III SA/WA 1066/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-11-29
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
PFRONniepełnosprawnośćwpłatyzatrudnienieorzeczeniaprawo pracypostępowanie administracyjneuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON, uznając błędy formalne i merytoryczne organów administracji oraz wadliwe ustalenie stanu faktycznego.

Spółdzielnia Pracy zaskarżyła decyzje Ministra Polityki Społecznej dotyczące zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON. Spółdzielnia argumentowała, że prawidłowo obniżyła wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, opierając się na trwałych schorzeniach i wcześniejszych orzeczeniach o inwalidztwie. Sąd uchylił decyzje obu instancji, wskazując na błędy proceduralne, niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego oraz nadmierny formalizm organów, które nie uwzględniły trwałości niepełnosprawności mimo zmiany nazewnictwa.

Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Pracy "P." na decyzję Ministra Polityki Społecznej określającą wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Organy administracji określiły zobowiązanie Spółdzielni za okres od stycznia 1999 r. do czerwca 2000 r. oraz za sierpień, wrzesień i październik 2000 r. na kwotę 33.794,01 zł, uznając, że Spółdzielnia zaniżyła obowiązkowe wpłaty. Spółdzielnia kwestionowała tę kwotę, twierdząc, że prawidłowo obniżyła wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, ponieważ zatrudniała osoby z trwałymi schorzeniami (głuchota, głuchoniemota), które posiadały orzeczenia o zaliczeniu do grupy inwalidzkiej wydane przed 1998 r., a następnie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu PFRON. Sąd wskazał na szereg uchybień proceduralnych i merytorycznych organów, w tym na nieprawidłowe określenie łącznej wysokości zobowiązania za okresy miesięczne, brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, ogólnikowe uzasadnienia oraz nadmierny formalizm. Sąd podkreślił, że trwałość niepełnosprawności (inwalidztwa) osób zatrudnionych przez Spółdzielnię, nawet jeśli nazewnictwo orzeczeń się zmieniło, powinna być uwzględniona przy obniżaniu wskaźnika zatrudnienia. Sąd stwierdził również rażące naruszenie przepisów P.p.s.a. przez organ drugiej instancji w zakresie terminowego przekazania skargi do sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli niepełnosprawność ma charakter trwały, zmiana nazewnictwa orzeczeń nie może pozbawić strony uprawnień do obniżenia wskaźnika zatrudnienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że trwałość schorzeń (głuchota, głuchoniemota) powinna być uwzględniona, a formalne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie może negować obiektywnie istniejącej, trwałej niepełnosprawności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

ustawa o rehabilitacji art. 21 § 1

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany do dokonywania miesięcznych wpłat na Fundusz, z możliwością obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

ustawa o rehabilitacji art. 49 § 1

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Prezes Funduszu jest zobligowany do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON w przypadku nie dokonania lub zaniżenia wpłaty.

ustawa o rehabilitacji art. 49 § 4

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Prezes Funduszu jest zobligowany do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON w przypadku nie dokonania lub zaniżenia wpłaty.

Pomocnicze

O.p. art. 21 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § 3

Ordynacja podatkowa

Od 1 stycznia 2003 r. określa się wysokość zobowiązania, a nie zaległości i odsetek.

O.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

rozporządzenie z 1998r. art. 1 § 5

Rozporządzenie Ministra Pracy, Polityki Socjalnej

Głuchota i głuchoniemota są schorzeniami uzasadniającymi obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

rozporządzenie z 1998r.

Rozporządzenie Ministra Pracy, Polityki Socjalnej

Dotyczy sposobu obliczania obniżonego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 54 § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni.

P.p.s.a. art. 55 § 3

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Informowanie organu o rażącym naruszeniu obowiązków procesowych.

P.p.s.a. art. 160

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trwałość schorzeń osób niepełnosprawnych (głuchota, głuchoniemota) uzasadnia obniżenie wskaźnika zatrudnienia. Orzeczenia o inwalidztwie sprzed 1998 r. powinny być uwzględnione przy ocenie niepełnosprawności. Organy administracji nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny i nie przedstawiły konkretnych wyliczeń. Organy wykazały się nadmiernym formalizmem i nie zbadały wyczerpująco materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji o konieczności posiadania orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności od daty jego wydania, bez uwzględnienia trwałości schorzeń.

Godne uwagi sformułowania

Sama zmiana nazewnictwa w ustawie o rehabilitacji z inwalidztwa na niepełnosprawność nie może powodować negatywnych konsekwencji dla strony skarżącej i pozbawiać uprawnień płynących z art. 21 ustawy o rehabilitacji. Zaświadczenie organu orzekającego o niepełnosprawności nie konstytuuje niepełnosprawności, która istnieje obiektywnie. Organy administracyjne w tej konkretnej sprawie wykazały się zbytnim formalizmem przy jednoczesnym niedołożeniu starań do wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy oraz uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Skład orzekający

Hanna Kamińska

przewodniczący

Jakub Pinkowski

członek

Ewa Radziszewska-Krupa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących PFRON, uwzględnianie trwałości niepełnosprawności mimo zmian w nazewnictwie orzeczeń, obowiązki organów administracji w zakresie ustalania stanu faktycznego i uzasadniania decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatrudniania osób z trwałymi schorzeniami (głuchota, głuchoniemota) i interpretacji przepisów obowiązujących w latach 1999-2000.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy mogą korygować nadmierny formalizm organów administracji i chronić słuszny interes obywatela, nawet w sprawach finansowych. Podkreśla znaczenie obiektywnego stanu faktycznego nad formalnymi wymogami.

Sąd: Trwała niepełnosprawność to nie tylko formalne orzeczenie. Jak PFRON błędnie ocenił wpłaty spółdzielni.

Dane finansowe

WPS: 33 794,01 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 1066/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa /sprawozdawca/
Hanna Kamińska /przewodniczący/
Jakub Pinkowski
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Pracy "P." w B. na decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] października 2003 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz skarżącej kwotę 950 zł (słownie: dziewięćset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. akt III SA/Wa 1066/06 P O S T A N O W I E N I E Dnia 29 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Pracy "P." w B. na decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanowił: poinformować Ministra Pracy i Polityki Społecznej o rażącym naruszeniu obowiązków wynikających z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.).
Uzasadnienie
Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej Prezes Zarządu PFRON) decyzją z [...] października 2003r., na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm., dalej ustawa o rehabilitacji) oraz art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 51 § 1, art. 53 § 1 i 4 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60, dalej powoływana jako O.p.), określił Spółdzielni Pracy "P." w B. wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej PFRON) za okres od stycznia 1999r. do czerwca 2000r. oraz za sierpień, wrzesień i październik 2000r. w wysokości 33.794,01 zł. W uzasadnieniu wskazano, iż w związku z wpłynięciem dokumentacji z Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z czynności kontrolnych wszczęto z urzędu postępowanie, w którym ustalono, iż strona zadeklarowała w nieprawidłowej wysokości zobowiązanie wobec PFRON, zaniżając tym samym obowiązkowe wpłaty.
Strona w odwołaniu z 11 listopada 2003r. wniosła: 1) o uchylenie ww. decyzji w części dotyczącej 31.652,02 zł i oddalenie roszczenia, oraz 2) o umorzenie zaległości wraz z odsetkami w pozostałym zakresie (tj. do kwoty 2.141,99 zł). Wyjaśniła, że w okresie objętym kontrolą zatrudniła dwie osoby niepełnosprawne (głuchonieme), które posiadały orzeczenia lekarskie wydane przed 1998r. zaliczeniu do grupy inwalidzkiej. Natomiast o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności orzeczono dopiero u jednej z osób (J. G.) od lipca 2000r., a u drugiej (W. M.) od listopada 2000r. Na ww. okoliczności strona przedłożyła stosowne zaświadczenia. Wskazała jednocześnie, że niepełnosprawność u ww. osób istniała od dzieciństwa lub od urodzenia. W dacie zatem dokonania obliczeń przez stronę umiarkowany stopień niepełnosprawności istniał i zasadnie korzystała z możliwości obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, opierając się orzeczeniach wydanych przed 1998r. Nie zgodziła się z organem, że uchybienia formalne uniemożliwiały zastosowanie art. 21 ustawy o rehabilitacji.
W odniesieniu do 1999r. strona przyznała, iż w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Pracy, Polityki Socjalnej z 18 września 1998r. (Dz. U. Nr 124, poz. 820 ze zm., dalej powoływane jako rozporządzenie z 1998r.) bezpodstawnie zaniżyła o 2.141,99 zł składki w styczniu i lutym, gdyż osoby niepełnosprawne wskazała w polu D5. W związku z tym, wystąpiła o umorzenie zaległości za 1999r., powołując się na zatrudnianie osób niepełnosprawnych i trudną sytuację finansową.
Minister Polityki Społecznej decyzją z [...] października 2004r., na podstawie art. 49 ust. 1 i 4 ustawy o rehabilitacji i art. 233 § 1 pkt 1 i art. 21 § 3 O.p., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż materiał dowodowy przedstawiony przez organ pierwszej instancji wskazuje, iż strona przy wypełnianiu deklaracji za 1999r. i 2000r. popełniła błąd przy kwalifikowaniu stopnia niepełnosprawności w stosunku do dwóch zatrudnionych, przez co zaniżyła należne wpłaty na PFRON. Zastosowała bowiem zasadę ciągłości orzeczeń komisji lekarskich. Jednak w przypadku osób niepełnosprawnych nie zachodzi analogia. Pierwsze z orzeczeń kwalifikowały osoby zatrudnione u strony do III grupy inwalidzkiej, a orzeczenia otrzymane 31 stycznia i 4 października 2001r. orzekły o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Strona zatem dopiero od dat ostatnich orzeczeń miała prawo uwzględniać w deklaracjach osoby niepełnosprawne. Organ wyjaśnił też, w jakim terminie należało dokonywać wpłat na PFRON (do dnia 20 następnego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat).
W skardze z 25 listopada 2004r., która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 23 marca 2006r. strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zaległości w wysokości 31.652,02 zł, gdyż decyzja ta naruszała art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji oraz § 1 pkt 5 rozporządzenia z 1998r. Wyjaśniła jednocześnie, iż część zaległości w wysokości 2.141,99 zł zapłaciła, gdyż nie uwzględniono wniosku o umorzenie. Podniosła, iż w przypadku obu osób zatrudnionych, niezależnie od przyjętego nazewnictwa (w miejsce inwalidztwa wprowadzono stopnie niepełnosprawności) schorzenia osób zatrudnionych – głuchota i głuchoniemota – w świetle regulacji wynikających ze zmieniających się rozporządzeń (§ 1 pkt 5 i 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 21 kwietnia 1992r., obowiązującego do 31 grudnia 1998r., oraz z powołanego przez organy rozporządzenia z 1998r.) uprawniały do obniżenia wskaźnika zatrudnienia przy ustaleniu wpłat na PFRON. Zarówno orzeczenia przed, jak i po 1998r., wydane zostały na stałe, gdyż schorzenia osób niepełnosprawnych zatrudnianych przez stronę miały trwały charakter. Strona podniosła, iż zatrudnione osoby przedstawiły odpowiadające wymogom rozporządzenia z 1998r. orzeczenia o ustaleniu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.
Minister Pracy i Polityki Społecznej odpowiadając na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, wniósł też o oddalenie skargi. Wskazał, iż strona dopiero od lipca 2000r. i listopada 2000r. mogła zakwalifikować zatrudnione u siebie osoby, jako odpowiadające warunkom posiadania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, zgodnie z rozporządzeniem z 1998r., a nie w okresie poprzedzającym, kiedy tego stopnia nie posiadały.
Strona w piśmie procesowym z 21 listopada 2006r. powtórzyła argumenty prezentowane wcześniej, uznając że prawidłowo zastosowała wskaźnik, określony w przepisach art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. W jej ocenie mógł on być obniżony w razie zatrudnienia osób niepełnosprawnych ze schorzeniami szczególnie utrudniającymi wykonywanie pracy. Zatrudnienie i schorzenie dwóch pracowników były udokumentowane stosownymi orzeczeniami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy uwzględnieniu kryterium zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Kontrola sądowa zaskarżonych postanowień, decyzji bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej jako P.p.s.a.), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego (uchylić) akt wydany przez organ administracyjny wystarczające jest stwierdzenie przez Sąd, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).
W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że w sprawie organy administracji publicznej powinny określić wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za poszczególne miesiące 1999r. i 2000r. w odrębnych decyzjach, z uwagi na to, iż wpłaty na PFRON regulowane są miesięcznie, a nie rocznie i okresem rozliczeniowym jest miesiąc, a nie rok. Zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON są zatem zobowiązaniami miesięcznymi. Świadczy, o tym treść art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, z którego wynika, że pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz. Do tych wpłat znajduje więc zastosowanie art. 21 § 3 O.p. Podnieść w tym miejscu także należy, iż w przypadku, gdy pracodawca nie dokona należnej wpłaty bądź dokona wpłaty zaniżonej, Prezes Funduszu zobligowany jest do wydania decyzji (art. 49 ust. 4 ustawy o rehabilitacji) za okresy miesięczne, bo o takich stanowi art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Wyżej wskazane przepisy są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych. Sporządzanie deklaracji za okresy roczne nie powoduje, iż zobowiązania miesięczne, po zakończeniu roku, przekształcają się w zobowiązania roczne. Tym samym nie ma podstaw prawnych do łączenia zobowiązań miesięcznych z różnych lat. Przepisy dotyczące wpłat na PFRON nie stanowią o zobowiązaniach rocznych, a tylko w takim przypadku byłoby możliwe sumowanie zobowiązań miesięcznych i podawanie ich wspólnej wysokości. Nieprawidłowe jest zatem określenie w decyzji organu pierwszej instancji łącznej wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za poszczególne miesiące 1999r. i 2000r.
Sąd stwierdza również, iż w poszczególnych miesiącach 1999r. oraz 2000r. występowały zróżnicowane stany prawne, np. z powodu nowelizowania art. 21 ustawy o rehabilitacji. Organ drugiej instancji nie zwrócił ponadto uwagi, że od 1 stycznia 2003r., zgodnie z art. 21 § 3 O.p., który do wpłat na PFRON znajduje odpowiednie zastosowanie na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, określana jest wysokość zobowiązania, a nie zaległości i odsetek, jak to było w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2002r. W sytuacji, gdy organ pierwszej instancji prawidłowo wskazuje na zobowiązanie podatkowe, niezrozumiałe jest odwoływanie się przez organ wyższej instancji w uzasadnieniu decyzji z [...] października 2004r. do pojęcia zaległości i odsetek, a tym samym do brzmienia art. 21 § 3 O.p. sprzed 1 stycznia 2003r., szczególnie, gdy utrzymano w mocy decyzję Prezesa PFRON.
W uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, a w szczególności w decyzji Prezesa PFRON, nie przedstawiono ponadto stanu faktycznego w sposób pozwalający na stwierdzenie, jakie okoliczności faktyczne miały miejsce oraz uzasadniały określenie wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON w takiej, a nie innej kwocie, w poszczególnych miesiącach 1999r. i 2000r. Obowiązek taki płynął z art. 7 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 11 k.p.a. Stwierdzenie przez Ministra Polityki Społecznej, iż "strona przy wypełnianiu deklaracji za 1999r. i 2000r. popełniła błąd przy kwalifikowaniu stopnia niepełnosprawności w stosunku do dwóch osób zatrudnionych w Spółdzielni. Zastosowała zasadę ciągłości orzeczeń komisji lekarskich jako kolejne orzeczenia. Jednak w przypadku tych osób nie zachodzi taka analogia, gdyż pierwsze orzeczenia kwalifikowały ich do III grupy inwalidzkiej, a otrzymane orzeczenia wydane w dniu 31 stycznia 2001r. i w dniu 4 października 2001r. orzekały dla tych osób umiarkowany stopień niepełnosprawności," ma natomiast charakter ogólnikowy i nie wyjaśnia stanu sprawy w sposób należyty, także w odniesieniu do wysokości zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON w poszczególnych miesiącach. Organ drugiej instancji powinien też wyjaśnić na czym polegał błąd strony skarżącej. W zaskarżonej decyzji, którą utrzymano w mocy decyzję Prezesa PFRON należało również umieścić konkretne wyliczenia, skoro zabrakło ich w decyzji organu pierwszej instancji, pozwalające na stwierdzenie czy rzeczywiście doszło do nieprawidłowego określenia przez stronę wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych.
Sąd stwierdza również, że organy administracyjne w tej konkretnej sprawie wykazały się zbytnim formalizmem przy jednoczesnym niedołożeniu starań do wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy oraz uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Niepełnosprawność osób fizycznych, które były zatrudnione przez stronę miała charakter trwały – głuchota i głuchoniemota - istniała od dzieciństwa lub od urodzenia. Świadczą o tym zaświadczenia stosownych organów i to zarówno wydane przed 1998r., jak również w 2001r. Z akt sprawy wynika też, iż osoby niepełnosprawne (wcześniej zwane inwalidami) były zatrudniane przez stronę skarżącą od dłuższego czasu z uwagi na niepełnosprawność, która trwa nieprzerwanie od urodzenia lub od dzieciństwa. Tym samym sama zmiana nazewnictwa w ustawie o rehabilitacji z inwalidztwa na niepełnosprawność nie może powodować negatywnych konsekwencji dla strony skarżącej i pozbawiać uprawnień płynących z art. 21 ustawy o rehabilitacji w zakresie zmniejszenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, jeśli w sposób prawidłowy dokonano obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Zaświadczenie organu orzekającego o niepełnosprawności nie konstytuuje niepełnosprawności, która istnieje obiektywnie. W orzeczeniu stwierdza się bowiem stopień (rodzaj) niepełnosprawności (znaczny, umiarkowany, lekki). Niepełnosprawność przez ustawodawcę została określona jako - stan fizyczny, psychiczny, umysłowy trwale lub okresowo utrudniający, ograniczający bądź uniemożliwiający wypełnianie ról społecznych, a w szczególności zdolności do wykonania pracy zawodowej. Inwalidztwo jest natomiast częściową niezdolnością do wykonywania pracy zawodowej, spowodowaną długotrwałym lub trwałym naruszeniem sprawności organizmu. O inwalidztwie mówi się, gdy choroba trwa powyżej sześciu miesięcy. Tym samym każdy inwalida będzie uznawany za niepełnosprawnego. Niepełnosprawność jest bowiem szerszym pojęciem niż inwalidztwo.
Sąd nie kwestionuje, iż z art. 1 ustawy o rehabilitacji wynika, iż osoba niepełnosprawna ma obowiązek uzyskać orzeczenie o stwierdzonym u niej stopniu niepełnosprawności. Niemniej jednak w sytuacji, gdy niepełnosprawność, co w sposób niewątpliwy wynika z orzeczeń stosownych organów, także tych, które posługiwały się jedynie innym nazewnictwem (inwalidztwo), ma charakter trwały, brak jest podstaw do twierdzenia, tak jak czyni to Minister Polityki Społecznej w zaskarżonej decyzji, iż o niepełnosprawności można mówić dopiero od daty wydania orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Niepełnosprawność określana wcześniej, jako inwalidztwo trwała u osób zatrudnianych przez skarżącą od urodzenia albo od dzieciństwa. Tym samy określenie (nazwanie) jedynie rodzaju (stopnia) niepełnosprawności jako umiarkowany nie przesądza o braku niepełnosprawności w dniu, kiedy strona skarżąca dokonywała obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w art. 21 ust. 1 lub 2 ustawy o rehabilitacji. Jeśli okazałby się, że strona skarżąca w sposób prawidłowy zastosowała dyspozycję § 2 rozporządzenia z 1998r., które obowiązywało od 1 stycznia 1999r. i tym samym należycie obniżyła wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych o prawidłowe kwoty, bezpodstawne byłoby określanie przez organ wysokości zobowiązania podatkowego w innej wysokości niż wskazana w deklaracjach przez stronę. W związku z tym, iż zarówno w zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji brak ustaleń z tego zakresu, na co wskazują uzasadnienia obu decyzji, okoliczności te powinny być wyjaśnione w postępowaniu przed organami administracji publicznej, a informacja o tym należy zamieścić w uzasadnieniach decyzji wydawanych przy ponownym rozpatrywaniu spraw.
Sąd zwraca również uwagę, że w świetle unormowań prawnych, mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, do obniżenia wskaźnika, o którym mowa w art. 21 ust. 1 lub 2 ustawy o rehabilitacji, ważne jest ustalenie, jaki rodzaj schorzenia występuje u osoby niepełnosprawnej. W § 1 pkt 5 powoływanego wyżej rozporządzenia z 1998r. wskazuje się głuchotę, głuchoniemotę, jako schorzenia uzasadniające obniżenie wskaźnika, o którym mowa w art. 21 ust. 1 lub 2 ustawy o rehabilitacji. W sprawie niewątpliwym jest, że osoby zatrudnione u strony skarżącej posiadały wyżej wymienione schorzenia - głuchotę, głuchoniemotę. Tym samym brak jedynie formalnego zaświadczenia o stwierdzeniu stopnia niepełnosprawności, przy jednoczesny posiadaniu zaświadczeń od odpowiedniego organu o zaliczeniu do grupy inwalidztwa z powodu posiadania ww. schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika, o którym mowa w art. 21 ust. 1 lub 2 ustawy o rehabilitacji oraz prawidłowe zastosowanie się przez stronę skarżącą do treści § 2 rozporządzenia z 1998r., który dotyczy sposobu obliczania obniżonego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych nie mogło stanowić podstawy do określania zobowiązania podatkowego w innej wysokości niż wskazana w deklaracji złożonej przez stronę. Tylko wówczas, gdyby strona skarżąca naruszyła dyspozycję § 2 rozporządzenia z 1998r., wydanego na mocy art. 21 ust. 7 ustawy o rehabilitacji, bądź inne przepisy dotyczące dokonywania wpłat na PFRON, zasadne byłoby określenia zobowiązania z tytułu wpłat na przez organ. Z zaskarżonej decyzji, ani poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie wynika, iż miało to miejsce.
W ocenie Sądu wyżej wskazane uchybienia proceduralne, jak również niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego uzasadniały wyeliminowanie z obrotu prawnego, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., zarówno zaskarżonej decyzji Ministra Polityki Społecznej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Sąd uwzględniając treść art. 152 P.p.s.a. orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie o kosztach sądowych wydano na podstawie art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 209 P.p.s.a. i art. 205 P.p.s.a.
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 55 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) informuje Ministra Pracy i Polityki Społecznej o rażącym uchybieniu obowiązków popełnionych w związku z nie przekazaniem w terminie przewidzianym w art. 55 § 2 P.p.s.a. skargi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, tj. w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.
Z akt sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja została doręczona stronie skarżącej w dniu 2 listopada 2004r. (k. 39 akt sądowych). Należy też uznać, że skarga została wniesiona przez stronę w dniu 25 listopada 2004r., gdyż taka data widnieje na tym piśmie procesowym wszczynającym postępowanie sądowe. W aktach sprawy brak jest natomiast koperty potwierdzającej nadanie tego pisma w innej dacie.
Sąd stwierdza ponadto, iż organ drugiej instancji, mimo iż skarga została do niego wniesiona w listopadzie 2004r. przesłał ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę dopiero w dniu 21 marca 2006 r., a więc po blisko 1,5 roku od dnia jej wniesienia przez stronę do organu. Tym samym w sposób rażący naruszono obowiązek przekazania skargi Sądowi wraz z aktami sprawy w terminie wskazanym w art. 54 § 2 P.p.s.a.
Zasadne było zatem sporządzenie i skierowanie, na mocy 55 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 54 § 2 P.p.s.a. oraz w związku z art. 160 P.p.s.a. postanowienia sygnalizacyjnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI