III SA/WA 1021/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę banku na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Bank zapytał, czy zwrot świadczenia głównego, koszty procesu oraz koszty niezrealizowanych różnic kursowych, wynikające z prawomocnych wyroków sądów powszechnych unieważniających umowy kredytowe lub uznających klauzule za abuzywne, mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów. Bank argumentował, że spełniają one przesłanki z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT i powinny być traktowane jako koszty pośrednie. Dyrektor KIS uznał jednak, że skutki tych wyroków powinny być rozliczane po stronie przychodów poprzez korektę historycznych rozliczeń, a nie jako koszty uzyskania przychodów. Sąd administracyjny uchylił interpretację Dyrektora KIS, podzielając stanowisko banku. Sąd podkreślił, że wyroki sądów powszechnych stanowią nowe zdarzenie prawne, a poniesione w ich wyniku koszty (zwrot świadczenia głównego, koszty procesu, koszty niezrealizowanych różnic kursowych) mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, a nie jako korekta przychodów. Sąd wskazał, że kluczowe znaczenie mają zdarzenia faktyczne, a nie tylko prawne, a wydatki te stanowią realne uszczuplenie majątku banku i powinny być rozpatrywane w kategorii bieżących kosztów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie możliwości zaliczania przez banki do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z realizacją wyroków sądów powszechnych dotyczących umów kredytowych (zwrot świadczenia głównego, koszty procesu, różnice kursowe). Potwierdzenie, że wyroki te stanowią nowe zdarzenie prawne, a nie jedynie korektę przeszłych przychodów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji banków i umów kredytowych, ale może mieć zastosowanie analogiczne do innych podmiotów ponoszących koszty na skutek wyroków sądowych dotyczących wadliwych umów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zwrot świadczenia głównego, koszty procesu i koszty niezrealizowanych różnic kursowych, wynikające z wyroków unieważniających lub korygujących umowy kredytowe, mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów przez bank na gruncie ustawy o CIT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zwrot świadczenia głównego, koszty procesu i koszty niezrealizowanych różnic kursowych wynikające z wyroków unieważniających lub korygujących umowy kredytowe mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów przez bank na gruncie ustawy o CIT.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyroki sądów powszechnych stanowią nowe zdarzenie prawne, a poniesione w ich wyniku koszty stanowią realne uszczuplenie majątku banku i powinny być rozpatrywane w kategorii bieżących kosztów uzyskania przychodów, a nie jako korekta przychodów.
Czy w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu przez sąd, skutki podatkowe powinny być rozliczane po stronie przychodów (korekta) czy kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Skutki podatkowe stwierdzenia nieważności umowy kredytu powinny być rozliczane po stronie kosztów uzyskania przychodów, a nie jako korekta przychodów.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że kluczowe znaczenie mają zdarzenia faktyczne, a nie tylko prawne. Zwrot świadczeń wynikający z nieważności umowy stanowi nowe zdarzenie, które powinno być kwalifikowane jako koszt uzyskania przychodów okresu bieżącego.
Przepisy (20)
Główne
u.p.d.o.p. art. 7 § 1-2
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 15 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.
P.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.
Pomocnicze
Prawo bankowe art. 4 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
k.c. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny
k.c. art. 385¹ § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny
k.c. art. 410
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny
k.c. art. 481
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny
K.p.c.
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
O.p. art. 14b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14c § 1-2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14h
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 4a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyroki sądów powszechnych unieważniające umowy kredytowe lub uznające klauzule za abuzywne stanowią nowe zdarzenie prawne, a poniesione koszty (zwrot świadczenia głównego, koszty procesu, koszty niezrealizowanych różnic kursowych) mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. • Koszty te powinny być traktowane jako koszty pośrednie, potrącalne w dacie ich poniesienia. • Nieważność umowy kredytu na gruncie prawa cywilnego (skutek ex tunc) nie przekłada się automatycznie na rozliczenia podatkowe w sposób nakazany przez organ (korekta przychodów).
Odrzucone argumenty
Stanowisko Dyrektora KIS, że zwrot świadczenia głównego i koszty niezrealizowanych F/X nie mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów, a skutki wyroków powinny być rozliczane po stronie przychodów poprzez korektę.
Godne uwagi sformułowania
wyroki sądów powszechnych stanowią nowe zdarzenie prawne • kluczowe znaczenie mają zdarzenia faktyczne, a nie prawne • zwrot świadczenia głównego, koszty procesu i koszty niezrealizowanych F/X powinny zostać uznane za koszty uzyskania przychodów • nie jest prawidłowe stanowisko organu, że podatkowe rozliczenie skutków umów kredytu powinno być dokonane po stronie przychodów, a nie kosztów uzyskania przychodów
Skład orzekający
Dariusz Czarkowski
przewodniczący
Konrad Aromiński
sprawozdawca
Maciej Borychowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości zaliczania przez banki do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z realizacją wyroków sądów powszechnych dotyczących umów kredytowych (zwrot świadczenia głównego, koszty procesu, różnice kursowe). Potwierdzenie, że wyroki te stanowią nowe zdarzenie prawne, a nie jedynie korektę przeszłych przychodów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji banków i umów kredytowych, ale może mieć zastosowanie analogiczne do innych podmiotów ponoszących koszty na skutek wyroków sądowych dotyczących wadliwych umów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego dla sektora bankowego, związanego z kosztami ponoszonymi w wyniku tzw. "afery frankowej" i wyroków sądów powszechnych. Rozstrzygnięcie WSA ma istotne implikacje praktyczne dla banków.
“Banki mogą zaliczyć koszty wyroków sądowych do kosztów uzyskania przychodów – korzystne rozstrzygnięcie WSA dla sektora finansowego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.