III SA/Wa 1188/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2015-08-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądowesytuacja majątkowawiarygodność oświadczeńdostęp do sądupostępowanie egzekucyjnesądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z powodu braku wiarygodności oświadczeń strony o jej sytuacji finansowej.

Skarżący T.F. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją finansową i brakiem stałej pracy. Sąd, analizując przedłożone dokumenty i oświadczenia, stwierdził rozbieżności między deklarowanymi dochodami a wydatkami, które przewyższały dochody. W ocenie sądu, skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy.

Skarżący T.F. złożył skargę na postanowienie Ministra Finansów dotyczące czynności egzekucyjnych, jednocześnie wnioskując o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał na brak stałej pracy, dochód z prac dorywczych w wysokości około 1000 zł, utrzymywanie się wraz z żoną i córką, posiadanie kredytu na dom oraz dwa samochody. Przedstawił szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zakwestionował w sprzeciwie, zarzucając błędną ocenę jego sytuacji majątkowej i wskazując na wcześniejsze przyznanie prawa pomocy przez inny sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę, podkreślił cel instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie dostępu do sądu. Sąd uznał jednak, że skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości swojej niemożności poniesienia kosztów sądowych. Analiza dochodów (średnio 1286,16 zł netto żony plus ok. 1000 zł skarżącego z prac dorywczych) i wydatków (ok. 1566 zł stałych opłat, nie licząc wyżywienia, leków, paliwa do samochodów) wykazała rozbieżności. Sąd stwierdził, że kwota wydatków przewyższa kwotę dochodu, co podważa wiarygodność twierdzeń skarżącego i uniemożliwia ustalenie jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. W związku z tym, na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, strona nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził rozbieżności między deklarowanymi dochodami a wydatkami strony, które przewyższały dochody, co podważyło wiarygodność jej oświadczeń i uniemożliwiło ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 243

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 260

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Strona nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych z powodu rozbieżności w oświadczeniach majątkowych.

Godne uwagi sformułowania

Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozbieżności zaistniałe w złożonych przez Skarżącego oświadczeniach prowadzą bowiem do niemożności ustalenia stanu faktycznego, tj. ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej Skarżącego.

Skład orzekający

Maciej Kurasz

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy, ocena wiarygodności oświadczeń majątkowych strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji finansowej strony i oceny jej oświadczeń; nie stanowi ogólnej wykładni prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty przyznawania prawa pomocy i znaczenie rzetelności w składaniu oświadczeń majątkowych, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy Twoje oświadczenie majątkowe jest wystarczająco wiarygodne dla sądu? Sprawdź, dlaczego odmówiono prawa pomocy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 1188/15 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2015-08-31
Data wpływu
2015-05-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Maciej Kurasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II FZ 837/15 - Postanowienie NSA z 2015-10-29
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 243, art. 245 par. 3 i art. 246 par. 1 pkt 2 i art. 260
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 31 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz, po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. F. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Uzasadnienie
Skarżący – T. F. , wniósł skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne.
Wraz ze skargą Skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W osnowie wniosku Skarżący podniósł, że nie posiada obecnie stałej pracy. Utrzymuje się z prac dorywczych, z których osiąga dochód w wysokości ok. 1.000 zł. Gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i córką. Żona otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.750 zł brutto. Poza domem, którego zakup sfinansowano kredytem, Skarżący nie posiada innych nieruchomości. Posiada natomiast dwa samochody, z czego jeden otrzymał w ostatnim czasie w spadku po dziadku. Wśród kosztów utrzymania wymienił opłaty za energię elektryczną, wodę, śmieci, telewizję, podatek od nieruchomości oraz ratę kredytu. Skarżący przedstawił zeznanie podatkowe, zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia żony, zawiadomienia o terminach spłaty kredytu, dokumenty obrazujące bieżące wydatki, wyciągi bankowe.
Postanowieniem z dnia 24 lipca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W sprzeciwie Skarżący podniósł, że referendarz sądowy dokonał błędnej oceny sytuacji majątkowej Skarżącego. Referendarz bezpodstawnie przyjął w postanowieniu, iż kwota wydatków Skarżącego i jego żony przewyższa kwotę dochodów. W opinii Skarżącego wszystkie jego dochody zostały wykazane w oświadczeniu.
Skarżący wskazał ponadto na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt I SA/Gd 1317/14, którym przyznano mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślił, że odmowa uwzględnienia jego wniosków o przyznanie prawa pomocy pozbawi go prawa do sądu, gdyż nie będzie w stanie zapłacić wpisów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.
W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki, a strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy (w niniejszej sprawie – osoba fizyczna) musi spełnić którąś z przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W ocenie Sądu, Skarżący – pomimo przedłożenia szeregu dokumentów - nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych.
W szczególności należy zwrócić uwagę na podnoszone już przez referendarza sądowego WSA w Warszawie rozbieżności pomiędzy deklarowanym przez Skarżącego dochodem, a wydatkami. Podzielić należy stanowisko, iż analiza tych wydatków daje podstawy do stwierdzenia, że Skarżący wydatkuje kwotę większą niż uzyskuje. Źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny jest bowiem wynagrodzenie żony wynoszące średnio 1.286,16 zł netto. Dodatkowo Skarżący – jak twierdzi – osiąga dochód z prac dorywczych typu pomoc na roli, pomoc przy zakupach, przy drobnych pracach wokół domu, zbieranie metali kolorowych. Wysokość tego dochodu określił na kwotę ok. 1.000 zł.
Zauważyć należy natomiast, że tylko ujawnione przez Skarżącego stałe obciążenia finansowe wynoszą ok. 1.566 zł miesięcznie i składają się na nie - rata kredytu (1.086 zł), opłaty - za telewizję (64 zł), wywóz odpadów (50 zł), wodę (100 zł), energię elektryczną (173 zł), podatek od nieruchomości (93 zł). Skarżący nie zawarł ponadto w powyższym zestawieniu takich pozycji jak opłata za ogrzewanie, telefon, czy wydatki na zakup biletu miesięcznego, które również ponosi. Kwota obciążeń nie obejmuje także kosztów wyżywienia trzyosobowej rodziny, zakupu leków czy paliwa do dwóch samochodów i innych podstawowych wydatków związanych z utrzymaniem.
W konkluzji Sąd stwierdza, że z samego zestawienia wysokości dochodów i wydatków (tych wymienionych w oświadczeniu i tych nieujawnionych, ale niewątpliwie ponoszonych) wynika zatem jednoznacznie, że kwota wydatków Skarżącego przewyższa kwotę dochodu. Stawia to pod znakiem zapytania wiarygodność twierdzeń Skarżącego, co do jego rzeczywistej kondycji finansowej. Niemożliwe jest bowiem, aby wydatki przewyższały dochody.
W konsekwencji Sąd stwierdza, że skoro rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy może zapaść jedynie na podstawie klarownie i zgodnie z prawdą przedstawionego oraz wewnętrznie spójnego stanu faktycznego, to Skarżącemu nie może być ono przyznane. Rozbieżności zaistniałe w złożonych przez Skarżącego oświadczeniach prowadzą bowiem do niemożności ustalenia stanu faktycznego, tj. ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej Skarżącego. Nie można zatem jednoznacznie stwierdzić, czy poniesienie przez Skarżącego kosztów sądowych jest niemożliwe, albo będzie wiązało się z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania jego i jego rodziny.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił o odmowie przyznania prawa pomocy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI