Orzeczenie · 2023-09-19

III SA/Wa 1199/23

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2023-09-19
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITobligacjedyskontokoszty uzyskania przychodulikwidacja spółkimajątek likwidacyjnynadpłata podatkuwykup obligacjianalogia legis

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 rok. Skarżący nabył obligacje jako majątek likwidacyjny spółki, w której był wspólnikiem. Spółka pobrała od niego 19% podatek od wartości majątku likwidacyjnego. Następnie, po wykupie obligacji przez emitenta, płatnik ponownie pobrał 19% podatek od całej wartości wykupu, nie uwzględniając kosztów uzyskania przychodu. Skarżący domagał się stwierdzenia nadpłaty, argumentując, że ponowne opodatkowanie całej wartości wykupu jest sprzeczne z zasadą jednokrotności opodatkowania i prowadzi do opodatkowania przychodu zamiast dochodu. Organy podatkowe odmawiały uwzględnienia kosztów nabycia obligacji przez spółkę, twierdząc, że skarżący nabył je 'pod tytułem darmym' i nie poniósł wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając stanowisko organów za błędne. Sąd stwierdził, że w przypadku nabycia obligacji w drodze likwidacji spółki, należy stosować analogię do nabycia w drodze spadku i uwzględnić wydatki poniesione przez spółkę na nabycie obligacji przy obliczaniu dyskonta. Brak uwzględnienia tych wydatków prowadziłby do podwójnego opodatkowania i opodatkowania przychodu zamiast dochodu, co jest sprzeczne z definicją dyskonta i zasadą opodatkowania dochodu. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania wykupu obligacji nabytych w drodze likwidacji spółki, zastosowanie analogii legis w prawie podatkowym, zasada jednokrotności opodatkowania.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego nabycia obligacji w drodze likwidacji spółki. Interpretacja może być stosowana do podobnych sytuacji, gdzie występuje nabycie aktywów w drodze podziału majątku likwidacyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przy wykupie obligacji nabytych przez wspólnika w drodze likwidacji spółki, koszty nabycia tych obligacji przez spółkę mogą być uwzględnione przy obliczaniu dyskonta?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, należy uwzględnić koszty nabycia obligacji przez spółkę, stosując analogię do nabycia w drodze spadku, aby uniknąć podwójnego opodatkowania i opodatkować dochód, a nie przychód.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja dyskonta w art. 5a pkt 12 ustawy o PIT nie wyczerpuje wszystkich dopuszczalnych prawem form nabycia papierów wartościowych. Brak uwzględnienia wydatków spółki na nabycie obligacji prowadziłby do podwójnego opodatkowania i opodatkowania przychodu zamiast dochodu. Zastosowanie analogii do nabycia w drodze spadku pozwala na uwzględnienie wydatków poprzedniego podmiotu.

Czy ponowne opodatkowanie całej wartości wykupu obligacji, po wcześniejszym opodatkowaniu majątku likwidacyjnego spółki, jest zgodne z zasadą jednokrotności opodatkowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie działanie jest sprzeczne z ogólną zasadą jednokrotności opodatkowania tego samego przysporzenia majątkowego u tego samego podatnika.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że opodatkowanie przychodu z wykupu obligacji od całej jego wartości, bez uwzględnienia kosztów, prowadziłoby do podwójnego opodatkowania tego samego przysporzenia majątkowego, co jest niedopuszczalne.

Czy wykup obligacji przez emitenta stanowi odpłatne zbycie papierów wartościowych w rozumieniu art. 30b ust. 2 ustawy o PIT, czy też odrębną czynność podlegającą opodatkowaniu na podstawie art. 30a ust. 1 pkt 2?

