III SA/Wa 1266/21

III SA/Wa 1266/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Izabela Fiedorowicz /sprawozdawca/
Marta Waksmundzka-Karasińska /przewodniczący/
Piotr Przybysz
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatki inne
Sygn. powiązane
III FSK 430/22 - Wyrok NSA z 2024-05-14
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 245 poz 1810
par 2  ust. 1 pkt 12 lit. f
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób  niepełnosprawnych.
Dz.U. 2020 poz 426
art. 33 ust. 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), sędzia WSA Piotr Przybysz, Protokolant sekretarz sądowy Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za styczeń 2018 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi I. sp. z o. o. z siedzibą P. (dalej: spółka lub skarżąca) jest decyzja Ministra Rodziny i Polityki Społecznej (dalej Minister RiPS lub organ odwoławczy) wydana [...] marca 2021 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) za styczeń 2018 r., w związku z niezgodnym z ustawą wykorzystaniem środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (zfron).
W sprawie organy orzekające ustaliły poniższy stan faktyczny.
25 października 2017 r. wpłynęło do PFRON pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 23 października 2017 r. wraz z załącznikami i protokołem kontroli podatkowej przeprowadzonej w zakresie prawidłowości gromadzenia i wydatkowania przez spółkę jako pracodawcę środków ZFRON w okresie do 1 stycznia 2016 r. do 31 marca 2017 r. Protokół został doręczony spółce 10 października 2017 r. Protokół ten, zdaniem Prezesa Zarządu PFRON, ujawnił nieprawidłowości w zakresie gromadzenia i wydatkowania środków zfron.
Pismem z 4 stycznia 2018 r. Prezes Zarządu PFRON (dalej także jako organ pierwszej instancji) zawiadomił spółkę o ujawnionych nieprawidłowościach (szczegółowo w tym piśmie wymienionych), związanych z wydatkowaniem środków w ramach Indywidualnych Programów Rehabilitacji (dalej także IPR) i wezwał do złożenia deklaracji DEK-II-a w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym odebrano to pismo. Wezwał również do zapłaty zobowiązania na rachunek PFRON. Spółka została przy tym poinformowana, że za datę ujawnienia nieprawidłowości uznano dzień doręczenia tej korespondencji, którym był 8 stycznia 2018 r.
Pismem z 19 lutego 2018 r. skarżąca poinformowała, że nie wystąpiły nieprawidłowości w wydatkowaniu środków zfron. Wszystkie wydatki sfinansowano w oparciu o § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 245 poz. 1810 ze zm., dalej rozporządzenie w sprawie zfron). Zdaniem spółki, finansowanie kosztu dojazdów do pracy i z pracy, dojazdu na badania i zabiegi, naprawę samochodu oraz jego ubezpieczenie eliminuje i zmniejsza ograniczenia zawodowe pracowników niepełnosprawnych. Osoby te, ze względu na swoją niepełnosprawność miały utrudniony dojazd do pracy i z pracy środkami komunikacji publicznej, odczuwały zmęczenie, były narażone na stres związany z jazdą środkami komunikacji miejskiej. Zdaniem spółki zakup leków, środków i usług medycznych, sprzętu rehabilitacyjnego, wydatki na wypoczynek, kursy językowe pozwolił na rozwój osobisty i utrzymanie stanu zdrowia pracowników niepełnoprawnych na poziomie umożliwiającym świadczenie pracy.
Spółka nie dopełniła obowiązku złożenia w terminie deklaracji DEK-II-A, ani też nie dokonała wpłaty.
Z uwagi na powyższe, Prezes Zarządu PFRON postanowieniem z [...] lutego 2018 r. wszczął wobec skarżącej postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązań za styczeń 2018 w związku z niezgodnym z ustawą wykorzystaniem środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Następnie decyzją z [...] kwietnia 2018 r. organ ten określił spółce wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON w związku z niezgodnym z ustawą wykorzystaniem środków ZFRON za styczeń 2018 r., w wysokości 15.995,00 zł.
Prezes Zarządu PFRON wskazał, że spółka nieprawidłowo wydatkowała środki z puli IPR na rzecz 10 pracowników niepełnoprawnych, w łącznej kwocie 53.316,78 zł. Sankcja w wysokości 30% wynikająca z art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o rehabilitacji w związku z naruszeniem art. 33 ust. 4 ustawy naliczona od kwoty 53.316,78 zł wynosiła 15.995,03 zł
15 995,00 zł.
Od ww. decyzji spółka złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tzn. art. 33 ust. 4, art. 49 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (obecnie t.j. Dz.U.2020.426; dalej ustawa o rehabilitacji) w zw. z § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f) rozporządzenia w sprawie zfron (w brzmieniu obowiązującym w dacie objętym kontrolą) dalej: rozporządzenia w sprawie ZFRON), przez wadliwą ich interpretację i uznanie, że wydatkowanie środków ZFRON w ramach Indywidualnych Programów Rehabilitacji wobec A. P., A. Z., J. B., K. B., E. L., U. W., P. A., K. M., A. K. i J. S. jest nieuzasadnione i podlega sankcji określonej w art. 33 ust. 4a ustawy o rehabilitacji;
2. przepisów postępowania, tzn. art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (obecnie t.j. Dz.U.2020.1325 z późn. zm.; dalej: Ordynacja podatkowa) w zw. z § 2 rozporządzenia w sprawie ZFRON, poprzez m. in. prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania strony postępowania do organu.
Wymienioną na wstępie decyzją z [...] marca 2021 r., Minister RiPS na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 49 ust. 1 i 4 ustawy o rehabilitacji utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON.
W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, że wydatek poniesiony w ramach Indywidualnych Programów Rehabilitacji winien służyć sfinansowaniu kosztów, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia w sprawie zfron, natomiast celem IPR-ów ma być zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego programem. Podkreślił przy tym, że otwarty katalog kosztów zawarty w ww. przepisie nie oznacza dowolności w zakresie dokonywania wydatków przez wnioskodawcę, a tym bardziej nie może stanowić pretekstu do pokrywania kosztów niemających nic wspólnego ze zmniejszeniem ograniczeń zawodowych pracowników niepełnosprawnych.
Według Ministra RiPS, spośród wydatków ze środków zfron, o których mowa w § 2 ww. rozporządzenia, na szczególne uwzględnienie w rozpatrywanej sprawie zasługują wydatki na pomoc indywidualną oraz wydatki na indywidualne programy rehabilitacji. Z kolei wydatki z funduszu rehabilitacji pomimo tego, że pokrywane są z jednego konta, są ściśle wyodrębniane ze względu na cel przeznaczenia (pomoc indywidualna, IPR, pozostałe wydatki). Stanowi to realizację art. 33 ust. 3, pkt 4 i 5 ustawy o rehabilitacji.
Organ ten wskazał, że spółka przeznaczyła środki zfron w ramach indywidualnych programów rehabilitacji na wydatki dotyczące:
- samochodów, tj. ryczałty samochodowe z tytułu używania własnego samochodu; OC samochodu, ubezpieczenia samochodów oraz naprawę 1 samochodu;
- dojazdów, tj. dojazdów na zabiegi i badania; refundacji kosztu dojazdu na wypoczynek;
- zakupów, tj. leków, środków medycznych, usług medycznych, okularów;
- wydatków na wypoczynek, usprawnienia fizyczne, a także zakup sprzętu rehabilitacyjnego.
Mianowicie, Minister RiPS ustalił, że Indywidulany Program Rehabilitacji stanowił dla skarżącej podstawę do wydatkowania środków zfron dla następujących pracowników niepełnoprawnych:
1. A. P. (księgowa), która posiada orzeczenie o [...] wydane na stałe w stopniu [...]. Natomiast w diagnozie sytuacji zawodowej pracownika wskazano, że jest to [...]. Sporządzono dla niej IPR z 29 maja 2013 r., a następnie 2 korekty IPR-u (19 grudnia 2013 r. i 30 września 2015 r.). Z pierwotnego IPR-u wynika, że z oceny medycznej, pracownik porusza się i komunikuje samodzielnie. Nie korzysta z usług rehabilitacyjnych i opieki medycznej, ale jest pod stałą opieką [...]. Jedynymi przeciwskazaniami są: ciężka praca fizyczna i praca w zapyleniu. Wskazano w nim również, że w ocenie pracownika zakres obowiązków na jego stanowisku pracy jest odpowiednio dostosowany do stopnia niepełnosprawności. Przy czym pracownik cierpi na [...] i trudności stwarzają czynności związane z pracą fizyczną powodującą zmęczenie. Takie nie występują na zajmowanym stanowisku, lecz problemem jest pokonywanie drogi do i z pracy zatłoczonymi środkami transportu. W IPR znajduje się także ocena zawodowa dokonana przez doradcę zawodowego, również dotycząca oceny stanowiska pracy. Wskazano w niej, że jest ono odpowiednio przystosowane do możliwości psychofizycznych pracownika. Ponadto, podróżowanie środkami transportu publicznego powoduje u A. P. zmęczenie i pogorszenie samopoczucia po dotarciu do pracy, a w konsekwencji brak odpowiedniej koncentracji i organizacji. Dlatego też uznano, że refundacja kosztów przejazdów do pracy i z pracy samochodem użyczonym od bliskiej rodziny zlikwiduje bariery komunikacyjne, co wpłynie na realną możliwość świadczenia pracy. Dodatkowo Komisja Rehabilitacyjna zaleciła sfinansowanie kosztów związanych z rehabilitacją zdrowotną, takich jak: udział w turnusach rehabilitacyjnych i usprawniających, działalność rekreacyjną, usprawnianie fizyczne, specjalistyczne usługi medyczne oraz zakup leków i innych niezbędnych środków medycznych, jak również zakup środków ortopedycznych stosowanych do stopnia i rodzaju niepełnosprawności, aby utrzymać stan zdrowia na aktualnym poziomie. Ponadto, w korektach do IPR-u zalecono również finasowanie nauki języka angielskiego (pierwsza korekta) oraz dalsze przedłużenie IPR-u w aktualnym zakresie (druga korekta).
Ostatecznie spośród wydatków dokonanych na rzecz A. P., zakwestionowano wydatki na kwotę: 4.169,70 zł z tytułu: ryczałtu samochodowego z tytułu używania własnego samochodu w łącznej kwocie 3.481,47 zł; zakupu leków w łącznej kwocie 364,26 zł; dojazdu na zabiegi w kwocie 101,97 zł oraz OC samochodu w kwocie 222,00 zł.
2. A. Z. (księgowa), posiada orzeczenie o [...] wydane na czas określony. W diagnozie sytuacji zawodowej pracownika wskazano, że są to [...]. Sporządzono dla wyżej wymienionej IPR z 29 maja 2013 r., a następnie korektę IPR-u (30 września 2015 r.). Jak wynika z pierwotnego IPR-u z oceny medycznej, pracownik porusza się sprawnie i samodzielnie komunikuje. Nie korzysta z usług rehabilitacyjnych, ale jest pod stałą opieką [...]. Jedynymi przeciwskazaniami są: ciężka praca fizyczna i praca odpowiedzialna. W ocenie pracownika, zakres obowiązków na jego stanowisku pracy jest odpowiednio przystosowany do jego możliwości zdrowotnych. Pracownik wyjaśnił, że często odczuwa niechęć do wykonywania niektórych prac oraz zmęczenie. W ocenie zawodowej IPR sporządzonej przez doradcę zawodowego, dotyczącej oceny stanowiska pracy, wskazano, że jest ono odpowiednio przystosowane do możliwości psychofizycznych pracownika. Ponadto, w ocenie doradcy zawodowego, zaburzenia [...], na które cierpi pracownik powodują [...] drogi do i z pracy środkami komunikacji publicznej. Pogarszający się stan zdrowia spowodował również spadek wydajności w pracy, zwłaszcza w dni kiedy pracownik przyjeżdża do pracy autobusem. Właśnie wtedy nasilają się myśli związane z utratą pracy z powodu niewykonania jakiegoś zadania. Z uwagi na powyższe, Komisja Rehabilitacyjna zaleciła sfinansowanie kosztów związanych z dojazdem do pracy i z pracy własnym samochodem. Umożliwić to miało pracownikowi sprawniejsze pokonywanie drogi bez narażenia na stres związany z jazdą środkami komunikacji publicznej, a tym samym wykonywanie pracy. Dodatkowo zalecono sfinansowanie kosztów związanych z rehabilitacją zdrowotną, takich jak: udział w turnusach rehabilitacyjnych, rekreację, turystykę, usprawnienia fizyczne, specjalistyczne usługi medyczne oraz zakup leków stosownie do rodzaju niepełnosprawności. Pozwoli to utrzymanie stan zdrowia na aktualnym poziomie.
Ostatecznie spośród wydatków dokonanych na rzecz A. Z., zakwestionowano wydatki na kwotę: 7.274,75 zł z tytułu: ryczałtu samochodowego z tytułu używania własnego samochodu w łącznej kwocie 5.087,50 zł; zakupu leków - w łącznej kwocie 533,55 zł; wypoczynku - 617,70 zł; usługi medycznej - 400,00 zł; usprawnień fizycznych - 150,00 zł; OC samochodu w kwocie 486,00 zł.
3. J. B. (samodzielna księgowa), posiada orzeczenie o [...] wydane na czas określony. Natomiast w diagnozie sytuacji zawodowej pracownika wskazano, że jest to [...]. Sporządzono dla wyżej wymienionej IPR z 29 maja 2013 r., a następnie 2 korekty IPR-u (19 grudnia 2013 r. oraz 30 września 2015 r.). Jak wynika z pierwotnego IPR-u, z oceny medycznej, pracownik jest samodzielny, porusza się i w pełni komunikuje. Nie korzysta z usług rehabilitacyjnych ani opieki medycznej, jednakże, jak wynika z wyjaśnień J. B. jest ona pod opieką [...]. Jedynym przeciwskazaniem jest praca wymagająca dużej odpowiedzialności. W ocenie pracownika, wykonywanie powierzonych obowiązków przystosowane jest do jego możliwości zdrowotnych. Pracownik wyjaśnił, że często odczuwa niechęć do wykonywania niektórych prac oraz zmęczenie. W IPR znajduje się także ocena zawodowa dokonana przez doradcę zawodowego, również dotycząca oceny stanowiska pracy. Wskazano w niej, że jest ono odpowiednio przystosowane do możliwości psychofizycznych pracownika. Ponadto, w ocenie doradcy zawodowego, słaba sytuacja materialna, duża odległość między domem a pracą oraz choroba powodują ciągłe zmęczenie, brak czasu i niechęć do spotkań z innymi. J. B. ma z tego powodu poważne obawy o utratę pracy. Z uwagi na powyższe, Komisja Rehabilitacyjna zaleciła sfinansowanie kosztów związanych z dojazdem do pracy i z pracy własnym samochodem. Umożliwi to pracownikowi sprawniejsze pokonywanie drogi bez narażenia na stres związany z jazdą środkami komunikacji publicznej. Dodatkowo zalecono sfinansowanie kosztów związanych z rehabilitacją zdrowotną, takich jak: udział w turnusach rehabilitacyjnych, rekreację, turystykę, usprawnienia fizyczne, specjalistyczne usługi medyczne oraz zakup leków stosownie do rodzaju niepełnosprawności. Pozwolić to miało na utrzymanie stanu zdrowia na poziomie umożliwiającym wykonywanie pracy. Planowane działania zmniejszą ograniczenia zawodowe pracownika. Ponadto, w korektach do IPR-u zalecono również finasowanie nauki języka angielskiego (pierwsza korekta) oraz dalsze przedłużenie IPR-u w aktualnym zakresie (druga korekta).
Ostatecznie spośród wydatków dokonanych na rzecz J. B., zakwestionowano wydatki na kwotę: 7.272,48 zł z tytułu: ryczałtu samochodowego z tytułu używania własnego samochodu w łącznej kwocie 5.684,80 zł; usług medycznych i leków - w kwocie 1.227,68 zł; zakupu okularów - 360,00 zł.
4. K. B. (księgowa), posiada orzeczenie o [...] wydane na czas określony. Natomiast w diagnozie sytuacji zawodowej pracownika wskazano, że są to: [...]). Sporządzono IPR z 29 maja 2013 r., a następnie 2 korekty IPR-u (19 grudnia 2013 r. oraz 30 września 2015 r.). Jak wynika z pierwotnego IPR-u, z oceny medycznej, pracownik porusza się prawidłowo i w pełni komunikuje się. Nie korzysta z usług rehabilitacyjnych, ale jest pod opieką [...]. Jednakże, jak wynika z wyjaśnień K. B. korzysta ona również z usług rehabilitacyjnych (basen, masaż). Jedynymi przeciwskazaniami są: ciężka praca fizyczna, wykonywana w ruchu oraz na wysokości. Wskazano w nim również, że w ocenie pracownika, obecna praca wymaga męczącej pozycji ciała, ale jednocześnie twierdzi on, że zakres wykonywanych obowiązków na jego stanowisku pracy jest odpowiednio dostosowany do stopnia niepełnoprawności i nie odczuwa konieczności zmiany stanowiska pracy. Pracownik wyjaśnił przy tym, że cierpi na [...]. Problemem jest pokonywanie drogi do i z pracy zatłoczonymi środkami transportu. W IPR znajduje się ocena zawodowa dokonana przez doradcę zawodowego, również dotycząca oceny stanowiska pracy. Wskazano w niej, że jest ono odpowiednio przystosowane do możliwości psychofizycznych pracownika. Ponadto, w swojej ocenie doradca zawodowy stwierdził, że podróżowanie środkami transportu publicznego powoduje u K. B. zmęczenie i pogorszenie samopoczucia po dotarciu do pracy, a w konsekwencji brak odpowiedniej koncentracji i organizacji. Z uwagi na powyższe uznano, że refundacja kosztów przejazdów do pracy i z pracy samochodem wyeliminuje zmęczenie i złe samopoczucie oraz brak organizacji po podróży środkami komunikacji publicznej, a tym samym kontynuację zatrudnienia. Dodatkowo Komisja Rehabilitacyjna zaleciła sfinansowanie kosztów związanych z rehabilitacją zdrowotną, takich jak: udział w turnusach rehabilitacyjnych i usprawniających, działalność rekreacyjną, usprawnianie fizyczne, specjalistyczne usługi medyczne oraz zakup leków i innych niezbędnych środków medycznych, jak również zakup środków ortopedycznych stosowanych do stopnia i rodzaju niepełnosprawności, aby utrzymać stan zdrowia na aktualnym poziomie. Dzięki temu K. B. będzie mogła nadal zajmować aktualne stanowisko pracy. Planowane działania zmniejszą ograniczenia zawodowe niepełnosprawnego pracownika. Ponadto, w korektach do IPR-u zalecono również finasowanie nauki języka angielskiego oraz dalsze przedłużenie IPR-u w aktualnym zakresie.
Ostatecznie spośród wydatków dokonanych na rzecz K. B., zakwestionowano wydatki na kwotę: 6.976,59 zł z tytułu: ryczałtu samochodowego z tytułu używania własnego samochodu w łącznej kwocie 5.688,89 zł; usług medycznych w łącznej kwocie 670,00 zł (150,00 zł + 200,00 zł + 70,00 zł + 250,00 zł); refundacji kosztów dojazdów na wypoczynek - 617,70 zł.
5. E. L. (obecnie E. S.) (zastępca głównego księgowego), posiada orzeczenie o [...] wydane na czas określony. Natomiast w diagnozie sytuacji zawodowej pracownika wskazano, że są to [...]. Sporządzono IPR z 29 maja 2013 r., a następnie 2 korekty IPR-u (19 grudnia 2013 r. oraz 30 września 2015 r.). Jak wynika z pierwotnego IPR-u z oceny medycznej, pracownik porusza się prawidłowo i w pełni komunikuje się. Korzysta z turnusów rehabilitacyjnych oraz jest pod opieką [...]. Jedynym przeciwskazaniem jest: ciężka praca fizyczna. Wskazano w nim również, że w ocenie pracownika, wykonywanie powierzonych obowiązków przystosowane jest do jego możliwości zdrowotnych i nie odczuwa potrzeby zmiany stanowiska pracy i rodzaju wykonywanych czynności. Wyjaśnił przy tym, że od pewnego czasu odczuwa zmęczenie oraz zniechęcenie do pracy co budzi obawy o jej utratę. W IPR znajduje się także ocena zawodowa dokonana przez doradcę zawodowego, również dotycząca oceny stanowiska pracy. Wskazano w niej, że jest ono odpowiednio przystosowane do możliwości psychofizycznych pracownika. Ponadto, w swojej ocenie doradca zawodowy stwierdził, że słaba sytuacja materialna oraz schorzenia [...] powodują ciągłe [...]. Pracownik również ma duże problemy w pokonywaniu drogi do i z pracy środkami komunikacji publicznej z powodu długotrwałego przebywania w niekorzystnych dla jej stanu zdrowia warunkach. W związku z tym ma poważne obawy o utratę pracy. Z uwagi na powyższe uznano, że refundacja kosztów przejazdów do pracy i z pracy samochodem umożliwi sprawniejsze pokonywanie drogi do i z pracy bez narażenia na stres związany z jazdą środkami komunikacji publicznej co pozytywnie wpłynie na samopoczucie i wyeliminuje niechęć do pracy. Dodatkowo Komisja Rehabilitacyjna zaleciła sfinansowanie kosztów związanych z rehabilitacją zdrowotną, takich jak: udział w turnusach rehabilitacyjnych, rekreację, turystykę, usprawnianie fizyczne, specjalistyczne usługi medyczne oraz zakup leków stosowanie do stopnia i rodzaju niepełnosprawności, aby utrzymać stan zdrowia na aktualnym poziomie. Pozwoli to na utrzymanie stanu zdrowia na poziomie umożliwiającym wykonywanie pracy. Planowane działania zmniejszą zaś ograniczenia zawodowe niepełnosprawnego pracownika. Ponadto, w korektach do IPR-u zalecono również finasowanie nauki języka angielskiego oraz dalsze przedłużenie IPR-u w aktualnym zakresie.
Ostatecznie spośród wydatków dokonanych na rzecz E. L., zakwestionowano wydatki na kwotę: 5.721,84 zł z tytułu: ryczałtu samochodowego z tytułu używania własnego samochodu w łącznej kwocie 2.256,92 zł; usług medycznych, środków medycznych i leków w łącznej kwocie 2.231,50 zł; wypoczynku - 72,00 zł; usprawnień fizycznych - 60,00 zł; dojazdów na zabiegi i badania - 175,52 zł (41,80 zł + 133,72 zł); naprawy samochodu - 249,90 zł (137,90 zł + 35,00 zł + 70,00 zł); ubezpieczenia samochodu - 683,00 zł (309,00 zł + 374,00 zł).
6. U. W. (samodzielna księgowa), posiada orzeczenie o [...] wydane na czas określony. Natomiast w diagnozie sytuacji zawodowej pracownika wskazano, że są to: [...]). Sporządzono dla niej IPR z 29 maja 2013 r., a następnie korektę IPR-u (30 września 2015 r.). Jak wynika z pierwotnego IPR-u z oceny medycznej, pracownik porusza się prawidłowo i w pełni komunikuje się. Korzysta z turnusów rehabilitacyjnych oraz, m. in., [...]. Pracownik wskazał, że korzysta z masaży i ćwiczeń kręgosłupa oraz jest pod stałą opieką [...]. Jedynymi przeciwskazaniami są: ciężka praca fizyczna, na wysokości wykonywana w ruchu. Wskazano w nim również, że w ocenie pracownika, obecna praca wymaga napięcia psychonerwowego, obsługi i współpracy z innymi oraz męczącej pozycji ciała, ale jednocześnie twierdzi, że zakres obowiązków na stanowisku pracy jest odpowiednio dostosowany do stopnia niepełnoprawności i nie odczuwa konieczności zmiany stanowiska pracy. Pracownik wyjaśnił, że cierpi na schorzenia stwarzające trudności w wykonywaniu czynności związanych z pracą fizyczną powodującą zmęczenie, jednakże takie nie występują na zajmowanym stanowisku. Problemem jest pokonywanie drogi do i z pracy zatłoczonymi środkami transportu publicznego. W IPR znajduje się także ocena zawodowa dokonana przez doradcę zawodowego, również dotycząca oceny stanowiska pracy. Wskazano w niej, że jest ono odpowiednio przystosowane do możliwości psychofizycznych pracownika. Ponadto, w swojej ocenie doradca zawodowy stwierdził, że podróżowanie środkami transportu publicznego powoduje u U. W. zmęczenie i pogorszenie samopoczucia po dotarciu do pracy, a w konsekwencji brak odpowiedniej koncentracji i organizacji. Z powodu [...] pracownik musi często robić przerwy na posiłek i badanie [...] w organizmie. Z uwagi na powyższe uznano, że refundacja kosztów dojazdu do pracy i z pracy samochodem wyeliminuje zmęczenie i złe samopoczucie oraz brak organizacji po podróży środkami komunikacji publicznej, a tym samym kontynuację zatrudnienia. Dodatkowo Komisja Rehabilitacyjna zaleciła sfinansowanie kosztów związanych z rehabilitacją zdrowotną, takich jak: udział w turnusach rehabilitacyjnych i usprawniających, działalność rekreacyjną, usprawnianie fizyczne, specjalistyczne usługi medyczne oraz zakup leków i innych niezbędnych środków medycznych, jak również zakup środków ortopedycznych stosowanych do stopnia i rodzaju niepełnosprawności, aby utrzymać stan zdrowia na aktualnym poziomie. Dzięki temu pracownik będzie mógł nadal zajmować aktualne stanowisko pracy. Planowane działania zmniejszą ograniczenia zawodowe niepełnosprawnego pracownika. Ponadto, w korekcie do IPR-u zalecono również dalsze przedłużenie IPR-u w aktualnym zakresie.
Ostatecznie spośród wydatków dokonanych na rzecz U. W., zakwestionowano wydatki na kwotę: 7.868,12 zł z tytułu: ryczałtu samochodowego z tytułu używania własnego samochodu w łącznej kwocie 5.111,64 zł; usług medycznych, środków medycznych i leków w łącznej kwocie 2.756,48 zł.
7. P. A. (koordynator ds. logistyki i serwisu maszyn), posiada orzeczenie o [...] wydane na czas określony. Natomiast w diagnozie sytuacji zawodowej pracownika wskazano, że są to zaburzenia [...]. Sporządzono IPR z 29 listopada 2013 r., a następnie korektę IPR-u (30 września 2015 r.). Jak wynika z pierwotnego IPR-u z oceny medycznej, pracownik jest samodzielny, choć ma [...]. Nie korzysta z turnusów rehabilitacyjnych i opieki medycznej. Natomiast jak wskazał sam pracownik, jest on pod stałą opieką [...]. Jedynymi przeciwskazaniami są: praca odpowiedzialna, ciężka praca fizyczna, na wysokości, wykonywana w ruchu. Wskazano w nim również, że w ocenie pracownika, obecna praca wymaga napięcia psychonerwowego, monotonii, męczącej pozycji ciała oraz obsługi i współpracy z innymi, ale jednocześnie twierdzi, że wykonywanie powierzonych obowiązków przystosowane jest do jego możliwości zdrowotnych. Nie odczuwa też potrzeby zmiany stanowiska pracy i rodzaju wykonywanych czynności. Pracownik wyjaśnił przy tym, że od pewnego czasu odczuwa zniechęcenie do pracy co budzi obawy o jej utratę. W IPR znajduje się także ocena zawodowa dokonana przez doradcę zawodowego, również dotycząca oceny stanowiska pracy. Wskazano w niej, że jest ono odpowiednio przystosowane do możliwości psychofizycznych pracownika. Ponadto, w ocenie doradcy zawodowego, P. A. cierpi na zaburzenia depresyjno- lękowe, co powoduje lęk przed pokonywaniem drogi do i z pracy środkami komunikacji publicznej. Pogarszający się stan zdrowia spowodował również spadek wydajności pracy, zwłaszcza w dni, kiedy pracownik przyjeżdża do pracy autobusem. Wtedy właśnie nasilają się myśli związane z utratą pracy z powodu niewykonania jakiegoś zadania. Komisja Rehabilitacyjna zleciła refundację kosztów dojazdu do pracy i z pracy własnym samochodem, co umożliwi P. A. sprawniejsze pokonywanie drogi bez narażenia na stres związany z jazdą środkami komunikacji publicznej, a jednocześnie wykonywanie pracy. Dodatkowo Komisja Rehabilitacyjna zaleciła sfinansowanie kosztów związanych z rehabilitacją zdrowotną, takich jak: udział w turnusach rehabilitacyjnych, rekreację, turystykę, usprawnienia fizyczne, specjalistyczne usługi medyczne oraz zakup leków stosowanie do rodzaju niepełnosprawności, aby utrzymać stan zdrowia na poziomie umożliwiającym wykonywanie pracy. Planowane działania zmniejszą ograniczenia zawodowe niepełnosprawnego pracownika. Ponadto, w korekcie do IPR-u zalecono również dalsze przedłużenie IPR-u w aktualnym zakresie.
Ostatecznie spośród wydatków dokonanych na rzecz P. A., zakwestionowano wydatki na kwotę: 2.442,01 zł z tytułu: ryczałtu samochodowego z tytułu używania własnego samochodu w łącznej kwocie 2.202,01 zł; usług medycznych - 240,00 zł (2 x 120,00 zł).
8. K. M. (kierownik ds. logistyki), posiada orzeczenie Komisji [...] z 21 grudnia 1995 r. zaliczającego do drugiej grupy [...] wydane na stałe. Natomiast w diagnozie sytuacji zawodowej pracownika wskazano, że jest to [...]. Sporządzono IPR z 31 lipca 2013 r., a następnie korektę IPR-u (30 września 2015 r.). Jak wynika z pierwotnego IPR-u z oceny medycznej, pracownik porusza się w [...] oraz z [...]. Leczy się w poradni [...], oraz jak sam wskazał korzysta z usług rehabilitacyjnych w zależności od wskazań lekarza. Przeciwskazaniem jest, m. in., ciężka praca fizyczna. W ocenie pracownika, wykonywanie powierzonych obowiązków przystosowane jest do jego możliwości zdrowotnych. Trudności sprawia jednak dojazd do i z pracy, co spowodowane jest rodzajem i stopniem niepełnosprawności. Wyjaśnił przy tym, że wykonywana praca wymaga obsługi i współpracy z innymi oraz meczącej pozycji ciała. W IPR znajduje się także ocena zawodowa dokonana przez doradcę zawodowego, również dotycząca oceny stanowiska pracy. Wskazano w niej, że jest ono odpowiednio przystosowane do możliwości psychofizycznych pracownika. Ponadto, w swojej ocenie doradca zawodowy wskazał, że poruszanie się przy użyciu [...] sprawia jej ogromny kłopot, dlatego też robi to przy pomocy [...]. Z uwagi na powyższe, Komisja Rehabilitacyjna zaleciła sfinansowanie kosztów związanych z dojazdem do pracy i z pracy własnym samochodem. Umożliwi to pracownikowi dotarcie do pracy, a jednocześnie świadczenie jej. K. M. porusza się samochodem przystosowanym do jej potrzeb poprzez odpowiednie oprzyrządowanie. Dodatkowo zalecono sfinansowanie kosztów związanych z rehabilitacją zdrowotną, takich jak: udział w turnusach rehabilitacyjnych, rekreację, turystykę, usprawnienia fizyczne, specjalistyczne usługi medyczne oraz zakup leków stosownie do rodzaju niepełnosprawności. Pozwoli to na zmniejszenie ograniczenia zawodowego pracownika.
Ponadto, w korekcie do IPR-u zalecono dalsze przedłużenie IPR-u w aktualnym zakresie.
Ostatecznie spośród wydatków dokonanych na rzecz K. M., zakwestionowano wydatki na kwotę: 5.833,30 zł z tytułu: ryczałtu samochodowego z tytułu używania własnego samochodu w łącznej kwocie 2.925,30 zł; OC samochodu w kwocie 528,00 zł; zakupu sprzętu rehabilitacyjnego – 2.380,00 zł.
9. A. K. (asystent w dziale logistyki), posiada orzeczenie o [...] wydane na stałe. Natomiast w diagnozie sytuacji zawodowej pracownika wskazano, że jest to [...]. Sporządzono IPR z 31 października 2013 r., a następnie korektę IPR-u (30 września 2015 r.). Jak wynika z pierwotnego IPR-u z oceny medycznej, pracownik porusza się sprawnie i dobrze komunikuje. Nie korzysta z usług rehabilitacyjnych i opieki medycznej. Ponadto jak sam wyjaśnił, korzysta z usług rehabilitacyjnych w zależności od wskazań lekarza i jest pod stała opieką [...]. W ocenie medycznej wskazano również, że przeciwskazaniem jest praca w zapyleniu i ciężka praca fizyczna. Zdaniem pracownika, wykonywanie powierzonych obowiązków przystosowane jest do jego możliwości zdrowotnych. Trudności sprawia jednak dojazd do i z pracy, co spowodowane jest rodzajem i stopniem niepełnosprawności. Wyjaśnił przy tym, że wykonywana praca wymaga napięcia psychonerwowego, obsługi i współpracy z innymi oraz meczącej pozycji ciała. W IPR znajduje się także ocena zawodowa dokonana przez doradcę zawodowego, również dotycząca oceny stanowiska pracy. Wskazano w niej, że jest ono odpowiednio przystosowane do możliwości psychofizycznych pracownika. Ponadto, w swojej ocenie doradca zawodowy wskazał, że pracownik cierpi na [...], dlatego też ma on problemy w poruszaniu się środkami komunikacji publicznej, gdzie często przebywa w pozycji stojącej. Podróż w takich warunkach powoduje wzmożone bóle i niechęć do pracy. Komisja Rehabilitacyjna zaleciła sfinansowanie kosztów związanych z dojazdem do pracy i z pracy własnym samochodem. Umożliwić to ma pracownikowi dotarcie do pracy, a jednocześnie świadczenie jej. Dodatkowo zalecono sfinansowanie kosztów związanych z rehabilitacją zdrowotną, takich jak: udział w turnusach rehabilitacyjnych, rekreację, turystykę, usprawnienia fizyczne, specjalistyczne usługi medyczne oraz zakup leków stosownie do rodzaju niepełnosprawności. Pozwoli to na zmniejszenie ograniczenia zawodowego pracownika.
Ponadto, w korekcie do IPR-u zalecono dalsze przedłużenie IPR-u w aktualnym zakresie.
Ostatecznie spośród wydatków dokonanych na rzecz A. K., zakwestionowano wydatki na kwotę: 5.723,97 zł z tytułu: ryczałtu samochodowego z tytułu używania własnego samochodu w łącznej kwocie 5.240,97 zł; ubezpieczenia samochodu w kwocie 413,00 zł; usług medycznych - 70,00 zł.
10. J. S. (pracownik administracyjno-biurowy), posiada orzeczenie ZUS z 14 stycznia 2000 r. z tytułu [...] wydane na stałe. Natomiast w diagnozie sytuacji zawodowej pracownika wskazano, że jest to [...] w trakcie diagnostyki. Sporządzono dla niej IPR z14 czerwca 2013 r., a następnie korektę IPR-u (30 września 2015 r.). Jak wynika z pierwotnego IPR-u z oceny medycznej, pracownik jest samodzielny, w pełni komunikuje się i porusza. Leczy się w poradni [...]. Przeciwskazaniem jest praca na wysokości, wykonywana w ruchu, ciężka praca fizyczna i odpowiedzialna. Wskazano w nim również, że w ocenie pracownika, wykonywanie powierzonych obowiązków przystosowane jest do jego możliwości zdrowotnych. Zdaniem pracownika, od pewnego czasu odczuwa on jednak zniechęcenie do pracy, co budzi obawy o jej utratę. W IPR znajduje się także ocena zawodowa dokonana przez doradcę zawodowego, również dotycząca oceny stanowiska pracy. Wskazano w niej, że jest ono odpowiednio przystosowane do możliwości psychofizycznych pracownika. Ponadto, w swojej ocenie doradca zawodowy wskazał, że pracownik cierpi na [...], co powoduje nasilenie choroby podczas przebywania w stresującej sytuacji. Do takich można zaliczyć pokonywanie drogi do i z pracy środkami komunikacji publicznej, co objawia się [...] w trakcie rozpoczynania pracy. To z kolei jest przyczyną niechęci do wykonywania niektórych zadań i powstania obawy o utratę pracy. Pogarszający się stan zdrowia spowodował również spadek wydajności w pracy. Komisja Rehabilitacyjna zaleciła sfinansowanie kosztów związanych z dojazdem do pracy i z pracy własnym samochodem. Umożliwić to ma pracownikowi sprawniejsze pokonywanie drogi bez narażenia na stres związany z jada środkami komunikacji publicznej, a jednocześnie wykonywanie pracy. Dodatkowo zalecono sfinansowanie kosztów związanych z rehabilitacją zdrowotną, takich jak: udział w turnusach rehabilitacyjnych, rekreację, turystykę, usprawnienia fizyczne, specjalistyczne usługi medyczne oraz zakup leków stosownie do rodzaju niepełnosprawności. Pozwoli to na zmniejszenie ograniczenia zawodowego pracownika.
Ostatecznie spośród wydatków dokonanych na rzecz J. S., zakwestionowano wydatki na kwotę: 34,02 zł z tytułu zakupu leków.
Powołując się na powyższe ustalenia Minister RiPS stwierdził, że analizowane IPR-y zostały opracowane w sposób jednolity, nieuwzględniający potrzeb konkretnych pracowników, dlatego Prezes Zarządu PFRON zasadnie zakwestionował wydatki poczynione na ww. pracowników z rachunku bankowego zfron. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia w sprawie zfron, środki zfron mogą być przeznaczane, m.in., na indywidualne programy rehabilitacji, mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, w ramach których są finansowane, m.in., takie koszty jak: dostosowanie miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności (lit. e) oraz inne ponoszone w ramach realizacji programów rehabilitacji (lit. f). Zatem zarówno w przypadku dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających w rodzaju i stopnia niepełnosprawności jak i w przypadku "innych" wydatków w ramach realizacji programów rehabilitacji, finansowanie tych wydatków może nastąpić ze środków ZFRON tylko wtedy, gdy wydatek na IPR ma na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych.
Minister RiPS argumentował, że we wszystkich Indywidualnych Programach Rehabilitacji, sporządzonych dla poszczególnych pracowników niepełnoprawnych wskazano wprost, że stanowiska pracy są dostosowane do potrzeb tych pracowników wynikających z ich niepełnoprawności.
W ocenie organu odwoławczego niezasadnym jest również stanowisko strony, że przepis § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f) umożliwia wydatkowanie w ramach IPR kwot na cele wskazane przez stronę. Pracodawca w sposób nieuprawniony skorzystał z Indywidualnych Programów Rehabilitacji, zamiast sfinansować zakwestionowane wydatki w ramach pomocy indywidualnej. Przepisy rozporządzenia w sprawie zfron w sposób jasny wymieniają przypadki, kiedy dany zakup może być pokryty z IPR-ów, a kiedy z pomocy indywidualnej. Spółka nie była uprawniona zatem pokrywać zakwestionowanych wydatków z puli IPRu. Sam fakt sporządzenia IPR-u, nawet gdy strona przekonana jest, że spełnia on wszystkie kryteria nie oznacza, że jest on prawidłowy. Ważne jest bowiem dokonanie wydatków na podstawie obowiązujących przepisów prawa, w tym rozporządzenia w sprawie zfron. Skoro dany wydatek został wymieniony w pomocy indywidualnej, nie oznacza to, że może być dowolnie pokryty ze środków przeznaczonych na IPR-y, nawet tych które obejmuje § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f). Przepisy rozporządzenia w sprawie zfron nie przewidują, aby w ramach IPR-u można było pokrywać wydatki na naprawę samochodu (E. L.) czy zakup okularów (J. B.), zwłaszcza, że ta ostatnia według orzeczenia o niepełnoprawności, ma schorzenia oznaczone symbolem [...], a w jej IPR wskazano, że cierpi na depresję. Na naprawę auta, pracownik mógł otrzymać zapomogę albo pożyczkę, natomiast zakup okularów powinien być refundowany przez samego pracodawcę ze środków socjalnych w ramach środków spółki.
Ostatecznie zatem Minister RiPS uznał w sprawie, że spółka (pracodawca) nieprawidłowo wydatkowała środki z puli IPR na rzecz 10 pracowników niepełnosprawnych, w wysokości zakwestionowanej przez organ pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, zakwestionowane wydatki dokonane w ramach IPR w łącznej kwocie 53.316,78 zł, zostały wydatkowane ze środków zfron z naruszeniem przepisów regulujących gospodarowanie tymi środkami. Sankcja w wysokości 30% wynikająca z art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o rehabilitacji, w związku z niezgodnym z ustawą wykorzystaniem środków zfron, naliczona od tej kwoty, wyniosła 15.995,00 zł.
Spółka zaskarżyła powyższą decyzję w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej i umorzenie postępowania w sprawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła naruszenie przepisów:
a) prawa materialnego, tzn. art. 33 ust. 4, art. 33 ust. 4a ustawy o rehabilitacji w zw. z § 2 ust. 1 pkt 11 i 12 lit. f rozporządzenia w sprawie zfron, przez wadliwą ich interpretację i uznanie, że:
• wydatkowanie środków zfron w ramach Indywidualnych Programów Rehabilitacji wobec A. P., A. Z., J. B., K. B., E. L., U. W., P. A., K. M., A. K. i J. S. było nieuzasadnione i podlega sankcji określonej w art. 33 ust. 4a ustawy o rehabilitacji;
• wydatki w ramach indywidualnych programów rehabilitacji mogły być pokryte wyłącznie ze środków na pomoc indywidualną w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia w sprawie zfron;
• wydatków kwalifikowanych na pomoc indywidualną nie można finansować w ramach indywidualnych programów rehabilitacji;
• zasadne wydatki na zmniejszenie ograniczeń zawodowych dotyczą wyłącznie ograniczeń, "które muszą jednocześnie występować w miejscu pracy i być z tą pracą związane", podczas gdy ustawa ani rozporządzenie w sprawie zfron, a art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji wprost wskazuje, że środki funduszu rehabilitacji są przeznaczane na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej;
• samo wydatkowanie środków z ZFRON w ramach IPR zamiast w ramach pomocy indywidualnej stanowi przesłankę do zastosowania sankcji określonej w art. 33 ust. 4a ustawy o rehabilitacji, podczas gdy - w ocenie organu - wydatki byłyby zasadne w ramach pomocy indywidualnej;
• doszło do niezgodnego z art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji przeznaczenia środków funduszu rehabilitacji, podczas gdy zarzuty organu dotyczą wyłącznie kwestii księgowania kwot w myśl przepisów rozporządzenia, tj. w ramach IPR, a nie w ramach pomocy indywidualnej;
• skoro pomoc indywidualna jest udzielana na wniosek (żądanie) pracownika, to pracodawca nie może jej udzielić samodzielnie ze środków funduszu.
b) przepisów postępowania, tzn. art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124 Ordynacji podatkowej w zw. z § 2 rozporządzenia w sprawie zfron, poprzez, m.in., prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania strony postępowania do organu.
Skarżąca zakwestionowała twierdzenie organów o niezgodnym z prawem wydatkowaniu środków zfron w ramach IPR opracowanych dla wskazanych w decyzji osób. Podniosła, że treść indywidualnych programów rehabilitacji wskazywała, iż proponowane w nich wydatki służyły zmniejszeniu ograniczeń zawodowych pracowników spowodowanych niepełnosprawnością, a więc mieszczą się w unormowaniu § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f zfron. Każdorazowo bowiem istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy poniesionymi przez spółkę wydatkami, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności zatrudnionych osób niepełnosprawnych. Po wtóre § 2 ust. 1 pkt 12 zawiera otwarty katalog kosztów pokrywanych w ramach IPR. Stosowanie sankcji wyłącznie z uwagi na ewentualne błędną kwalifikację środków stanowi nadmierny rygoryzm i jest nie do pogodzenia z literalną i funkcjonalną wykładnią art. 33 ust. 4 oraz 4a ustawy o rehabilitacji.
Minister RiPS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przede wszystkim podkreślić należy, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.
Istotą sporu między stronami jest kwestia uznania przez Ministra RiPS, że skarżąca niezgodnie z ustawą wykorzystała środki z puli IPR na rzecz 10 pracowników, w łącznej kwocie 53.316,78 zł. Organy zakwestionowały prawidłowość przeznaczenia środków zfron w ramach indywidualnych programów rehabilitacji na wydatki dotyczące:
- samochodów, tj. ryczałty samochodowe z tytułu używania własnego samochodu; OC samochodu, ubezpieczenia samochodów oraz naprawę 1 samochodu;
- dojazdów, tj. dojazdów na zabiegi i badania; refundacji kosztu dojazdu na wypoczynek;
- zakupów, tj. leków, środków medycznych, usług medycznych, okularów;
- wydatków na wypoczynek, usprawnienia fizyczne, a także zakup sprzętu rehabilitacyjnego.
Skarżąca argumentowała zaś, że wydatki te mieszczą się w katalogu zawartym w § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f rozporządzenia w sprawie zfron, czyli inne (wydatki) ponoszone w ramach realizacji programów rehabilitacji, w rezultacie nie ma podstaw do formułowania zarzutów nieprawidłowego wykorzystania przez skarżącą środków z zfron.
W powyższym sporze rację należy przyznać organom. Sąd jednocześnie w całości podziela ustalenia faktyczne i oceną prawną dokonaną w sprawie przez Ministra RiPS.
W pierwszej kolejności należy przywołać przepisy prawa materialnego, które zostały zastosowane w rozpoznawanej sprawie.
Stosownie do art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Przepis powyższy - na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji ma zastosowanie do wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji, środki funduszu rehabilitacji są przeznaczane na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków.
Stosownie natomiast do art. 33 ust. 4a pkt 2 ww. ustawy, w przypadku niezgodnego z ust. 4 przeznaczenia środków funduszu rehabilitacji, pracodawca jest obowiązany do dokonania wpłaty w wysokości 30% tych środków na Fundusz w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło ujawnienie niezgodnego z ustawą przeznaczenia środków funduszu rehabilitacji, a także niedotrzymanie terminu, o którym mowa w ust. 3 pkt 3.
Przepis art. 33 ust. 4a ustawy o rehabilitacji stanowi zaś, że w przypadku niezgodnego z ust. 4 przeznaczenia środków funduszu rehabilitacji, pracodawca jest obowiązany do dokonania:
1) zwrotu 100% kwoty tych środków na fundusz rehabilitacji oraz
2) wpłaty w wysokości 30% tych środków na Fundusz w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło ujawnienie niezgodnego z ustawą przeznaczenia środków funduszu rehabilitacji, a także niedotrzymanie terminu, o którym mowa w ust. 3 pkt 3.
Doprecyzowaniem tych przepisów jest rozporządzenie w sprawie zfron, które w § 2 określa rodzaje wydatków ze środków zfron. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 11 ww. rozporządzenia, środki zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych przeznacza się na pomoc indywidualną dla osób niepełnosprawnych na pokrycie wydatków wskazanych w tym przepisie, czyli na:
a) odpłatność za przejazd w obie strony, pobyt i leczenie w szpitalach, sanatoriach, placówkach rehabilitacyjno-szkoleniowych, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno- opiekuńczych,
b) zakup leków i innych niezbędnych środków medycznych,
c) zakup i naprawę indywidualnego sprzętu rehabilitacyjnego, wyrobów medycznych w tym przedmiotów ortopedycznych oraz środków pomocniczych, urządzeń i narzędzi technicznych oraz środków transportu niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych,
d) adaptację i wyposażenie mieszkań, budynków mieszkalnych oraz obiektów zamieszkałych lub przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,
e) usprawnianie fizyczne,
f) odpłatność za przejazd w obie strony i pobyt na:
- turnusach rehabilitacyjnych wraz z opiekunem - jeśli lekarz zaleci uczestnictwo opiekuna na turnusie rehabilitacyjnym,
- wczasach lub wypoczynku zorganizowanym w innych formach,
g) odpłatność za pobyt na koloniach, obozach oraz turnusach rehabilitacyjnych dla niepełnosprawnych dzieci pracowników, a także dla dzieci osób niepełnosprawnych,
h) opiekę pielęgnacyjną w domu nad pracownikiem niepełnosprawnym w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się, w tym opiekę socjalno-bytową,
i) utrzymanie przez osoby niewidome psa przewodnika,
j) zakup wydawnictw i pomocy dydaktycznych stosownie do potrzeb osób niepełnosprawnych,
k) opłacanie przewodników towarzyszących osobom niewidomym zaliczonym do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz osobom z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonym do znacznego stopnia niepełnosprawności,
l) opłacanie tłumacza języka migowego,
ł) przewóz osoby niepełnosprawnej na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne,
m) zwrot kosztów ubezpieczeń komunikacyjnych oraz ryczałtu za używany własny pojazd mechaniczny do celów pozasłużbowych dla osób zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz dla osób zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności z uszkodzeniem narządu ruchu,
n) dojazdy do pracy i z pracy osób niepełnosprawnych mających trudności w korzystaniu z publicznych środków transportu,
o) odpłatność za kształcenie lub dokształcanie, w tym również w szkołach średnich i wyższych,
p) odpłatność za kursy i szkolenia rozwijające pozazawodowe zainteresowania osób niepełnosprawnych,
q) opłacanie składki na indywidualne ubezpieczenia osób niepełnosprawnych,
r) odpłatność za podstawową i specjalistyczną opiekę medyczną oraz poradnictwo i usługi rehabilitacyjne.
Natomiast § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia w sprawie zfron przewiduje, że środki funduszu rehabilitacji przeznacza się na indywidualne programy rehabilitacji, zwane dalej "programami rehabilitacji", mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, w ramach których są finansowane koszty:
a) doradztwa zawodowego w zakresie możliwości szkolenia, przekwalifikowania i dokształcania,
b) specjalistycznych badań lekarskich oraz psychologicznych dla celów doradztwa zawodowego, c) szkolenia, przekwalifikowania oraz dokształcania w celu nabycia lub podnoszenia kwalifikacji zawodowych,
d) wynagrodzenia:
- pracownika sprawującego opiekę nad uczestnikiem programu rehabilitacji,
- członków komisji rehabilitacyjnej
w części nieobjętej finansowaniem ze środków funduszu rehabilitacji na podstawie innych przepisów rozporządzenia lub środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na podstawie ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zwanej dalej "ustawą o rehabilitacji",
e) dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności,
f) inne ponoszone w ramach realizacji programów rehabilitacji;
Słusznie podkreślono w zaskarżonej decyzji, że wydatki z funduszu rehabilitacji pomimo tego, iż pokrywane są z jednego konta, są ściśle wyodrębniane ze względu na cel przeznaczenia (pomoc indywidualna, IPR, pozostałe wydatki). Stanowi to realizację art. 33 ust. 3, pkt 4 i 5 ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej jest obowiązany do prowadzenia ewidencji środków funduszu rehabilitacji, a także jest obowiązany do przeznaczania co najmniej 15% środków funduszu rehabilitacji na indywidualne programy rehabilitacji oraz 10% środków funduszu rehabilitacji na pomoc indywidualną dla niepełnosprawnych pracowników i byłych niepracujących niepełnosprawnych pracowników tego zakładu. Tym samym pozostała kwota (75%) określana w niniejszej sprawie jako fundusz ogólny może być przeznaczana na inne cele określone ww. rozporządzeniem np. na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności na zakup, modernizację, remont maszyn i urządzeń (§ 2 pkt. 1a ww. rozporządzenia).
Rację ma Minister RiPS, że z przywołanych wyżej przepisów art. 33 ust. 3, pkt 4 i 5 ustawy o rehabilitacji wynika zakaz zmniejszania środków przeznaczonych na cele pomocy indywidualnej i indywidualnych programów rehabilitacji. Oznacza to także, że wydatki muszą być ściśle ponoszone na cele narzucone przez rozporządzenie.
Podkreślić należy, ze wydatków na pomoc indywidualną nie można finansować w ramach indywidualnych programów rehabilitacji i odwrotnie. Środki z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, muszą być - zgodnie z § 4a rozporządzenia w sprawie zfron - wydatkowane w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów. Przepis ten przenosi na grunt przepisów o środkach z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych normę zawartą w art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Nadto, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, wydatkowanie środków funduszu musi mieć na celu wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowania jego otoczenia do potrzeb osoby niepełnosprawnej.
Jak wyjaśniono już powyżej, zgodnie z § 2 pkt 12 rozporządzenia w sprawie zfron, środki zfron mogą być przeznaczone, m. in., na indywidualne programy rehabilitacji, mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych. W myśl § 6 ww. rozporządzenia programy rehabilitacji opracowywane są dla pracowników niepełnosprawnych, którzy w szczególności posiadają najniższe kwalifikacje, z uwagi na niepełnosprawność mają utrudnione samodzielne wykonywanie pracy, utracili zdolność do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku czy zmieniają kwalifikacje zawodowe.
Z argumentacji skarżącej przytoczonej w sprawie wynika, że użyte w § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia określenie "zmniejszenie ograniczeń zawodowych" chce ona rozumieć w szeroki sposób, jako dotyczące wszelkich ograniczeń zawodowych (także niezwiązanych z niepełnosprawnością pracownika).
W ocenie sądu taki sposób wykładni § 2 ust. 1 pkt 12 ww. rozporządzenia jest nieprawidłowy, ponieważ pomija normę zawartą w art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z tym przepisem bowiem środki funduszu rehabilitacji są przeznaczane na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych stanowią zatem integralny element rehabilitacji. Rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej (art. 7 ust. 1 ustawy o rehabilitacji). Nie można zatem twierdzić dokonując wykładni § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia, że środki z funduszu rehabilitacji mogą być wydatkowane na finansowanie celów wykraczających poza rehabilitację.
Rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskania i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy (art. 8 ust. 1 ustawy o rehabilitacji).
Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie w tym zakresie przyjmuje, że tworzone w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych indywidualne programy rehabilitacji, uwzględniające rodzaj i stopień niepełnosprawności pracownika objętego programem, stwarzają podstawę finansowania w szczególności kosztów dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy dla potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Zasadność poniesienia wydatku musi wynikać wprost z IPR i musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych, wynikających z niepełnosprawności pracownika (wyroki NSA z 16 lutego 2012 r. sygn. akt II GSK 264/11 i z 20 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 1108/12). Podobnie uznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 28 sierpnia 2013 r. sygn. akt II GSK 532/12 oraz z 27 sierpnia 2014 r. sygn. akt II GSK 1036/13) stwierdzając, że "uwzględniając cel, o którym mowa w § 2 ust. 12 rozporządzenia, wydatkowanie środków funduszu na IPR musi ograniczać się tylko do wydatków, dzięki którym uruchomione zostanie działanie przywracające niepełnosprawnemu sprawność, choćby na czas wykonywania pracy".
W świetle regulacji z art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zfron, niezbędnym dla uznania wydatku za służący rehabilitacji jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesionym wydatkiem, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych pracownika niepełnosprawnego objętego programem (wyroki NSA: z 31 stycznia 2017 r., sygn. II GSK 631/15; z 15 czerwca 2018 r. o sygn. I GSK 772/18 oraz I GSK 767/18). Związek ten musi mieć charakter bezpośredni z niepełnosprawnością konkretnych pracowników (wyrok NSA z 27 sierpnia 2014 r., sygn. II GSK 1036/13). Skoro celem finansowania wydatków ze środków funduszu rehabilitacji jest zmniejszenie ograniczeń zawodowych, to oczywiste jest, że chodzi o ograniczenia ściśle związane z orzeczoną niepełnosprawnością (wyrok NSA z 21 stycznia 2014 r., sygn. II GSK 1518/12). Jeżeli zaś wprawdzie wydatek służy podwyższeniu kwalifikacji zawodowych pracownika, ale w sferze nieobjętej niepełnosprawnością, to nie można uznać, że wydatek taki służy rehabilitacji niepełnosprawnego pracownika. Nie można bowiem wszelkich wydatków związanych z niepełnosprawnym pracownikiem utożsamiać z wydatkami służącymi rehabilitacji i mającymi na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych w konkretnym zakładzie pracy (por. wyrok NSA z 3 lipca 2014 r., sygn. II GSK 791/13).
Powyższe poglądy sąd orzekający w sprawie podziela w całości.
Oceniając prawidłowość zakwestionowania wydatków przez organy, zauważyć należy, że we wszystkich Indywidualnych Programach Rehabilitacji, sporządzonych dla poszczególnych pracowników niepełnoprawnych wskazano wprost, iż stanowiska pracy są dostosowane do potrzeb tych pracowników wynikających z ich niepełnoprawności. Dodatkowo, opisane indywidualne programy rehabilitacji budzą wątpliwości, bowiem zostały opracowane w sposób jednolity. IPRy mają cechy powtarzalności, a ich korekty są w zasadzie jednakowe.
Stanowisko strony, że przepis § 2 ust. 1 pkt 12 lit. "f" umożliwia wydatkowanie w ramach IPR kwot na cele wskazane przez stronę jest błędne. Z powołanych powyżej przepisów prawa oraz orzecznictwa NSA wynika, że wydatki dokonane w ramach IPR muszą być ściśle ponoszone na cele narzucone przez rozporządzenie. Dlatego też nie jest możliwe by wydatki w ramach IPR-ów zakwalifikować post factum – jak tego chce skarżąca - jako wydatki na pomoc indywidualną kwalifikować i uznać, ze nie doszło do naruszenia art. 33 ust. 4 i ust. 4a ustawy o rehabilitacji w zw. z § 2 ust. 1 pkt 11 i pkt 12 lit. f rozporządzenia w sprawie zfron.
Podkreślić należy, że powyższy przepis § 2 ust. 1 pkt 12 lit. "f" zostawia "furtkę" na inne nie wymienione w tym ustępie wydatki, jednak nie mogę być one dowolne. Ograniczenia te muszę jednocześnie występować w miejscu pracy i być z tę pracę związane. Z uwagi na powyższe opłacenie w ramach IPR-ów wydatków, które zostały wymienione w innych przepisach rozporządzenia bądź też nie służące celowi określonemu w § 2 ust. 1 pkt 12 ww. rozporządzenia, zasadnie zostały uznane przez organy orzekające za nieprawidłowe.
Oceniając prawidłowość zakwestionowanych wydatków, należy stwierdzić, że jakkolwiek na podstawie ww. rozporządzenia, w części która reguluje wydatki w ramach pomocy indywidualnej, możliwe byłoby pokrycie wydatków związanych, m. in., z:
- ryczałtem samochodowym z tytułu używania własnego samochodu; OC samochodu, ubezpieczeniami samochodu (§ 2 ust. 1 pkt 11 lit. m oraz lit. n.);
- dojazdami, tj. dojazdami na zabiegi i badania; refundację kosztu dojazdu na wypoczynek (§ 2 ust. 1 pkt 11 lit. a oraz lit. f);
- zakupami, tj. leków, środków medycznych, usług medycznych (§ 2 ust. 1 pkt 11 lit. b oraz lit. r)
- wydatkami na wypoczynek, usprawnienia fizyczne, a także zakup sprzętu rehabilitacyjnego. (§ 2 ust. 1 pkt 11 lit. c, lit. e oraz lit. f);
to nie oznacza to dopuszczalności pokrywania takich wydatków niezależnie od okoliczności. Jak zasadnie wyjaśniono w zaskarżonej decyzji - pomoc indywidualna, o której mowa w § 2 ust. 11 pkt 1 - jest przyznawana na wniosek osób niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie na podstawie stosunku pracy lub umowy o pracę nakładczą, w tym przebywających na urlopach bezpłatnych lub urlopach wychowawczych (§ 3 ust. 1a rozporządzenia w sprawie zfron).
Wniosek o pomoc indywidualną, zgodnie z § 3 ust. 2 powinien zawierać:
1) imię i nazwisko;
2) numer PESEL, a w przypadku jego braku numer dokumentu potwierdzającego tożsamość;
3) cel, formę i kwotę wnioskowanej pomocy;
4) uzasadnienie udzielenia pomocy;
5) oświadczenie o dochodzie i liczbie członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.
Zatem każdy pracownik jest zobowiązany złożyć wniosek, o przyznanie pomocy indywidualnej, a wniosek taki powinien zawierać, m.in., uzasadnienie udzielenia pomocy (§ 3 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia). Wysokość przyznawanej pomocy indywidualnej, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 11 uzależnia się od sytuacji materialnej i losowej wnioskodawcy (§ 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zfron). Ponadto, pomoc indywidualna, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 11, może być udzielana jako pomoc bezzwrotna lub jako nieoprocentowana pożyczka. Nieoprocentowana pożyczka może być częściowo lub całkowicie umorzona w przypadku, gdy wykorzystana została zgodnie z przeznaczeniem (§ 4 ust. 1 i ust. 2 ww. rozporządzenia).
W niniejszej sprawie natomiast, jak bezspornie ustaliły organy, żadna z osób niepełnoprawnych nie złożyła takiego wniosku, mimo iż przepisy prawa umożliwiały im ubieganie się o sfinansowanie ze środków zfron wymienionych wcześniej takich wydatków.
Ponadto przepisy rozporządzenia w sprawie zfron nie przewidują, aby w ramach IPR-u można by było pokrywać wydatki na naprawę samochodu (Pani E. L.) czy zakup okularów (Pani J. B.), zwłaszcza, że ta ostatnia według orzeczenia o niepełnoprawności, ma schorzenia oznaczone symbolem [...], a w jej IPR wskazano, że cierpi na depresję.
Rację ma także Minister RiPS kwestionując prawidłowość korzystania ze środków z IPR, w sytuacji gdy jako przyczynę ich wydatkowania wskazuje się: przemęczenie pracownika czy dyskomfort związany dojazdami komunikacją miejską, spadek motywacji i zaangażowania podczas wykonywania zadań oraz wzrost napięcia nerwowego. W takich sytuacjach należałoby rozważyć inne możliwości pomocy bądź zaaktywizowania pracownika np.: skorzystanie z rehabilitacji stacjonarnej lub pozastacjonarnej w przypadku, gdy osoba skarży się na przemęczenie lub ewentualnie zmianę stanowiska na mniej wyczerpujące bądź też rozważenie skrócenia czasu pracy.
Sam fakt sporządzenia IPR-u, nawet gdy w ocenie pracodawcy spełnia on wszystkie kryteria nie oznacza, że jest on prawidłowy. Istotne bowiem jest to, aby dokonać wydatków na podstawie obowiązujących przepisów prawa, w tym rozporządzenia w sprawie ZFRON. Skoro dany wydatek został wymieniony w pomocy indywidualnej, nie oznacza to, że może być dowolnie pokryty ze środków przeznaczonych na IPR-y, nawet tych które obejmuje § 2 ust. 1 pkt 12 lit. "f"
W niniejszej sprawie, jak wynika z ustaleń kontroli skarbowej przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., jak i przeprowadzonego przez Prezesa Zarządu PFRON postępowania dowodowego, spółka niezgodnie z ustawowym przeznaczeniem wydatkowała środki, co zostało w sposób szczegółowo wykazane na stronie 9-33 protokołu kontroli oraz na stronie 6-9 uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji.
Wbrew zarzutom skargi, organy orzekające nie dokonały dowolnego uznania poczynionych przez spółkę wydatków. Wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji motywy podjętego rozstrzygnięcia, Minister RiPS powołał się na konkretne przepisy prawa. Uwzględnił również zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który został uzupełniony i wzywał do złożenia wyjaśnień i dowodów pozwalających na oczywiste rozpoznanie stanu faktycznego oraz wyjaśnienie istniejących wątpliwości, co potwierdza przywołana wcześniej korespondencja prowadzona między organem pierwszej instancji a skarżącą.
Z uwagi na powyższe, za chybione sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tzn. art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124 Ordynacji podatkowej zw. z § 2 rozporządzenia w sprawie zfron. Przepis art. 124 ww. ustawy formułuje zasadę przekonywania. W ocenie sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie wymagane elementy i jest skonstruowane w sposób umożliwiający przeprowadzenie jego kontroli. Skarżąca nie wykazała, w jaki sposób naruszenie zasady przekonywania mogło w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Sąd również nie dostrzega okoliczności wskazujących na możliwość pojawienia się w okolicznościach rozpoznawanej sprawy takiego wpływu na wynik sprawy w rezultacie naruszenia zasady przekonywania, zarówno rozważanej samodzielnie, jak i w związku z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji.
W sprawie nie doszło też do naruszenia przepisów prawa materialnego, tzn. art. 33 ust. 4, art. 49 ust. 1 i ust. 2 ustawy o rehabilitacji w zw. z § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f rozporządzenia w sprawie zfron, przez wadliwą ich interpretację i uznanie, że wydatkowanie środków ZFRON w ramach Indywidualnych Programów Rehabilitacji jest nieuzasadnione i podlega sankcji określonej w art. 33 ust. 4a ustawy o rehabilitacji.
Przepis art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji stanowi wprost, że środki funduszu rehabilitacji mają być przeznaczane na cele określone w tym przepisie w sposób zgodny z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków.
Przypomnieć należy, że przepis § 4a rozporządzenia o rehabilitacji nakłada obowiązek dokonywania wydatków z funduszu rehabilitacji w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów. Naruszeniem tego przepisu jest zatem dokonywanie wydatków z tego funduszu w sposób niecelowy i nieoszczędny, bez uwzględnienia optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów. Oznacza to, że przy uwzględnieniu wynikającego z § 2 rozporządzenia otwartego katalogu wydatków możliwych do finansowania ze środków funduszu, nie można pochodzącymi z niego środkami finansować wszelkich wydatków ponoszonych przez pracodawcę na rzecz osoby niepełnosprawnej, lecz jedynie te, które spełniają cele określone w ustawie oraz w rozporządzeniu, a także są wydatkami oszczędnymi.
Reasumując, w sprawie należało stwierdzić, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani procesowego.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.