III SA/WA 1071/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa Miasta W. do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości pod drogę publiczną, która miała być wybudowana przez prywatnego inwestora. Miasto, będące czynnym podatnikiem VAT, zawierało umowy z inwestorami, którzy realizowali inwestycje niedrogowe wymagające dostępu do dróg publicznych. W ramach tych umów Miasto występowało o decyzję ZRID, co prowadziło do wywłaszczenia nieruchomości. Miasto uważało, że ponoszone koszty wywłaszczenia są związane ze świadczeniem usługi na rzecz inwestora, opodatkowanej VAT, i dlatego przysługuje mu prawo do odliczenia podatku naliczonego. Dyrektor KIS odmówił tego prawa, argumentując, że Miasto w tym zakresie działa jako organ władzy publicznej realizujący zadania własne, a nie jako podatnik VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił interpretację Dyrektora KIS, uznając stanowisko Miasta za prawidłowe. Sąd podkreślił, że Miasto, zawierając umowy cywilnoprawne i działając w celu umożliwienia inwestorowi realizacji jego inwestycji, występuje w charakterze podatnika VAT, a wydatek na wywłaszczenie ma bezpośredni związek z czynnością opodatkowaną. Sąd powołał się na wcześniejszy wyrok NSA w podobnej sprawie, który potwierdził status Miasta jako podatnika VAT w takich okolicznościach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawa do odliczenia VAT przez jednostki samorządu terytorialnego w sytuacji, gdy zawierają umowy cywilnoprawne z inwestorami, a wywłaszczenie nieruchomości jest elementem świadczonej usługi opodatkowanej VAT.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wywłaszczenie jest ściśle powiązane z umową cywilnoprawną i świadczeniem usługi opodatkowanej VAT na rzecz inwestora. Nie dotyczy sytuacji, gdy wywłaszczenie następuje wyłącznie w ramach realizacji zadań własnych gminy bez związku z działalnością gospodarczą.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Miasto, wywłaszczając nieruchomość pod drogę publiczną budowaną przez prywatnego inwestora w ramach umowy cywilnoprawnej, działa jako podatnik VAT i czy przysługuje mu prawo do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Miasto działa jako podatnik VAT i przysługuje mu prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Uzasadnienie
Miasto, zawierając umowę z inwestorem i wywłaszczając nieruchomość pod drogę, działa w ramach działalności gospodarczej, a nie jako organ władzy publicznej. Wydatek na wywłaszczenie ma bezpośredni związek z czynnością opodatkowaną (usługą świadczoną na rzecz inwestora), co uzasadnia prawo do odliczenia VAT.
Czy Dyrektor KIS prawidłowo uznał, że Miasto w przypadku wywłaszczenia nieruchomości pod drogę budowaną przez inwestora działa jako organ władzy publicznej, a nie podatnik VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Dyrektor KIS błędnie uznał, że Miasto działa jako organ władzy publicznej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że Miasto, działając na podstawie umowy cywilnoprawnej i w celu umożliwienia inwestorowi realizacji jego inwestycji, występuje w charakterze podatnika VAT, a nie organu władzy publicznej. Odmowa prawa do odliczenia VAT byłaby sprzeczna z zasadą neutralności podatkowej.
Przepisy (6)
Główne
u.p.t.u. art. 15 § ust. 1, 2, 6
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
specustawa drogowa art. 12 § ust. 4a
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
u.s.g. art. 7 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 146 § par 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § par 1 pkt 1 lit. a) i c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Miasto, zawierając umowę z inwestorem i wywłaszczając nieruchomość pod drogę, działa jako podatnik VAT, a nie organ władzy publicznej. • Wydatek na wywłaszczenie ma bezpośredni związek z czynnością opodatkowaną (usługą świadczoną na rzecz inwestora), co uzasadnia prawo do odliczenia VAT. • Odmowa prawa do odliczenia VAT byłaby sprzeczna z zasadą neutralności podatkowej. • Wcześniejszy wyrok NSA w podobnej sprawie potwierdza status Miasta jako podatnika VAT w takich okolicznościach.
Odrzucone argumenty
Miasto w przypadku wywłaszczenia nieruchomości pod drogę budowaną przez inwestora działa jako organ władzy publicznej, a nie podatnik VAT. • Wydatek na wywłaszczenie nie jest związany z działalnością gospodarczą Miasta, lecz z realizacją zadań własnych. • Po zakończeniu inwestycji droga staje się własnością Miasta i jest zarządzana w ramach zadań własnych, co wyklucza status podatnika VAT.
Godne uwagi sformułowania
Miasto działa jako podatnik podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, a nie organ władzy w rozumieniu art. 15 ust. 6 tej ustawy. • Wydatek na wywłaszczenie ma bezpośredni związek z odpłatnymi czynnościami opodatkowanymi, tj. umożliwieniem inwestorowi dalszego prowadzenia jego inwestycji i włączenia tej inwestycji do układu komunikacyjnego. • Odmowa prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację przedmiotowej usługi na rzecz inwestora po stronie Miasta, skutkowałaby faktycznym obciążeniem Miasta ciężarem podatku. Tymczasem jak już wskazano zasada neutralności wymaga, aby uwolnić podatnika od ciężaru podatku.
Skład orzekający
Aneta Trochim-Tuchorska
przewodniczący sprawozdawca
Anna Zaorska
sędzia
Tomasz Grzybowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa do odliczenia VAT przez jednostki samorządu terytorialnego w sytuacji, gdy zawierają umowy cywilnoprawne z inwestorami, a wywłaszczenie nieruchomości jest elementem świadczonej usługi opodatkowanej VAT."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wywłaszczenie jest ściśle powiązane z umową cywilnoprawną i świadczeniem usługi opodatkowanej VAT na rzecz inwestora. Nie dotyczy sytuacji, gdy wywłaszczenie następuje wyłącznie w ramach realizacji zadań własnych gminy bez związku z działalnością gospodarczą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii VAT w kontekście działań jednostek samorządu terytorialnego i ich relacji z inwestorami, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i samorządowców.
“Gmina odliczy VAT od wywłaszczenia pod drogę inwestora? WSA stawia sprawę jasno.”
Dane finansowe
WPS: 680 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.