Odpowiedź sądu

Wykup obligacji przez emitenta nie jest traktowany jako odpłatne zbycie papierów wartościowych w rozumieniu art. 30b ust. 2, lecz jako czynność podlegająca opodatkowaniu odsetek i dyskonta na podstawie art. 30a ust. 1 pkt 2.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do stanowiska organów, że wykup obligacji przez emitenta nie jest odpłatnym zbyciem papierów wartościowych, a opodatkowanie następuje na podstawie art. 30a ust. 1 pkt 2, który dotyczy odsetek i dyskonta. Kluczowe jest jednak ustalenie podstawy opodatkowania (dochodu) zgodnie z definicją dyskonta.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Przepisy (11)

Główne

u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 12

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja dyskonta jako różnicy między kwotą uzyskaną z wykupu a wydatkami na nabycie. Sąd rozszerzył interpretację o możliwość uwzględnienia wydatków poniesionych przez poprzedniego właściciela (spółkę) na nabycie obligacji, stosując analogię do spadkobrania.

u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zasada opodatkowania dochodów, gdzie dochód to nadwyżka przychodów nad kosztami uzyskania.

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 38

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wydatki na nabycie papierów wartościowych nie są kosztem uzyskania przychodu, ale są kosztem przychodu z odpłatnego zbycia, w tym z tytułu wykupu.

u.p.d.o.f. art. 30a § ust. 1 pkt 2 i 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zryczałtowany 19% podatek od dochodów z dyskonta papierów wartościowych; opodatkowanie majątku likwidacyjnego.

u.p.d.o.f. art. 30a § ust. 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zryczałtowany podatek od odsetek i dyskonta pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Kapitały pieniężne jako jedno ze źródeł przychodów.

u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 3 i 4 lit. c

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przychody z kapitałów pieniężnych, w tym odsetki (dyskonto) od papierów wartościowych; opodatkowanie majątku likwidacyjnego.

u.p.d.o.f. art. 24 § ust. 5 pkt 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Opodatkowanie majątku likwidacyjnego.

O.p. art. 72 § par. 1 pkt 2

Ustawa Ordynacja podatkowa

Definicja nadpłaty podatku.

O.p. art. 75 § par. 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

Ustawa o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych art. 3 § ust. 1

Definicja papierów wartościowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koszty nabycia obligacji przez spółkę powinny być uwzględnione przy obliczaniu dyskonta na podstawie analogii do spadkobrania. • Podwójne opodatkowanie tego samego przysporzenia majątkowego jest niedopuszczalne. • Opodatkowaniu powinien podlegać dochód, a nie przychód.

Odrzucone argumenty

Koszty nabycia obligacji przez spółkę nie mogą być uwzględnione, ponieważ skarżący nabył je 'pod tytułem darmym' jako majątek likwidacyjny. • Wykup obligacji przez emitenta nie jest odpłatnym zbyciem papierów wartościowych, a opodatkowanie następuje od całej wartości wykupu.

Godne uwagi sformułowania

rozwiązanie takie należy per analogiam legis zastosować także przy nabyciu obligacji od spółki • co błędnie zaakceptowały organy orzekające, u wspólnika przy wykupie obligacji przez emitenta opodatkowany zostanie przychód, a nie dochód • nie można dyskredytować innych form nabycia • mamy tu zatem do czynienia z sytuacją, która nie została expressis verbis uregulowana przez obowiązującą normę prawną, a zatem z luką w prawie • zabieg ten zastosowany zostaje na korzyść podatnika • nie można utożsamiać ceny zakupu papieru wartościowego z nabyciem ich w drodze spadkobrania • nie ma znaczenia na gruncie legalnej definicji dyskonta, kto poniósł wydatek na zakup obligacji • nie można utożsamiać kwoty tej pożyczki do przychodu opodatkowanego u 'pożyczkodawcy'

Skład orzekający

Ewa Izabela Fiedorowicz

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Dębkowski

sędzia

Kamil Kowalewski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania wykupu obligacji nabytych w drodze likwidacji spółki, zastosowanie analogii legis w prawie podatkowym, zasada jednokrotności opodatkowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego nabycia obligacji w drodze likwidacji spółki. Interpretacja może być stosowana do podobnych sytuacji, gdzie występuje nabycie aktywów w drodze podziału majątku likwidacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii podatkowej związanej z obligacjami i likwidacją spółki, która może być interesująca dla prawników i przedsiębiorców. Sąd zastosował analogię legis, co jest ciekawym aspektem interpretacji prawa.

Jak uniknąć podwójnego opodatkowania przy wykupie obligacji z majątku likwidacyjnego spółki?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst