III SA/Wa 1023/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła decyzji Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (Szefa KAS) określającej spółce O. S.A. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2018 r. z zastosowaniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a Ordynacji podatkowej). Spór koncentrował się wokół transakcji zbycia i leasingu zwrotnego infrastruktury telekomunikacyjnej, dokonanej przez spółkę w 2009 r. z podmiotem powiązanym, T1. spółką z o.o. Organy podatkowe uznały, że transakcja ta była sztuczna i miała przede wszystkim na celu osiągnięcie korzyści podatkowej poprzez obniżenie podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości, co było sprzeczne z celem ustawy. W konsekwencji Szef KAS określił zobowiązanie podatkowe tak, jakby transakcji nie było. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów podatkowych. Sąd uznał, że spółka wykazała istnienie istotnego celu ekonomicznego i biznesowego transakcji, jakim było zabezpieczenie aktywów przed negatywnymi skutkami potencjalnej separacji funkcjonalnej nałożonej przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE). Sąd podkreślił, że ryzyko separacji było realne w latach 2007-2009, a jej koszty mogły być bardzo wysokie. W ocenie sądu, cel ten nie był "mało istotny" w rozumieniu art. 119d Ordynacji podatkowej, co wykluczało zastosowanie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Sąd wskazał, że ocena motywacji spółki powinna opierać się na realiach z okresu dokonywania czynności, a nie na późniejszych zdarzeniach. Sąd uznał również, że organ podatkowy błędnie ocenił materiał dowodowy i nie zastosował się do wcześniejszych orzeczeń NSA w tej sprawie, które wskazywały na istnienie realnego celu pozapodatkowego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, zwłaszcza w kontekście oceny istotności celów biznesowych w porównaniu do celów podatkowych, oraz znaczenia ryzyka regulacyjnego jako uzasadnienia biznesowego transakcji.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do końca 2018 r. w zakresie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Konkretne okoliczności faktyczne sprawy (ryzyko separacji funkcjonalnej w branży telekomunikacyjnej) mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie do innych branż.
Zagadnienia prawne (3)
Czy transakcja zbycia i leasingu zwrotnego infrastruktury telekomunikacyjnej, dokonana z podmiotem powiązanym, może być uznana za czynność dokonaną przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej z celem ustawy, jeśli towarzyszył jej istotny cel biznesowy związany z ryzykiem regulacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli towarzyszący cel biznesowy (zabezpieczenie przed separacją funkcjonalną) jest istotny, nie można uznać, że celem przede wszystkim było osiągnięcie korzyści podatkowej, co wyklucza zastosowanie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka wykazała istnienie realnego i istotnego celu biznesowego związanego z ryzykiem nałożenia separacji funkcjonalnej przez regulatora rynku telekomunikacyjnego. Ryzyko to było postrzegane jako znaczące, a jego potencjalne skutki negatywne dla spółki były wysokie. W związku z tym, cel ten nie był "mało istotny", co uniemożliwia zastosowanie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, nawet jeśli transakcja przyniosła korzyść podatkową.
Czy decyzja określająca zobowiązanie podatkowe na podstawie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania jest decyzją deklaratoryjną, czy konstytutywną, i jaki ma to wpływ na termin przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Decyzja wydana z zastosowaniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania jest decyzją deklaratoryjną, podlegającą pięcioletniemu terminowi przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo NSA, stwierdził, że decyzja wydana na podstawie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. W związku z tym, zastosowanie ma pięcioletni termin przedawnienia, który w tej sprawie nie upłynął.
Czy organ podatkowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował się do wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie oceny celu czynności podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy błędnie ocenił materiał dowodowy i nie zastosował się do wskazań NSA, wybiórczo analizując dowody i przypisując małą istotność celowi pozapodatkowemu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ podatkowy wybiórczo analizował dowody, pomijając te potwierdzające pozapodatkowy cel czynności, i błędnie ocenił znaczenie ryzyka separacji funkcjonalnej. NSA wcześniej wskazał, że ryzyko to było realne i nie można było go uznać za pozorne.
Przepisy (11)
Główne
O.p. art. 119a § § 1
Ordynacja podatkowa
Definicja unikania opodatkowania, wymagająca kumulatywnego spełnienia przesłanek: osiągnięcie korzyści podatkowej, sprzeczność z celem ustawy, sztuczny sposób działania.
O.p. art. 119a § § 2-4
Ordynacja podatkowa
Określenie skutków podatkowych poprzez czynność odpowiednią, jeśli istniały inne cele niż korzyść podatkowa.
O.p. art. 119a § § 5
Ordynacja podatkowa
Określenie skutków podatkowych poprzez pominięcie czynności, jeśli korzyść podatkowa była jedynym celem.
O.p. art. 119d
Ordynacja podatkowa
Definicja celu "przede wszystkim" w kontekście osiągnięcia korzyści podatkowej – cel podatkowy dominuje, gdy inne cele są mało istotne.
O.p. art. 119c § § 1-2
Ordynacja podatkowa
Definicja "sztucznego sposobu działania" – brak uzasadnienia ekonomicznego, angażowanie pośredników, elementy wzajemnie się znoszące, ryzyko ekonomiczne przewyższające korzyści inne niż podatkowe.
u.p.o.l. art. 4 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Podstawa opodatkowania budowli w podatku od nieruchomości.
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 6 § ust. 1 i 4
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w przypadku sprzedaży nieruchomości.
O.p. art. 7
Ordynacja podatkowa
Przepis przejściowy dotyczący stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania do korzyści uzyskanych po wejściu w życie ustawy.
O.p. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego (5 lat).
O.p. art. 70 § § 6 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądów i organów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Transakcja zbycia i leasingu zwrotnego miała istotny cel biznesowy związany z ryzykiem separacji funkcjonalnej, co wyklucza zastosowanie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. • Organ podatkowy błędnie ocenił materiał dowodowy i nie zastosował się do wskazań NSA. • Decyzja wydana na podstawie klauzuli jest deklaratoryjna, a termin przedawnienia nie upłynął.
Odrzucone argumenty
Organ podatkowy uznał, że głównym celem transakcji była korzyść podatkowa, a cel biznesowy był mało istotny. • Organ podatkowy uznał transakcję za sztuczną i sprzeczną z celem ustawy.
Godne uwagi sformułowania
cel w postaci motywu związanego z grożącą separacją funkcjonalną istniał, był realny • nie sposób twierdzić, że cel czynności, na który powołuje się w tej sprawie spółka, był celem mało istotnym • istnienie choćby jednego celu ekonomicznego lub gospodarczego, który należy uznać za więcej niż « mało istotny » eliminuje możliwość zastosowania klauzuli • nie można podzielić stanowiska organu, jakoby rozsądnie działający podmiot wprowadziłby działania, na które wskazała skarżąca w piśmie z 15 listopada 2018 r., z tym wyjątkiem, że ostatnie działanie nie odbyłoby się poprzez faktycznie przeniesienie własności części sieci telekomunikacyjnej do T1., lecz poprzez pogłębione analizy.
Skład orzekający
Ewa Izabela Fiedorowicz
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Kurasz
sędzia
Agnieszka Sułkowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, zwłaszcza w kontekście oceny istotności celów biznesowych w porównaniu do celów podatkowych, oraz znaczenia ryzyka regulacyjnego jako uzasadnienia biznesowego transakcji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do końca 2018 r. w zakresie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Konkretne okoliczności faktyczne sprawy (ryzyko separacji funkcjonalnej w branży telekomunikacyjnej) mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie do innych branż.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów antyabuzywnych w kontekście strategicznych decyzji biznesowych dużej spółki telekomunikacyjnej, która próbowała zabezpieczyć się przed interwencją regulatora. Pokazuje, jak sądy oceniają motywacje podatników i czy cele biznesowe mogą przeważyć nad korzyściami podatkowymi.
“Ryzyko separacji funkcjonalnej jako klucz do obrony przed klauzulą abuzywności w podatkach”
Dane finansowe
WPS: 4 988 650 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.