III SA/Wa 1172/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-11-29
NSApodatkoweWysokawsa
postępowanie egzekucyjneegzekucja administracyjnaumorzenie postępowaniazapłata należnościwszczęcie postępowaniatytuł wykonawczyzajęcie wierzytelnościpodatek dochodowykoszty egzekucyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że zapłata należności nastąpiła po wszczęciu postępowania egzekucyjnego.

Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, twierdząc, że uiścił należność podatkową przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Organy egzekucyjne i administracyjne odmówiły umorzenia, wskazując, że zapłata nastąpiła po wszczęciu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, a nie jego doręczenia, a egzekucja administracyjna rozpoczęła się z chwilą doręczenia zawiadomienia o zajęciu bankom.

Sprawa dotyczyła skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący domagał się umorzenia postępowania, argumentując, że uiścił należność podatkową w całości przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że pierwszą należność zapłacił 10 września 2018 r. o godzinie 10:48, a tytuł wykonawczy doręczono mu tego samego dnia o godzinie 12:00. Drugą należność zapłacił 8 stycznia 2019 r., niezwłocznie po uzyskaniu informacji o sprawie. Organy egzekucyjne i administracyjne uznały, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z dniem wystawienia tytułu wykonawczego (31 sierpnia 2018 r.), a egzekucja administracyjna rozpoczęła się 4 września 2018 r. w momencie doręczenia zawiadomień o zajęciu bankom. W związku z tym, zapłata dokonana przez Skarżącego nastąpiła już po wszczęciu postępowania i egzekucji, co wykluczało zastosowanie art. 59 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z dniem wystawienia tytułu wykonawczego przez organ będący jednocześnie wierzycielem, a wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Sąd uznał, że obie te przesłanki zostały spełnione przed dokonaniem przez Skarżącego zapłaty. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących błędnego doręczenia zajęć bankom, stwierdzając, że banki te prowadziły rachunki Skarżącego i były dłużnikami zajętej wierzytelności, a także do kwestii kosztów egzekucyjnych, wskazując, że ich kwestionowanie powinno nastąpić w odrębnym postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zapłata dokonana po wszczęciu postępowania egzekucyjnego (które następuje z dniem wystawienia tytułu wykonawczego przez organ będący jednocześnie wierzycielem) nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z dniem wystawienia tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem. Zapłata dokonana po tym dniu, nawet przed doręczeniem tytułu wykonawczego zobowiązanemu, nie jest traktowana jako wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § par. 1 pkt 1 i par. 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 134 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 5 § par. 1 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 19 § par. 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26 § par. 5 pkt 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § par. 1, 4, 6 i 8

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64c § par. 6a i 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § par. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 39

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) Błędna wykładnia art. 26 § 5 u.p.e.a. w zakresie doręczenia tytułu wykonawczego i zajęć bankowych Naruszenie art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 39 k.p.a. przez wadliwe doręczenie zajęć bankom Naruszenie art. 64 § 1, 4 i 6 u.p.e.a. przez błędne naliczenie kosztów egzekucyjnych Naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. przez błędne ustalenia faktyczne i naruszenie zasady prawdy obiektywnej

Godne uwagi sformułowania

Wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje w dniu wystawienia tytułu wykonawczego. Egzekucja administracyjna następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zapłata zaległości podatkowej dokonana po wszczęciu postępowania egzekucyjnego oraz egzekucji administracyjnej nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Skład orzekający

Marta Waksmundzka-Karasińska

przewodniczący

Matylda Arnold-Rogiewicz

sprawozdawca

Elżbieta Olechniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego i egzekucji administracyjnej w kontekście art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., a także interpretacja pojęć 'dłużnik zajętej wierzytelności' i 'wszczęcie postępowania'."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, co wpływa na datę wszczęcia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i podatkowych ze względu na precyzyjne rozróżnienie momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego i egzekucji administracyjnej, co ma kluczowe znaczenie dla oceny skuteczności zapłaty.

Kiedy zapłata podatku jest za późna? Sąd wyjaśnia kluczowe daty w postępowaniu egzekucyjnym.

Dane finansowe

WPS: 376 832 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 1172/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Olechniewicz
Marta Waksmundzka-Karasińska /przewodniczący/
Matylda Arnold-Rogiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 5 par. 1 pkt 4, art. 18, art. 19 par. 1, art. 26 par. 5 pkt 1 i 2, art. 59 par. 1 pkt 1 i par. 2, art. 64 par. 1, 4, 6 i 8, art. 64c par. 6a i 7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 39, art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka – Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold – Rogiewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS") wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku K.S. (dalej: "Skarżący", "Strona") w oparciu o własny tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 31 sierpnia 2018 r., obejmujący należności z tytułu podatku dochodowego z kapitałów pieniężnych i odpłatnego zbycia praw majątkowych za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. w kwocie należności głównej 376.832,00 zł plus należne odsetki za zwłokę. Jako podstawę prawną obowiązku wskazano decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r.
W celu realizacji należności objętych tytułem wykonawczym organ egzekucyjny podjął następujące czynności egzekucyjne:
1. Zawiadomieniem nr [...] z 4 września 2018 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu bank odebrał 4 września 2018 r. i pismem z tego samego dnia poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na zbieg egzekucji. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono na adres Skarżącego 10 września 2018 r.
2. Zawiadomieniem nr [...] z 4 września 2018 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu bank odebrał 4 września 2018 r. i pismem z tego samego dnia poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na zbieg egzekucji. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono na adres Skarżącego 10 września 2018 r.
3. Zawiadomieniem nr [...] z 7 grudnia 2018 r. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w spółce I. sp. z o.o. Zajęcie obejmowało tytuł wykonawczy nr [...] z 31 sierpnia 2018 r. wystawiony przez NUS oraz tytuł wykonawczy nr [...] z 8 października 2018 r. wystawiony przez P. S.A. Zawiadomienie o zajęciu doręczono Stronie, jak i dłużnikowi zajętej wierzytelności 3 stycznia 2019 r. Pismem z 9 stycznia 2019 r. I. sp. z o.o. poinformowała o odmowie przyjęcia zajęcia do realizacji, z uwagi na uzyskaną od Skarżącego informację, że obowiązek podlegający egzekucji został wykonany w całości.
Skarżący, pismem z 9 stycznia 2019 r., wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej: "u.p.e.a."). W uzasadnieniu wskazał, że obowiązek podlegający egzekucji został wykonany w całości. W odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...] nastąpiło to 10 września 2018 r., tj. przed doręczeniem Stronie odpisu tytułu wykonawczego. Natomiast w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...] Skarżący wskazał, że wykonał obowiązek podlegający egzekucji w całości po uzyskaniu wiedzy w tej sprawie od I. sp. z o.o., to jest 8 stycznia 2019 r. Skarżący załączył do pisma kserokopie dokonanych wpłat.
Postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. NUS odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Skarżący złożył zażalenie wnosząc o uchylenie postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Strona zarzuciła naruszenie:
– art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w sprawie, podczas gdy Skarżący uiścił należność publicznoprawną w całości 10 września 2018 r. o godz. 10:48 tj. przed doręczeniem tytułu wykonawczego 10 września 2018 r. ok. godz. 12:00,
– art. 26 § 5 u.p.e.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że za doręczenie tytułu wykonawczego uznaje się wysłanie zajęć do banków, w których Skarżący rzekomo ma konta oraz przez wysłanie pisma urzędowego w systemie Ognivo, podczas gdy Strona nie posiada konta w systemie Ognivo,
– art. 64 § 1, 4 i 6 u.p.e.a., przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że wobec Skarżącego należy naliczyć koszty egzekucyjne, podczas gdy brak jest podstaw do stosowania tych przepisów, gdyż 10 września 2018 r. dokonał zapłaty należności podatkowej wraz z odsetkami, wobec czego postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone,
– art. 7, 77, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018, poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady prawdy obiektywnej polegające na błędnych ustaleniach faktycznych poczynionych przez NUS.
Skarżący wskazał, że nie posiada konta osobistego w [...] S.A., wobec czego czynność zajęcia rachunku bankowego w tym banku nie może stanowić wszczęcia egzekucji.
Postanowieniem z [...] marca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia DIAS wskazał, że ponieważ organem egzekucyjnym i zarazem wierzycielem był ten sam organ (NUS), to datą wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest 31 sierpnia 2018 r. tj. dzień wystawienia tytułu wykonawczego nr 8294.2018. Datą wszczęcia egzekucji jest natomiast data określona w art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. tj. data doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Dłużnik zajętej wierzytelności [...] S.A. oraz [...] S.A. odebrał zawiadomienie o zajęciu 4 września 2018 r., zaś Skarżący odebrał przedmiotowe zawiadomienia z odpisem tytułu wykonawczego 10 września 2018 r. Tym samym wszczęcie egzekucji nastąpiło 4 września 2018 r. Strona dokonała wpłaty należności objętej tytułem wykonawczym 10 września 2018 r., zatem w dniu dokonania wpłaty zarówno postępowanie egzekucyjne, jak i sama egzekucja były w toku. DIAS uznał, że nie zaistniała okoliczność z art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. tj. wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc się do podniesionego przez Stronę braku rachunku bankowego w [...] S.A. DIAS wskazał, że pismem z 4 września 2018 r. [...] S.A. poinformował, że wierzytelność z rachunku bankowego prowadzonego dla Skarżącego została zajęta przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy i NUS, wobec tego zarzut ten uznał za chybiony.
DIAS wskazał również, że tytuł wykonawczy nr [...] z 8 października 2018 r. wystawiony przez P. S.A. został uregulowany w całości w wyniku wpłaty dokonanej przez Skarżącego 8 stycznia 2019 r., więc cel egzekucji, jakim jest doprowadzenie do wykonania obowiązku, został spełniony.
W skardze Skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji w całości, uwzględnienie skargi i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie:
I. prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, podczas gdy Skarżący uiścił w całości należność publicznoprawną 10 września 2018 r. dokonując przelewu na rzecz NUS o godz. 10:48 tj. przed doręczeniem mu tytułu wykonawczego, co oznacza, że ziściła się przesłanka uzasadniająca umorzenie egzekucji;
b) art. 26 § 5 u.p.e.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że za doręczenie tytułu wykonawczego uznaje się wysłanie zajęć do banków, w których rzekomo Skarżący ma swoje konta oraz przez wysłanie pisma urzędowego w systemie Ogniwo, podczas gdy Skarżący w tytule wykonawczym występujący jako osoba fizyczna, nie jest zobowiązany do posiadania konta elektronicznego w systemie Ognivo, zatem czynności egzekucyjne, które nie zostały doręczone Skarżącemu nie mogą być interpretowane jako doręczenie tytułu wykonawczego w dniu 4 września 2018 r.;
c) art. 64 § 1, 4 i 6 u.p.e.a. przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że wobec Skarżącego należy naliczyć koszty opłat za czynności egzekucyjne, podczas gdy brak jest podstaw do stosowania tych przepisów, gdyż Strona zapłaciła 10 września 2018 r. pełną kwotę kapitału i odsetek zaległości podatkowej i stąd postępowanie w tej sprawie winno być umorzone;
d) art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 39 k.p.a. przez wadliwe doręczenie zajęć bankom, które nie były bankami Skarżącego w toku prowadzonej egzekucji;
II. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77, 80 k.p.a. przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady prawdy obiektywnej polegające na błędnych ustaleniach faktycznych NUS i DIAS.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest przez sąd administracyjny pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2018, poz. 1302, zwanej dalej "p.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia ich nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu nadzoru utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na wykonanie w całości obowiązku podlegającego egzekucji. Wskazał, że w odniesieniu do tytułu wykonawczego o nr [...] wykonał obowiązek podlegający egzekucji w dniu 10 września 2018 r., to jest przed doręczeniem mu jako zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Mianowicie dobrowolnej wpłaty dokonał w dniu 10 września 2018 r. o godzinie 10:48, podczas gdy tytuł wykonawczy został mu doręczony w tym samym dniu o godzinie 12.00 W odniesieniu do tytułu wykonawczego o nr [...] Skarżący wskazał, że wykonał obowiązek podlegający egzekucji w całości niezwłocznie po uzyskaniu wiedzy o tej sprawie od I. sp. z o.o. W zażaleniu na postanowienie NUS odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego pełnomocnik Skarżącego powołał się na przesłankę określoną w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a, tj. wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania.
Zatem istotą postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego postanowienia było dokonanie ustaleń czy ziściła się którakolwiek z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. W tej sytuacji należy przypomnieć, że umorzenie postępowania egzekucyjnego może być obligatoryjne (art. 59 § 1 u.p.e.a.) lub fakultatywne (art. 59 § 2 u.p.e.a.). W pierwszym przypadku musi się ziścić którakolwiek z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Należy podkreślić, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zatem zobowiązany umorzyć to postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu.
Wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego Skarżący powołał się na przesłankę przewidzianą w art. 59 § 1 u.p.e.a. Jednakże w ocenie Sądu nie jest zasadne twierdzenie Skarżącego, iż wykonał on obowiązek zapłaty zaległości podatkowej przed wszczęciem postępowania.
Do wszczęcia postępowania egzekucyjnego doszło w niniejszej sprawie nie w chwili doręczenia Skarżącemu tytułu wykonawczego, lecz już w chwili wystawienia tego tytułu. Sąd zobowiązany jest przypomnieć, że odmienny charakter przypisać należy czynności procesowej polegającej na wszczęciu postępowania egzekucyjnego oraz wszczęciu egzekucji administracyjnej w rozumieniu art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., które ma charakter wtórny i następuje już w toku zainicjowanego postępowania egzekucyjnego wraz z doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego. W judykaturze i piśmiennictwie jednolicie przyjmuje się, że przez egzekucję należy rozumieć zespół działań zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, podejmowanych w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku, zaś przez postępowanie egzekucyjne – prowadzone przez organ egzekucyjny postępowanie, w ramach którego dochodzi do zastosowania czynności egzekucyjnych. W konsekwencji przyjąć należy, że postępowanie egzekucyjne zostaje wszczęte z chwilą złożenia przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji, a jeżeli organ egzekucyjny jest równocześnie wierzycielem, to dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest dzień wystawienia przez ten organ tytułu wykonawczego (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. VIII, LEX – Internetowy System Informacji Prawnej). Podobnie kwestię tę ujmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2019 r. sygn. akt II FSK 1588/17; wyrok NSA z dnia 14 września 2017 r. sygn. II FSK 2344/15; wyrok NSA z 3 listopada 2016 r. sygn. akt II FSK 1748/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego W. był zarówno wierzycielem (art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), jak i organem egzekucyjnym (art. 19 § 1 u.p.e.a.), wobec czego postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] zostało wszczęte w dniu wystawienia przez tenże organ tytułu wykonawczego z dnia 31 sierpnia 2018 r. Biorąc pod uwagę brzmienie powoływanego przez Skarżącego przepisu art. 59 § 1 u.p.e.a., stanowiącego, że postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania (nie za np.: "postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem egzekucji administracyjnej") dokonanie przez Skarżącego zapłaty zaległości podatkowej w dniu 10 września 2018 r. nie może być traktowane jako "wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania".
Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu, w momencie uregulowania przez Skarżącego tej zaległości wszczęta już była także egzekucja administracyjna.
Zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą:
1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub
2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Użycie w cytowanym przepisie spójnika "lub" wskazuje, że do wszczęcia egzekucji administracyjnej wystarczy zaistnienie chociaż jednej z dwóch powołanych przesłanek. Podkreślić należy, że decyduje tu reguła wyprzedzenia – która z tych czynności została dokonana wcześniej.
W rozpoznawanej sprawie do wszczęcia egzekucji administracyjnej doszło 4 września 2018 r. W tym dniu organ egzekucyjny wysłał dwa zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i w tym samym dniu zostały one doręczone do [...] S.A. i [...] S.A. Tym samym spełniła się przesłanka wszczęcia egzekucji administracyjnej określona w art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. Istotne jest przy tym, że oba banki pismami z dnia 4 września 2018 r. (k. 12 i 15 akt administracyjnych) poinformowały o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na zbieg egzekucji. Oznacza to, że oba zajęcia były skuteczne. Banki te w momencie zajęcia prowadziły rachunki bankowe zobowiązanego (Skarżącego), czego dowodzą ww. pisma obu tych banków informujące o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na zbieg egzekucji, nie zaś o braku prowadzenia rachunku zobowiązanego (Skarżącego). Tym samym nie jest skuteczny także zarzut naruszenia art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 39 k.p.a. poprzez wadliwe doręczenie zajęć bankom, które nie były bankami dłużnika (Skarżącego) w toku prowadzonej egzekucji.
Podkreślić też należy, że wbrew twierdzeniom Skarżącego, w tej sytuacji do wszczęcia egzekucji administracyjnej nie było niezbędne doręczenie zobowiązanemu (Skarżącemu) tytułu wykonawczego, czy chociażby poinformowanie zobowiązanego przez banki o dokonanych zajęciach.
Reasumując te część rozważań, zobowiązany (Skarżący) uiścił zaległość podatkową już po wszczęciu egzekucji administracyjnej, nawet jeżeli uczynił to przed doręczeniem mu przesyłki zawierającej zawiadomienia o zajęciu wierzytelności i tytuł wykonawczy.
W przypadku zobowiązania, którego dotyczył tytuł wykonawczy o nr [...] z dnia 8 października 2018 r. wystawiony przez P. S.A. zawiadomienie o zajęciu doręczono zarówno zobowiązanemu (Skarżącemu), jak i dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 3 stycznia 2019 r. (k. 25-28 akt administracyjnych). W tych okolicznościach dokonana na konto organu egzekucyjnego wpłata, w która wpłynęła w dniu 8 stycznia 2019 r. nie stanowi wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania.
Tym samym nie są zasadne podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., art. 26 § 5 u.p.e.a. oraz art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 39 k.p.a. Kontrola przeprowadzona przez Sąd z urzędu nie wykazała także, aby w sprawie zaszła inna z taksatywnie wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. przesłanek ustawowych wymagana do umorzenia postepowania egzekucyjnego.
Natomiast podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 64 § 1, 4 i 6 u.p.e.a. (Skarżący miał na myśli zapewne art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.) nie może być rozpatrywany w sprawie, której przedmiotem jest umorzenie postępowania egzekucyjnego, a nie koszty egzekucyjne.
Zgodnie z art. 64c § 6a u.p.e.a. organ egzekucyjny zawiadamia:
1) zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia:
a) wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne,
b) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne;
2) wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych w terminie miesiąca od dnia doręczenia wierzycielowi ostatecznego postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne, jeżeli koszty egzekucyjne obciążają wierzyciela.
Stosowanie do art. 64c § 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a. Na postanowienie to przysługuje zażalenie, zaś na postanowienie organu drugiej instancji – skarga do sądu administracyjnego. Tym samym Skarżący dopiero w ww. postępowaniu będzie miał możliwość kwestionowania wysokości kosztów egzekucyjnych. Wskazać przy tym trzeba, że będzie przy tym mógł powołać się na okoliczności, które nie miały znaczenia w niniejszym postępowaniu, to jest na dobrowolną zapłatę zaległości podatkowych po dokonaniu czynności egzekucyjnych. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 orzeczono bowiem, że przepis art. 64 § 8 u.p.e.a. (stanowiący, że zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych) w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji.
W skardze zostały podniesione także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej ceny dowodów oraz zasady prawdy obiektywnej polegające na błędnych ustaleniach faktycznych organów obu instancji.
Jak się wydaje, podniesienie tych zarzutów wynika z niezrozumienia przez autora skargi terminu "dłużnik zajętej wierzytelności" używanego w zaskarżonym postanowieniu, a utożsamianego w złożonej skardze z terminem "Dłużnik", którym to pojęciem opisuje się w skardze zobowiązanego K.S. Stąd też niezasadne zarzuty, jakoby organ poczynił błędne ustalenia faktyczne co do doręczenia zobowiązanemu K.S. zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych w dniu 4 września 2018 r., podczas gdy w dniu tym nastąpiło doręczenie tych zawiadomień bankom [...] S.A. i [...] S.A., które w przedmiotowej sprawie były dłużnikami zajętych wierzytelności. Ponadto zarzuty zawarte w skardze są niezasadne z tego tytułu, że – jak to zostało wyjaśnione powyżej – Skarżący dokonał wpłat zaległości podatkowych już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego oraz egzekucji administracyjnej. Również twierdzenia Skarżącego, że nie posiadał konta w [...] S.A. nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Ze znajdującego w się w aktach administracyjnych (k. 12) pisma tego banku z dnia 4 września 2018 r. wynika jednoznacznie, że bank prowadzi rachunek bankowy K.S., przy czym bank poinformował o zbiegu egzekucji. Tożsamy wniosek dotyczący posiadania przez Skarżącego rachunku bankowego w [...] S.A. wynika z pisma tego banku z dnia 4 września 2018 r. (k. 15 akt administracyjnych). Skarżący ograniczył się do niepopartych żadnymi dokumentami twierdzeń, że "nie ma co załączyć gdyż z bankami tymi umów nie posiada", w żaden sposób nie odnosząc się przy tym do dowodów w postaci pism banków z dnia 4 września 2018 r.
Tym samym w ocenie Sądu stan faktyczny ustalony przez organy nie został skutecznie zakwestionowany przez Skarżącego.
Sąd uznaje ustalony w sprawie stan faktyczny za prawidłowy. W konsekwencji nie do zaakceptowania jest stanowisko autora skargi, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania przez niego wskazanych oraz jakichkolwiek innych przepisów traktujących o postępowaniu egzekucyjnym w administracji czy postępowaniu administracyjnym, które to naruszenia, jeśli wystąpią a strona ich nie wskaże, Sąd bierze pod uwagę z mocy wskazanego wcześniej art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI