III SA/WA 1052/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że choroba psychiczna skarżącej uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu.
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS), która odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej kwotę akcyzy od importu samochodu. DIAS uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, mimo przedstawienia dokumentacji medycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję DIAS, uznając, że stan psychiczny skarżącej, potwierdzony leczeniem szpitalnym i zaświadczeniami lekarskimi, uprawdopodobnia brak winy w niedochowaniu terminu.
Sprawa dotyczyła skargi T.D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Warszawie, która odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego (NUCS) określającej kwotę akcyzy od importu samochodu. Decyzja NUCS została doręczona skarżącej w trybie zastępczym w dniu 5 listopada 2021 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął 19 listopada 2021 r. Skarżąca wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 22 grudnia 2021 r., powołując się na chorobę psychiczną i pobyt w szpitalu latem 2021 r., a następnie opiekę syna. DIAS odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy, ponieważ okres choroby nie pokrywał się z terminem na wniesienie odwołania, a po wyjściu ze szpitala mogła skorzystać z pomocy syna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że przedstawione przez skarżącą dokumenty medyczne (karta informacyjna leczenia szpitalnego, zaświadczenie lekarskie) oraz wyjaśnienia dotyczące jej stanu psychicznego po wyjściu ze szpitala, uprawdopodabniają brak winy w uchybieniu terminu. Sąd podkreślił, że choroba psychiczna, zwłaszcza jej nasilenie, może wyłączać możliwość rozpoznania sytuacji i pokierowania swoim postępowaniem, co uzasadnia przywrócenie terminu, nawet jeśli przeszkoda nie trwała przez cały okres. Sąd zasądził od DIAS na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, stan psychiczny skarżącej, potwierdzony leczeniem szpitalnym i zaświadczeniami lekarskimi, uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choroba psychiczna, zwłaszcza jej nasilenie, może wyłączyć możliwość rozpoznania sytuacji i pokierowania swoim postępowaniem, co stanowi przesłankę przywrócenia terminu, nawet jeśli przeszkoda nie trwała przez cały okres. Kryterium należytej staranności może być zawodne przy ocenie zachowania osoby chorej psychicznie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
O.p. art. 162 § § 1 i § 2
Ordynacja podatkowa
W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 150
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 223 § § 2 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 228 § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
ustawa – Prawo celne art. 90c
Ustawa – Prawo celne
W przypadku nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu organ odwoławczy wydaje jedną decyzję w sprawie nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu i uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
ustawa o podatku akcyzowym art. 27 § ust. 6b i 6c
Ustawa o podatku akcyzowym
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Choroba psychiczna skarżącej, potwierdzona dokumentacją medyczną, stanowi podstawę do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Stan psychiczny skarżącej po wyjściu ze szpitala wymagał opieki i mógł uniemożliwiać jej należyte kierowanie sprawami, w tym monitorowanie korespondencji.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy, ponieważ okres choroby nie pokrywał się z terminem na wniesienie odwołania, a po wyjściu ze szpitala mogła skorzystać z pomocy syna.
Godne uwagi sformułowania
kryterium należytej staranności może być zawodne przy ocenie zachowania osoby chorej psychicznie nie tylko nagła choroba może stanowić okoliczność stanowiącą o braku winy w uchybieniu terminowi choroba, na którą cierpi Skarżąca, z uwagi na jej przewlekłość, nie usprawiedliwiała złożenia odwołania po terminie objawy [choroby psychicznej] mogą wiązać się z utratą możliwości rozpoznania przez osobę chorą sytuacji, w której się znajduje oraz pokierowania swoim postępowaniem, a więc wyłączyć zawinienie
Skład orzekający
Aneta Trochim-Tuchorska
przewodniczący
Anna Zaorska
sprawozdawca
Konrad Aromiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w przypadku choroby psychicznej, nawet jeśli przeszkoda nie trwała przez cały okres i strona nie poinformowała o zmianie adresu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy choroba psychiczna faktycznie wpływa na zdolność strony do działania i obrony swoich praw. Wymaga uprawdopodobnienia braku winy, a nie tylko powołania się na chorobę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd podchodzi do kwestii przywrócenia terminu w sytuacjach związanych ze zdrowiem psychicznym, co jest ważnym aspektem ochrony praw jednostki w postępowaniu administracyjnym.
“Choroba psychiczna usprawiedliwieniem dla spóźnionego odwołania? Sąd administracyjny przywrócił termin.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 1052/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-11-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Aneta Trochim-Tuchorska /przewodniczący/ Anna Zaorska /sprawozdawca/ Konrad Aromiński Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Konrad Aromiński, sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy ze skargi T.D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz odmowy jego przywrócenia od decyzji w sprawie określenia kwoty akcyzy od importu 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz T.D. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie 1.1. T.D. (dalej: "Strona", "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS") z [...] marca 2022 r. odmawiającą uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i stwierdzającą uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej kwotę akcyzy z tytułu importu towaru. 1.2. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z [...] października 2021 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w W. (dalej: "NUCS") określił Skarżącej kwotę akcyzy z tytułu importu towaru w postaci: samochodu osobowego marki [...] w wysokości 1030,00 PLN. Decyzja została doręczona Stronie w trybie zastępczym określonym w art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. – dalej: "O.p."), w dniu 5 listopada 2021 r. 1.3. Pismem z dnia 21 grudnia 2021 r. Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o wydanie jej decyzji NUCS z [...] października 2022 r. Następnie, w piśmie z 22 grudnia 2021 r. Strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUCS. Do wniosku załączyła wypis ze szpitala i oświadczenie syna. W piśmie Strona zawarła odwołanie od decyzji z [...] października 2021 r. wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania. 1.4. Decyzją z [...] marca 2022 r. DIAS odmówił uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i jednocześnie stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu decyzji DIAS w pierwszej kolejności wskazał, że rozstrzygnięcia wydane w oparciu o art. 228 § 1 i art. 163 § 2 O.p. przybierają postać decyzji. Stosownie zaś do art. 90c ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz.U. z 2021 r., poz. 1856 ze zm.: dalej: "ustawa – Prawo celne") w przypadku nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu organ odwoławczy wydaje jedną decyzję w sprawie nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu i uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. DIAS stwierdził, że termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji NUCS upłynął bezskutecznie w dniu 19 listopada 2021 r. Wobec tego, nadane za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 22 grudnia 2021 r. odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Tym samym w przypadku, gdy nastąpi uchybienie terminowi do wniesienia odwołania organ odwoławczy musi w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Norma ta ma charakter kategoryczny i bezwarunkowy. Dlatego też każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania orzeczenia stwierdzającego jego uchybienie. Odnosząc się z kolei do kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania DIAS przytoczył przepis art. 162 O.p. Wskazał, że Strona w piśmie z 22 grudnia 2021 r. w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazała, iż latem 2021 r. przebywała w szpitalu na oddziale [...] w D. . Po wyjściu ze szpitala w sierpniu 2021 r. pod swoją opiekę wziął ją syn G.D. i zamieszkała w niego w D. (na dowód przedstawiono kopię wypisu ze szpitala i oświadczenie syna). W ocenie DIAS, Strona nie uprawdopodobniła, iż nie dokonała czynności w postaci wniesienia odwołania w wymaganym terminie bez własnej winy. DIAS wskazał, że z przedłożonej przez Stronę karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika, iż Strona przebywała na oddziale [...] w okresie od [...] lipca 2021 r. do [...] sierpnia 2021 r. z rozpoznaniem głównym [...] . Decyzja NUCS została natomiast doręczona Stronie w trybie zastępczym określonym w art. 150 O.p. w dniu 5 listopada 2021 r. Zatem Strona chcąc skutecznie złożyć odwołanie musiała dokonać tej czynności w okresie od dnia od 6 do 19 listopada 2021 r. Porównując datę wskazywaną w karcie informacyjnej z podanym czasookresem dla wniesienia odwołania, DIAS stwierdził, że niemożność dokonania czynności procesowej przestała istnieć na długo przed upływem terminu na złożenie odwołania. Strona nie uprawdopodobniła natomiast, aby w dalszych dniach tego terminu wystąpiły jakieś inne okoliczności, które uniemożliwiły złożenie odwołania, a które miały charakter nagły i były niezależne od niej. DIAS podkreślił, że przeszkoda dla wniesienia odwołania ustała przed upływem terminu dla skutecznego dokonania tej czynności. Tymczasem przeszkoda, która może warunkować przywrócenie terminu oprócz tego, że musi mieć charakter obiektywny i niezależny od zainteresowanego, to dodatkowo powinna trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej lub co najmniej istnieć w ostatnim dniu tego terminu. Zatem samo powołanie się na chorobę bez uwiarygodnienia braku możliwości wyręczenia się inną osobą jest w opinii DIAS niewystarczające do wykazania braku zawinienia w opóźnieniu. Jak wskazał DIAS, Strona powołuje się również na okoliczność przebywania po wyjściu ze szpitala pod opieką syna. Tym samym, w opinii DIAS, czynności w postaci wniesienia odwołania mógł dokonać ww. członek rodziny bądź znajomy. DIAS dodał, że czasowe przebywania poza miejscem zamieszkania oraz nieodbieranie dostarczanej korespondencji nie jest przesłanką uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W przypadku czasowego przeniesienia swojego miejsca zamieszkania Strona powinna poinformować właściwe organy i wskazać adres dla doręczeń. W przypadku niepoinformowania o tym fakcie osoba należycie dbająca o swoje interesy lub osoby najbliższe (tak jak w niniejszej sprawie – syn) powinny monitorować skrzynkę listową w sytuacji przeniesienia miejsca zamieszkania pod inny adres niż miejsce stałego zamieszkania. Zdaniem DIAS, niepodejmowanie przesyłek kierowanych na adres Strony musi prowadzić do konstatacji, że Strona nie dołożyła należytej staranności i dbałości o swoje interesy. Jedynie względy odnoszące się do wyjątkowych okoliczności po stronie adresata mogą prowadzić do stwierdzenia braku winy w niedochowaniu terminu. Takich okoliczności w sprawie DIAS jednak nie stwierdził. DIAS uznał, że Strona nie odebrała skierowanej do niej decyzji wskutek własnych zaniedbań i braku dbałości o własne interesy. Nie ustanowiła również pełnomocnika w prowadzonych postępowaniach, co niewątpliwie potwierdza tezę o braku staranności i dbałości o interesy Strony, a tym samym o winie w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania Dodatkowo DIAS zauważył, iż w listopadzie 2021 r. nie obowiązywał zakaz przemieszczania się, a w sprawie nie dopatrzono się żadnych okoliczności wskazujących na utrudnienie kontaktu z organami celno-skarbowymi, które mogłyby wywołać negatywne konsekwencje w zakresie dochowania terminu do wniesienia odwołania. Z powyższych względów DIAS uznał, że przesłanki do złożenia wniosku o przywrócenie terminu określone w art. 162 O.p. nie zostały spełnione w sposób łączny. 2. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji zarzucając rażące naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z ar. 162 O.p. W opinii Strony, choroba psychiczna, poświadczona wypisem ze szpitala, jest okolicznością wystarczającą za uprawdopodobnienie braku winy. Ma charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia, ponieważ chory jest w fazie nieprzewidywalnej, nie reaguje na żądne czynniki zewnętrze, które się wokół niego dzieją. Skarżąca argumentowała, że w okresie, w którym przebywała u syna, był on skupiony na zapewnieniu jej opieki, nie zaś na prowadzeniu interesów Skarżącej. Pilnował, aby Skarżąca przyjmowała systematycznie leki, posiłki i nie popełniła nieprzewidywalnego w skutkach czynu, bo taki stan psychiczny Skarżącej był w tamtym okresie. 3. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. 4. Postanowieniem z 29 listopada 2020 r. Sąd z urzędu, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), postanowił przeprowadzić dowód uzupełniający z zaświadczenia lekarskiego z 21 stycznia 2022 r. załączonego do skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 5.1. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. 5.2. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sprawa została skierowana do rozpoznania w powyższym trybie zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). 5.3. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja DIAS z [...] marca 2022 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUCS z [...] października 2021 r. wydanej w przedmiocie określania kwoty akcyzy z tytułu importu oraz stwierdzenia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od tej decyzji. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 90c ustawy – Prawo celne, w przypadku nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu organ odwoławczy wydaje jedną decyzję w sprawie nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu i uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Przepis ten reguluje odmiennie od przyjętego w orzecznictwie, na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej, tryb postępowania organu odwoławczego w sytuacji uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W tym przypadku, gdy organ odwoławczy nie uwzględni wniosku o przywrócenie terminu, powinien wydać, co kluczowe, jedną decyzję w sprawie nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu i uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Zatem tak wydana decyzja będzie zawierać dwa rozstrzygnięcia. Przepis art. 90c ustawy – Prawo celne, stosuje się odpowiednio do postępowań, o których mowa w ust. 4-6a i art. 29 ustawy o podatku akcyzowym, na mocy art. 27 ust. 6b i 6c ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo celne oraz niektórych innych ustaw). W konsekwencji organ prawidłowo wydał w niniejszej sprawie decyzję, a nie postanowienie. Powyższe nie oznacza jednak, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. O ile bowiem Sąd podziela stanowisko DIAS, że odwołanie od decyzji NUCS z [...] października z 2021 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności, o tyle, nie można zgodzić się z organem, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu temu terminowi. 5.4. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Treść tego przepisu została sformułowana w sposób kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Koniecznym jest zatem ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji i w rezultacie, czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z akt sprawy decyzja NUCS z [...] października z 2021 r. została skierowana na prawidłowy adres i doręczona Skarżącej w trybie zastępczym określonym w art. 150 O.p., w dniu 5 listopada 2021 r. (zgodnie z adnotacją na kopercie). W piśmie z dnia 22 grudnia 2021 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUCS. Jednocześnie w piśmie z 22 grudnia 2021 r. Strona zawarła odwołanie od ww. decyzji. Pismo to zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 22 grudnia 2021 r. Termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji NUCS upłynął w dniu 19 listopada 2021 r. W związku z powyższym odwołanie nadane za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 22 grudnia 2021 r. zostało wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Skarżąca nie kwestionuje tego faktu. 5.5. Zgodnie z kolei z art. 162 § 1 i § 2 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Z przepisów tych wynikają cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić kumulatywnie. Po pierwsze, zainteresowany musi uprawdopodobnić brak jego winy w uchybieniu terminu; musi więc uwiarygodnić, że nie dotrzymał terminu bez własnej winy. Po drugie, zainteresowany musi złożyć do właściwego organu wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Po trzecie, wniosek ten musi być wniesiony z zachowaniem zawitego (nieprzywracalnego) terminu wynoszącego 7 dni, licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Po czwarte, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona jest zobowiązana dokonać czynności, dla której termin ten był ustanowiony, np. złożyć odwołanie. 5.6. W rozpoznawanej sprawie sporne jest uprawdopodobnienie przez Skarżącą braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu argumentowała, że latem 2021 r. przebywała w szpitalu na oddziale [...] w D. . Po wyjściu ze szpitala w sierpniu 2021 r. pod swoją opiekę wziął ją syn G.D. i zamieszkała w niego w D. (na dowód przedstawiono kopię wypisu ze szpitala i oświadczenie syna G.D. ). W ocenie DIAS, Strona nie uprawdopodobniła, iż nie dokonała czynności w postaci wniesienia odwołania w wymaganym terminie bez własnej winy. DIAS wskazał, że z przedłożonej przez Stronę karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika, iż Strona przebywała na oddziale [...] w okresie od [...] lipca 2021 r. do [...] sierpnia 2021 r. z rozpoznaniem głównym [...] . Decyzja NUCS została natomiast doręczona Stronie w trybie zastępczym określonym w art. 150 O.p. w dniu 5 listopada 2021 r. Zatem Strona chcąc skutecznie złożyć odwołanie musiała dokonać tej czynności w okresie od dnia od 6 do 19 listopada 2021 r. Zdaniem DIAS, niemożność dokonania czynności procesowej przestała istnieć na długo przed upływem terminu na złożenie odwołania. Strona nie uprawdopodobniła natomiast, aby w dalszych dniach tego terminu wystąpiły jakieś inne okoliczności, które uniemożliwiły złożenie odwołania, a które miały charakter nagły i były niezależne od niej. 5.7. W ocenie Sądu, okoliczności sprawy oraz załączony do wniosku o przywrócenie terminu wpis ze szpitala, a także zaświadczenie od lekarza psychiatry, z którego Sąd przeprowadził dowód uzupełniający, uprawdopodabniają, że Skarżąca bez własnej winy uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Przede wszystkim z dokumentów tych wynika, że Skarżącą od wielu lat (od 1995 r.) leczy się [...] ([...]). Od maja 2021 r. doszło do stopniowego pogorszania się stanu psychicznego Skarżącej. Ostatecznie stan zdrowia Skarżącej na tyle się pogorszył, że konieczny był pobytu w szpitalu w D. na oddziale [...] . Z wywiadu lekarskiego (zob. karta informacyjna leczenia szpitalnego) wynika, że stan zdrowa Skarżącej był poważny. Skarżąca przebywała w szpitalu od [...] lipca 2021 r. do [...] sierpnia 2021 r. Jak wynika z zaświadczenia lekarskiego oraz wpisu ze szpitala Skarżąca nadal wymaga leczenia [...] . Ponadto, jak wyjaśniała Skarżąca, po wyjściu ze szpitala wymagała opieki, dlatego na kilka miesięcy zamieszkała u syna (do 19 grudnia 2021 r.). Nie wiedziała o korespondencji doręczonej na jej adres zamieszkania (w trybie zastępczym). Stan zdrowia nie pozwalał jej na samodzielne zamieszkiwanie, a tym samym odebranie korespondencji. Skarżąca argumentowała dodatkowo, że w okresie, w którym przebywała u syna, był on skupiony na zapewnieniu jej opieki, nie zaś na prowadzeniu jej interesów. Pilnował, aby Skarżąca przyjmowała systematycznie leki, posiłki i nie popełniła nieprzewidywalnego w skutkach czynu, bo taki stan psychiczny Skarżącej był w tamtym okresie. Zdaniem Sądu, mając na uwadze powyższe okoliczności, nie można zgodzić się z DIAS, że okoliczność, że Skarżąca w okresie kiedy doszło do doręczenia decyzji, w trybie zastępczym nie przybywała już w szpitalu, wyłącza brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Podobnie Sąd nie podziela stanowiska DIAS, że o braku należytej dbałości Skarżącej o swoje interesy świadczy fakt, że po wyjściu ze szpitala, w okresie czasowego zamieszkiwania u syna, pod jego opieką, nie poinformowała organu o nowym adresie do doręczeń, czy też nie zobowiązała syna do monitorowania, czy na jej adres nie została przypadkiem skierowania jakaś korespondencja z organu podatkowego. Przede wszystkim Sąd stoi na stanowisku, że nie tylko nagła choroba może stanowić okoliczność stanowiącą o braku winy w uchybieniu terminowi, a w konsekwencji, że choroba, na którą cierpi Skarżąca, z uwagi na jej przewlekłość, nie usprawiedliwiała złożenia odwołania po terminie. O ile pogląd ten, powszechnie akceptowany w orzecznictwie należy podzielić, to nie jest on adekwatny w stosunku do [...] , których objawy mogą wiązać się z utratą możliwości rozpoznania przez osobę chorą sytuacji, w której się znajduje oraz pokierowania swoim postępowaniem, a więc wyłączyć zawinienie (brak zawinienia), które jest przesłanką przywrócenia terminu (por. postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt I GSK 945/16). Jak podkreśla się w orzecznictwie kryterium należytej staranności może być zawodne przy ocenie zachowania osoby chorej psychicznie (por. wyroki NSA z 21 lipca 2016 r. sygn. akt II FSK 1784/14, z 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt I FSK 1756/15, z 27 października 2017 r. sygn. akt I FSK 233/16, wyrok WSA w Gliwicach z 28 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 916/17). Należy zwrócić uwagę, że DIAS nie wziął pod uwagę powyższego i kierując się wyłącznie tym, że w okresie kiedy doszło do doręczenia decyzji, w trybie zastępczym i biegł termin do wniesienia odwołania, Skarżąca nie przybywała już w szpitalu – stwierdził, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Nie można się zgodzić z taką oceną bowiem nie uwzględnia ona wpływu choroby Skarżącej na jej procesy poznawcze i decyzyjne. Tymczasem, jak już wskazywano Skarżąca we wniosku powołała okoliczności swojej choroby. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się stosowne zaświadczenia lekarskie (karta informacyjna leczenia szpitalnego) wystawione przez lekarza [...] . Należy mieć na uwadze, że choroba Skarżącej nie jest chorobą, której objawy wpływają jedynie na fizyczną możliwość dokonania czynności procesowej w terminie. Trzeba mieć bowiem też na względzie, że nagłość dolegliwości, mogącą świadczyć o braku winy strony w niedokonaniu czynności procesowej w terminie, może dotyczyć nie tylko całości choroby jako takiej, ale również nasilenia objawów choroby przewlekłej (jej zaostrzenia) w danym/konkretnym terminie. Choroba Skarżącej, a właściwie jej nasilenie nie jest możliwe do przewidzenia a zatem Skarżąca nie ma realnego wpływu na ich wystąpienie a tym samym nie jest w stanie im zapobiegać. Zdaniem Sądu, powołana przez Skarżącą depresja jest niewątpliwie chorobą, która ma charakter nieprzewidywalny i niezależny od woli człowieka. Z akt sprawy wynika, że na przełomie lipca i sierpnia 2021 r. doszło do takiego nasilenia objawów chorobowych u Skarżącej, że koniecznym był jej pobyt w szpitalu na oddziale [...] . Powyższe uprawdopodabnia, że po wyjściu ze szpitala, nawet przez okres kilku miesięcy, jej stan zdrowia wymagał pomocy i opieki osoby trzeciej. Ówczesny stan zdrowa Skarżącej mógł uniemożliwiać Skarżącej należyte kierowanie jej sprawami, w tym monitorowanie korespondencji od organu podatkowego lub wskazanie organowi tymczasowego adresu do doręczeń. W tym zakresie, w ocenie Sądu, nie można stawiać Skarżącej zarzutu nienależytego dbania o swoje interesy. 5.8. Pamiętać również należy, że przywrócenie terminu jest instytucją procesową, której zastosowanie uzależnione jest m.in. od uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu, a zatem nie wymaga udowodnienia istnienia faktu. Prawdopodobieństwo inaczej niż udowodnienie jest środkiem dowodowym, który nie musi dawać pewności, lecz tylko uwiarygodniać twierdzenia o jakiejś okoliczności faktycznej. Jeżeli Skarżąca powołuje się na zły stan zdrowia związany z przewlekłą chorobą [...] , potwierdzoną zaświadczeniami wydanymi przez lekarzy specjalistów, to można przyjąć, że uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu dla dokonania czynności procesowej. Zły stan [...] Skarżącej może być wystarczającą przesłanką do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. 5.9. W konsekwencji, zdaniem Sądu, spełniona została przesłanka z art. 162 § 1 O.p., tj. Skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. 5.10. W ocenie Sądu, przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy wypośrodkować, aby z jednej strony nie doprowadzać do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw. 5.11. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że DIAS naruszył art. 162 § 1 O.p., w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. 5.12. Dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Koszty te stanowił wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI