III SA/Wa 1280/04

III SA/Wa 1280/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Nasierowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2004 r., [...] w przedmiocie: zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] maja 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpoznaniu zarzutów M. C. w zakresie prowadzonego wobec jej majątku postępowania egzekucyjnego, uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta R. z [...] kwietnia 2004 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że skarżąca pismem z [...] października 2003 r. wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego do jej majątku postępowania egzekucyjnego, na podstawie wystawionego przez ówczesnego wierzyciela tytułu wykonawczego [...] z [...] maja 2000 r. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego spowodowane zostało natomiast tym, że pomimo doręczanych jej upomnień skarżąca nie wywiązała się z obowiązku uiszczenia opłat za parkowanie w tzw. strefie ograniczonego postoju należącego do niej pojazdu.
Skarżąca przedstawiła następujące zarzuty dotyczące doręczonego jej tytułu wykonawczego z [...] maja 2000 r., [...]:
1) przedawnienie obowiązku,
2) brak wymagalności obowiązku z uwagi na fakt, iż Naczelny Sąd Administracyjny uznał uchwałę Zarządu Miasta za sprzeczną z prawem,
3) błąd co do osoby zobowiązanego,
4) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej.
W uzasadnieniu podniosła, że bezzasadne było nałożenie na nią zobowiązania pieniężnego z tytułu opłat za parkowanie w tzw. strefie ograniczonego postoju jej samochodu o numerze rejestracyjnym [...]. Zdaniem skarżącej "podstawa na jakiej oparty został tytuł wykonawczy, czyli uchwała Zarządu Miasta uznana została przez Naczelny Sąd Administracyjny za nieważną". Zakwestionowała również możliwość zaistnienia zdarzenia powodującego powstanie przedmiotowego zobowiązania pieniężnego. Stwierdziła bowiem, że "w wydanym tytule wykonawczym nastąpił błąd co do osoby zobowiązanego". Jej zdaniem niemożliwe było, aby parkowała pojazd w strefie ograniczonego postoju w okresie, za który naliczono zobowiązanie pieniężne. Zażądała jednocześnie przeprowadzenia postępowania w celu ustalenia, kto rzeczywiście parkował jej pojazd w strefie ograniczonego postoju. Stwierdziła ponadto, że przedmiotowe zobowiązanie uległo przedawnieniu. Za bezcelowe i całkowicie nieuzasadnione uznała dokonanie zajęcia wynagrodzenia w przedsiębiorstwie, w którym nie jest już zatrudniona. M. C. jest bowiem radcą prawnym i wykonuje zawód w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej.
Prezydent Miasta R., po przeprowadzeniu stosownego postępowania, działając na podstawie art. 123 k.p.a., w związku z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) uznał zarzuty za nieuzasadnione w całości i wniósł o kontynuowanie postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając swoje stanowisko wyjaśnił, że opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych pobierane były na podstawie art. 13 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm). Zgodnie natomiast z przepisami § 3 obowiązującego wówczas rozporządzenia Rady Ministrów z 5 lipca 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach (Dz. U. Nr 89, poz. 416), właściwym do wprowadzania tych opłat był organ zarządzający ruchem na danej drodze, w porozumieniu z zarządem drogi i po zasięgnięciu opinii właściwego organu samorządu terytorialnego. W razie nieściągalności opłat, ich windykację należało prowadzić w drodze egzekucji administracyjnej, zgodnie z art. 2 i art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wierzyciel wykazał również, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 20 października 2000 r. (sygn. akt III SA 1432/99) stwierdził nieważność jedynie uchwały Zarządu Miasta R. nr [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. Nadal funkcjonują natomiast w obrocie prawnym uchwały Zarządu Miasta R. z [...] listopada 1996 r. ([...]) oraz z [nr ...] grudnia 1997 r. (nr [...]). Stwierdzenie nieważności uchwały Zarządu Miasta R. z [...] grudnia 1998 r. spowodowało ograniczenie należności objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym do kwoty 138,50 zł.
Prezydent Miasta R. podkreślił, że skarżąca była dwukrotnie wzywana do wskazania osób, które użytkowały jej samochód w wymienionych dniach i powinny uregulować należne opłaty. M. C. nie wskazała jednak osób, które należałoby uznać za zobowiązane do uiszczenia opłat. Nie podzielił również poglądu skarżącej jakoby doszło do przedawnienia roszczeń z tytułu należnych opłat za parkowanie w latach 1997 - 1998, powołując się przy tym na art. 118 Kodeksu cywilnego.
Mając na względzie powyższe, Prezydent Miasta R. stwierdził, że brak jest podstaw do zaniechania dochodzenia od skarżącej należnych opłat za parkowanie jej pojazdu w strefie ograniczonego postoju. Brak jest również podstaw do odstąpienia od windykacji wymienionej należności budżetowej w drodze egzekucji administracyjnej.
M. C. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Prezydenta Miasta R. z [...] kwietnia 2004 r., wnosząc o jego uchylenie w całości, umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu wykazania, że to ona była "kierowcą i samochód był zaparkowany w podanych miejscach oraz by Urząd wykazał, jakie posiadała zezwolenia na parkowanie". Zdaniem M. C., "ciężar udowodnienia osoby zobowiązanej spoczywa na wierzycielu", gdyż przygotowanie przez nią wykazu osób użytkujących pojazd w podanych terminach i miejscach "byłoby po prostu fikcją". Podkreśliła, że to wierzyciel powinien udowodnić, kto faktycznie był we wskazanych terminach kierowcą pojazdu. Za bezzasadne uznała wszczęcie postępowania egzekucyjnego "przeciwko osobie wpisanej w dowodzie rejestracyjnym pojazdu". Podniosła, że odpowiedni pracownicy powinni spisać dane personalne osób, które parkowały pojazd w strefie ograniczonego postoju i wręczyć im od razu stosowne pismo, a "niespisanie żadnych danych kierowcy udowadnia, że nie było żadnego parkowania".
Zdaniem skarżącej, skoro Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Zarządu Miasta R. nr [...], a uchwała ta obowiązywała w miejsce poprzednich uchwał, to wcześniejsze uchwały "również są unieważnione". M. C. zauważyła, że wierzyciel wskazany w tytule wykonawczym już nie istnieje, dlatego nie może prowadzić egzekucji. Podtrzymała także zarzut przedawnienia dochodzonych należności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpatrzeniu zarzutów skarżącej i argumentacji podniesionej w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta R., podzieliło w zasadzie stanowisko wierzyciela. W uzasadnieniu postanowienia z [...] maja 2004 r. zauważono, że wprowadzenie opłat za parkowanie pojazdów w wyznaczonych miejscach postoju na drogach publicznych należy uznać za zgodne z prawem. Wobec uznania uchwały nr [...] Zarządu Miasta R. za nieważną, ograniczono dochodzoną należność do kwoty 138,50 zł. Podkreślono również, że postępowanie egzekucyjne wszczęto w 2000 r., a wszczęcie postępowania egzekucyjnego przerywa bieg przedawnienia. Nie można zatem uwzględnić wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia. SKO wyraziło pogląd, iż "organ egzekucyjny prowadząc czynności nie ma obowiązku dowodzić, kto w datach parkowania dysponował parkującym pojazdem".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uchyliło jednak postanowienie Prezydenta Miasta R. z [...] kwietnia 2004 r. Zdaniem organu odwoławczego, wierzyciel nie odniósł się do podniesionej przez skarżącą w zażaleniu kwestii posiadanego przez nią zezwolenia na parkowanie w strefach ograniczonego postoju i z tej przyczyny należało przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
Pismem z [...] czerwca 2004 r. M. C. złożyła skargę na postanowienie SKO z [...] maja 2004 r., wnosząc o uchylenie postanowienia w całości i umorzenie postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła rażące naruszenie przepisów poprzez przyjęcie, iż to na niej "ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności w przedmiocie ustalenia kto w datach parkowania dysponował parkującym pojazdem, podczas gdy ciężar udowodnienia faktów spoczywa na organie administracyjnym". Uzasadniając skargę podkreśliła, że ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie spoczywa na organie administracyjnym. Wiąże się to z istotą postępowania administracyjnego, na etapie którego organ administracyjny nie jest stroną, lecz organem władczym. Skarżąca podniosła ponadto, iż o posiadanym zezwoleniu na parkowanie informowała już w piśmie z [...] listopada 2003 r.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie, gdyż jego zdaniem w skardze nie wskazano przepisów, które zostały jakoby naruszone, a zarzuty podnoszone przez skarżącą okazały się bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycjami art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę zgodnie z zakresem swojej właściwości, nie stwierdził podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. Wyjaśnić ponadto należy, że sądy administracyjne nie zostały wyposażone w kompetencje pozwalające na umorzenie postępowania administracyjnego lub egzekucyjnego.
Zgodzić trzeba się ze stwierdzeniem SKO, iż skarżąca nie wskazała przepisów, które jej zdaniem zostały naruszone. W dobrze pojętym interesie skarżącego, szczególnie radcy prawnego broniącego swych interesów, leżeć winno odpowiednie uzasadnienie skargi (faktyczne i prawne). Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżąca została przekonana o bezzasadności większości swych wcześniejszych zarzutów. Zaskarżonemu postanowieniu SKO, uchylającemu postanowienie Prezydenta Miasta R., zarzuca bowiem jedynie bezpodstawne przyjęcie, że to na niej, jako właścicielce pojazdu, ciąży obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie jej pojazdu w miejscach płatnego postoju.
Ze skargi wynika, że skarżąca polemizuje ze stwierdzeniem SKO, iż "organ egzekucyjny prowadząc czynności nie ma obowiązku dowodzić, kto w datach parkowania dysponował pojazdem". Powołuje się przy tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 sierpnia 1998 r., choć wydaje się, że skarżąca podała błędną sygnaturę akt sprawy (I SA/Gd 1677/96).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 sierpnia 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1675/96. Zauważyć jednak należy, że wyrok ten został wydany w innej sprawie, a skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego postawił nieco inną tezę od tej, na którą powołuje się skarżąca. Oddalając skargę stwierdził bowiem, że "Regułą obowiązującą w procedurze administracyjnej, różną od obowiązującej w sprawach cywilnych (art. 6 K.c.), jest to, że ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie spoczywa na organie administracyjnym. Wiąże się to z istotą postępowania administracyjnego, na etapie którego organ administracyjny nie jest stroną, lecz organem władczym. Reguła ta jednak nie może obowiązywać bez ograniczenia".
Na podstawie art. 26 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm. – dalej u.p.e.a.) organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Z dyspozycji art. 27 u.p.e.a. wynika natomiast, że w tytule wykonawczym należy wskazać zobowiązanego. W przypadku niezapłacenia opłaty za parkowanie samochodu w strefie ograniczonego postoju (płatnego parkowania) należy przyjąć, że zobowiązanym jest właściciel pojazdu. Jeżeli osoba ta kwestionuje zasadność nałożenia na nią obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie, winna wskazać osobę, która kierowała pojazdem (por. wyrok NSA z 12 lutego 1998 r., I SA/Po 876/97, niepubl.).
Skarżąca była wzywana do wskazania osoby kierującej jej pojazdem w określonych dniach. Odmówiła jednak wskazania osoby, którą można byłoby uznać za osobę obowiązaną do uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu w strefie ograniczonego postoju. Należy zatem przyjąć, że na właścicielu pojazdu ciąży obowiązek uiszczenia tejże opłaty. Argumentacja i wnioski dowodowe skarżącej nie zasługują w tej sytuacji na uwzględnienie.
Zauważyć ponadto należy, że zgodnie z dyspozycjami art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny nie rozpatruje zatem sprawy od strony merytorycznej, ale bada sprawę dopuszczalności egzekucji pod względem formalnym. Rozpoznając ponownie sprawę, należy więc w pierwszej kolejności zbadać, czy skarżąca wniosła w przewidzianym terminie zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
W związku z powyższym, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że Samorządowe kolegium Odwoławcze w R. dopuściło się naruszenia prawa w takim stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.