III SA/Wa 1172/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-06-28
NSApodatkoweŚredniawsa
pomoc finansowabudownictwo mieszkaniowefunkcjonariusze Policjipodatek dochodowynadpłatarok podatkowy 2003bezzwrotność świadczeniainterpretacja przepisówOrdynacja podatkowaustawa o podatku dochodowym

WSA w Warszawie uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, uznając, że pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji z 1993/1994 roku nie podlegała opodatkowaniu w 2003 roku.

Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok. Podatnicy kwestionowali doliczenie do dochodów pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe otrzymanej w 1993/1994 roku. Organy podatkowe uznały, że pomoc ta stała się przychodem w 2003 roku, gdy podatnik przekroczył 10 lat służby. Sąd uchylił decyzje organów, stwierdzając, że pomoc finansowa udzielona na podstawie przepisów obowiązujących w latach 90. miała charakter bezzwrotny w momencie jej otrzymania przez funkcjonariusza w służbie stałej, a obowiązek zwrotu wynikał z przepisów resortowych, a nie podatkowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B. K. i S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok. Problem dotyczył głównie doliczenia do dochodów S. K. pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe w kwocie 8.406,90 zł, otrzymanej w 1993/1994 roku. Organy podatkowe argumentowały, że pomoc ta stała się przychodem podlegającym opodatkowaniu w 2003 roku, kiedy podatnik przekroczył 10 lat służby stałej, co zgodnie z ich interpretacją, czyniło świadczenie bezzwrotnym. Sąd administracyjny uznał jednak skargę za zasadną. Wskazał, że pomoc finansowa udzielana funkcjonariuszom Policji na podstawie Zarządzenia Nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z 1993 roku, co do zasady, miała charakter bezzwrotny dla funkcjonariuszy w służbie stałej z co najmniej 10-letnim stażem lub emerytów i rencistów. Obowiązek zwrotu pomocy w określonych przypadkach (np. zwolnienie ze służby przed upływem 10 lat) był regulowany odrębnymi decyzjami resortowymi i nie wpływał na moment powstania przychodu podatkowego. Sąd podkreślił, że pomoc finansowa nie stanowiła pożyczki, a weksel gwarancyjny był jedynie zabezpieczeniem. W związku z błędną interpretacją przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o Policji przez organy podatkowe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pomoc finansowa udzielona na podstawie przepisów obowiązujących w latach 90. miała charakter bezzwrotny w momencie jej otrzymania przez funkcjonariusza w służbie stałej, a obowiązek zwrotu wynikał z przepisów resortowych, a nie podatkowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy resortowe regulujące pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji z lat 90. określały zasady jej przyznawania i zwrotu. Pomoc ta była bezzwrotna dla funkcjonariuszy w służbie stałej z co najmniej 10-letnim stażem. Obowiązek zwrotu w innych przypadkach był regulowany odrębną decyzją i nie wpływał na moment powstania przychodu podatkowego. Weksel gwarancyjny stanowił jedynie zabezpieczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.d.o.f. art. 11 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 12 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.o.p. art. 94 § ust. 1

Ustawa o Policji

Pomocnicze

Ordynacja art. 72 § § 1 pkt 1 i pkt 2

Ordynacja podatkowa

Ordynacja art. 75 § § 2 pkt 1 lit. "a"

Ordynacja podatkowa

u.o.p. art. 94 § ust. 2

Ustawa o Policji

u.o.p. art. 95

Ustawa o Policji

P.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "a"

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.w. art. 101

Prawo wekslowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe udzielona funkcjonariuszom Policji w latach 90. miała charakter bezzwrotny w momencie jej otrzymania przez funkcjonariusza w służbie stałej. Obowiązek zwrotu pomocy finansowej wynikał z przepisów resortowych, a nie podatkowych. Weksel gwarancyjny stanowił jedynie zabezpieczenie, a nie dowód na pożyczkowy charakter świadczenia.

Odrzucone argumenty

Pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe otrzymana w 1993/1994 roku stała się przychodem podlegającym opodatkowaniu w 2003 roku, gdy podatnik przekroczył 10 lat służby stałej.

Godne uwagi sformułowania

Przez słowo "otrzymane" można tylko zrozumieć jedynie czynność fizyczną już dokonaną, a przez "postawiony do dyspozycji" pozostawienie fizycznie istniejących wartości do odbioru podatnika. Świadczenie to ani w chwili udzielenia pomocy ani też w chwili zwrotu nie stanowi pożyczki.

Skład orzekający

Krystyna Kleiber

przewodniczący sprawozdawca

Hieronim Sęk

członek

Marta Waksmundzka-Karasińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy służb mundurowych, zwłaszcza w kontekście przepisów obowiązujących w latach 90."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pomocy finansowej udzielanej funkcjonariuszom Policji na podstawie konkretnych przepisów resortowych z lat 90. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych form świadczeń lub innych grup zawodowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów podatkowych w kontekście świadczeń socjalnych dla funkcjonariuszy służb mundurowych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i administracyjnym.

Kiedy pomoc finansowa przestaje być kosztem, a staje się przychodem? Wyrok WSA w sprawie podatku od świadczeń dla policjantów.

Dane finansowe

WPS: 2770,1 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 1172/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Hieronim Sęk
Krystyna Kleiber /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Waksmundzka-Karasińska
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), Sędziowie Asesor WSA Hieronim Sęk, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B. K. i S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] listopada 2005 r. nr[...], 2) określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżących kwotę 210 zł (dwieście dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
III SA/Wa 1172/06
UZASADNIENIE
Dyrektor Izby Skarbowej w W., decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. K. i S. K., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] listopada 2005r. nr [...].
Decyzją tą Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. i, na zasadzie art. 72 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 75§ 2 pkt 1 lit. "a" oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60 ze zmianami) zwanej dalej "Ordynacją" oraz art. 11 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 1, art. 27a ust. 1 pkt 1 i ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zmianami) zwaną dalej "ustawą o podatku dochodowym", odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003, w kwocie 2.770,10 zł i stwierdził nadpłatę w kwocie 148,90 zł.
W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśnił, że w dniu 4 października 2005 r. podatnicy złożyli skorygowane zeznanie PIT 37 o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2003. Do korekty dołączono wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz pisemne wyjaśnienie jej złożenia. Jak wynika z argumentacji żądania stwierdzenia nadpłaty ma związek z nieprawidłowym doliczeniem do dochodów S. K. w 2003 r., pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji w kwocie 8.406,90 zł (po denominacji). Zdaniem podatników przedmiotowa pomoc podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w roku podatkowym 1994. Ponadto błędnie wyliczono kwotą wydatków poniesionych w 2003 r, na remont własnego budynku mieszkalnego oraz na wpłaty na wyodrębniony fundusz remontowy Spółdzielni Mieszkaniowej "M. " w G..
Po dokonaniu weryfikacji informacji PIT-11 i PIT-8B, wystawionych na B. K. nie stwierdzono nieprawidłowości.
Na okoliczność otrzymanej w 1994 r. pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe przez S. K. ,doliczonej przez płatnika w 2003 r. do jego dochodów przeanalizowano przedłożone dokumenty:
I
III SA/Wa 1172/06
- decyzję Nr [...] z dnia [...] stycznia 1994 r. wydaną przez Komendę Rejonową
Policji w S. w sprawie przyznania pomocy finansowej na budownictwo
mieszkaniowe,
zawiadomienie z dnia 27.10.2003 r. wystawione przez Wydział Gospodarki
Materiałowo - Technicznej Centrum Szkolenia Policji w L., zgodnie z którym
udzielona pomoc finansowa na podstawie decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 1994 r.
w pełnej przysługującej wysokości na spłatę bieżących zobowiązań związanych z
rozbudową domu jednorodzinnego w kwocie 8.406,90 zł z dniem 15 listopada 2003 r.
nie podlega zwrotowi; jednocześnie poinformowano, że uzyskana pomoc finansowa
będzie wliczona do dochodu Pana S. K. za 2003 r,
zaświadczenie z dnia 11 kwietnia 2005 r. wystawione przez Wydział Finansów
Centrum Szkolenia Policji w L., zgodnie z którym pomoc finansowa w
wysokości 8.406,90 zł otrzymana przez S. K. w 1994 r. została
doliczona do dochodu za 2003 r; od otrzymanej pomocy S. K.
zapłacił podatek dochodowy w wysokości 1.597,30 zł,
notę księgową nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. potwierdzającą dokonanie
wpłaty w wysokości 1.597,30 zł tytułem podatku od pomocy finansowej.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym w brzmieniu obowiązującym w 2003 r., przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Natomiast w świetle art. 12 ust. 1, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
W stanie prawnym obowiązującym w latach 1992-1997, a więc w okresie, kiedy jako funkcjonariusz Policji podatnik otrzymał pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe, pomoc ta udzielana była na podstawie zarządzenia Nr 41 Ministra
3*.
III SA/Wa 1172/06
Spraw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1993 r. w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej oraz zasad jej przyznawania i zwracania {Dz.Urz. MSW i A Nr 3 poz. 40 ze zm.) i co do zasady miała charakter zwrotny. Bezzwrotny charakter świadczenie miało jedynie w odniesieniu do otrzymujących je funkcjonariuszy, których okres służby stałej wynosi co najmniej 10 lat, a także emerytów i rencistów. Zarządzenie przewidywało konieczność zwrotu omawianego świadczenia w przypadku funkcjonariuszy, których stała służba trwała krócej niż 10 lat, a w razie zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem tego okresu, udzielona pomoc finansowa podlegała zwrotowi z zastosowaniem umorzenia w wysokości 1/10 kwoty tej pomocy za każdy pełny rok służby stałej. Warunkiem otrzymania pomocy było złożenie przez funkcjonariusza zabezpieczenia w postaci weksla gwarancyjnego, poręczonego przez dwóch żyrantów. W przypadku umorzenia pomocy finansowej (wywiązania się funkcjonariusza z warunków określonych w zarządzeniu) weksel podlegał zwrotowi.
Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że świadczenie było bezzwrotne w przypadku emerytów i rencistów lub po upływie 10 lat służby stałej w przypadku czynnych zawodowo funkcjonariuszy Policji.
W konsekwencji przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym w odniesieniu do funkcjonariuszy Policji powstaje z dniem przekroczenia 10 lat służby stałej, albowiem z upływem tego okresu wypłacone świadczenie stało się bezzwrotne.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, iż 10 lat służby stałej podatnik przekroczył w dniu 15 listopada 2003 r. Kwota udzielonej pomocy podlega zatem doliczeniu do dochodów osiągniętych w 2003 r., ponieważ stała się przychodem (dochodem) podlegającym opodatkowaniu w roku przekroczenia 10 lat służby stałej tj. w roku, w którym świadczenie utraciło zwrotny charakter.
Reasumując - wniosek podatników w tej części był bezzasadny.
Natomiast wniosek o stwierdzenie nadpłaty w części dotyczącej błędnie wyliczonej kwoty wydatków poniesionych w 2003 r. na remont własnego budynku mieszkalnego, położonego w S. przy ul. Z. N. [...] oraz z tytułu wpłat na wyodrębniony fundusz remontowy Spółdzielni Mieszkaniowej "M. w G.
III SA/Wa 1172/06
TT
tut. organ podatkowy uznał za zasadny, a ustaloną kwotę 148,90 zł przypisał do zwrotu.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził.
W przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy zarządzenia Nr 41
Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1993 r. w sprawie określenia
wysokości pomocy na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji, UO, G
i PSP oraz zasad jej przyznania i zwracania (Dz. Urz. MSWiA Nr 3, poz. 40 z późn.
zm.), a nie inne przepisy wydane w latach późniejszych.
Bezzasadny jest zarzut naruszenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. art. 68 Ordynacji, gdyż w tym przypadku to jest przy zasadzie samoopodatkowania (dot. to m. in. podatku dochodowego od osób fizycznych), może mieć tylko zastosowanie art. 70 Ordynacji. W myśl tego przepisu zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W przedmiotowej sprawie przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych od otrzymanej przez Pana S. K. w 1994 r. pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe powstał w 2003 r. W niniejszym przypadku termin zapłaty podatku za 2003 r. wyliczony na zasadach ogólnych zgodnie ze skala podatkową, minął 30 kwietnia 2004 r, a termin przedawnienia upłynie 31 grudnia 2009 r.
Podatnicy - B. K. i S. K. złożyli na tę decyzję
skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze
,"' zarzucili organom podatkowym przyjęcie niekorzystnej dla nich interpretacji momentu
powstania obowiązku podatkowego z tytułu otrzymania z Komendy Wojewódzkiej
Policji w P. pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe.
Wyjaśnili, że wobec różnych przepisów o pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, w niniejszym postępowaniu zastosowane powinny być przepisy zarządzenia Nr 41 MSW z dnia 9 marca 1993 r. w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej oraz zasad jej przyznawania i zwracania (Dz. Urz. MSWiA Nr 3 poz. 40)
Zdaniem skargi Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie zauważył, że z zapisów §13 ust. 1 pkt 1 powyższego zarządzenia wynika, że pomoc funkcjonariuszom Policji miała, co do zasady, charakter bezzwrotny. Za takim charakterem pomocy przemawia stwierdzenie " Z zastrzeżeniem postanowień ust. 2",
III SA/Wa 1172/06
wskazującym sytuacje, w których pomoc finansowa podlega zwrotowi w całości. Ponadto, na podstawie § 13 ust. 1 pkt 2 zarządzenia, częściowemu zwrotowi podlegała udzielona pomoc finansowa w przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem 10 lat służby stałej. A zatem zasadą była bezzwrotność przyznanej pomocy, a ewentualny i wyjątkowy zwrot nie przesądzał o jej "pożyczkowym" charakterze.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 11 ust. 1 o podatku dochodowym przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Mając na uwadze bezzwrotny charakter pomocy finansowej przyznawanej n a podstawie zarządzenia N r 41 M inistra S praw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1993 r. jedynie zasadne było przyjęcie, iż w myśl powołanej wyżej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w roku wypłaty pomocy) kwota uzyskanej w 1994 r. pomocy stanowiła przychód funkcjonariusza ze stosunku służbowego w dacie jej faktycznego otrzymania(wypłaty lub postawienia do dyspozycji).
Skarżący powołali się też na różną interpretację tych przepisów, stosowaną przez organy podatkowe, Ministerstwa Finansów oraz orzecznictwo sądowo-administracyjne - co nie budzi, wbrew przepisowi art. 121 § 1 Ordynacji, zaufania do organów.
Jednocześnie przytoczyli orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których wynika, że w myśl art. 121 § 1 Ordynacji "nie można przerzucać na podatnika błędów lub uchybień popełnionych przez samego prawodawcę (niejasność przepisów) jak i przez organy podatkowe (niewłaściwa ich interpretacja)".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga jest zasadna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 152, poz. ze zmianami) sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę decyzji administracyjnych pod kątem ich zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzająca ją Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. naruszają przepis art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym oraz art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002r., Nr 7, poz. 58 ze zmianami) poprzez błędną ich interpretacje.
III SA/Wa 1172/06
Pierwszy z przepisów wyraźnie stanowi, że przychodami są otrzymane lub postawiinir do dyspozycji podatnika w danym roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Przez słowo "otrzymane" można tylko zrozumieć jedynie czynność fizyczną już dokonaną, a przez "postawiony do dyspozycji" pozostawienie fizycznie istniejących wartości do odbioru podatnika.
Jest niesporne w świetle przedłożonych dokumentów i wyczerpujących uzasadnień decyzji organów podatkowych obu instancji, że S. K., będąc w 1993-cim roku funkcjonariuszem Policji, otrzymał w 1993-cim, roku na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub też lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość. Podstawę owej pomocy w kwocie 8.406,90 zł stanowiła decyzja Komendy Rejonowej Policji w S. nr [...] z dnia [...] stycznia 1994 r. Wypłaty dokonano w dniu 15 listopada 1993 r.
Przepis art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym w 1993-cim posiadał to samo co zacytowane jego brzmienie, a przepis art. 12 tej ustawy również stanowił, że w przychodach ze stosunku służbowego uwzględnia się wartość pieniężną wszelkich otrzymanych świadczeń.
Na tej podstawie funkcjonariusz powinien był zapłacić podatek dochodowy w rozliczeniu za rok podatkowy 1993-ci. Zdaniem organów podatkowych doliczenie otrzymanej pomocy finansowej do dochodu za 2003-ci rok ma oparcie w przepisach wykonawczych, wydanych na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy o Policji.
Jak stwierdzono w toku postępowania przepisy te ulegały zmianom. W dacie wypłaty i wydania decyzji o wypłacie pomocy finansowej obowiązywało Zarządzenie Nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1993r. w sprawie określania wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej oraz zasad jej przyznawania i zwracania (Dz.U. MSW Nr 3, poz. 40).
Zarządzenie to zgodnie z § 1 pkt 6 przez funkcjonariusza uznawało między innymi, policjanta w służbie stałej. Przepis § 5 ust. 1 miał następującą treść: "Pomoc finansową przyznaje się osobie uprawnionej, która nabyła lub uzyskała w inny sposób spółdzielczy lokal mieszkalny, dom jednorodzinny lub lokal mieszkalny, stanowiący odrębną nieruchomość albo ubiega się o jego nabycie lub uzyskanie w inny sposób w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej albo w innej
III SA/Wa 1172/06
miejscowości, z której istnieje dogodny dojazd publicznymi środkami komunikacji do miejsca pełnienia służby, a kierownik jednostki organizacyjnej stwierdzi, że zamieszkiwanie funkcjonariusza w tej miejscowości nie będzie kolidować z interesem służby. Dotyczy to również ubiegania się o uzyskanie (nabycie) lub uzyskanie (nabycie) przez małżonka funkcjonariusza lokalu (domu)".
Dalsze przepisy zarządzenia określały dokumentny składane przy wniosku o udzielenie pomocy, w tym weksel gwarancyjny (§ 4 ust. 5); sposób ustalenia wartości pomocy (§ 6 - § 9); pomoc uzupełniającą (§ 10); wyłączenie pomocy (§ 11) i wreszcie w § 13 ust. 2 przypadki kiedy pomoc finansowa podlegała zwrotowi w pełnej wysokości, a w § 13 ust. 1. zapis 1) pomoc finansowa udzielona funkcjonariuszom, których okres służby stałej wynosi co najmniej 10 lat, a także emerytom i rencistom -nie podlega zwrotowi, 2) w razie zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem okresu, o którym mowa w pkt 1, udzielona pomoc finansowa podlega zwrotowi z zastosowaniem umorzenia w wysokości 1/10 kwoty tej pomocy za każdy pełny rok służby stałej".
Stosownie do § 13 ust. 4 właściwy organ wydawać miał decyzję o zwrocie pomocy, przesyłając tę decyzję osobie zobowiązanej oraz żyrantom.
Zdaniem składu orzekającego w tej sprawie, cytowane przepisy ustaliły zasady przyznawania pomocy każdemu funkcjonariuszowi, który spełnił warunki do jej uzyskania, to znaczy był policjantem w służbie stałej, a uzyskaną pomoc przeznaczał na uzupełnienie wkładu spółdzielczego, budowę domu, lokalu mieszkalnego, nabycie domu jednorodzinnego lub spółdzielczego prawa do lokalu, a także spłatę kredytu bankowego udzielonego na te cele. Pomoc finansowa udzielona była bez jakichkolwiek innych warunków faktycznych czy prawnych. Obowiązek przedłożenia weksla gwarancyjnego nie wpływał na datę przyznania uprawnionemu pomocy, powodował jedynie podstawę do powstania nowego stosunku obligacyjnego pomiędzy uprawnionym, a udzielającym pomocy mający w swej podstawie świadczenie pieniężne, istniejące pod warunkiem zawieszającym. Świadczenie to ani w chwili udzielenia pomocy ani też w chwili zwrotu nie stanowi pożyczki (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt III SA 3011/99 - Lex 47476).
Weksel ten bowiem, zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 29 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe (Dz.U. Nr 37, poz. 282 ze zmianami) stanowił zabezpieczenie MSW przed wypadkiem, o którym mowa w art. 13 ust. 1 oraz ust. 2. rozporządzenia. Przez to jednak, że konieczność zwrotu pomocy finansowej miała być regulowana odrębną
III SA/Wa 1172/06
decyzją, oznacza, że dopiero decyzja ta stanowiła podstawę faktyczną do zmiany uprawnień przez stworzenie nowych obowiązków również w dziedzinie prawa podatkowego.
Następnym aktem prawnym było zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkaniowego lub domu jednorodzinnego przez Policjantów (M.P. Nr 76, poz. 709). Przepis § 2 stanowił, że pomoc finansową przyznaje się policjantom w służbie stałej, a wyłączenie tej pomocy następowało w przypadkach wskazanych w art. 95 ustawy o Policji. W § 5 określono sposób zwrotu pomocy, o ile doszło do zwolnienia policjanta ze służby przed upływem 10 lat, z tym, że w takim przypadku wysokość pomocy podlegającą zwrotowi, obniżało się o 1/10 za każdy pełny rok służby.
Kolejnym obowiązującym w 2003-cim roku rozporządzeniem wykonawczym było Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznym i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez Policjantów (Dz.U. Nr 1 31, poz. 1 4268). I w tym przypadku, w § 2, określono, że pomoc finansową przyznaje się jednorazowo policjantowi w służbie stałej - a więc bez warunków, a zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 2 pomoc finansowa podlegać miała zwrotowi w razie zwolnienia policjanta ze służby przed upływem 10 lat od dnia jej rozpoczęcia, a w przypadku takiego obowiązku obniżało się kwotę pomocy do zwrotu o 1/10 za każdy pełny rok służby.
Tak więc, wbrew stanowisku Dyrektora Izby Skarbowej od daty przyznania skarżącemu pomocy finansowej aż do daty pobrania przez właściwą jednostkę organizacyjną Policji podatku dochodowego od kwoty tej pomocy, obowiązywała ta sama zasada. Wynika ona z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, bowiem pomoc finansowa była i jest przyznawana osobie, która spełnia warunki określone do jej przyznania, wówczas już w sposób kategoryczny, a nie warunkowy. Termin 10 letni przepracowania w służbie, bez zwolnienia z niej, nie jest warunkiem przyznania pomocy, (przyznanie już nastąpiło) lecz potwierdzeniem braku obowiązku spłaty. Krótsze okresy przepracowania definiują inny sposób przypisania zwrotu - 1/10 za każdy przepracowany rok. W zależności więc od konkretnej sytuacji, wydana decyzja w sprawie zwrotu pomocy, będzie odmiennie określała jej zwrot. Obowiązek zwrotu pomocy wynika więc z przepisów zarządzeń resortowych, a nie podatkowych.
III SA/Wa 1172/06
Skoro analizowane przepisy resortowe nie zawierają przepisów rzutujących na odmienne zastosowanie przy pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe policjantów, przepisów prawa podatkowego, Sąd uznał, iż decyzje Dyrektora Izby Skarbowej i Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., wydane w tej sprawie, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało uchylić. Opisane naruszenie wskazanego przepisu poprzez jego błędne zastosowanie miało istotny wpływ na treść obu decyzji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI