III SA/Wa 127/07

III SA/Wa 127/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Trochim-Tuchorska /sprawozdawca/
Dariusz Turek
Jerzy Płusa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Sygn. powiązane
II FSK 756/07 - Wyrok NSA z 2008-06-26
I FSK 756/07 - Wyrok NSA z 2007-12-04
III SA/Wa 3389/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-02-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędziowie Aasesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska (sprawozdawca ), Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2007 r. sprawy ze skargi H.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania przepisów prawa podatkowego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2005 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając na podstawie art. 14b § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), odmówił zmiany postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego.
W uzasadnieniu decyzji podano, że wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2005 r. H.W. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o udzielenie pisemnej interpretacji prawa – art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 202, poz. 1956 ze zm.), dalej powoływanej jako "ustawa zmieniająca" oraz art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), dalej "u.p.d.o.f.", w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003 r.
Uzasadniając wniosek H.W. wskazała, że Stowarzyszenie Pracowników P. S.A. było właścicielem akcji spółki P. S.A. W latach 1998 – 1999 Stowarzyszenie sprzedało akcje swoim członkom. Na podstawie załączonej do wniosku umowy sprzedaży akcji z dnia 25 września 1998 r. H.W. jako pracownik nabyła od Stowarzyszenia 59 sztuk akcji imiennych serii A tej Spółki. Zgodnie z uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy M. S.A. nastąpiło połączenie tej spółki z P. S.A. Połączenie spowodowało wydanie akcjonariuszom P. S.A. w zamian za posiadane akcje, akcji serii F spółki P. S.A. Emisja akcji należnych akcjonariuszom P. S.A. oraz ich wydanie nastąpiło na Giełdzie Papierów Wartościowych, w obrocie publicznym.
Zdaniem H.W. spełnione zostały wszystkie przesłanki przewidziane w wymienionych na wstępie przepisach niezbędne do uzyskania zwolnienia. Sprzedaż akcji nie była przedmiotem działalności gospodarczej, a jedyne incydentalnymi transakcjami zawartymi przez właścicieli akcji. Ponadto akcje zostały nabyte w sposób określony w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. (to jest miało miejsce nabycie akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, na podstawie publicznej oferty). Okoliczność powyższa wynikała wprost z prospektu emisyjnego, gdyż w jego nagłówku umieszczono stwierdzenie "wprowadzeniu do publicznego obrotu i oferowaniu" akcji serii F. W ocenie H. W. spełniona została także przesłanka dotycząca zachowania terminu nabycia akcji. Zawarcie umowy, wydanie akcji, zapłata ceny miały bowiem miejsce przed dniem 1 stycznia 2004 r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. uznał stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu wskazał, że z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż w latach 1998-1999 H.W. nabyła akcje w ofercie skierowanej wyłącznie do członków Stowarzyszenia Pracowników P. S.A., a zatem nie spełniona została przesłanka nabycia akcji w ofercie publicznej, o której mowa w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. W wyniku operacji połączenia (fuzji) spółek H.W. weszła w posiadanie po dniu 1 stycznia 2004 r. akcji serii F Spółki M. S.A. Nie został więc spełniony warunek zwolnienia z opodatkowania dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, tj. termin nabycia akcji przed dniem 1 stycznia 2004 r.
Organ podkreślił, że przychód ze sprzedaży przedmiotowych akcji nie jest objęty zwolnieniem wynikającym z art. 19 ustawy zmieniającej, ponieważ zamiana statusu prawnego Spółek nie ma wpływu na tryb nabycia pierwotnych akcji – poza ofertą publiczną. W konsekwencji uzyskany w 2004 r. dochód ze sprzedaży akcji serii F Spółki M. S.A., nabytych przez akcjonariusza w 2004 r., nie spełnia warunku zwolnienia przedmiotowego, albowiem nabycie akcji nie nastąpiło przed 1 stycznia 2004 r., wobec powyższego podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie H.W. podniosła, że w jej przypadku zostały spełnione wszelkie warunki wymagane dla zwolnienia od podatku dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, gdyż sprzedawane papiery wartościowe zostały nabyte w 1998 r., a dalsze operacje dokonywane na tych papierach były wynikiem wzajemnych operacji przedsiębiorstw P. i M., co spowodowało w konsekwencji wymianę posiadanych akcji P. S.A. na akcje P. X S.A. Przeliczenie akcji według ustalonego parytetu po połączeniu obu spółek nie może być traktowane jako nowe nabycie. Podniosła także, że organ nie uwzględnił argumentacji, iż spełniona została przesłanka nabycia akcji w sposób określony w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f., tj. nabycia akcji dopuszczonych do publicznego obrotu, nabytych na podstawie publicznej oferty.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] października 2005 r. odmówił zmiany postanowienia organu I instancji.
W uzasadnieniu podkreślił, że z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż sprzedane w 2004 r. akcje P. S.A. nabyte zostały w zamian za wkład niepieniężny w postaci akcji P. X S.A. Zatem przychód ze sprzedaży akcji serii F P. S.A. podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. Podatek należny z tego tytułu wynosi, stosownie do art. 30b tej ustawy, 19 % uzyskanego dochodu ze sprzedaży papierów wartościowych.
Odnosząc się do zarzutu nie zastosowania w przedmiotowej sprawie zwolnienia z opodatkowania przychodów ze sprzedaży akcji P. S.A. na podstawie art. 52 pkt 1 lit b) u.p.d.o.f., organ odwoławczy podkreślił, że w myśl tego przepisu, w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. zwolnione od podatku dochodowego były dochody z odpłatnego zbycia akcji dopuszczonych do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754 ze zm.).
Natomiast dochody uzyskane po dniu 31 grudnia 2003 r. z odpłatnego zbycia akcji dopuszczonych do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych w sposób określony w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. są zwolnione od podatku dochodowego, pod warunkiem, że akcje te zostały nabyte przed 1 stycznia 2004 r. Wynika to z treści art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej zwolnienie ma zastosowanie do dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych jeżeli zostaną spełnione dwie przesłanki, tj. jeżeli:
1) sprzedaż dotyczy akcji nabytych przed 1 stycznia 2004 r.;
2) sprzedaż dotyczy akcji dopuszczonych do publicznego obrotu papierami wartościowymi i nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych.
Ponieważ ze stanu faktycznego wynika, że akcje serii F P. S.A. nabyte zostały po dniu 1 stycznia 2004 r. w zamian za akcje P. X S.A., które to akcje nabyte zostały na podstawie oferty skierowanej wyłącznie do członków Stowarzyszenia Pracowników P. X S.A., w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania zwolnienie z opodatkowania podatkiem dochodowym przychodu uzyskanego ze sprzedaży akcji serii F P. S.A., na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej i art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H.W. zarzuciła decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP - poprzez naruszenie konstytucyjnych zasad równości wobec prawa oraz demokratycznego państwa prawa,
- art. 14a § 3 Ordynacji podatkowej - poprzez brak wywiązania się przez organ z ciążących na nim obowiązków co do sposobu dokonania interpretacji,
- art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej - poprzez brak uchylenia lub zmiany postanowienia co do interpretacji prawa, które to postanowienie rażąco narusza prawo,
- art. 19 ustawy zmieniającej - poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wynikające z treści powołanego przepisu oraz art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych, nie ma zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie naruszenia prawa materialnego przez wydaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. i jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu, powołując się na treść art. 19 ustawy zmieniającej oraz art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f., stwierdziła, że stanowisko organów jest błędne i nie znajduje podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Po pierwsze sprzedaż akcji nie była przedmiotem działalności gospodarczej, a incydentalnymi transakcjami sprzedaży zawartymi przez właścicieli akcji.
Akcje zostały nabyte na podstawie publicznej oferty. Na stronie 28 prospektu emisyjnego mowa jest bowiem o "wprowadzeniu do publicznego obrotu", a na stronie 56 zostało stwierdzone, iż akcje serii F są "oferowane w ofercie publicznej". Decyzja [...] wprowadzająca akcje serii F do publicznego obrotu została powołana na stronie 57 prospektu (decyzja z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...]). Zdaniem Skarżącej zostały więc spełnione wymogi odnośnie zbywanych akcji.
Odnosząc się do przesłanki terminowej dotyczącej nabycia akcji Skarżąca podkreśliła, że nabycie ma charakter podmiotowy i wymaga określonego działania nabywcy – zawarcia umowy, przyjęcia prawa własności, zapłaty ceny. Wszystkich działań obecni zbywcy akcji dokonali przed dniem 1 stycznia 2004 r. Nabycie przez podatników miało miejsce w latach 1998 – 1999, a późniejsze operacje połączenia spółek M. S.A. oraz P. X S.A. nie były transakcjami akcjonariuszy spółki P. X S.A. (osób fizycznych). Osoby te zostały jedynie obarczone skutkiem prawnym fuzji – w związku z połączeniem spółek wydano im akcje spółki przejmującej w miejsce akcji spółki przejmowanej. Zasada sukcesji praw i obowiązków spółek podlegających połączeniu oznacza również sukcesję praw akcjonariuszy spółki przejmowanej. Potwierdza to, zdaniem Skarżącej, brak jakiejkolwiek odpłatności przekształcanych akcji. Wobec powyższego, w ocenie Skarżącej, spełniony został wymóg nabycia akcji przed dniem 1 stycznia 2004 r.
Z uwagi na przedstawione wyżej okoliczności Skarżąca stwierdziła, że należy uznać, iż dokonanie odpłatnego zbycia wskazanych wyżej akcji korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych. Organy podatkowe rozpatrując niniejszą sprawę błędnie uznały, że przepisy art. 19 ustawy zmieniającej oraz art. 52 u.p.d.o.f. nie obejmują swoim zakresem przedmiotowego stanu faktycznego. W ich ocenie decydujące znaczenie dla zastosowania zwolnienia z podatku dochodowego ma okoliczność wydania akcjonariuszom P. X S.A. akcji spółki P. S.A. Wydanie tych akcji w zamian za akcje P. S.A. nastąpiło w 2004 r., zatem w ocenie organów brak podstaw do zastosowania zwolnienia. Organy nie przeanalizowały jednak charakteru ani trybu wydania akcji akcjonariuszom w 2004 r., w kontekście użytego w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej sformułowania: "zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r.", a zagadnienie to ma decydujące znaczenie dla przedmiotowej sprawy i zastosowania zwolnienia wynikającego z treści tych przepisów. Zdaniem Skarżącej słowo "nabyte" wskazuje, iż chodzi o sytuacje, w których dominuje element woli akcjonariusza co do uzyskania akcji (umowa). W przeciwnym razie przepis posługiwałby się sformułowaniem "wydane", "przekazane". Z punktu widzenia wskazanego przepisu istotny jest zatem moment pierwotnego uzyskania statusu akcjonariusza (w przedmiotowym stanie faktycznym - uzyskania statusu akcjonariusza P. X S.A.), a nie czysto techniczne przekształcenie statusu akcjonariusza spółki przejętej na status akcjonariusza spółki przejmującej, jako okoliczność wyłącznie faktyczna bez doniosłości prawnej, z punktu widzenia powołanych artykułów dotyczących zwolnienia z opodatkowania odpłatnego zbycia papierów wartościowych.
W przedmiotowym stanie faktycznym wydanie akcji było konsekwencją połączenia M. S.A. z P. X S.A. W związku z powyższym po stronie dotychczasowych akcjonariuszy P. X S.A. (w tym po stronie Skarżącej) nie występował element woli związany z uzyskaniem statusu akcjonariusza P. S.A. W rezultacie z punktu widzenia przesłanek zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym przesądzające powinno być uzyskanie statusu akcjonariusza spółki przejętej przez P. S.A., czyli uzyskanie statusu akcjonariusza P. X S.A. (nabycie akcji nastąpiło w latach 1998/1999).
W kontekście powyższych uwag Skarżąca zauważa, że charakter okoliczności uzyskania akcji P. S.A. nie może w przedmiotowym przypadku zostać pominięty – jako nie mający istotnego znaczenia dla sprawy. Skarżąca wskazała, że jako podstawę do zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych odpłatnego zbycia akcji spółki przejmującej należy wziąć bowiem pod uwagę moment uzyskania statusu akcjonariusza spółki przejmowanej, z którym to momentem wiązało się istnienie elementu woli po stronie podatnika, co do nabycia/objęcia akcji. W opinii skarżącej użyte na gruncie art. 19 ustawy zmieniającej słowo "nabytych" należy odnosić zawsze i wyłącznie do sytuacji uzyskania akcji wiążącego się z elementem woli po stronie podatnika.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani prawa postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Na wstępie wskazać należy, że w świetle art. 19 ustawy zmieniającej, do stwierdzenia, iż akcje sprzedane w 2004 r. przez Skarżącą spełniały warunki do zwolnienia z opodatkowania wystarczające jest ustalenie, iż doszło do zbycia papierów wartościowych oraz że były to papiery, o których mowa w art. 52 u.p.d.o.f. w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2004 r., tj. papiery wartościowe dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabyte na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, a także że zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r. Do opodatkowania dochodu uzyskanego ze sprzedaży tych papierów w ogóle nie stosuje się przepisów u.p.d.o.f.
Ustalony pomiędzy stronami stan faktyczny wskazuje, że Skarżąca zbyła w 2004 r. akcje spółki P. S.A., powstałej w tym samym roku w wyniku połączenia P. X S.A. i M. S.A. Na skutek połączenia wymienionych osób prawnych akcjonariuszom P. S.A. w zamian za posiadane akcje tej spółki, wydano (wg ustalonego parytetu) akcje spółki powstałej w następstwie połączenia, tj. P. S.A.
W sprawie bezspornym jest fakt zbycia przez Skarżącą akcji spółki P. S.A. z siedzibą w W. w 2004 r. Spornym między stronami był przede wszystkim moment nabycia przedmiotowych akcji przez Skarżącą oraz fakt ich nabycia lub nie na podstawie publicznej oferty.
We wniosku o udzielenie interpretacji Skarżąca podkreśliła, że zbyła akcje nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r. Zdaniem organów podatkowych obu instancji przedmiotowe akcje zostały przez Skarżącą nabyte po dniu 1 stycznia 2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, że w powyższym zakresie stanowisko organu odwoławczego jest nieprawidłowe. Z akt sprawy wynika, że zgodnie z uchwałą nr 3/1/2004 z dnia 7 stycznia 2004 r. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy M. S.A. nastąpiło połączenie tej spółki ze spółką P. X S.A. w W. przez przejęcie spółki P. X S.A. w W. W wyniku połączenia powstała spółka o nazwie P. S.A. z siedzibą w W., a dotychczasowym akcjonariuszom spółki przejmowanej zostały wydane akcje spółki P. S.A.
W pierwszej kolejności określić należy: czy i w jaki sposób połączenie dwóch spółek kapitałowych oddziaływało na zasady opodatkowania dochodu z tytułu zbycia papierów wartościowych przez akcjonariusza jednej ze spółek łączonych. Łączenie się spółek regulują przepisy art. 491 i następne ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94 poz. 1037 ze zm.) – powoływanej dalej jako "k.s.h.". Zgodnie z art. 492 § 1 k.s.h. połączenie może być dokonane przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie) albo przez zawiązanie spółki kapitałowej, na którą przechodzi majątek wszystkich łączących się spółek za udziały lub akcje nowej spółki (łączenie się przez zawiązanie nowej spółki). W trakcie połączenia dochodzi do wydania udziałów lub akcji wspólnikom spółki przejmowanej lub wspólnikom spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, gdyż od dnia połączenia staną się oni wspólnikami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcjonariuszami spółki akcyjnej, natomiast spółka przejęta lub spółki łączące się przez zawiązanie nowej spółki ulegają rozwiązaniu bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego. Podkreślić w tym miejscu należy, że połączenie się spółek jest czynnością prawną pomiędzy łączącymi się spółkami, nie zaś akcjonariuszami. Rola akcjonariuszy w tym procesie jest bierna i ogranicza się tylko do podjęcia stosownych uchwał o połączeniu. Akcjonariusz spółki przejmowanej czy łączącej się przez zawiązanie nowej spółki nie może nie uczestniczyć jako akcjonariusz w spółce przejmującej czy spółce nowo zawiązanej, jeżeli za połączeniem wypowiedziała się wymagana większość akcjonariuszy. Tym samym, nawet jeżeli spółkę przejmującą, czy spółkę nowo zawiązaną traktowałoby się jako oferenta (emitenta) papieru wartościowego, to wspomnianym wyżej akcjonariuszom trudno byłoby przypisać rolę oblata czyli adresata oferty emitenta. (zob. Komentarz do Kodeksu spółek handlowych, Tom IV pod red. prof. dr hab. Stanisława Sołtysińskiego, C.H. BECK Warszawa 2004 r., s. 181). Powyższe rozumowanie można również odnieść do "nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych", o których mówił przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 49, poz. 447 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.o.p.w.", obecnie zastąpionej ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538 ze zm.), to jest do nabycia akcji spółki przejmującej przez akcjonariuszy spółki przejmowanej, gdyż akcjonariusze ci nie są, w rozumieniu tego przepisu, nabywcami akcji spółki przejmującej, wydawanymi im w zamian za ich akcje w spółce przejmowanej, skoro oni nie mają indywidualnie wpływu na to nabycie, a głosując przeciwko uchwale łączeniowej nie są w ogóle skłonni uzyskać ("nabyć") akcji spółki przejmującej.
Potwierdzenie powyższego można znaleźć również w Komentarzu do kodeksu spółek handlowych Andrzeja Kidyby, Tom II, Zakamycze 2004, w którym na stronie 932 stwierdza się, że uzyskanie statusu wspólnika spółki przejmującej lub spółki nowo zawiązanej nie wymaga dodatkowych oświadczeń ze strony wspólników spółek łączących się lub przejmowanych. Nie ma też konieczności składania oświadczeń przez wspólników spółki inkorporującej czy nowo tworzonej. Wszelkie oświadczenia w tym zakresie zastępuje uchwała walnego zgromadzenia lub zgromadzenia wspólników, także w stosunku do tych, którzy głosowali przeciwko połączeniu, wstrzymali się od głosu lub nie brali udziału w głosowaniu. Wspólnik nawet mimo sprzeciwu wobec łączenia i tak stanie się wspólnikiem lub akcjonariuszem spółki przejmującej lub nowo zawiązanej, a swoje udziały będzie mógł zbyć lub żądać umorzenia.
W świetle powyższego stwierdzić zatem należy, że sporne akcje zostały nabyte przez skarżącą przed dniem 1 stycznia 2004 r., to jest na mocy umowy z dnia 25 września 1998 r., a nie w roku 2004 po połączeniu się spółek kapitałowych, jak twierdziły organy podatkowe. Na marginesie zaznaczyć też należy, że nawet gdyby przyjąć interpretację organów co do nabycia akcji w 2004 r. należałoby odnieść się do kwestii bytu prawnego akcji spółki przejętej. Przyjmując bowiem, że w roku 2004 skarżąca nabyła "nowe" akcje, to akcje "stare" musiała zbyć, na przykład w drodze zamiany, przy czym wówczas konsekwentnie należałoby stwierdzić, że akcje spółki przejętej nabyte przed końcem roku 2004 H.W. zbyła po 1 stycznia 2004 r. Należałoby również w takiej sytuacji odrębnie rozważać kwestie związane z opodatkowaniem dochodu uzyskanego ze zbycia "starych", a odrębnie "nowych" akcji. Dlatego nie sposób zgodzić się z poglądem organów, jak i z tożsamym poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 3493/05.
Odnosząc się do warunku nabycia akcji w drodze "publicznej oferty" wskazać należy, że ustawa Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, nie podaje jednoznacznej definicji publicznej oferty, definiuje bowiem tylko pojęcie "pierwszej oferty publicznej". Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 8 p.p.o.p.w. przez pierwszą ofertę publiczną rozumie się proponowanie po raz pierwszy przez wprowadzającego lub subemitenta usługowego, w sposób określony w art. 2, nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych. Definicji "oferty publicznej" nie zawiera także u.p.d.o.f. Przedmiotowej definicji nie należy, zdaniem Sądu, wywodzić lub odnosić do definicji "obrotu publicznego" zawartej w art. 2 p.p.o.p.w., czy też definicji "pierwszej oferty publicznej".
Pojęcie oferty określone zostało w prawie cywilnym – art. 66 § 1 Kodeksu cywilnego i należy je rozumieć jako stanowczą propozycję zawarcia umowy skierowaną do drugiej strony. W ustawie podatkowej mówi się, że wcześniejsze nabycie akcji w publicznej ofercie umożliwia w konsekwencji skorzystanie przez podatnika z przywileju opisanego w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. Zważyć należy, że oferta nie jest jeszcze obrotem, a zaledwie propozycją zawarcia umowy. Również oferta publiczna nie może być określoną postacią obrotu publicznego. Definicje zawarte w p.p.o.p.w. dotyczą konsekwentnie obrotu i pierwszej oferty publicznej. Zdaniem Sądu niedopuszczalne jest utworzenie definicji "oferty publicznej’ polegające na dokonaniu wyboru jednego lub kilku parametrów opisujących powyższe pojęcia z uwagi na dowolność takiego zabiegu. Trudno bowiem przyjąć pogląd, iż oferta skierowana do skonkretyzowanej grupy osób (większej niż 300) nabiera – tylko ze względu na to – charakteru publicznego. Pojęcie "publiczny" rozumieć należy jako: dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony dostępny dla wszystkich.
Arbitralnie określony krąg adresatów nie może być bowiem utożsamiony z powszechną, niczym nie limitowaną dostępnością do propozycji oferenta.
Przyjąć należy, uwzględniając także wnioski płynące z wykładni systemowej i celowościowej, że publiczny charakter oferty oznacza powszechny dostęp do akcji bez względu na liczbę osób, do których jest ona skierowana (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2005 r. FSK 2626/04).
Sąd podziela jednocześnie stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2004 r. (FSK 259/04 oraz FSK 262/04), zgodnie z którymi brak legalnej definicji pojęcia "oferta publiczna" w aktach normatywnych w pełni uzasadnia posłużenie się przy ustalaniu znaczenia tego pojęcia dyrektywami wykładni językowej. Dyrektywy te upoważniają zaś do wniosku, że publiczny charakter oferty ma miejsce wtedy, gdy oferta adresowana jest do wszystkich, a nie tylko do ograniczonego kręgu osób.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotowe akcje oferowane były oznaczonemu adresatowi, ich nabywcami byli bowiem akcjonariusze P. X S.A., czyli członkowie Stowarzyszenia Pracowników P. X S.A. Tym samym nie została spełniona przesłanka, dotycząca nabycia akcji na podstawie publicznej oferty.
Wskazać należy, że w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych brak było wyraźnego przepisu, na mocy którego możliwe byłoby zastosowanie zwolnienia od podatku dochodowego w stosunku do dochodu ze sprzedaży akcji, które zostały wcześniej nabyte w ofercie adresowanej wyłącznie do pracowników spółki. Zwolnienie od podatku mogło dotyczyć wyłącznie dochodów ze sprzedaży akcji, które wcześniej zostały nabyte w sposób enumeratywnie wymieniony w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f.
Zdaniem składu rozpoznającego niniejszą sprawę, należy pamiętać o tym, że rozpoznawany spór dotyczy zwolnienia od podatku dochodów uzyskanych ze sprzedaży akcji. Przedstawione rozważania okazują się zatem szczególnie istotne, zwłaszcza w świetle zasady powszechności i równości opodatkowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, iż zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie prawa podatkowego są odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej (powszechności i równości opodatkowania) – zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 1994 r. sygn. SA/Po 1598/93. Zaprzeczeniem idei powszechności opodatkowania są wszelkiego rodzaju przywileje podatkowe, dlatego też przepisy będące podstawą do korzystania z ulg i odliczeń należy stosować ściśle.
Przedstawione rozważania i wnioski z nich wyciągnięte pozwalają na stwierdzenie, że organy podatkowe prawidłowo udzieliły interpretacji Skarżącej, gdyż dochód ze sprzedaży przedmiotowych akcji uzyskany przez H.W. podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zwolnienie od podatku dochodu ze sprzedaży akcji uzyskanego przez Skarżącą stanowiłoby dokonanie rozszerzającej wykładni omawianego przepisu prawa, bowiem naruszałoby zasady wykładni językowej. W świetle dotychczasowych rozważań dotyczących zasady powszechności i równości opodatkowania należałoby stwierdzić, że również zastosowanie wykładni celowościowej potwierdza stanowisko organów podatkowych.
Podsumowując powyższe rozważania Sąd uznał, że jakkolwiek organy podatkowe nieprawidłowo wskazały datę nabycia spornych akcji przez Skarżącą, to i tak w świetle cytowanych przepisów nie mogłaby ona korzystać ze zwolnienia podatkowego. Aby ze zwolnienia takiego korzystać muszą być bowiem kumulatywnie spełnione wszystkie przesłanki, na które wskazuje przepis. Ustalono, że nie została spełniona przesłanka dotycząca nabycia akcji na podstawie oferty publicznej, a więc Skarżąca nie może zostać zwolniona z opodatkowania dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia przedmiotowych akcji.
Zdaniem składu orzekającego Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie naruszył przepisu art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej, gdyż postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadało prawu. Jednocześnie nie naruszono także przepisu art. 14a § 3 Ordynacji podatkowej. Organy dokonały interpretacji wskazanych przez Skarżącą przepisów. Fakt, że interpretacja nie jest tożsama z interpretacją samej strony nie stanowi w żadnym stopniu o tym, że jest ona przez sam ten fakt sprzeczna z obowiązującym prawem. Skarżąca w skardze podnosiła także naruszenie przez organy przepisów art. 19 ustawy zmieniającej w związku z art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. Jak wskazano wyżej organy nieprawidłowo określiły moment nabycia akcji przez skarżącą. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik spawy, gdyż wobec niespełnienia przez stronę wszystkich warunków koniecznych do zwolnienia od opodatkowania i tak skutkowałoby odmową takiego zwolnienia. Nie naruszono także art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Przedstawione rozważania i wnioski z nich wyciągnięte pozwalają na stwierdzenie, że organy podatkowe prawidłowo udzieliły interpretacji Skarżącej, gdyż dochód ze sprzedaży przedmiotowych akcji uzyskany przez H.W. podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.