III SA/Wa 1218/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która określiła spółce V. sp.k. podatek od towarów i usług za styczeń i luty 2016 r., odmawiając prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupu paliwa oraz uznając faktury sprzedaży za dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, co skutkowało obowiązkiem zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że dokonywała faktycznych transakcji zakupu i sprzedaży paliwa, rozporządzała nim jak właściciel i posiadała prawo do odliczenia VAT. Sąd administracyjny, analizując zgromadzony materiał dowodowy, uznał argumentację organów podatkowych za zasadną. Stwierdzono, że spółka nie wykazała faktycznego obrotu paliwami, a jej udział w transakcjach był sztuczny i miał na celu stworzenie fikcji zdarzeń gospodarczych, co stanowiło nadużycie prawa. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia VAT przysługuje jedynie w odniesieniu do faktycznie zrealizowanych transakcji gospodarczych, a nie na podstawie samych faktur. Wskazano również, że w sprawie nie miały zastosowania przepisy dotyczące dostaw łańcuchowych, gdyż nie doszło do faktycznego zaistnienia zdarzeń gospodarczych. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku fikcyjnych transakcji i nadużycia prawa, nawet w kontekście obrotu paliwami i potencjalnych dostaw łańcuchowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z obrotem paliwami oraz powiązaniami między spółkami. Interpretacja przepisów VAT w kontekście nadużycia prawa wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka miała prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT z faktur dokumentujących zakup paliwa, jeśli transakcje te zostały uznane za fikcyjne i stanowiące nadużycie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ transakcje zostały uznane za fikcyjne, nie odzwierciedlały rzeczywistego obrotu gospodarczego i stanowiły nadużycie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że materiał dowodowy potwierdza stanowisko organów podatkowych, iż spółka nie kreowała rzeczywistego obrotu paliwami, a jej udział w transakcjach był sztuczny i miał na celu zbudowanie historii firmy oraz optymalizację podatkową. Prawo do odliczenia VAT przysługuje jedynie w odniesieniu do faktycznie zrealizowanych transakcji gospodarczych.
Czy faktury dokumentujące transakcje, które nie zostały faktycznie dokonane, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, faktury dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, nie dają prawa do odliczenia VAT. Prawo do odliczenia jest następstwem powstania obowiązku podatkowego z tytułu faktycznej czynności.
Czy w sytuacji, gdy transakcje są fikcyjne i stanowią nadużycie prawa, można zastosować przepisy dotyczące dostaw łańcuchowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy dotyczące dostaw łańcuchowych nie mają zastosowania do transakcji fikcyjnych i stanowiących nadużycie prawa, ponieważ służą one uproszczeniu obrotu gospodarczego, a nie sankcjonowaniu wyłudzeń podatku.
Uzasadnienie
Instytucja transakcji łańcuchowych dotyczy rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i nie może być wykorzystywana do tworzenia pozorów zaistnienia transakcji w celu uzyskania korzyści podatkowej. Kluczowe jest faktyczne zaistnienie zdarzenia gospodarczego.
Przepisy (22)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, o ile podatek ten faktycznie powstał i został należnie zapłacony.
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
W przypadku wystawienia faktury wykazującej kwotę podatku, osoba wystawiająca jest obowiązana do jego zapłaty, nawet jeśli transakcja nie została faktycznie dokonana lub stanowi nadużycie prawa.
u.p.t.u.
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Tekst jednolity Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
u.p.t.u.
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Tekst jednolity Dz.U. 2018 poz 1302
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
u.p.t.u. art. 7 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
u.p.t.u. art. 15 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnikami są osoby wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat.
u.p.t.u. art. 19a § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi.
u.p.t.u. art. 29a § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę z tytułu sprzedaży.
u.p.t.u. art. 7 § ust. 8
Ustawa o podatku od towarów i usług
Reguluje skutki tzw. 'dostawy łańcuchowej', ale nie ma zastosowania do transakcji fikcyjnych.
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, lit. b i lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Okoliczności uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa przeprowadzenia dowodu z dokumentów na rozprawie.
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Zasady ogólne postępowania podatkowego.
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 193 § § 1 i § 2
Ordynacja podatkowa
Kwestia rzetelności prowadzenia ksiąg podatkowych.
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Transakcje paliwowe spółki były fikcyjne i nie odzwierciedlały rzeczywistego obrotu gospodarczego. • Udział spółki w transakcjach był sztuczny i miał na celu zbudowanie historii firmy oraz optymalizację podatkową. • Spółka nie wykazała faktycznego rozporządzania paliwem jak właściciel. • Brak było ekonomicznego uzasadnienia dla stosowania tak niskiej marży na paliwie. • Spółka nie posiadała odpowiedniej infrastruktury technicznej ani zaplecza personalnego do prowadzenia działalności w zakresie obrotu paliwami. • Działania spółki stanowiły nadużycie prawa w rozumieniu przepisów VAT.
Odrzucone argumenty
Spółka dokonywała faktycznych transakcji zakupu i sprzedaży paliwa. • Spółka posiadała prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT. • Faktury zakupu i nabycia odzwierciedlały rzeczywiste transakcje gospodarcze. • W sprawie miały zastosowanie przepisy dotyczące dostaw łańcuchowych. • Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania podatkowego, nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
udział Strony w kwestionowanych transakcjach był konieczny w celu zbudowania historii i wiarygodności w zakresie obrotu paliwami • udział Strony w transakcjach był sztuczny. Nie kreowała ona rzeczywistego obrotu paliwami. • całokształt dokonanych w sprawie ustaleń świadczy o tym, że działalność Skarżącej nie była ukierunkowana na osiąganie zysku i że transakcje zawierane były wyłącznie w celu stworzenia fikcji zdarzeń gospodarczych • w przypadku transakcji łańcuchowych faktury VAT wystawiane przez poszczególne podmioty w łańcuchu zawsze dokumentują sprzedaż towaru w tej samej ilości. • nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy, wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności • prawo do odliczenia podatku naliczonego jest podstawowym i fundamentalnym prawem podatnika • zwalczanie oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania oraz ewentualnych nadużyć jest celem uznanym i wspieranym przez prawo unijne.
Skład orzekający
Artur Kuś
sprawozdawca
Monika Świercz
przewodniczący
Piotr Dębkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku fikcyjnych transakcji i nadużycia prawa, nawet w kontekście obrotu paliwami i potencjalnych dostaw łańcuchowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z obrotem paliwami oraz powiązaniami między spółkami. Interpretacja przepisów VAT w kontekście nadużycia prawa wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nadużywania prawa w VAT poprzez fikcyjne transakcje, co ma duże znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców. Pokazuje, jak sądy podchodzą do dowodzenia rzeczywistości gospodarczej.
“Fikcyjne transakcje paliwowe: Sąd odmówił prawa do odliczenia VAT, wskazując na nadużycie prawa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.