III SA/Wa 1018/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Szefa KAS o niedopuszczalności odwołania, uznając, że decyzja podatkowa nie weszła do obrotu prawnego z powodu wadliwego doręczenia wydruku elektronicznego.
Skarga dotyczyła postanowienia Szefa KAS o niedopuszczalności odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Strona zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących doręczania pism elektronicznych, wskazując na brak identyfikatora na wydruku decyzji. Sąd uznał, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego z powodu wadliwego doręczenia, co czyniło odwołanie niedopuszczalnym, jednakże z innej przyczyny niż wskazał organ odwoławczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. P. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, które stwierdzało niedopuszczalność odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 144b § 1 i 2, dotyczących doręczania pism utrwalonych w postaci elektronicznej. Kluczowym argumentem było to, że doręczony wydruk decyzji nie zawierał wymaganego identyfikatora nadawanego przez system teleinformatyczny, co w ocenie skarżącego oznaczało, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Sąd zgodził się ze skarżącym co do wadliwości doręczenia i faktu, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Jednakże, mimo tej wadliwości, sąd uznał, że rozstrzygnięcie Szefa KAS o niedopuszczalności odwołania było prawidłowe, ponieważ odwołanie od nieistniejącej decyzji (niebędącej w obrocie prawnym) jest z definicji niedopuszczalne. Sąd podkreślił, że nawet gdyby organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny (brak doręczenia), musiałby wydać tożsame postanowienie o niedopuszczalności odwołania, choć z inną podstawą faktyczną. W związku z tym, skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe doręczenie wydruku decyzji elektronicznej, pozbawionego wymaganego identyfikatora, skutkuje brakiem wejścia decyzji do obrotu prawnego. Jednakże, odwołanie od takiej decyzji jest niedopuszczalne nie z powodu wadliwości doręczenia, ale z powodu braku aktu administracyjnego, od którego można by wnieść środek zaskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego z powodu braku identyfikatora na wydruku, zgodnie z art. 144b O.p. W konsekwencji, odwołanie od takiej decyzji jest niedopuszczalne, ponieważ nie istnieje wiążący akt administracyjny. Rozstrzygnięcie organu o niedopuszczalności odwołania było prawidłowe, mimo błędnego wskazania podstawy faktycznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
O.p. art. 144b § 1, 2 i 4
Ordynacja podatkowa
Doręczanie pism utrwalonych w postaci elektronicznej; wymogi dotyczące wydruku, w tym identyfikatora systemu teleinformatycznego.
O.p. art. 228 § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
O.p. art. 121 § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Naruszenie zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasady informowania.
O.p. art. 126
Ordynacja podatkowa
Zasada pisemności w kontekście doręczania pism elektronicznych.
O.p. art. 222 § 1
Ordynacja podatkowa
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja podatkowa nie weszła do obrotu prawnego z powodu wadliwego doręczenia wydruku elektronicznego, pozbawionego identyfikatora systemu teleinformatycznego. Odwołanie od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego, jest niedopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organ odwoławczy, które miałyby wpływ na uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Godne uwagi sformułowania
decyzja nie została skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego brak wiążącego organ podatkowy (oraz stronę) aktu administracyjnego, tj. decyzji, od której można było wnieść środek odwoławczy nie ma w tym zakresie znaczenia prawnego okoliczność, czy strona uzyskała informację o treści decyzji, skoro nie nastąpiło to drogą oficjalnego doręczenia decyzja nie weszła do obrotu prawnego wskutek braku jej skutecznego doręczenia stronie
Skład orzekający
Maciej Kurasz
przewodniczący
Ewa Izabela Fiedorowicz
sprawozdawca
Andrzej Cichoń
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczania pism elektronicznych (art. 144b O.p.) oraz konsekwencji wadliwego doręczenia dla obrotu prawnego i dopuszczalności środków zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia wydruku decyzji elektronicznej w postępowaniu podatkowym. Konieczność analizy konkretnych wymogów art. 144b O.p.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu cyfryzacji i związanych z nią problemów technicznych w doręczaniu dokumentów urzędowych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podatników.
“Ważna decyzja sądu: wadliwy wydruk e-urzędówki może unieważnić doręczenie!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 1018/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-10-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Cichoń Ewa Izabela Fiedorowicz /sprawozdawca/ Maciej Kurasz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Skarżony organ Szef Krajowej Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2651 art. 121 par. 1 i 2, art. 126 w zw. z art. 144b par. 1, 2 i 4, art. 222 par. 1, art. 228 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2000 art. 138 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), sędzia WSA Andrzej Cichoń, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. oddala skargę Uzasadnienie Przedmiotem skargi J.P. (dalej: strona lub skarżący) jest postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej Szef KAS lub organ) z [...] stycznia 2023 r., znak: [...], stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego od decyzji organu pierwszej instancji z [...] października 2022 r., nr [...], określającej stronie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w zakresie przychodów określonych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U.2022.2647, dalej ustawa o PIT). Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynikało, że decyzją z [...] października 2022 r., nr [...], Szef KAS określił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w zakresie przychodów określonych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT. Decyzję tę doręczono stronie 21 listopada 2022 r. Pismem z 5 grudnia 2022 r. strona zwróciła się do Szefa KAS z wnioskiem o uzupełnienie i sprostowanie ww. decyzji. Następnie pismem z 14 grudnia 2022 r. strona wniosła odwołanie od ww. decyzji Szefa KAS. Szef KAS przy wstępnym badaniu odwołania ustalił, że strona przed wniesieniem odwołania skorzystała z przysługującego jej środka procesowego, jakim jest wniosek o uzupełnienie lub sprostowanie decyzji podatkowej. Następnie wniosła odwołanie. W zakresie wykorzystania jednocześnie dwóch środków prawnych w odniesieniu do tego samego rozstrzygnięcia (wniosek o uzupełnienie/sprostowanie decyzji oraz odwołanie od decyzji) utrwaliła się linia orzecznicza, zgodnie z którą, złożenie wniosku o uzupełnienie decyzji rodzi taki skutek procesowy, że termin do wniesienia odwołania nie biegnie do czasu doręczenia stronie rozstrzygnięcia wniosku o uzupełnienie decyzji. Skorzystanie przez stronę z jednego z wymienionych środków procesowych uniemożliwia skorzystanie w tym samym czasie ze środka drugiego. Zgodnie z art. 213 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.2022.2651, dalej: O.p.), stronie służy prawo do wniesienia żądania uzupełnienia decyzji, co do jej rozstrzygnięcia w terminie 14 dniu od dnia jej doręczenia; w tym samym terminie strona ma prawo wniesienia odwołania (art. 223 § 2 tej ustawy). Oba środki się wykluczają w tym sensie, że albo wnosi się odwołanie, albo też występuje się z żądaniem uzupełnienia. W tym ostatnim wypadku odwołanie można wnieść dopiero po doręczeniu decyzji w przedmiocie uzupełnienia decyzji uprzednio wydanej (art. 213 § 3 O.p.). Do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 213 § 3 ww. ustawy, ma zastosowanie termin określony w art. 223 § 2 O.p. Organ powołał się przy tym na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 24 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 1464/10; z 27 lipca 2001 r., III SA 1236/00, czy z 27 maja 2020 r., I GSK 177/20. W rezultacie Szef KAS, powołując się na art. 228 § 1 pkt 1 O.p., przyjął, że strona skorzystała z dwóch wykluczających się środków prawnych w postaci odwołania i wniosku o uzupełnienie i sprostowanie decyzji; wobec czego stwierdził niedopuszczalność odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona powyższemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 126 w związku z art. 144b § 1 i 2 O.p., przez naruszenie zasady pisemności polegające na uznaniu, że wadliwy z punktu widzenia przepisów Ordynacji podatkowej wydruk wszedł do obrotu prawnego jako decyzja; 2) art. 121 § 1 oraz art. 121 § 2 O.p., poprzez naruszenie zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasady informowania, polegające na wydaniu rozstrzygnięć w sposób formalistyczny, bez uwzględnienia faktycznego stanu sprawy oraz bez wzięcia pod uwagę uzasadnionych interesów i praw strony postępowania, wbrew celowi ustawy, niezgodnie z wolą ustawodawcy; 3) art. 228 § 1 pkt 1 oraz art. 221 § 1 O.p., przez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uzasadnianiu postanowienia i brakiem odniesienia się do faktu, że decyzja Szefa KAS nie została stronie doręczona. Skarżący wniósł o uchylenie w całości ww. postanowienia Szefa KAS oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Strona powołując się w szczególności na art. 144b §1 i 2 O.p., podniosła, że 21 listopada 2022 r. został jej doręczony wydruk pisma Szefa KAS z [...] października 2022 r. zatytułowanego "decyzja". Wydruk składał się z 64 ponumerowanych stron. Na ostatniej stronie wydruku wskazano, że "pismo zostało wydane w formie dokumentu elektronicznego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego Szefa Krajowej Administracji Skarbowej i podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym". Strona zarzuciła, że na żadnej stronie doręczonego wydruku pisma nie został umieszczony identyfikator tego pisma nadawany przez system teleinformatyczny. Identyfikatorem pisma nadawanym przez system teleinformatyczny jest Unikatowy Numer Pisma i kod kreskowy - zamieszczany na jego pierwszej stronie. W przypadku doręczonego wydruku pisma na pierwszej stronie, jak i na każdej następnej nie ma Unikatowego Numeru Pisma ani kodu kreskowego. w aktach sprawy znajdują się dwa wydruki pism zatytułowane "Decyzja". Żaden z nich nie zawiera identyfikatora pisma, nadawanego przez system teleinformatyczny. Jednemu z wydruków decyzji, który nie został doręczony stronie towarzyszył wydruk karty informacyjnej zatytułowanej: "potwierdzam zgodność kopii wydruku z dokumentem elektronicznym", drugiemu zaś wydrukowi decyzji, tożsamemu z doręczonym stronie wydrukiem "Decyzji", taki wydruk karty informacyjnej nie towarzyszył. W świetle art. 144b § 1 i 2 O.p. pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym mogą być doręczane przez doręczenie wydruku odzwierciedlającego treść pisma, przy czym wydruk ten musi zawierać, m.in., identyfikator nadawany przez system teleinformatyczny. Skuteczne doręczanie pism wydanych w formie dokumentu elektronicznego, o którym mowa w art. 144b § 1 O.p., może polegać na doręczeniu wydruku tego pisma, wyłącznie pod warunkiem, że zawiera ono obligatoryjne elementy, o których mowa w art. 144b § 2 O.p., a w szczególności identyfikator tego pisma nadawany przez system teleinformatyczny. W rezultacie, doręczenie wadliwego wydruku, a tak należy uznać w przypadku doręczenia decyzji określające zobowiązanie wydanej [...] października 2022 r., nie wywołuje zamierzonych skutków prawnych. Jeżeli pismem jest akt administracyjny, a doręczany wydruk nie spełnia przesłanek określonych w art. 144b § 1 i 2 O.p., oznacza to, że akt ten nie wszedł do obrotu prawnego, gdyż przedmiotem doręczenia był wadliwy wydruk. W rezultacie, zdaniem skarżącego, zaskarżone postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania, poprzez pominięcie w uzasadnieniu wskazanych powyżej okoliczności związanych z brakiem wejścia decyzji do obrotu prawnego (z uwagi na niespełnienie obligatoryjnego wymogu ustawowego), narusza przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 144b § 1 i 2 O.p., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Szef KAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ zgodził się ze skarżącym, że z uwagi na wskazane w skardze wadliwości wydruku , decyzja organu pierwszej instancji nie została stronie skutecznie doręczona. W konsekwencji, decyzja z [...] października 2022 r., nr [...], nie weszła finalnie do obrotu prawnego wskutek braku doręczenia. Skoro tak - na moment złożenia odwołania – nie było więżącego organ podatkowy (oraz stronę) aktu administracyjnego, tj. decyzji, od której można było wnieść środek odwoławczy. Naruszenie zarzucane przez skarżącego nie wpływało natomiast w żaden sposób na rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy i nie przesądzało o konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie sprawy Szef KAS uznał, że zaskarżone postanowienie, stwierdzające niedopuszczalność odwołania, jest zgodne z prawem i może pozostać w obrocie prawnym. Argumentacja skargi, jak i analiza akt, nie ujawniła natomiast wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada bowiem prawu. Decyzja z [...] października 2022 r., nr [...], określająca stronie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. nie weszła do obrotu prawnego, odwołanie zatem od tej decyzji było niedopuszczalne. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Szefa KAS, jako organu drugiej instancji, stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez stronę od decyzji z [...] października 2022 r Z akt administracyjnych sprawy wynikało, że decyzja z [...] października 2022 r., nr [...], określająca stronie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r., doręczona została skarżącemu 21 listopada 2022 r. na adres skrytki pocztowej, wskazany w jego piśmie z 21 października 2022 r. Decyzja ta została wydana w formie dokumentu elektronicznego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego Szefa KAS oraz podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym z upoważnienia Szefa Krajowej Administracji Skarbowej przez D.S. - Zastępcę Dyrektora Departamentu Kluczowych Podmiotów w Ministerstwie Finansów (str. 64 ww. decyzji - karta nr 4720-4751 akt administracyjnych sprawy). Dokument skierowany do skarżącego nie zawierał jednak wydruku potwierdzającego zgodność kopii wydruku z dokumentem elektronicznym, tj. identyfikatora pisma nadawanego przez system teleinformatyczny, w rozumieniu regulacji art. 144b § 2 Ordynacji podatkowej. Rację ma zatem skarżący, że ww. decyzja nie została skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego. Zgodnie z art. 144b § 1 O.p., w przypadku pism utrwalonych w postaci elektronicznej, które zostały opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, doręczenie może polegać na doręczeniu wydruku pisma odzwierciedlającego treść tego pisma. Stosownie do art. 144b § 2 Ordynacji podatkowej, wydruk pisma, o którym mowa w § 1, zawiera: 1) informację, że pismo zostało utrwalone w postaci elektronicznej i podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby, która je podpisała; 2) identyfikator tego pisma, nadawany przez system teleinformatyczny. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie podnosi się, że: skoro doręczony stronie wydruk nie został sporządzony zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, to nie korzysta z domniemania autentyczności oraz domniemania zgodności z prawdą, o których stanowi art. 144b § 4 O.p., co z kolei prowadzi do braku skutecznego jego doręczenia stronie w przewidzianej przepisami formie i we właściwym trybie; dlatego zaskarżona decyzja nie została wprowadzona do obrotu prawnego. W niniejszej sprawie Szef KAS w odpowiedzi na skargę przyznał, że decyzja z [...] października 2022 r., nr [...], nie weszła do obrotu prawnego wskutek braku skutecznego doręczenia stronie. Brak było zatem w sprawie - na moment wniesienia odwołania - wiążącego organ podatkowy (oraz stronę) aktu administracyjnego, tj. decyzji, od której można było wnieść środek odwoławczy. W konsekwencji Szef KAS stwierdził, że zaskarżone postanowienie z [...] stycznia 2023 r. o niedopuszczalności odwołania z powodu skorzystania przez stronę z dwóch wykluczających się środków prawnych, wydane zostało niezgodnie z art. 126 w związku z art. 144b § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Należy natomiast w sprawie podkreślić, że w obu sytuacjach, czy to z uwagi na konkurencyjność trybów, czy to wobec braku doręczenia decyzji stronie, Szef KAS nie miał możliwości merytorycznego rozpatrzenia odwołania. A zatem organ odwoławczy nie miałby podstaw do rozpatrzenia sprawy inaczej, niż poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Na podstawie art. 228 § 1 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Zatem nawet gdyby organ w momencie wydawania zaskarżonego postanowienia stwierdził, że decyzja z [...] października 2022 r., nr [...], nie weszła do obrotu prawnego, zobowiązany byłby do wydania tożsamego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy również w tym przypadku stwierdziłby niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p. z tą różnią, że w uzasadnieniu wskazałby, iż nie rozpoczął się jeszcze bieg terminu do wniesienia odwołania. W przypadku braku doręczenia mamy do czynienia z tzw. decyzją nieistniejącą (nieaktem). Nie ma w tym zakresie znaczenia prawnego okoliczność, czy strona uzyskała informację o treści decyzji, skoro nie nastąpiło to drogą oficjalnego doręczenia. Niezachowanie tych warunków powoduje także, że strona nie nabywa prawa do wniesienia odwołania od takiej nieistniejącej decyzji. Organ w takiej sytuacji jest zobowiązany stwierdzić niedopuszczalność odwołania. W sprawie należy zatem uznać, że zaskarżone postanowienie o niedopuszczalności odwołania z powodu skorzystania przez stronę z dwóch wykluczających się środków prawnych, wydane zostało niezgodnie z art. 126 w związku z art. 144b § 1 i 2 O.p., ponieważ decyzja z [...] października 2022 r., nie weszła do obrotu prawnego wskutek braku doręczenia stronie. Szef KAS przyznając powyższą okoliczność, prawidłowo jednak przy tym przyjął, że naruszenie to nie jest istotne, nie wpływa bowiem w żaden sposób na rozstrzygnięcie sprawy. Powyższe stanowisko organu należało w sprawie podzielić. W sprawie istotne jest to, że nie doszło do doręczenia stronie decyzji, a tym samym nie doszło do jej wejścia do obrotu prawnego. W tym zaś stanie rzeczy istotnie odwołanie było niedopuszczalne, tyle że - nie z powodu złożenia jednocześnie odwołania oraz wystąpienia o uzupełnienie decyzji, ile z uwagi na to, że dotyczy decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego, a zatem terminu do wniesienia odwołania w ogóle nie mógł się rozpocząć. W związku z powyższym, prawidłową reakcją procesową organu byłoby także stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, z jednoczesnym wskazaniem tożsamej podstawy prawnej o niedopuszczalności odwołania, tyle, że z odmienna podstawą faktyczną. Innymi słowy, z takiego postanowienia również wynikałby nakaz ponownego doręczenia decyzji. Ponowne natomiast doręczenie decyzji, co w sprawie nastąpiło, nie niweczy ustalenia o niedopuszczalności przedmiotowego odwołania. Powyższe stanowisko znajduje oparcie wprost w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2020 r., w sprawie I FSK 675/20. Organ w odpowiedzi na skargę także trafnie przywołał poglądy wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych. I tak, przykładowo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 4 stycznia 2023 r., II SA/GI 1569/22, przyjął, że z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) wynika, iż w przypadku, gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W wyroku WSA w Rzeszowie z 17 lutego 2023 r., II SA/Rz 105/23, podkreślono natomiast, że organ odwoławczy zobligowany jest do wskazania jakie przepisy postępowania i w jaki sposób naruszył organ pierwszej instancji oraz jakich okoliczności nie wyjaśnił, a równocześnie do wykazania, że ich wyjaśnienie ma istotny (a nie jakikolwiek) wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Niewyjaśnienie kwestii nie mających istotnego wpływu na wynik sprawy lub też kwestii które organ II instancji może ustalić we własnym zakresie wyklucza zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Inaczej ujmując, uchybienie przepisom postępowania nawet jeśli miało miejsce i jest bezsporne o sprawa wymaga dodatkowych ale nie kluczowych dla końcowego załatwienia sprawy wyjaśnień, wyłącza zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania przez organ w praktyce sprowadza się do zakwestionowania dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, przy czym w przypadku decyzji kasacyjnej oprócz wskazania w jaki sposób doszło do naruszenia konkretnych przepisów postępowania, organ ma obowiązek wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy, rozumiany jako istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym zarzuconym organowi pierwszej instancji a orzeczeniem tego organu. Ten związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Organ powinien więc uprawdopodobnić istnienie wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, tj. wykazać, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że mogły kształtować lub współkształtować treść kwestionowanej w sprawie za pomocą odwołania decyzji. Dopiero stwierdzenie, że to naruszenie organu mogło mieć wpływ na wynik sprawy daje możliwość wskazania, czy ten wpływ był istotny czy też nie. Należy także wskazać, że NSA wypowiadając się w kwestii doręczania pism wydanych w formie dokumentu elektronicznego, w wyroku z 27 maja 2022 r., I FSK 217/22, potwierdził, że skuteczne doręczanie pism wydanych w formie dokumentu elektronicznego, o których mowa w art. 144b § 1 O.p., może polegać na doręczeniu wydruku tego pisma, pod warunkiem, że zawiera ono obligatoryjne elementy o których mowa w art. 144b § 2 O.p., a w szczególności identyfikator tego pisma nadawany przez system teleinformatyczny. Skoro sporządzony przez organ wydruk decyzji elektronicznej był wadliwy, to nie stanowił on dowodu pozwalającego na stwierdzenie, że odwzorowuje on decyzję wydaną w formie dokumentu elektronicznego. To z kolei powoduje, że decyzja organu nie została doręczona w przewidzianej przepisami formie i we właściwym trybie, dlatego też nie zaistniała ona skutecznie w obrocie prawnym (por. także wyrok WSA w Opolu z 5 listopada 2021 r., I SA/Op 187/21). Poglądy wyrażone w powołanych wyrokach, sąd orzekający w tej sprawie w pełni podziela. W konsekwencji, uznając za zasadne podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 126 w związku z art. 144b § 1 i 2 O.p., oraz art. 121 § 1 i 2 O.p., przyjąć należało, że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Stwierdzone naruszenie powyższych przepisów postępowania w okolicznościach niniejszej sprawie nie stanowiło podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Organ po stwierdzeniu, że decyzja określająca stronie zobowiązanie nie weszła do obrotu prawnego, wobec braku jej skutecznego doręczenia stronie, zobowiązany był bowiem do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p. Pozostałe zarzuty skargi były niezasadne. Należy podkreślić, że zaskarżone postanowienie nie narusza żadnego interesu strony. Przede wszystkim, skarżący miał zapewnione prawo czynnego udziału w sprawie na każdym etapie prowadzonego postępowania. Rację ma organ podnosząc, że uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia (ergo: rozpoznawanie odwołania od decyzji, która na moment jego złożenia nie była w obrocie) jest niezasadne chociażby z uwagi na samą ekonomikę procesową. Pomimo że w ww. postanowieniu uzasadnienie nie było adekwatne do stanu faktycznego (na moment jego sporządzenia, co zostało ujawnione dopiero później) to rozstrzygnięcie jest finalnie właściwe, w związku z czym - wbrew podniesionym zarzutom - nie został naruszony przepis art. 228 § 1 pkt 1 oraz art. 221 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd pominął wnioski dowodowe powołane w skardze. Okoliczności które miały zostać potwierdzone dokumentami powołanymi przez skarżącego związane z wadliwością wydruku decyzji elektronicznej, nie były w sprawie sporne, ponadto znalazły potwierdzenie w dokumentach już znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Z tych względów, sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.). Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Orzeczenia sądów administracyjnych, powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI