III SA/Wa 1101/12

III SA/Wa 1101/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-03-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz
Jolanta Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Golat
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Prokuratury Rejonowej W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO") zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., wydaną na podstawie art. 220 § 2 w zw. z art. 13 § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: "O.p.", po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2010 za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], uchyliło na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p., decyzję organu pierwszej instancji i ustaliło wysokość podatku od nieruchomości na rok 2010 z tytułu posiadania ww. nieruchomości w kwocie 56 zł.
Z motywów zaskarżonej decyzji wynika, że Prezydent W decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., wydaną na podstawie art. 207 § 1 O.p., art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4 ust 1 pkt 1-3, art. 6 ust 1-7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) – dalej: "u.p.o.l." oraz na podstawie Uchwały Rady W. z dnia 26 listopada 2009 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Mazow. Z 2009 r. Nr 207 poz. 6121), ustalił wysokość podatku od nieruchomości na 2010 r. w kwocie 219 zł, w tym: budynki mieszkalne 52,39 m2 x 0,65 zł = 34.05 zł plus grunty pozostałe 2.84 m2 x 0.39 zł =1.11 zł plus grunty pozostałe 9.19 m2 x 0.39 zł =3.58 zł plus miejsce postojowe 26.15 m2 x 6.88 zł=179.90 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. wskazał, iż błędnie przyjęto podstawę opodatkowania miejsca postojowego na 26.15 m2, podczas gdy wyznaczone jednostanowiskowe miejsce postojowe nr [...] obejmuje 11 m2 .W związku z powyższym wniósł o poprawne naliczenie podatku od miejsca postojowego.
SKO podało, że w odwołaniu M. K. zakwestionował opodatkowanie miejsca postojowego, znajdującego się w garażu podziemnym budynku mieszkalnego. Zdaniem Skarżącego miejsce postojowe powinno być opodatkowanie stawką właściwą dla budynku mieszkalnego.
W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. SKO przywołało treść przepisów wskazujących podmioty, na których ciąży obowiązek podatkowy oraz określających zakres tego obowiązku (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i art. 3 ust. 5 u.p.o.l.), a także regulujących przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości (art. 2 ust. 1 u.p.o.l.), podstawę opodatkowania (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l), sposób ustalania wysokości stawek tego podatku (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) i lit. e) u.p.o.l.).
SKO uznało, że będące przedmiotem opodatkowania miejsce postojowe w garażu wielostanowiskowym znajdującym się w kondygnacji podziemnej budynku mieszkalnego wielorodzinnego podlega opodatkowaniu z zastosowaniem stawki właściwej dla budynków i ich części "mieszkalnych", a nie jak błędnie przyjął organ podatkowy dla "budynków pozostałych". W uzasadnieniu swojego stanowiska SKO powołało się na orzecznictwo sądów administracyjnych
SKO ustaliło podatek od nieruchomości na 2010 r. w następujący sposób:
- lokal w budynku mieszkalnym o pow. użytkowej 52,39 m2 x 0,65 zł = 34,05 zł
- miejsce garażowe w garażu podziemnym stanowiącym część budynku mieszkalnego o powierzchni użytkowej 26,15 m2x 0,65 zł = 16,99 zł
- grunty pozostałe o pow. 2,84 m2 x 0,39 zł = 1,11 zł
- grunty pozostałe o pow. 9,19 m2 x 0,39 zł = 3,58 zł
Na ww. decyzję SKO skargę wniósł Prokurator Rejonowy Prokuratury Rejonowej W.. Prokurator zarzucił naruszenie: art. 5 ust. 2 pkt a) i e) u.p.o.l. oraz § 1 pkt 2 ppkt a) i e) Uchwały Rady W. z dnia 23 października 2008 r. nr XLII/1301/2008 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2010 r. przez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem przy opodatkowaniu stanowiącego odrębny lokal miejsca postojowego w garażu podziemnym położonym w W. przy ulicy [...], w części odpowiadającej udziałowi M. K. i I. K. stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla budynków mieszkalnych, podczas gdy sam fakt położenia garażu w budynku mieszkalnym nie przesądza o jego przynależności i przeznaczeniu, a w konsekwencji o zastosowaniu do niego stawki podatkowej uchwalonej przez Radę W. dla budynków mieszkalnych.
Skarżący wskazał, że z przytoczonych w treści skargi definicji pojęć zbliżonych do "budynku mieszkalnego" można wysnuć wniosek, iż o tym czy dana nieruchomość jest budynkiem mieszkalnym decyduje to, czy jej funkcja sprowadza się do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, czy też do innych celów. W ocenie Prokuratora kluczowym dla rozstrzygnięcia, czy garaż ulokowany w obrębie bryły budynku z lokalami mieszkalnymi, lecz wyodrębniony prawnie jako samodzielna nieruchomość lokalowa, podlega opodatkowaniu według stawki jak za "budynki mieszkalne lub ich części", czy jak za "pozostałe budynki lub ich części" byłoby ustalenie, czy garaż taki spełnia samoistnie cele mieszkaniowe czy też inne. Biorąc za punkt wyjścia potoczne rozumienie takich pojęć jak: "mieszkać", "mieszkanie", "mieszkalny", Skarżący podniósł, że przez "realizację celów mieszkaniowych" należałoby rozumieć zapewnienie możliwości zamieszkania, dłuższego przebywania w pomieszczeniu przystosowanym dla takiego pobytu.
Zdaniem Prokuratora uznanie przez SKO, iż garaż znajdujący się w obrębie bryły budynku mieszkalnego spełnia takie cele, jest wykładnią rozszerzającą i nie znajdującą potwierdzenia w faktycznym wykorzystaniu tej kondygnacji budynku, tym bardziej, iż w przedmiotowym garażu wydzielone zostały miejsca postojowe sprzedawane zainteresowanym (niekoniecznie lokatorom budynku) na mocy odrębnych umów sprzedaży udziałów w nieruchomości wspólnej (jaką jest kondygnacja garażowa, a nie cały budynek).
W konsekwencji Prokurator wyraził pogląd, iż z uwagi na to, że w rozumieniu prawa cywilnego przedmiotowa kondygnacja stanowi prawnie odrębny lokal w odniesieniu do pozostałej części budynku i zarówno całość nieruchomości jak i udziały w jej własności mogą stanowić oddzielny przedmiot obrotu prawnego, to może dojść do sytuacji, iż podmiot któremu przysługiwać będzie prawo do garażu nie będzie tożsamy z podmiotem uprawnionym do lokalu mieszkalnego w obrębie tego samego budynku. Przyjmowanie zatem w takiej sytuacji jednolitej korzystniejszej stawki podatku od nieruchomości stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie osób faktycznie wykorzystujących miejsce postojowe w celach odmiennych niż mieszkaniowe.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt 899/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie, ponieważ postanowieniem z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 535/10 Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił składowi siedmiu sędziów tego Sądu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości to jest: "Czy w świetle art. 2 ust 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121 poz. 844 ze zm.) garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit e tej ustawy?"
Postanowieniem z dnia 22 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administarcyjny w Warszawie podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu jest wysokość stawki podatkowej w podatku od nieruchomości jaka powinna być zastosowana przy opodatkowaniu miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym, stanowiący przedmiot odrębnej własności, znajdującym się w budynku mieszkalnym. O wyniku rozstrzygnięcia tego problemu przesądza treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11, jako że rozstrzygnięto w niej kwestię stanowiącą przedmiot sporu występującego w rozpoznanej sprawie. Z art. 269 § 1 i art. 187 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika bowiem moc wiążąca uchwał. Podkreślić należy, że uchwała wiąże nie tylko w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.), ale również w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym. Dopóki nie nastąpi zmiana stanowiska zawartego w uchwale, dopóty sądy administracyjne stanowisko to powinny respektować.
W ww. uchwale z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11Naczelny Sąd Administracyjny zauważył m.in., że przepis art. 2 ust. 1 ustawy o własności lokali wskazuje, że samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. W ust. 4 art. 2 wskazano także, że do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane "pomieszczeniami przynależnymi".
Z powyższych przepisów należy wyprowadzić wniosek, że garaż może stanowić pomieszczenie przynależne do samodzielnego lokalu mieszkalnego, albo może stanowić odrębną własność lokalową. W pierwszej z tych sytuacji, nie będzie stanowił odrębnego, od samodzielnego lokalu mieszkalnego, przedmiotu opodatkowania. Będzie zatem podlegał opodatkowaniu tak jak lokal mieszkalny. Dotyczy to wszystkich tych sytuacji, w których nie wyodrębniono prawnie własności lokalowej np. miejsce postojowe w hali garażowej z podziałem quoad usum. W sytuacji, gdy garaż został wyodrębniony jako lokal o innym niż mieszkalnym przeznaczeniu, stanowiącym odrębną nieruchomość i odrębny przedmiot opodatkowania, nie dzieli losu budynku lub jego części (mieszkalnego bądź pozostałego).
Dalej Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że dla potrzeb kwalifikacji przedmiotu opodatkowania w postaci odrębnej własności lokalowej – garażu niezbędne jest ustalenie, czy ma on charakter mieszkalny, czy też takiego charakteru nie można mu przypisać. NSA wskazał, że "garaż", w rozumieniu potocznym, to pomieszczenie przystosowane do przechowywania samochodów (Słownik współczesnego języka polskiego, pod. red. B. Dunaja, WILGA, Warszawa 1996, s. 166). Uwzględniając kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, trzeba uznać, zdaniem NSA, że garaż nie spełnia funkcji mieszkalnych. W sytuacji, gdy stanowi on odrębny od innych części budynku, przedmiot opodatkowania nie dzieli losu innych części tego budynku (mieszkalnych), nawet jeżeli cały budynek ma charakter mieszkalny.
NSA stwierdził, że w świetle art. 2 ust.1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy. W art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. mowa jest o budynkach lub ich częściach pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, dla których stawka opodatkowania jest wyższa niż dla budynków mieszkalnych.
Mając na uwadze wiążącą moc uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że SKO błędnie przyjęło w zaskarżonej decyzji, iż dla miejsca postojowego, stanowiącego odrębny od lokalu mieszkalnego przedmiot własności, należy zastosować stawkę podatku jak dla budynków mieszkalnych. Ponownie rozpoznając niniejsza sprawę organ odwoławczy zobowiązany jest uwzględnić stanowisko Sądu.
Niezależnie od powyższego, Sąd nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) zwraca uwagę, że SKO nie odniosło się do zasadniczego zarzutu odwołania. W odwołaniu M. K. utrzymywał, iż organ podatkowy błędnie przyjął do opodatkowania powierzchnię miejsca postojowego jako wynoszącą 26.15 m2, podczas gdy miejsce to obejmuje 11 m2. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ zobowiązany jest kwestię tę wyjaśnić, gdyż kwota podatku powinna być ustalona od rzeczywistej powierzchni miejsca postojowego.
Ponadto organ odwoławczy nie zwrócił uwagi, że decyzja Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2010 za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] została skierowana wyłącznie do M. K., tymczasem ze znajdujących się aktach sprawy Aktów Notarialnych wynika, że właścicielami ww. lokalu oraz miejsca postojowego są małżonkowie M. K. i I. K. na zasadach wspólności ustawowej.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 (zastrzeżenie to nie ma znaczenia w niniejszej sprawie). Stosownie do treści art. 6 ust. 7 u.p.o.l. podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11 (zastrzeżenie to nie ma znaczenia w niniejszej sprawie), ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Z kolei w myśl postanowień art. 21 § 1 pkt 2 O.p. zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania.
Z przytoczonych przepisów wynika, że I.K. jest podatnikiem podatku od nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], jako jej współwłaścicielka i organ zobowiązany był również do niej skierować decyzję ustalającą podatek od ww. nieruchomości na rok 2010 r. Ponieważ organ pierwszej instancji tego nie uczynił, na tę nieprawidłowość powinien zwrócić uwagę organ odwoławczy. Organ odwoławczy nie dość, że nie zauważył błędu organu pierwszej instancji, to sam dopuścił się nieprawidłowości, gdyż nie poinformował I.K. o wniesionym odwołaniu (zauważyć też trzeba, że każde z małżonków ma inny adres do korespondencji). Tymczasem, gdy decyzja jest skierowana do więcej niż jednego podatnika, a odwołanie składa np. tylko jeden podatnik organ zobowiązany jest poinformować pozostałych o wniesionym odwołaniu i umożliwić im wypowiedzenie się w sprawie, zgodnie z zasadą ustanowioną w art. 123 § 1 O.p.
Organ ponownie rozpoznający niniejszą sprawę zobowiązany jest wyeliminować wskazane przez Sąd nieprawidłowości.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. O zakresie w jakim uchylona decyzja nie może być wykonana orzeczono stosownie do treści art. 152 p.p.s.a.