III SA/Wa 1067/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że decyzja organu pierwszej instancji nie została skutecznie doręczona stronom postępowania.
Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego. Skarżący twierdzili, że nie otrzymali pierwotnej decyzji Wójta Gminy. Sąd administracyjny uznał, że decyzja Wójta nie została skutecznie doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej z powodu wadliwej procedury awizowania i przechowywania pisma. W konsekwencji, decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego, a wniosek o stwierdzenie jej nieważności był bezprzedmiotowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B. T., J. T. i R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która uchyliła decyzję Wójta Gminy L. o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji, argumentując, że nie otrzymali pierwotnej decyzji Wójta i dowiedzieli się o niej dopiero z późniejszego postanowienia. Sąd administracyjny, analizując procedurę doręczenia decyzji Wójta z dnia [...] grudnia 2005 r., stwierdził liczne uchybienia w stosowaniu art. 150 Ordynacji podatkowej, w tym brak jednoznacznego potwierdzenia prawidłowego awizowania i przechowywania pisma przez pocztę. W związku z tym, sąd uznał, że decyzja Wójta nie została skutecznie doręczona stronom i nie weszła do obrotu prawnego. W konsekwencji, wniosek o stwierdzenie nieważności takiej decyzji był bezprzedmiotowy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO, uznając, że narusza ona przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez wadliwe rozpatrzenie wniosku skarżących jako odwołania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja nie została skutecznie doręczona, ponieważ brak jest dowodów na prawidłowe dwukrotne awizowanie i przechowywanie pisma przez wymagany okres, co podważa domniemanie prawne skuteczności doręczenia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na konieczność ścisłej interpretacji przepisów dotyczących doręczenia zastępczego (art. 150 Op) i podkreślił, że dla skuteczności takiego doręczenia niezbędne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób niebudzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu jego odbioru. W analizowanej sprawie brak było takich dowodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
Op art. 150 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dla uznania, że decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać.
Op art. 150 § 1a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
Op art. 150 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
W przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób określony w art. 148 § 1 lub art. 149, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o miejscu pozostawienia pisma.
Op art. 211
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Decyzję doręcza się stronie na piśmie.
Op art. 212
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia.
Op art. 247 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
W postępowaniu podatkowym przedmiotem stwierdzenia nieważności może być wyłącznie decyzja ostateczna.
Pomocnicze
Op art. 233 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Op art. 220 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Op art. 13 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Op art. 148
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Op art. 149
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Op art. 123 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Op art. 223 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.o.r.n.p.o.p. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców
p.u.s.a.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
ppsa
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieskuteczne doręczenie decyzji Wójta Gminy L. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej z powodu wadliwej procedury awizowania i przechowywania pisma. Decyzja, która nie została skutecznie doręczona, nie weszła do obrotu prawnego i nie wywołuje skutków prawnych. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nieistniejącej w obrocie prawnym jest bezprzedmiotowy. Rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności jako odwołania było wadliwe, gdyż nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania.
Godne uwagi sformułowania
Dla uznania, że decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać. Doręczenie zastępcze dokonane – w omawianym trybie opiera się na domniemaniu prawnym zakładającym, że pismo doręczone w ten sposób dotarło do rąk adresata. Decyzja, która nie weszła do obrotu prawnego, nie wywołuje żadnego skutku prawnego. Brak doręczenia decyzji sprawia, iż nie może w ogóle rozpocząć biegu termin przewidziany na wniesienie odwołania.
Skład orzekający
Aneta Trochim-Tuchorska
sprawozdawca
Małgorzata Jarecka
przewodniczący
Marta Waksmundzka-Karasińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Skuteczność doręczeń w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, oraz konsekwencje wadliwego doręczenia dla obrotu prawnego decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki doręczeń w postępowaniu podatkowym i może wymagać adaptacji do innych postępowań administracyjnych, choć zasady ogólne są podobne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla ważności postępowania jest prawidłowe doręczenie pisma, a błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet po długim czasie. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.
“Błąd w awizo zniweczył decyzję administracyjną – jak prawidłowo doręczać pisma?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 1067/07 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2008-03-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-05-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Aneta Trochim-Tuchorska /sprawozdawca/ Małgorzata Jarecka /przewodniczący/ Marta Waksmundzka-Karasińska Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane II FZ 429/07 - Postanowienie NSA z 2007-08-23 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 150 par.1, 1a i 2, art. 211, art. 212, art. 233, art. 247 par. 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska (spr.), Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2008 r. sprawy ze skargi B. T., J. T. i R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Uzasadnienie Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], działając na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej "Op") oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.) umorzył postępowanie wszczęte na wniosek B. M., R. T. i J. K. w sprawie restrukturyzacji zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości. B. M., R. T. i J. K. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji wskazując, że nie otrzymali tej decyzji, a o jej istnieniu dowiedzieli się po otrzymaniu postanowienia Wójta Gminy L. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] o zaliczeniu wpłat na poczet należności podatkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], działając na podstawie art. 233 § 2, art. 220 § 2 w związku z art. 13 § 1 pkt 3 Op, uchyliło decyzję Wójta Gminy L. a z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 148 Op pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być również doręczane w siedzibie organu podatkowego, w miejscu pracy adresata – osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji lub na wskazany adres poczty elektronicznej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony powyżej, a także w innych uzasadnionych przypadkach, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. W myśl art. 149 tej ustawy w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Zgodnie z unormowaniem przepisu art. 150 § 1 pkt 1 Op, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w art. 148 § 1 lub art. 149, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o miejscu pozostawienia pisma. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 2 i § 3 Op). "Dla uznania, że decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać". (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 565/05, LEX nr 187585). W aktach sprawy znajduje się przesyłka, z której wynika, iż w dniu 4 stycznia 2006 r. doręczyciel wskazał na powtórne awizo, gdyż nie zastał strony pod wskazanym adresem, w związku z czym pismo przechowywano w placówce pocztowej do dnia 11 stycznia 2006 r., a następnie zwrócono nadawcy. Wprawdzie z pieczątki nadawczej wynika, że decyzja wysłana została za pośrednictwem Urzędu Pocztowego L. dnia 23 grudnia 2005 r., jednak pierwsza pieczątka Urzędu Pocztowego w P. oznaczona jest datą 4 stycznia 2006 r. Na kopercie widnieje zapis ,,27.12.05" i nieczytelny podpis, jednak nie wskazano, czego zapis ten dotyczy, jako że nie został potwierdzony pieczątką Urzędu Pocztowego ani też opatrzony odpowiednią informacją, co data ta oznacza. Potwierdzenie odbioru nie zawiera żadnej adnotacji w zakresie umieszczenia stosownego zawiadomienia w skrzynce pocztowej, czy na drzwiach mieszkania adresata. W konsekwencji brak jest potwierdzenia doręczenia zgodnie z wymogami określonymi w art. 150 § 2 Op. Doręczenie zastępcze dokonane – w omawianym trybie opiera się na domniemaniu prawnym zakładającym, że pismo doręczone w ten sposób dotarło do rąk adresata. Dla skutecznego doręczenia pisma wymagane jest, aby adresat w sposób nie budzący wątpliwości został powiadomiony o nadejściu pisma i o miejscu, gdzie może je odebrać. Brak zawiadomienia lub też wątpliwość, czy zostało ono dokonane czyni doręczenie zastępcze bezskutecznym. W przedmiotowej sprawie Wójt Gminy L. stwierdził, że decyzja z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] stała się ostateczna, bowiem została doręczona stronie w trybie art. 150 Op i nie była zaskarżona. Okoliczność doręczenia tej decyzji podważa strona w piśmie zatytułowanym jako wniosek o stwierdzenie jej nieważności. Zdaniem Kolegium analiza prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji nie pozwala na przyjęcie, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronom postępowania w rozpoznawanej sprawie. Kolegium stwierdziło jednakże, iż z akt sprawy wynika, że strona o wydaniu przedmiotowej decyzji dowiedziała się dnia 19 czerwca 2006 r. po otrzymaniu postanowienia Wójta Gminy L. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...]. Z uwagi na powyższe, pismo zatytułowane jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji traktować należy jako odwołanie od nieprawomocnej decyzji. W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 123 § 1 Op organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W analizowanej sprawie organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] października 2005 r., wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem w sprawie, umożliwiając jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Po otrzymaniu tego postanowienia strona złożyła wniosek o zawieszenie postępowania, który został rozpoznany negatywnie. Postanowienie z dnia [...] grudnia 2005 r. odmawiające zawieszenia postępowania restrukturyzacyjnego nie zostało jednak skutecznie doręczone. Zdaniem Kolegium decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] grudnia 2005 r. należało uchylić ze względów formalnych, gdyż przed jej wydaniem organ pierwszej instancji nie wyznaczył ponownie stronie terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym, a tym samym nie umożliwił wypowiedzenie się w sprawie pełnego zebranego w sprawie materiału dowodowego. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Skarżący B. M., R. T. i J. K. wnieśli o jej zmianę oraz stwierdzenie nieważności zaskarżonych orzeczeń. Skarżący wskazali, że zaskarżają decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z uwagi na nierozpoznanie ich wniosku o stwierdzenie nieważności. W uzasadnieniu skargi podnieśli, iż wniosek ten był zasadny ze względu na niezachowanie trybu określonego w art. 21 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, a w szczególności z uwagi na niepoinformowanie strony przed wydaniem decyzji o zakończeniu restrukturyzacji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływanej jako "ppsa") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa, sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ppsa), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie należy stwierdzić, że narusza ona przepisy prawa w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia. Decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 211 Op decyzję doręcza się stronie na piśmie. Z treści tego przepisu wynika w sposób jednoznaczny, że wszystkie decyzje podatkowe muszą być sporządzone na piśmie i doręczone stronom. Stosownie natomiast do treści art. 212 Op organ podatkowy, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia. Przepis ten określa moment, w którym decyzja podatkowa wchodzi do obrotu prawnego. Jest nim chwila doręczenia tej decyzji stronie postępowania. Od tego momentu decyzja wiąże organ podatkowy, który ją wydał, oraz stwarza określone w niej uprawnienia i obowiązki o charakterze procesowym i materialnym. Przepis ten ustanawia zatem jedną z ważniejszych konstrukcji prawnych dotyczących wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji podatkowej. Do chwili podpisania decyzji mamy do czynienia z jej projektem, który może być jeszcze zmieniony i uzupełniony bez podejmowania dodatkowych czynności procesowych. Data wydania decyzji wskazuje, kiedy zamknięto okres przygotowania treści decyzji i nadania jej wymaganej formy. W dacie doręczenia stronie decyzji wchodzi ona do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu. Od daty doręczenia jakakolwiek zmiana decyzji pod względem treści lub formy może nastąpić tylko na zasadach i trybie przewidzianym przepisami postępowania podatkowego. Doręczenie powoduje utrwalenie treści i formy załatwienia sprawy, organ podatkowy nie może wycofać się z zajętego w decyzji stanowiska co do załatwienia sprawy czynnościami pozaprocesowymi, lecz może to nastąpić tylko w ramach przepisów procesowych. Związanie organu decyzją doręczoną stronie trwa przez cały okres jej pozostawania w obrocie prawnym (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003, Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2003, s. 694). Doręczenie decyzji powinno zaś nastąpić według zasad określonych w Ordynacji podatkowej. W literaturze i w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że jedynie doręczenie zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej wywołuje skutki prawne przewidziane przez obowiązujące przepisy. W przypadku błędnego doręczenia czynność ta jest bezskuteczna (Nowosielska Małgorzata, Pasternak Robert, Monitor Podatkowy 2000/6/25, artykuł, numer publikacji: 26057, Doręczenie w postępowaniu podatkowym.). Tylko zatem prawidłowe doręczenie decyzji z zachowaniem reguł, o których mowa w art. 144-154 Op, będzie skuteczne. W myśl art. 144 Op organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez upoważnione osoby. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być również doręczane w siedzibie organu podatkowego oraz w miejscu pracy adresata – osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji lub na wskazany adres poczty elektronicznej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony powyżej, a także w innych uzasadnionych przypadkach, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 148 § 1, § 2 i § 3 Op). W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 149 Op). Zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 Op w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w art. 148 § 1 lub art. 149, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o miejscu pozostawienia pisma. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 1a i § 2 Op). Skuteczne doręczenie pisma uwarunkowane jest zatem spełnieniem przesłanek określonych w tym przepisie. Przepis ten umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia tego terminu. Celem tej regulacji jest uniemożliwienie tamowania postępowania podmiotom, które nie odbierają korespondencji z zamiarem uniknięcia odpowiedzialności prawnej. Taki tryb doręczenia – na zasadzie fikcji prawnej – jest wyjątkiem od zasady właściwego doręczania korespondencji i jako taki winien być interpretowany ściśle. Skuteczność doręczenia zastępczego zależy zatem od zachowania wszystkich warunków takiego doręczenia, które zostały określone w art. 150 Op. Pismo nie może więc być uznane za doręczone w trybie art. 150 Op, gdy z treści potwierdzenia odbioru nie wynika: przyczyna, z powodu której nie dokonano doręczenia w trybie art. 148 § 1 i art. 149 Op; czy zawiadomienie o przesyłce dwukrotnie umieszczono w jednym z miejsc wymienionych w art. 150 § 2 Op; czy upłynął czternastodniowy okres przechowywania przesyłki. "Dla uznania, że decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 565/05, LEX nr 187585). W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z nadesłanych przez organ akt decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie restrukturyzacji zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości – została przesłana Skarżącym jedną przesyłką poleconą nr 42119. Przesyłkę tę nadano w Urzędzie Pocztowym L. w dniu 23 grudnia 2005 r., natomiast jej zwrotu do nadawcy dokonano w dniu 11 stycznia 2006 r. Na kopercie, w której przesyłano decyzję, widnieją także stemple Urzędu Pocztowego P. i adnotacje doręczyciela, zawierające informację o powtórnym awizowaniu tej przesyłki w dniu 4 stycznia 2006 r. Brak jest jednakże dokładnej informacji o dokonaniu pierwszego awizowania, a w konsekwencji czy przesyłka była przechowywana przez okres 14 dni w urzędzie pocztowym i czy dwukrotnie zawiadomiono o tym Skarżących. Na pierwszej stronie koperty widnieje tylko słowo "Awizo" bez podania daty jego dokonania i podpisu doręczyciela. Na fragmencie zwrotnego potwierdzenia odbioru przytwierdzonego do drugiej strony koperty widnieje wprawdzie data "27.12.05" i nieczytelny podpis, jednak nie wskazano, czego zapis ten dotyczy, jako że nie został potwierdzony pieczątką urzędu pocztowego ani też opatrzony odpowiednią informacją, co data ta oznacza. Na drugiej stronie koperty widnieje także jeszcze jeden stempel Urzędu Pocztowego P. z datą "10.01.06", który również nie wiadomo czego dotyczy, gdyż nie opatrzono go odpowiednią informacją. Ponadto potwierdzenie odbioru nie zawiera żadnej adnotacji w zakresie umieszczenia stosownego zawiadomienia w skrzynce pocztowej, czy na drzwiach mieszkania adresata. Zaistniały stan faktyczny wskazuje na niespełnienie warunków doręczenia wynikających z art. 150 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 Op. Uregulowany w tym przepisie sposób doręczenia stanowiący fikcję prawną – ustanowioną na zasadzie wyjątku – nie może budzić wątpliwości. Jeśli takowe istnieją nie można przyjąć, iż doszło do skutecznego doręczenia korespondencji. Prawidłowo więc Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] grudnia 2005 r. nie mogła zostać uznana za skutecznie doręczoną w trybie art. 150 Op. Zwrócić należy jednak uwagę, że decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] grudnia 2005 r. została wysłana jedną przesyłką do wszystkich stron postępowania. W konsekwencji, w związku z niemożnością uznania jej za skutecznie doręczoną w trybie art. 150 Op, stwierdzić należy, że decyzja ta nie została doręczona żadnej ze stron. Oznacza to, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego. Jak już wyjaśniono powyżej, decyzja która nie weszła do obrotu prawnego, nie wywołuje żadnego skutku prawnego. Nie wiąże ona ani organu podatkowego, który ją wydał, ani nie stwarza określonych w niej uprawnień i obowiązków o charakterze procesowym i materialnym. Nie ma zatem żadnego znaczenia fakt, że Skarżący dowiedzieli się o tej decyzji w dniu 19 czerwca 2006 r. z treści postanowienia Wójta Gminy L. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...]. Nie zmienia to bowiem faktu, że decyzja ta nie została doręczona stronom. Dopiero natomiast w przypadku dokonania skutecznego doręczenia tej decyzji nastąpi związanie tą decyzją organu, który ją wydał oraz możliwość jej weryfikacji w postępowaniu odwoławczym. Zważyć także należy, że w myśl art. 223 § 2 pkt 1 Op odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Brak doręczenia decyzji sprawia więc, iż nie może w ogóle rozpocząć biegu termin przewidziany na wniesienie odwołania. Tym samym odwołanie wniesione w takich okolicznościach jest niedopuszczalne. Brak jest bowiem przedmiotu zaskarżenia. Nie można też uruchomić środka zaskarżenia od decyzji wydanej a niedoręczonej. Zważyć przy tym należało, że Skarżący wystąpili z żądaniem stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ma natomiast na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji. Przepis art. 247 § 1 Op jednoznacznie stanowi, że w postępowaniu podatkowym przedmiotem stwierdzenia nieważności może być wyłącznie decyzja ostateczna. Skoro zatem decyzja nie została skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego, to postępowanie z wniosku o stwierdzenie nieważności takiej decyzji jest bezprzedmiotowe. Brak jest bowiem decyzji, której ma dotyczyć postępowanie (por. B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP 2001, nr 8, s. 35-36). W związku z powyższym wadliwe było rozpatrzenie wniosku Skarżących jako odwołania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w ramach uprawnień wynikających z art. 233 Op. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. art. 152 ppsa orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI