspólników w spółce z o.o. dzieli ewidentna różnica - nie może prowadzić do wniosku, że dopłaty wnoszone do spółki akcyjnej powinny zostać potraktowane dła potrzeb podatku dochodowego odmiennie od dopłat wnoszonych do spółki z o.o. Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie zgodził się ze stanowiskiem Skarżącej, że kwota [...] zł jest kosztem uzyskania przychodu w kwocie [...] zł, tj. przychodu z tytułu otrzymania przez Spółkę zapłaty za sprzedane akcje. Wskazał, że zgodnie z art. 16 ust. l pkt 8 updop, kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia akcji jest wydatek na objęcie lub nabycie akcji, tymczasem sporna dopłata stanowiła warunek dojścia do skutku umowy sprzedaży, ale nie była związana z nabyciem akcji. Według organu odwoławczego wydatek ten nie spełniał również przesłanki określonej w art. 15 ust. l updop, ponieważ wydatki ponoszone w celu zapobieżenia stratom nie stanowią kosztów ponoszonych w celu uzyskania przychodu. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, jak wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd oceniając legalność zaskarżonych orzeczeń - zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)- (zwanej dalej u.p.p.s.a.) - uwzględnia skargę i uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku wystąpienia naruszeń prawa stanowiących przesłankę stwierdzenia nieważności Sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Dokonawszy oceny zaskarżonej decyzji w kontekście w/w kryteriów Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja nie narusza ani prawa materialnego, ani procesowego w sposób, który mógłby stanowić podstawę do jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Zasady zaliczania kosztów podatnika podatku dochodowego od osób prawnych do kosztów uzyskania przychodów regulują przepisy artykułów 15 i 16 updop. Z ich postanowień wynika, iż o zakwalifikowaniu danego wydatku podatnika do kosztów uzyskania przychodów decyduje spełnienie przesłanki zawartej w art. 15 ust. 1 - tj. by były to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Jednocześnie ustawodawca w art. 16 ustawy wyłączył pewne rodzaje kosztów, stanowiąc, iż mimo poniesienia ich w celu uzyskania przychodów nie będą one uznawane za koszty uzyskania przychodu. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 53 updop nie uważa się za koszty uzyskania przychodów dopłat, o których mowa w art. 12 ust. 4 pkt 11, oraz ich zwrotu. W art. 12 ust. 4 pkt 11 updop mowa o dopłatach wnoszonych do spółki w trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Zdaniem Sądu, prawidłowo organy podatkowe interpretują, iż oznacza to wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wszelkich dopłat wnoszonych do spółek na podstawie przepisów prawa handlowego. Z brzmienia przytoczonej normy nie wynika bowiem, by ustawodawca ograniczał zakres obowiązywania przepisu art. 16 ust. 1 pkt 53 tylko do spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, albo tylko do dopłat o jednorodnym charakterze, czy wnoszonych według jednakowych zasad. Dlatego mimo, iż funkcja dopłat w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością i dodatkowych dopłat w spółkach akcyjnych jest inna, poglądu przedstawionego przez Skarżącą w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie można uznać za prawidłowy. Z wykładni systemowej wewnętrznej- zestawienia treści art. 16 ust. 1 pkt 53, art. 12 ust. 4 pkt 3 i art. 12 ust. 4 pkt 11 updop - wynika, iż terminu dopłaty w art. 12 ust. 4 pkt 11 updop użyto w ustawie dla określenia zarówno dopłat wnoszonych do spółek z ograniczoną odpowiedzialnością jak i dodatkowych dopłat wnoszonych do spółek akcyjnych. Trafnie zatem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje się na treść art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy dla poparcia tej interpretacji. W przepisie tym stanowiącym łącznie z art. 12 ust. 4 pkt 11 całość regulacji w zakresie podatkowych skutków otrzymania dopłaty lub otrzymania jej zwrotu, mowa o zwróconych udziałowcom (akcjonariuszom) dopłatach wniesionych do spółki zgodnie z odrębnymi przepisami. Oznacza to, iż w art. 12 ust. 4 pkt 11 updop ustawodawca reguluje otrzymanie dopłat także przez spółki akcyjne. Bez znaczenia, natomiast dla właściwego odczytania art. 12 ust. 1 pkt 11 jest, czy regulacja art. 12 ust. 4 pkt 3 jest normą "pustą" i czy zgodny z prawem byłby w świetle przepisów prawa handlowego zwrot dopłaty otrzymanej przez przez spółkę akcyjną. Treść tego przepisu wskazuje bowiem na intencję ustawodawcy objęcia jednym terminem wszelkich dopłat wnoszonych do spółek prawa handlowego. Dodatkowe dopłaty wnoszone do spółek akcyjnych w nomenklaturze użytej w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych także są dopłatami choć o innym charakterze. Zdaniem Sądu nie można także uznać za wpłaty na akcje kwot wniesionych do spółki akcyjnej tytułem dodatkowej opłaty. Obowiązek wnoszenia jednych i drugich należności wynikał z odrębnych tytułów. Wpłaty na akcje - art. 341 § 1 K.h., dodatkowe dopłaty – art. 357 § 3 K.h., przy czym dodatkowe opłaty stanowiły świadczenie za przyznanie szczególnych uprawnień, a nie świadczenie za nabycie akcji. Nieprawidłowe są również tezy wywodu pełnomocnika Skarżącej spółki próbującego wykazać związek wydatku poniesionego na dodatkowe dopłaty z nieokreślonym przychodem roku 2000, bowiem poniesienie wydatku w celu uniknięcia strat w spółce zależnej nie ma związku z przychodami spółki "matki". Dodatkowa dopłata wniesiona do spółki akcyjnej "E" w 2000r. nie wykazuje - zdaniem Sądu - żadnego związku z innymi przychodami spółki wnoszącej dodatkowe dopłaty niż przychody ze sprzedaży akcji. Był to bowiem warunek zawarcia umowy sprzedaży. Chociaż podkreślić należy, iż związek z przychodami ze zbycia akcji nie implikuje uznania tego wydatku za wydatek na nabycie akcji. Jednakże Sąd nie podziela zasadności argumentacji Dyrektora Izby Skarbowej, iż o braku związku z przychodami Skarżącej stanowić może niewspółmierność uzyskanego przychodu z poniesionym wydatkiem. Taka wykładnia prowadziłaby do zakwestionowania możliwości pomniejszenia przychodu o koszty jego uzyskania w każdym przypadku wystąpienia straty, a z treści art. 7 ust. 2 updop wynika, że ustawodawca nie wyłącza takiej możliwości; ponadto art. 15 ust 1 updop wymaga jedynie by wydatek poniesiony był w celu uzyskania przychodu, nie dochodu. Rozpatrując związek wydatku na dodatkowe dopłaty do spółki "E" z przychodem Skarżącej stwierdzić należy, iż w 2000r. Skarżąca spółka nie uzyskała jeszcze przychodów ze sprzedaży akcji, płatności nastąpić miały dopiero w latach 2001- 2005. Sprzedaż akcji nie stanowiła przedmiotu działalności gospodarczej Skarżącej, dlatego do przychodu ze zbycia akcji w rozpoznawanym przypadku zastosowanie ma ogólna zasada ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, iż przychód uwzględnia się w roku jego otrzymania. Z tego względu nawet, gdyby nie było wyłączenia zawartego w art. 16 ust. 1 pkt 53, zaliczenie wydatku na dodatkowe dopłaty w kwocie [...],- zł do kosztów uzyskania przychodów 2000r. nie byłby zgodne z prawem, ponieważ stanowiłoby naruszenie przepisu art. 15 ust. 4 ustawy. Nie może być także przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji wadliwość polegająca, na tym, iż w decyzji nie wymieniono wszystkich podstaw prawnych dokonanego rozstrzygnięcia. Jeżeli rozstrzygnięcie jest zgodne z przepisami prawa, to podanie w decyzji niepełnej podstawy prawnej nie powoduje konieczności jej uchylenia przez Sąd. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. wymaga bowiem, by naruszenie przepisu procedury było na tyle istotne, by mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do postanowień art. 151 u.p.p.s.a. jeżeli Sąd nie uwzględnia skargi, to skargę oddala. Z tego względu Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI