III SA/Wa 1223/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę stowarzyszenia na interpretację Dyrektora KIS, uznając, że finansowanie spółek kapitałowych przez stowarzyszenie nie jest objęte zwolnieniem podatkowym z art. 17 ust. 1 pkt 4 updop.
Stowarzyszenie zapytało o możliwość zwolnienia z CIT darowizn otrzymanych od spółki, której jest udziałowcem, gdy środki te zostaną przeznaczone na cele statutowe, w tym finansowanie innych spółek. Dyrektor KIS uznał pytania 1 i 2 za prawidłowe, ale zakwestionował możliwość zwolnienia w zakresie pytania 3, wskazując, że finansowanie spółek kapitałowych przez stowarzyszenie stanowi wspieranie działalności komercyjnej, wyłączonej z ulgi na mocy art. 17 ust. 1c updop. Sąd administracyjny oddalił skargę stowarzyszenia, podzielając stanowisko organu.
Sprawa dotyczyła wniosku stowarzyszenia o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Stowarzyszenie, którego celem statutowym jest m.in. wspieranie innych podmiotów, planowało otrzymywać darowizny od spółki, której będzie jedynym udziałowcem. Stowarzyszenie pytało, czy otrzymane darowizny, przeznaczone na cele statutowe, będą podlegały zwolnieniu z CIT, czy będzie zobowiązane do zapłaty zaliczek, oraz czy wydatkowanie tych środków na objęcie udziałów w spółkach kapitałowych, dopłaty, pożyczki lub darowizny na rzecz tych spółek, będzie traktowane jako wydatkowanie na cele statutowe podlegające zwolnieniu. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) uznał pytania dotyczące bezpośredniego przeznaczenia darowizn na cele statutowe za prawidłowe, jednak w odniesieniu do pytania trzeciego stwierdził, że finansowanie spółek kapitałowych przez stowarzyszenie stanowi wspieranie działalności komercyjnej, która jest wyłączona z ulgi podatkowej na mocy art. 17 ust. 1c ustawy o CIT. Sąd administracyjny w Warszawie oddalił skargę stowarzyszenia, podzielając argumentację DKIS, że art. 17 ust. 1e updop, określający dopuszczalne formy pośredniego lokowania dochodów, ma charakter zamknięty, a finansowanie spółek kapitałowych przez stowarzyszenie nie mieści się w tych kategoriach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, takie wydatkowanie nie stanowi wydatkowania na cele statutowe podlegające zwolnieniu, ponieważ art. 17 ust. 1e updop, określający dopuszczalne formy pośredniego lokowania dochodów, ma charakter zamknięty i finansowanie spółek kapitałowych nie mieści się w tych kategoriach.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu, że art. 17 ust. 1e updop ma charakter zamknięty. Finansowanie spółek kapitałowych przez stowarzyszenie, nawet jeśli jest zgodne z celami statutowymi, nie jest dopuszczalną formą lokowania dochodów, która pozwalałaby na zachowanie zwolnienia podatkowego, gdyż stanowi wspieranie działalności komercyjnej podmiotów wyłączonych z ulgi na mocy art. 17 ust. 1c updop.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
updop art. 17 § 1 pkt 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Określa cele społecznie użyteczne, które muszą być wskazane w statucie i uzasadniać zwolnienie od podatku, o ile dochód zostanie przeznaczony i wydatkowany na te cele.
Pomocnicze
updop art. 17 § 1a
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Stanowi, że samo przeznaczenie dochodu na cel społecznie użyteczny nie jest wystarczające do zwolnienia; dochód musi być także wydatkowany na ten cel.
updop art. 17 § 1b
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Określa, że zwolnienie ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i wydatkowany na cele określone w przepisie, w tym na nabycie środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych służących realizacji tych celów.
updop art. 17 § 1c
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Wyłącza stosowanie zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 4 do przedsiębiorstw państwowych, spółdzielni, spółek, przedsiębiorstw komunalnych i samorządowych zakładów budżetowych, jeśli przedmiotem ich działalności jest zaspokajanie potrzeb publicznych pośrednio związanych z ochroną środowiska w określonych obszarach.
updop art. 17 § 1e
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Określa dopuszczalne formy pośredniego lokowania dochodów, które nie powodują utraty zwolnienia podatkowego, takie jak nabycie obligacji Skarbu Państwa, bonów skarbowych, obligacji jednostek samorządu terytorialnego, papierów wartościowych lub instrumentów finansowych w ramach zarządzania portfelem, oraz jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 4a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
OP art. 14b § 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
OP art. 14c § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Ustawa - Prawo o stowarzyszeniach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Finansowanie spółek kapitałowych przez stowarzyszenie nie jest dopuszczalną formą lokowania dochodów, która pozwala na zachowanie zwolnienia podatkowego na podstawie art. 17 ust. 1e updop, gdyż art. 17 ust. 1e ma charakter zamknięty. Działania stowarzyszenia polegające na finansowaniu spółek kapitałowych stanowią wspieranie działalności komercyjnej podmiotów wyłączonych z ulgi na mocy art. 17 ust. 1c updop.
Odrzucone argumenty
Wydatkowanie dochodów otrzymanych z darowizn spółki na objęcie udziałów w spółkach kapitałowych, dopłaty, pożyczki lub darowizny na rzecz tych spółek, stanowi wydatkowanie na cele statutowe podlegające zwolnieniu z CIT.
Godne uwagi sformułowania
art. 17 ust. 1e updop ma charakter zamknięty finansowanie spółek kapitałowych [...] nie jest dopuszczalną przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1e updop formą lokowania dochodów niepowodującą utraty zwolnienia z opodatkowania
Skład orzekający
Dariusz Czarkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Agnieszka Baran
członek
Jacek Kaute
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnień podatkowych dla stowarzyszeń, w szczególności w kontekście wydatkowania środków na finansowanie innych podmiotów gospodarczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji stowarzyszenia finansującego spółki kapitałowe. Interpretacja przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4, 1c i 1e updop.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dla organizacji non-profit: jak mogą inwestować swoje środki, aby nie stracić zwolnienia podatkowego. Pokazuje, gdzie leży granica między celami statutowymi a działalnością komercyjną.
“Stowarzyszenie chce wspierać inne firmy? Uważaj na zwolnienie z CIT!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 1223/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-09-06 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-05-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Baran Dariusz Czarkowski /przewodniczący sprawozdawca/ Jacek Kaute Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych 6560 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Czarkowski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Baran, sędzia WSA Jacek Kaute, Protokolant referent stażysta Maria Pawlik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę Uzasadnienie W dniu 5 stycznia 2023 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. (zwany dalej: "Stroną", "Skarżącym", "Stowarzyszeniem" lub "Wnioskodawcą") wniósł do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (zwanego dalej: "Dyrektorem KIS", "Organem") wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. W opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego Skarżący wskazał, że jest stowarzyszeniem działającym na podstawie ustawy- Prawo o stowarzyszeniach. Celami stowarzyszenia jest m.in. promowanie oraz wspieranie niesienia pomocy potrzebującym. Stowarzyszenie podkreśliło, iż jego celem statutowym jest także finansowanie i wspieranie innych podmiotów prowadzących działalność zgodną z celami statutowymi Stowarzyszenia. Realizacja celów statutowych Stowarzyszenia finansowana będzie z darowizn przekazywanych od spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której Stowarzyszenie będzie jedynym udziałowcem. Spółka będzie prowadzić działalność gospodarczą, z której część dochodu będzie przekazywana na rzecz Stowarzyszenia w postaci darowizny. Wnioskodawca sformułował we wniosku następujące pytania: 1. Czy otrzymane przez Stowarzyszenie przysporzenia w formie darowizny stanowiące część dochodu spółki, której Stowarzyszenie będzie jednym udziałowcem, będzie podlegało zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych w sytuacji, gdy przysporzenie to zostanie przeznaczone na cele statutowe Stowarzyszenia? 2. Czy Stowarzyszenie będzie zobowiązane do obliczenia i wpłacenia na rachunek właściwego urzędu skarbowego zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych, w sytuacji gdy osiągnięty dochód z tytułu darowizny przekazanej od spółki, w której Stowarzyszenie jest jednym udziałowcem, przeznaczy na realizację celów statutowych Stowarzyszenia wymienionych w opisie zdarzenia przyszłego, a (uprzednio) w dniu rejestracji złoży do właściwego naczelnika urzędu skarbowego oświadczenie, iż jest podatnikiem, o którym mowa w art. 25 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i nie osiąga przychodów z działalności wymienionej w art. 17 ust. 1a pkt 1 tej ustawy oraz nie dokonuje wydatków na cele inne niż określone w art. 17 ust. 1b, 1e, i 1f tej ustawy ? 3. Czy faktyczne wydatkowanie dochodów otrzymanych z darowizn spółki na objęcie udziałów w spółkach kapitałowych, prowadzących działalność zbieżną z celami statutowymi Stowarzyszenia, dopłaty do takich spółek, udzielanie im pożyczek lub darowizn (z poleceniem wydatkowania na cel wskazany w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT) lub ewentualnie inne formy finansowania działalności takich podmiotów, stanowić będzie wydatkowanie równowartości dochodów na cele statutowe Stowarzyszenia, podlegające zwolnieniu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT? Wnioskodawca przedstawił następujące stanowisko: W odniesieniu do pytania nr 1 Wnioskodawca wskazał, że przysporzenie otrzymane przez Stowarzyszenie od spółki, w której będzie ono jedynym udziałowcem, które zostanie następnie przekazane na realizację celów statutowych Stowarzyszenia wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego, tj. celów wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, nie będzie stanowiło dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych po stronie Stowarzyszenia. W zakresie pytania nr 2 Wnioskodawca wskazał, że jeśli otrzyma darowiznę, którą przeznaczy na realizację celów statutowych tożsamych z celami statutowymi wymienionymi w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, a wykazanymi w opisie zdarzenia przyszłego, nie będzie z tego tytułu zobowiązane do zapłaty zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych od dnia złożenia do naczelnika właściwego urzędu skarbowego oświadczenia, o którym mowa w art. 25 ust. 5 pkt 2 ustawy o CIT. Odnośnie pytania nr 3 Skarżący wskazał, że równowartość dochodów pochodzących z darowizn przekazanych przez spółkę, a przeznaczonych i wydatkowanych na cele statutowe Stowarzyszenia poprzez obejmowanie udziałów w spółkach kapitałowych, prowadzących działalność zgodną ze statutowymi celami Stowarzyszenia (a zarazem zgodną z celami wskazanymi w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT), dopłaty, udzielanie pożyczek i przekazywanie darowizn na rzecz takich podmiotów, objęte będzie zwolnieniem, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT. W wydanej w dniu 10 marca 2023 r. interpretacji indywidualnej Dyrektor uznał stanowisko Stowarzyszenia uznano w części za prawidłowe i w części za nieprawidłowe. W wydanej interpretacji podatkowej Organ w odniesieniu do pytania nr 1 podkreślił, że jeśli otrzymana darowizna stanowiąca część dochodów Stowarzyszenia zostanie przekazana na cele statutowe, które są zgodne z art. 17 ust. 1 pkt 4 updop, to taki dochód będzie podlegał zwolnieniu z opodatkowania zgodnie z ww. artykułem. Tym samym w zakresie pytania nr 1 Organ uznał stanowisko Wnioskodawcy za prawidłowe. Odnośnie zaś pytania nr 2 Organ stwierdził, że Stowarzyszenie, które otrzyma darowiznę, którą przeznaczy na realizację celów statutowych tożsamych z celami statutowymi wymienionymi w art. 17 ust. 1 pkt 4 updop nie będzie z tego tytułu zobowiązane do zapłaty zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych pod warunkiem złożenia do naczelnika właściwego urzędu skarbowego oświadczenia, o którym mowa w art. 25 ust. 5 pkt 2 updop. Tym samym Organ uznał stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2 za prawidłowe. W zakresie pytania nr 3 Dyrektor KIS wskazał, że z regulacji prawnej z art. 17 ust. 1 pkt 4 updop wynika, że przepis ten w istocie tylko określa cele społecznie użyteczne, które muszą być wskazane także w statucie, a które uzasadniać mogą zwolnienie od podatku, o ile podatnik osiągnie dochód. Nie określa on żadnych innych warunków tego zwolnienia. Czyni to natomiast art. 17 ust. 1a updop, który stanowi, że samo tylko przeznaczenie dochodu na cel społecznie użyteczny preferowany przez ustawodawcę nie jest wystarczające do zwolnienia, dochód musi być także wydatkowany na ten cel. Kolejny warunek omawianego zwolnienia ustawodawca wprowadził w art. 17 ust. 1b updop, zgodnie z którym zwolnienie dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i - bez względu na termin - wydatkowany na cele określone w tym przepisie. W ocenie Dyrektora KIS z regulacji art. 17 ust. 1 pkt 4 updop wynika wprost, że podstawowym kryterium zastosowania przewidzianego w nim zwolnienia podatkowego jest przeznaczenie przez podatnika osiągniętego przez niego dochodu na ściśle określone w nim cele preferowane, przy czym cele te muszą w sposób nie budzący wątpliwości wynikać z postanowień statutu danego podmiotu. Przepis ten nie zawiera natomiast wymogu, by wskazane w nim cele statutowe były głównymi czy też jedynymi celami działalności osoby prawnej. Jednak, aby podatnik, mógł skorzystać ze zwolnienia musi zadeklarować, że osiągnięty przez niego dochód przeznaczy na cele statutowe preferowane przez ustawodawcę i na te cele go faktycznie przeznaczy. Ze zwolnienia nie mogą korzystać, bez względu na cele ich działalności, podatnicy wymienieni w art. 17 ust. 1c updop. W praktyce krąg podmiotów mogących skorzystać z przedmiotowego zwolnienia podatkowego, obejmuje przede wszystkim organizacje typu non-profit. Organ wskazał, że jak wynika z opisanego zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca jest stowarzyszeniem, którego celem statutowym jest także finansowanie i wspieranie innych podmiotów prowadzących działalność zgodną z celami statutowymi stowarzyszenia. Stowarzyszenie powzięło wątpliwość, czy równowartość dochodów przekazanych na finansowanie spółek kapitałowych prowadzących działalność zbieżną z celami statutowymi Stowarzyszenia, m.in. w formie obejmowania udziałów w tychże spółkach kapitałowych (w zamian za wkłady pieniężne i niepieniężne), dopłaty, udzielanie pożyczek, czy też w formie darowizn, będą korzystały ze zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 updop. Dyrektor KIS wskazał, że analizowane zwolnienie, dotyczy podatników, których celem statutowym jest określona w przepisie działalność. Ponadto przepisy ograniczają zakres podmiotowy zwolnienia, poprzez wyłączenie spod możliwości jego zastosowania dochodów różnych grup podatników - czy to z uwagi na rodzaj ich działalności, czy też określoną formę organizacyjną. Do omawianego przepisu bezpośrednio odnosi się zapis art. 17 ust. 1c updop, zgodnie z którym art. 17 ust. 1 pkt 4 tej ustawy nie ma zastosowania m.in. w "przedsiębiorstwach państwowych, spółdzielniach i spółkach". Zdaniem Dyrektora KIS nie ma wątpliwości, że Wnioskodawca jest podmiotem realizującym cele statutowe. Wskazane we wniosku cele statutowe Stowarzyszenia są zbieżne z celami preferowanymi przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1 pkt 4 updop. Wnioskodawca nie jest także podmiotem, o którym mowa w art. 17 ust. 1c updop. W ocenie Dyrektora KIS cele statutowe podatnicy mogą realizować samodzielnie poprzez bezpośrednie działania zmierzające do ich realizacji lub, jeśli przewidują to wprost zapisy statutu, poprzez inne podmioty, o ile ich cele statutowe są zbieżne z celami statutowymi podatnika. Zakładając, że cele podatnika zgodne są z celami wymienionymi w art. 17 ust. 1 pkt 4 updop, dochody podatnika przeznaczone na te cele będą podlegały zwolnieniu z opodatkowania. Zdaniem Organu w sytuacji opisanej we wniosku mamy do czynienia z udzielaniem wsparcia finansowego poprzez finansowanie spółek kapitałowych w formie obejmowania udziałów w tychże spółkach kapitałowych (w zamian za wkłady pieniężne i niepieniężne), dopłaty, udzielanie pożyczek, czy też darowizn. Działania takie są w rzeczywistości wspieraniem działalności komercyjnej (zarobkowej), o której mowa w art. 17 ust. 1c updop. Z tego względu w opisanym zdarzeniu nie można zastosować zwolnienia wynikającego z art. 17 ust. 1 pkt 4 updop, gdyż działania Stowarzyszenia prowadzą do wsparcia podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1c updop, które to podmioty wyłączone zostały z zastosowania omawianego zwolnienia. Z powyższego przepisu wprost wynika, że intencją ustawodawcy jest wspieranie, poprzez zastosowanie zwolnienia z opodatkowania, jednostek innych niż wymienione w tym przepisie. Organ podkreślił, że ustawodawca dopuszczając w art. 17 ust. 1b updop także pośredni sposób wydatkowania dochodu na cel społecznie użyteczny z zachowaniem prawa do zwolnienia podatkowego w art. 17 ust. 1e ustawy, ten pośredni sposób ograniczył do przypadków enumeratywnie wyliczonych w pkt 1-3. Zbiór rodzajów lokowania środków pieniężnych, uprawniających podatnika do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa m.in. w art. 17 ust. 1 updop jest zbiorem zamkniętym, co prowadzi do wniosku, że inne sposoby lokowania wspomnianych dochodów nie korzystają z takiego zwolnienia. Zdaniem Organu nabycie udziałów lub akcji w spółkach kapitałowych, objęcie udziałów w tychże spółkach, dopłaty do takich spółek, udzielanie im pożyczek, przekazywanie darowizn lub ewentualnie inne formy finansowania działalności takich podmiotów - nie jest dopuszczalną przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1e updop formą lokowania dochodów niepowodującą utraty zwolnienia z opodatkowania przeznaczonych na ten cel środków. Organ zaznaczył, że dochody z darowizn przekazanych przez spółkę na rzecz Stowarzyszenia, przeznaczone i wydatkowane na nabycie udziałów lub akcji w spółkach kapitałowych, na objęcie udziałów w tychże spółkach, prowadzących działalność zbieżną z celami statutowymi Stowarzyszenia, dopłaty do takich spółek, udzielanie im pożyczek, przekazywanie darowizn lub ewentualnie inne formy finansowania działalności takich podmiotów, nawet jeżeli jest zgodne z celami statutu Stowarzyszenia, nie będzie stanowić wydatkowania dochodów na cele statutowe Stowarzyszenia, podlegające zwolnieniu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 updop. Opisane we wniosku zdarzenie nie spełnia zatem założeń ustawodawcy uprawniających Wnioskodawcę do zwolnienia przekazanego na rzecz Spółki finansowania. Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 3 Dyrektor KIS uznał za nieprawidłowe. Pismem z dnia 6 kwietnia 2023 r. Skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na ww. interpretację indywidualną prawa podatkowego wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie od Dyrektora KIS na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania mające znaczący wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540, z późn. zm., dalej: OP) w zw. z art. 14c § 2 OP poprzez ingerencję w zdarzenie przyszłe przedstawione przez Skarżącego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej- co doprowadziło do wykroczenia poza zakres tego wniosku - czego skutkiem było przyjęcie, iż działania, które Skarżący zamierza podjąć sprowadzają się do wspierania działalności komercyjnej (zarobkowej), w sytuacji kiedy Skarżący wskazywał, iż planuje objęcie udziałów w spółkach kapitałowych, prowadzących działalność zbieżną z celami statutowymi Stowarzyszenia, dokonywanie dopłat do takich spółek, udzielanie im pożyczek lub darowizn (z poleceniem wydatkowania na cel wskazany w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2587 z późn. zm., dalej: ustawa o CIT), co nie stanowi w ocenie Wnioskodawcy samo w sobie działalności komercyjnej; II. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: 1. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1b ustawy o CIT poprzez ich błędną interpretację, w wyniku której uznano, że faktyczne wydatkowanie dochodów otrzymanych z darowizn spółki na objęcie udziałów w spółkach kapitałowych, prowadzących działalność zbieżną z celami statutowymi Stowarzyszenia, dopłaty do takich spółek, udzielanie im pożyczek lub darowizn (z poleceniem wydatkowania na cel wskazany w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT) lub ewentualnie inne formy finansowania działalności takich podmiotów, nie będzie stanowić wydatkowania równowartości dochodów na cele statutowe Stowarzyszenia, podlegające zwolnieniu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT. 2. art. 17 ust. 1c ustawy o CIT poprzez niewłaściwą ocenę co do jego zastosowania i przyjęcie, że planowane przez Stowarzyszenie obejmowanie udziałów w spółkach kapitałowych, prowadzących działalność zbieżną z celami statutowymi Stowarzyszenia, dopłaty do takich spółek, udzielanie im pożyczek lub darowizn (z poleceniem wydatkowania na cel wskazany w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT) lub ewentualnie inne formy finansowania działalności takich podmiotów, powoduje, iż to te spółki będą korzystały ze zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, w sytuacji kiedy planowane przez Stowarzyszenie działania nie spowodują u tych podmiotów powstania dochodu, który mógłby zostać zwolniony od podatku. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sprawując kontrolę sądowoadministracyjną interpretacji podatkowych w sprawach wszczętych po 15 sierpnia 2015 r., sąd nie może wykraczać poza zarzuty skargi oraz powołaną w skardze podstawę prawną. Stosownie bowiem do treści art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co zastosowania przepisu prawa materialnego. Zdanie drugie tego przepisu wprowadza zasadę związania sądu zarzutami skargi i powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona interpretacja indywidualna nie narusza przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie istotą sporu pomiędzy Organem oraz Skarżącą jest ocena czy wydatkowanie dochodów otrzymanych z darowizn spółki na objęcie udziałów w spółkach kapitałowych, prowadzących działalność zbieżną z celami statutowymi Stowarzyszenia, dopłaty do takich spółek, udzielanie im pożyczek lub darowizn (z poleceniem wydatkowania na cel wskazany w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT) lub ewentualnie inne formy finansowania działalności takich podmiotów, stanowić będzie wydatkowanie równowartości dochodów na cele statutowe Stowarzyszenia, podlegające zwolnieniu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT. Odnosząc się do ram prawnych wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego - w części przeznaczonej na te cele. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i - bez względu na termin - wydatkowany na cele określone w tym przepisie, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 5a (art. 17 ust. 1b u.p.d.o.p). Aktualne pozostaje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z dnia 20 listopada 2000 r., FPS 9/00 (publik. w ONSA z 2001 r. Nr 2, poz. 54, również), które Sąd w składzie orzekającym w niniejsze sprawie podziela, iż "wprawdzie przepis art. 17 ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie mówi wprost o bezpośredniości realizacji celu statutowego, lecz jest to warunek nieodzowny zwolnienia dochodu od podatku dochodowego. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby w konsekwencji do całkowitego zwolnienia od opodatkowania wszelkich dochodów osiąganych przez jednostki realizujące cele statutowe określone w art. 17 ust. 1 u.p.d.o.p. Nie ma bowiem żadnych przeszkód, aby wykazać, że wszystkie wydatki danej jednostki są pośrednio ponoszone dla realizacji celów statutowych. Takie stanowisko pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z istotą ulg podatkowych oraz wykładnią systemową przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych" (zob. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn.. akt II FSK 1850/14). W świetle art. 17 ust. 1c u.p.d.o.p. przepis ust. 1 pkt 4 nie ma zastosowania w: 1) przedsiębiorstwach państwowych, spółdzielniach i spółkach; 2) przedsiębiorstwach komunalnych mających osobowość prawną, dla których funkcję organu założycielskiego pełnią jednostki samorządu terytorialnego lub ich jednostki pomocnicze utworzone na podstawie odrębnych przepisów; 3) samorządowych zakładach budżetowych oraz jednostkach organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, będących podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych - jeżeli przedmiotem ich działalności jest zaspokajanie potrzeb publicznych pośrednio związanych z ochroną środowiska w zakresie: wodociągów i kanalizacji, ścieków komunalnych, wysypisk i utylizacji odpadów komunalnych oraz transportu zbiorowego. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenia ma również art. 17 ust.1e u.p.d.o.p. Zgodnie z tą norma prawną zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie stosuje się również w przypadku lokowania dochodów poprzez nabycie: 1) wyemitowanych po dniu 1 stycznia 1989 r. obligacji Skarbu Państwa lub bonów skarbowych oraz obligacji wyemitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego po dniu 1 stycznia 1997 r.; 2) papierów wartościowych lub niebędących papierami wartościowymi instrumentów finansowych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, o ile nabycie takie nastąpiło w ramach zarządzania portfelem, o którym mowa w art. 75 tej ustawy, również w przypadku gdy zarządzanie portfelem odbywa się na podstawie umowy z towarzystwem funduszy inwestycyjnych, które wykonuje tę działalność na podstawie art. 45 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, pod warunkiem zdeponowania tych papierów wartościowych lub instrumentów finansowych na odrębnym rachunku prowadzonym przez uprawniony podmiot w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi; 3) jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych działających na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych. W orzecznictwie funkcjonuje pogląd, zgodnie z którym "Powiązanie zwolnienia podatkowego z rzeczywistym i bezpośrednim wydatkowaniem dochodu na cele statutowe wynika z treści art. 17 ust. 1a pkt 2 u.p.d.o.p. Pośrednie etapy alokacji dochodu poza wskazanymi w art. 17 ust. 1e, choćby były obliczone na zwiększenie dochodu i jego przeznaczenie w przyszłości na cele statutowe, nie są bowiem objęte przedmiotowym zwolnieniem od podatku dochodowego, przewidzianym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p." (zob. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 2018/18). Przenosząc powyższe wywody na grunt niniejszej sprawy Wnioskodawca wskazał, że równowartość dochodów pochodzących z darowizn przekazanych przez spółkę, a przeznaczonych i wydatkowanych na cele statutowe Stowarzyszenia poprzez obejmowanie udziałów w spółkach kapitałowych, prowadzących działalność zgodną ze statutowymi celami Stowarzyszenia (a zarazem zgodną z celami wskazanymi w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT), dopłaty, udzielanie pożyczek i przekazywanie darowizn na rzecz takich podmiotów, objęte będzie zwolnieniem, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT. Słusznie jednak DKIS stanął na stanowisko, iż nabycie udziałów lub akcji w spółkach kapitałowych, objęcie udziałów w tychże spółkach, dopłaty do takich spółek, udzielanie im pożyczek, przekazywanie darowizn lub ewentualnie inne formy finansowania działalności takich podmiotów - nie jest dopuszczalną przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1e u.p.d.o.p. formą lokowania dochodów niepowodującą utraty zwolnienia z opodatkowania przeznaczonych na ten cel środków. A zatem uznając, że art. 17 ust. 1e u.p.d.o.p. ma charakter zamknięty i poza wskazanymi w tej normie prawnej pośrednimi formami lokowania dochodów inne nie są zwolnione. Już z tego powodu stanowisko Strony, zajęte we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, jest nie do zaakceptowania. Zresztą w skardze nie zostały sformułowane zarzuty w powyższym zakresie tj. uznania stanowiska Strony za nieprawidłowe z uwagi na treść art. 17 ust.1e u.p.d,o,p. A w niniejszym postępowaniu Sąd, jak wskazał powyżej, jest związany postawionymi zarzutami. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI