III SA/Wa 1187/19

III SA/Wa 1187/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Trochim-Tuchorska /przewodniczący/
Anna Zaorska /sprawozdawca/
Konrad Aromiński
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 490/20 - Wyrok NSA z 2023-04-04
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Dz.U. 2014 poz 157
art. 8b ust. 1
Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 135 ust. 1 lit. g
Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie asesor WSA Konrad Aromiński, sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), Protokolant referent Paulina Plichtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 15 marca 2019 r. nr 0114-KDIP4.4012.5.2019.3.MP w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz A. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1.1. Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidulana Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "Dyrektor KIS") z 15 marca 2019 r. dotycząca podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z opodatkowania usług analitycznych świadczonych na rzecz alternatywnych funduszy inwestycyjnych na podstawie artykułu 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm., dalej: "ustawa o VAT").
1.2. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") przedstawiła następujące zdarzenie przyszłe:
Skarżąca jest polską spółką prawa handlowego, działającą na rynku profesjonalnych usług doradczych i analitycznych. Zgodnie z odpisem z KRS przedmiotem przeważającej działalności przedsiębiorcy jest działalność holdingów finansowych. Ponadto do głównych przedmiotów działalności Spółki należy doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania.
W przyszłości Spółka rozważa zawarcie umowy świadczenia usług z jednym z działających na rynku polskim T.S.A. (dalej: "T."), polską spółką prawa handlowego, działającą na podstawie ustawy z 27 maja 2014 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz. U. z 2014 r., poz. 157 ze zm.; dalej "ustawa o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi") prowadzącą działalność w zakresie zarządzania i administrowania funduszami inwestycyjnymi, inwestującymi zarówno w aktywa publiczne jak i niepubliczne. Przedmiotem działalności T., zgodnie z ustawą o funduszach inwestycyjnych, jest tworzenie funduszy inwestycyjnych i subfunduszy, zarządzanie nimi i reprezentowanie funduszy inwestycyjnych w stosunkach z osobami trzecimi. T. jest także organem utworzonych funduszy inwestycyjnych (zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o VAT o funduszach inwestycyjnych jest to wyłączna działalność T.). T. zarządzać będzie m.in. dwoma Funduszami Inwestycyjnymi Zamkniętymi.
Usługi świadczone przez T. na rzecz Funduszy są zwolnione z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Zgodnie z ich politykami inwestycyjnymi Fundusze inwestują wyłącznie na rynku amerykańskim.
Przedmiotem umowy między Spółką a T. będzie zlecenie przez T. Skarżącej świadczenia usług na rzecz Funduszy, przy czym usługi te miałyby dotyczyć świadczenia na rzecz Funduszy usług polegających na sporządzaniu analiz dotyczących aktywów, w które inwestują Fundusze. Za świadczenie przez Spółkę usług analitycznych przysługiwałoby ustalone wynagrodzenie.
W szczególności usługi analityczne obejmowałyby: przygotowanie na podstawie aktualnych oraz historycznych informacji, danych dotyczących światowych rynków kapitałowych, w tym giełdowych, w szczególności danych dotyczących rynku metali szlachetnych (złoto, platyna), rynku akcji notowanych na giełdach USA (akcji, indeksów, kontraktów terminowych); obligacji rządu USA oraz spółek notowanych na giełdach w USA raportów analitycznych wskazujących na spełnianie lub niespełnianie przez dane klasy aktywów określonych parametrów decydujących o nabyciu ich albo zbyciu przez Fundusze; sporządzenie analiz statystycznych, fundamentalnych i porównawczych.
Przekazywane w ramach usług analitycznych raporty analityczne oraz zestawienia danych dotyczących spółek notowanych na giełdach USA dotyczące parametrów ekonomicznych odpowiadających polityce inwestycyjnej Funduszy (np. wskazanie spółek posiadających określony poziom FCF – wolne przepływy pieniężne do kapitalizacji spółki) stanowić będą podstawę podejmowania decyzji inwestycyjnych w zakresie inwestycji dokonywanych przez Fundusze oraz, w sensie formalnym, załącznik do decyzji inwestycyjnej czyli dokumentu na podstawie którego dokonywana jest inwestycja/dezinwestycja przez Fundusze. Dzięki zakupowi usług analitycznych otrzymywany jest w czasie rzeczywistym komplet danych i analiz niezbędnych do świadomego podejmowania decyzji inwestycyjnych w zakresie aktywów Funduszy w celu osiągnięcia jak najlepszych wyników finansowych w interesie klientów Funduszy. Spółka nie oferuje usług analitycznych podmiotom innym niż Fundusze, gdyż przekazywane dane oraz analizy są specyficzne dla prowadzenia działalności w zakresie zarządzania funduszami inwestycyjnymi.
Spółka podkreśliła, że zakres usług analitycznych jest dostosowany do profilu inwestycyjnego Funduszy, tj. skoncentrowany na danych dotyczących akcji spółek notowanych na giełdach USA, obligacji rządu USA oraz metali szlachetnych, czyli klasach aktywów w które inwestują Fundusze. T. zarządzając Funduszami bez nabycia usług analitycznych nie byłoby w stanie efektywnie podejmować świadomych decyzji inwestycyjnych w zakresie inwestowania aktywów Funduszy zgodnie z ich polityką inwestycyjną, tj. podejmować w odpowiednim czasie decyzji inwestycyjnych dotyczących sprzedaży albo kupna aktywów takich jak np. akcje spółek notowanych na giełdach USA albo instrumentów opartych o ceny złota. W tym sensie usługi analityczne stanowią element procesu decyzyjnego w zakresie zbycia albo nabycia aktywów przez Fundusze, gdyż na ich podstawie podejmowane są decyzje o nabyciu/zbyciu aktywów (przykładowo jeśli z raportu przygotowanego w ramach usług analitycznych wynika, że dane akcje danej spółki spełniają określone w polityce inwestycyjnej Funduszy wskaźniki np. FCF do kapitalizacji, to taka informacja stanowi podstawę do podjęcia decyzji inwestycyjnej o nabyciu akcji takiej spółki).
1.3. W związku ze zdarzeniem przyszłym przedstawionym we wniosku Spółka zapytała, czy świadczenie przez nią wskazanych we wniosku usług analitycznych na rzecz Funduszy będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT?
Zdaniem Spółki, na powyższe pytanie należy odpowiedzieć twierdząco. Uzasadniając swoje stanowisko Spółka argumentowała, że usługi analityczne wiążą się z procesem decyzyjnym dotyczącym inwestowania w walory poszczególnych spółek, które mają tworzyć portfel inwestycyjny Funduszy oraz stanowią podstawę decyzji inwestycyjnych dotyczących nabywania albo zbywania aktywów. Tym samym mieszczą się w pojęciu "zarządzania" nakreślonym przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wobec tego usługi analityczne świadczone przez Spółkę winny korzystać ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT.
1.4. W interpretacji indywidualnej z 15 marca 2019 r. Dyrektor KIS uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe.
Organ interpretacyjny wskazał, że należy rozróżnić usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi od usług zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Usługi zarządzania w zależności od tego czy dotyczą funduszy inwestycyjnych czy alternatywnych funduszy inwestycyjnych podlegają odrębnym regulacjom prawym na gruncie przepisów unijnych i krajowych, które odmiennie określają zakres pojęcia "zarządzania" w obu ww. przypadkach, co przenosi się na sposób ich opodatkowania.
Dyrektor KIS argumentował, że wskazywane przez Spółkę czynności należy rozpatrywać w oparciu o przepisy Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010 (dalej: "Dyrektywa ZAFI") oraz na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.
Organ interpretacyjny podkreślił, że w świetle Dyrektywy ZAFI to zarządzanie portfelami inwestycyjnymi lub zarządzanie ryzykiem stanowią elementy kluczowe do zdefiniowania czynności zarządzania.
W ocenie Dyrektora KIS, usługi opisane we wniosku o interpretację nie spełniają szczególnych i istotnych funkcji z zakresu zarządzania alternatywnym funduszem inwestycyjnym jakimi są zarządzanie portfelem inwestycyjnym lub zarządzanie ryzykiem.
Wskazany przez Spółkę zakres czynności wchodzących w skład świadczonych usług analitycznych ma charakter informacyjny, konsultacyjny. Czynności te będą głównie polegały na dostarczeniu eksperckiej wiedzy. Zakres wymienionych czynności składających się na usługi analityczne nie wskazuje, aby Spółka podejmowała wiążące decyzje dla Funduszu związane z zarządzaniem portfelem inwestycyjnym lub zarządzaniem ryzykiem. Spółka dostarczać będzie jedynie informacji, które mogą służyć do podjęcia tychże decyzji przez ZAFI.
W konsekwencji, w ocenie Dyrektora KIS, czynności wykonywane przez Spółkę na rzecz Funduszy nie będą podlegały zwolnieniu od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT.
2. Nie zgadzając się z powyższą interpretacją Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, w której zarzuciła zaskarżonej interpretacji naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię, a także poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit a i b) ustawy o VAT w zw. art. 43 ust. 15 ustawy VAT, art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 112, art. 4 ust. 1 lit. w Dyrektywy ZAFI, pkt 1 lit. a)-b) oraz pkt 2 lit a-c) załącznika I Dyrektywy ZAFI, art. 8b ust. 1 i art. 8a ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
4.1. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli, stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej – P.p.s.a. ), podlegają m.in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Stosownie do art. 57a zdanie pierwsze P.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. W tej kategorii spraw sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, o czym stanowi zdanie drugie art. 57a P.p.s.a.
4.2. Dokonując oceny legalności zaskarżonej interpretacji według przywołanych wyżej zasad, Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie.
Spór w sprawie dotyczy zwolnienia z opodatkowania, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT, opisanych we wniosku o interpretację usług analitycznych świadczonych na rzecz alternatywnych funduszy inwestycyjnych.
4.3. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 12 li a) i b) ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi zarządzania:
a) funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych – w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi,
b) portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. a, lub ich częścią,
Zgodnie z kolei z art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 112, państwa członkowskie zwalniają transakcje zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie.
Nie ulega wątpliwości i nie jest przedmiotem sporu, że pojęcie "zarządzanie" użyte w ww. przepisie należy interpretować zgodnie z jego wspólnotowym znaczeniem wypracowanym przez orzecznictwo TSUE. Powołane w Dyrektywie VAT pojęcie zarządzania podlegającego zwolnieniu z podatku VAT stanowi pojęcie autonomiczne prawa wspólnotowego, które ma na celu uniknięcie rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi w stosowaniu systemu podatku VAT i które należy sytuować w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT.
W świetle bowiem orzecznictwa TSUE pojęcie "zarządzania" specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, użyte w art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 112, stanowi autonomiczne pojęcie prawa wspólnotowego, a zatem jego treść nie może być zmieniana przepisami prawa krajowego poszczególnych państw członkowskich. TSUE stwierdził to wprost w wyroku z 4 maja 2006 r. w sprawie C-169/04 Abbey National plc, Inscape Investment Fund przeciwko Commissioners of Customs & Excise. Takie też stanowisko zajmują sądy administracyjne (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 17 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 1466/12 i WSA we Wrocławiu z 21 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 1370/11).
Tym samym pojęcie "zarządzania" funduszami nie może być rozumiane inaczej niż w sposób wynikający z postanowień Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (Dz. Urz. UE L 302 z 17 listopada 2009 r. (str. 32, ze zm., dalej: "Dyrektywa UCITS").
Zgodnie z art. 6 ust. 2 tej Dyrektywy, działalność związana z zarządzaniem przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) obejmuje obowiązki, o których mowa w załączniku II.
Zgodnie z treścią załącznika II – funkcje wchodzące w skład zbiorowego zarządzania portfelem to funkcje obejmujące:
1) zarządzanie inwestycjami,
2) administrację:
a) obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem;
b) zapytania klientów;
c) wycena i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe);
d) monitorowanie przestrzegania uregulowań;
e) prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa;
f) wypłata zysków;
g) emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa;
h) rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń);
i) prowadzenie ksiąg,
3) wprowadzanie do obrotu.
Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 1 lit w) Dyrektywy ZAFI: zarządzanie AFI (rozumiane jako alternatywne fundusze inwestycyjne) oznacza wykonywanie przynajmniej funkcji w zakresie zarządzania portfelem, o których mowa w pkt 1 lit. a) lub b) załącznika I, na rzecz jednego lub większej liczby AFI.
Minimalny zakres funkcji zarządzania to:
- zarządzanie portfelem inwestycyjnym – pkt 1 lit. a) ww. załącznika.
- zarządzanie ryzykiem – pkt 1 lit. b) ww. załącznika.
W oparciu o pkt 2 ww. załącznika I do Dyrektywy ZAFI – inne funkcje, które ZAFI może dodatkowo wykonywać w trakcie wspólnego zarządzania to:
a) administrowanie:
(i) obsługa prawna i usługi w zakresie rachunkowości w zarządzaniu funduszami;
(ii) zapytania klientów;
(iii) wycena i wyznaczanie ceny w tym zeznania podatkowe;
(iv) monitorowanie przestrzegania uregulowań;
(v) prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa i udziałów;
(vi) podział dochodu;
(vii) emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa i udziałów;
(viii) ustalenia umowne, w tym wysyłanie świadectw;
(ix) przechowywania ksiąg;
b) wprowadzaniu do obrotu;
c) działalność związana z aktywami AFI, a mianowicie usługi niezbędne do wypełniania funkcji powierniczej ZAFI, zarządzanie infrastrukturą, działalność w zakresie administrowania nieruchomościami, porady dla przedsiębiorstw w zakresie struktury kapitałowej, strategii inwestycyjnej i spraw związanych, porady i usługi związane z łączeniem i nabywaniem przedsiębiorstw i inne usługi związane z zarządzaniem AFI i innymi aktywami w które zainwestowali.
Zgodnie z kolei z art. 8b ust. 1 ustawy o zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, zarządzający ASI zarządza alternatywną spółką inwestycyjną, w tym co najmniej portfelem inwestycyjnym tej spółki oraz ryzykiem.
4.4. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w zaskarżonej interpretacji Dyrektor KIS podkreślił, że zwolnienie dla czynności zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi powinno być rozpatrywane zgodnie z przepisami Dyrektywy ZAFI oraz ustawą o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi.
Oczywiście zgodzić się należy w tym zakresie z organem interpretacyjnym, niemiej jednak pamiętać trzeba, że przepis art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT odnosi się zarówno do sytuacji prawnej funduszy inwestycyjnych stanowiących przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe w rozumieniu przepisów Dyrektywy UCITS, jak i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, czyli do funduszy inwestycyjnych w ogólności. Wynika to wprost z art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT.
To, że alternatywne fundusze inwestycyjne zostały wyłączone na gruncie prawa polskiego z kategorii przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w rozumieniu Dyrektywy UCTIS, nie wyłącza zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy o VAT, także wobec podmiotów świadczących usługi na rzecz alternatywnych funduszy inwestycyjnych, a więc na rzecz podmiotów nie będących przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania.
Zauważyć należy, że przepis art. 135 ust. 1 lit. g Dyrektywy 112 przewiduje przyznanie zwolnienia od podatku VAT specjalistycznym funduszom inwestycyjnym określonym przez państwa członkowskie. W Polsce przyznano takie zwolnienie zarówno funduszom inwestycyjnym będącym przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w myśl Dyrektywy UCITS, jak również innym funduszom, w tym ZAFI, nie będącymi takimi przedsiębiorstwami.
W kontekście powyższego nieuzasadnione jest różnicowanie podmiotów tylko ze względu na to, czy podmiot, na rzecz którego świadczone są usługi zaliczany jest do kategorii przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania, czy też nie. Prowadziłoby to bowiem do nieuzasadnionego różnicowania podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji prawnej oraz w podobnym stanie faktycznym.
4.5. Wobec powyższego, powoływane zarówno przez organ interpretacyjny jak i Skarżącą, orzecznictwo TSUE dotyczące pojęcia "zarządzania", mimo że zostało wydane na gruncie Dyrektywy UCITS, jest co do zasady aktualne również na gruncie rozpoznawanej sprawy. Powyższej oceny nie zmienia fakt, że załączniki do Dyrektyw UCITS i ZAFI, definiując usługi zarzadzania, zostały trochę inaczej zredagowane.
Podkreślić należy, że w orzecznictwie TSUE jednoznacznie wskazuje się, że pojęcie "zarządzania" funduszami, poza zarządzaniem portfelem i ryzykiem, obejmuje także czynności dodatkowe, odpowiednio określone w załączniku II do Dyrektywy UCITS. TSUE uznał, że owo autonomiczne pojęcie "zarządzania" może obejmować różne odrębne czynności, np. usługi w zakresie administrowania i prowadzenia rachunkowości funduszu (wyrok C-169/04), czy też usługi doradztwa inwestycyjnego (wyrok C-275/11), które będą korzystały ze zwolnienia, nawet jeżeli będą świadczone przez zarządzających będących osobami trzecimi. Jedynym warunkiem jest to, aby usługi te spełniały szczególnie istotne funkcje dla zarządzania funduszami inwestycyjnymi.
4.6. W zaskarżonej interpretacji Dyrektor KIS stanął na stanowisku, że usługi analityczne, które zamierza świadczyć Spółka, nie będą stanowiły usług zarządzania alternatywnym funduszem inwestycyjnym, ponieważ opisany we wniosku zakres planowanych czynności nie będzie obejmował zarządzania portfelem inwestycyjnym lub zarządzania ryzykiem.
Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że na gruncie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych, zarządzać portfelem oraz ryzykiem AFI może tylko i wyłącznie ZAFI, w związku z tym w myśl przepisów tej ustawy niemożliwym jest wykonywanie czynności zarządzania portfelem i ryzykiem przez podmiot inny, niż ZAFI. Tym samym uprawniona jest konstatacja, że tak wąskie rozumienie pojęcia zarządzania na kanwie ustawy o VAT skutkowałoby uznaniem interpretowanego zwolnienia za podmiotowe, adresowanego tylko do podmiotów uprawnionych do zarządzania portfelem i ryzykiem alternatywnej spółki inwestycyjnej, czyli tylko ZAFI, a samo pojęcie zarządzania ograniczałoby się jedynie do zarządzania portfelem i ryzykiem ZAFI.
Za takim stanowiskiem przemawia także argument natury historycznej, nawiązujący do nieobowiązującej już definicji zarządzania, stworzonej na potrzeby prawa podatkowego, a wyrażonej w art. 43 ust. 8 ustawy o VAT. Wskazany przepis, z racji niezwykle wąskiego ujęcia zarządzania, został uchylony w celu dostosowania prawa polskiego do autonomicznej definicji zarządzania wypracowanej w orzecznictwie TSUE na gruncie przepisów Dyrektywy 112.
Zatem tak wąskie, jak przyjęto w zaskarżonej interpretacji rozumienie pojęcia zarządzania pozostaje w sprzeczności nie tylko z jego literalnym brzmieniem, ale i z Dyrektywą 112. Nie budzi bowiem wątpliwości, że szeroka jego definicja miała na celu zwolnienie wszelkich usług immanentnie związanych z usługami zarządzania funduszem i jego aktywami, tak by konsumenci nie byli obciążeni kwotą podatku VAT niezależnie od tego, czy usługi te świadczone są przez fundusz lub podmiot nim zarządzający, czy też przez podmiot zewnętrzny pod warunkiem, że są to usługi specjalistyczne, nierozerwalnie związane z zarządzaniem funduszami.
Ponadto zaskarżona interpretacja pozostaje w opozycji również do powołanego orzecznictwa TSUE. Widać to zwłaszcza wtedy, gdy organ za warunek zwolnienia czynności dodatkowych opisanych w pkt 2 załącznika I do Dyrektywy ZAFI uznaje wykonywanie przez dany podmiot jedynie czynności zarządzania portfelem inwestycyjnym oraz ryzykiem. Przy czym stanowisko organu w tym zakresie stoi w sprzeczności nie tylko z powołanym orzecznictwem TSUE, ale również z przedmiotowym charakterem zwolnienia przewidzianego w 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT.
4.7. Tym samym, Sąd nie podzielił stanowiska organu interpretacyjnego, że poprzez zarządzenie alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi należy rozumieć wyłącznie zarządzanie portfelem lub zarządzanie ryzykiem.
Dyrektywa ZAFI określa bowiem jedynie minimalny zakres funkcji w zakresie zarządzania inwestycyjnego, które musi wykonywać zarządzający alternatywnym funduszem inwestycyjnym.
Natomiast inne usługi wykonywane na rzecz funduszy, również mogą być uznane za usługi zarządzania w sytuacji gdy – jak wynika to z orzecznictwa TSUE – spełniają szczególną i istotną funkcję zarządzania funduszem inwestycyjnym.
Na gruncie rozpoznawanej sprawie odwołać się należy do powołanego w skardze orzeczenia TSUE z 7 marca 2013 r. w sprawie C-275/11 (GfBk Gesellschaft für Börsenkommunikation mbH przeciwko Finanzant Bayreuth).
Podkreślić należy, że w wyroku tym TSUE dopuścił możliwość uznania za usługi w zakresie zarządzania funduszami inwestycyjnymi – usługi doradztwa inwestycyjnego na rzecz tych funduszy, o ile stanowią one odrębną całość oraz spełniają szczególne i istotne funkcje zarządzania.
W tym miejscu zauważyć trzeba, że we wniosku o interpretację, przedstawiając zdarzenie przyszłe, Skarżąca jednoznacznie wskazała, że usługi analityczne, które zamierza świadczyć:
- stanowią podstawę podejmowania decyzji inwestycyjnych,
- są niezbędne do świadomego podejmowania decyzji w zakresie aktywów,
- są specyficzne dla działalności w zakresie zarzadzania funduszami inwestycyjnymi,
- są dostosowane do profilu inwestycyjnego funduszy.
Nie można więc zgodzić się z Dyrektorem KIS, że stanowią one jedynie informacje, które mogą służyć podjęciu decyzji związanych z zarządzaniem portfelem lub ryzykiem przez fundusz. Z opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o interpretację wyraźnie wynika, że świadczone przez Skarżąca usługi są specyficzne dla zarządzania funduszami i spełniają szczególną i istotną funkcję zarządzania. Stanowią bardzo istotny element procesu decyzyjnego w zakresie zbycia i nabycia aktywów. Jak przykładowo argumentowała Spółka, jeśli z raportu przygotowanego w ramach usług analitycznych wynika, że dane akcje danej spółki spełniają określone w polityce inwestycyjnej Funduszy wskaźniki np. FCF do kapitalizacji, to taka informacja stanowi podstawę do podjęcia decyzji inwestycyjnej o nabyciu akcji takiej spółki.
W konsekwencji, w świetle powołanego orzeczenia TSUE należało uznać, że tego rodzaju usługi analityczne korzystają ze zwolnienia z opodatkowania.
Pamiętać również należy, że organ interpretacyjny związany jest stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym przedstawionym we wniosku (art. 14b § 2 i art. 14c § 1 O.p.).
4.8. Tym samym, mając na uwadze cel wprowadzenia zwolnienia, jego przedmiotowy charakter, orzecznictwo TSUE, Sąd nie podzielił stanowiska organu interpretacyjnego, co do wykładni art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT, na gruncie opisanego we wniosku o interpretację zdarzenia przyszłego.
Rozpoznając ponownie sprawę, Dyrektor KIS uwzględni powyższe stanowisko Sądu.
4.9. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 4 P.p.s.a. w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687). Koszty te stanowiły w sprawie wpis sądowy w wysokości 200 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł.