III SA/Wa 1057/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi T.C. była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. i określiła Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 rok w kwocie 546.982,00 zł. Organy podatkowe ustaliły, że Skarżący zaniżył przychody o 84.876,00 zł oraz zawyżył koszty uzyskania przychodów o 3.028.467,31 zł, w tym kwestionując wydatki na kwotę 3.015.638,10 zł wynikające z faktur wystawionych przez P. Sp. z o.o. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zawyżył koszty uzyskania przychodu. Kwestionował również sposób prowadzenia postępowania przez organy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną. Sąd podkreślił, że do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu niezbędne jest nie tylko zaistnienie zdarzenia gospodarczego i odpowiednie udokumentowanie, ale także rzeczywiste poniesienie wydatku w celu osiągnięcia przychodów. W tej sprawie organy prawidłowo zakwestionowały faktury wystawione przez P. Sp. z o.o. ze względu na nierzetelność tego podmiotu, co potwierdziły ustalenia z kontroli podatkowej oraz postępowania karnego. Dodatkowo, wiele z kwestionowanych faktur opiewało na kwoty przekraczające 15.000 zł, a płatności nie zostały dokonane przelewem, co stanowi naruszenie art. 22p u.p.d.o.f. Sąd uznał, że Skarżący nie wykazał, iż sporne wydatki zostały faktycznie poniesione i miały związek z uzyskaniem przychodów. Oddalono skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie oceny dowodów, nierzetelności kontrahentów, wymogów formalnych dla zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów, w szczególności w kontekście płatności gotówkowych i wykorzystania materiałów z innych postępowań.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z nierzetelnym kontrahentem i brakiem dowodów zapłaty, ale stanowi ważny przykład stosowania przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wydatki udokumentowane fakturami wystawionymi przez podmiot uznany za nierzetelny mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie dowodowe wykaże, że podmiot ten nie wykonał rzeczywistych usług lub dostaw, a podatnik nie udowodnił związku tych wydatków z przychodami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że faktury wystawione przez nierzetelnego kontrahenta, który nie wykonał rzeczywistych usług, nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Podatnik ma obowiązek udowodnić rzeczywiste poniesienie wydatku i jego związek z przychodami.
Czy płatności powyżej 15.000 zł dokonane gotówką, mimo wskazania na fakturze "przelew", mogą być uznane za prawidłowe dla celów zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie ma dowodów zapłaty za pośrednictwem rachunku bankowego, a płatność gotówką jest niezgodna z przepisami (np. art. 22p u.p.d.o.f.).
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że dla transakcji powyżej 15.000 zł wymagana jest płatność bezgotówkowa. Przedłożone pokwitowania odbioru gotówki, w sytuacji gdy na fakturach wskazano przelew, nie stanowiły wystarczającego dowodu zapłaty i potwierdzenia rzeczywistego zdarzenia gospodarczego.
Czy organ podatkowy może włączyć do materiału dowodowego dokumenty zgromadzone w innych postępowaniach (np. karnych lub administracyjnych) prowadzonych wobec innych podmiotów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli przyczyniają się one do wyjaśnienia sprawy, a strona ma możliwość zapoznania się z nimi w toku postępowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wykorzystanie dowodów z innych postępowań jest dopuszczalne i nie narusza zasad postępowania, pod warunkiem umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i zapoznania się z tymi dowodami.
Przepisy (7)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty uzyskania przychodów to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. "Koszty poniesione" oznaczają wydatki rzeczywiście poniesione przez podatnika na rzecz ujawnionego kontrahenta, mające charakter ostateczny i poniesione w celu osiągnięcia przychodu.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 22 § p
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podatnicy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztów w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 Prawa przedsiębiorców została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego lub na rachunek inny niż wskazany w wykazie podatników VAT czynnych.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy, na podstawie zebranego materiału dowodowego, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 193 § § 4 i 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące uznania księgi podatkowej za nierzetelną.
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Za przychód z działalności uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.
u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których zaniechano poboru podatku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nierzetelność kontrahenta P. Sp. z o.o. potwierdzona w postępowaniu karnym i kontrolach podatkowych. • Brak dowodów zapłaty za faktury powyżej 15.000 zł dokonanej przelewem. • Rozbieżności w umowie z P. Sp. z o.o. oraz w przedłożonych pokwitowaniach. • Wykorzystanie materiałów z innych postępowań jako dowodów było dopuszczalne. • Podatnik nie wykazał rzeczywistego poniesienia wydatków i ich związku z przychodami.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f.) poprzez niewłaściwe zastosowanie. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (m.in. art. 120, 121, 122, 180, 187, 191 O.p.) poprzez dowolną ocenę dowodów, brak ustalenia istotnych okoliczności, stronniczość postępowania. • Twierdzenie o rzeczywistym poniesieniu wydatków i wykonaniu usług przez kontrahenta. • Zarzut naruszenia art. 2a O.p. przez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść podatnika. • Zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 i 6 O.p. poprzez brak podstawy prawnej i uzasadnienia.
Godne uwagi sformułowania
Koszty uzyskania przychodów są kosztami poniesionymi w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. • Zwrot "koszty poniesione" oznacza, że ustawodawca w kategorii kosztu podatkowego ujmuje tylko wydatki, które rzeczywiście zostały poniesione przez podatnika na rzecz ujawnionego kontrahenta, mające przy tym charakter ostateczny. • Na podatniku spoczywa obowiązek wykazania, że poniósł określone wydatki, które zaliczył do kosztów uzyskania przychodów, a nadto, że poniesienie określonych wydatków nastąpiło w celu osiągnięcia przychodów. • Nie wystarczy wykazanie, że podatnik mógł gdziekolwiek nabyć towar lub usługę i wykorzystać je w działalności gospodarczej, aby wydatek ten móc zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. • Sama faktura zaś nie stanowi o prawie podatnika do wliczenia w ciężar kosztów podatkowych z niej wynikających. • Nierzetelny dowód, a więc dowód nieobrazujący zdarzenia gospodarczego nie może stanowić podstawy do zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów.
Skład orzekający
Andrzej Cichoń
przewodniczący sprawozdawca
Dariusz Czarkowski
członek
Maciej Kurasz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie oceny dowodów, nierzetelności kontrahentów, wymogów formalnych dla zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów, w szczególności w kontekście płatności gotówkowych i wykorzystania materiałów z innych postępowań."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z nierzetelnym kontrahentem i brakiem dowodów zapłaty, ale stanowi ważny przykład stosowania przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest skrupulatne dokumentowanie transakcji i wybór rzetelnych kontrahentów. Pokazuje również, jak organy podatkowe i sądy weryfikują rzeczywisty charakter zdarzeń gospodarczych, nawet jeśli są one udokumentowane fakturami.
“Faktura to nie wszystko: jak nierzetelny kontrahent może zrujnować Twoje rozliczenie podatkowe?”
Dane finansowe
WPS: 546 982 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.